Speculum boni principis Alphonsus rex Aragoniae ... Primum IV. libris confuse descripta ab Antonio Panormita: ... Sic digessit & auxit Johannes Santes, cognomento Santenus

231쪽

. PONI PRINCIPIS. 99 turn ano cum vidum vi expugnasset cui Ripa Malerantiae nomen est, parii oderatione in seminas usus est. Quas igitur huic Regi laudes attribuemus eam mortales certe. En . SIDA. a. c. 3. Gloria certe longe major est servati, quam cothonis tantoq:ue triumphus illuserio , quanto plures relicti sunt , de quibus triumphetur.

n. Div. l. I. c. 34.

Consecto jam gravi ac diuturno bello triumphoque Regi decreto atque parato, jam negasse , junt, regulo sic

nationes, quas vicisset, currum praeire debere captivorum sorte, quinimo tan

quam socios perquam honorifice sequi jussisse. Sed S gloriari solitum accepimus , quod non millibus hostium caesis, sed rectius servatis triumphandi legem imperatoribus primus dedisset Pan,

lib. i. c.

Alia etiam huc faciei vide supra, ubi de Clementia. XLV. PAX. Sapientes pacis causa belium gerunt, laboremque spe otii Jusentaης Salus orat. i. ad Asar.

232쪽

es aliud victoria, nisi sub editi

repugnantium quod cum factum: fuerit, pax erit Aug. l. s. de cι-τitate Dei, cap. Iz. tibi erunt artes pacique imponere et a

morem:

Parcere subjectis, bellare super

ios Virg. Inter Regis praeclara facinora it lud me quideri sententia maximum dinumerabitur , quod univem Italis bello diutissime attritae, pacem auctoritate procuraverit, benignitate conces serit, inuod nunquam ante sere visun , unanimitate firmaverit. Quod proinde ego quid magnum ac prope divinum esse judico quod pro hac conficienda, & sua maxima commoda, ct graves quorundam injurias posthabuisse se satis scio. Pan lib. . c. S. Cum esset jam contra Venetos acriorentino , potentissimos taliae po

pulos, ab Alphons haud quidem inju

ria bellima susceptum, ac propterea Neapoli adversus eos magna animi fiducia contendisset, Florentini primum, mox Veneti oratores in agro Pelignensium facti sunt obviam, pacem ab armato rei humiliter postulantes. Quibus Regem

233쪽

ro Ni PRINCIPIS. or gem promto ac laeto animo dixisse constat, neque aliud ullum pacis datae rectum existimasse, quam hostes genius advolutos a se pacem petiisse, 6 seacem dedisse Panorm lib. I. c. I. Cum regiorum plerique, gloriae udio flagrantes, permoleste ferrent, ubi Rex Venetis ac lorentinis pa- dicem dedisset, velut in eo bello magnifi- Icum ac gloriosum aliquod facinus edi-: turi, a quo postea frustrati essent pacet Q in parata Rex id, quod erat suspicatus aliquando, jam nactus dixisse perhibe ur Bono animo estote commilitones. a m c virtuti vestrae, mihi credite, ineque locus, neque honos deerit. miihi perquam speciosum fuit petentibus pacem dare. Ita quidem arma capere consuevimus, ut sine cruore , si id mo-

db fieri potest , victoriam adipiscamur. Et quid aliud pacem tam submisse pe-

tentes, confitentur , quam sese victos Scise Panorm Eb i c. 29. a pax danda non tendenda s C. ad

Alphon sus Ludovico odio, quo propter ejus singularem diligentiam ace fidem perpetu fere oratore in Italia usur

234쪽

uiu eli', renunciant pro pace, 'lam Venetis Florentinis daturus 1l t, plusquam ducenta millia aureorum extorqueri posse , respondit, pacem dare se, non vendere solitum esse Pan lib. 3.

cap. a XLVI. TRIuMPIlus. Victoria unius tantum es stabor, omni um. Ergo praemium victori somi fissolatium Scal. 3. Poet. c. II.

Salva modesta, Maissas , qua s

meneratio aliorum animis in sita, potes assumi. I f. monil exempl. pol libr. a. c. I 6. Generosior es triumphus, quem coronavit labor. In Monesichis Tro chalciI. Postea-quam ex cum principibus regni decreverunt conventum celebrare Neapoli relicto Benevento, primum Aversam, deinde templum divi Antonii extra muros Neapolis petiere, ibique tantisper remorati sunt, dum, quae ad triumphi spectaculum perimerent, a 'rarentur. Constituerant enim cives Neapolitani uno consensu omnes Regem

triumphantena excipere , tum ob mirabilent

235쪽

'pi Nici pes s. o bilem victoriam, tum ob clementiam I Regis inauditam. Igitur sexto dc vicesi-hmo Februarii die Rex sese cum principitibus ostendit ad portam Carmeli tanam, juxta quam non modica murorum pars, i a civibus diruta erat, in honoremi victoris introeuntis patefacta. Atque libi triumphalis currus paratus, sublimis ille inauratus, in cujus summitate solium erat auro purpuraque adornatum.

Curru alligati erant equi albentes quattuor, totidem rotas tracturi, nimis feroces, sericis loris, aureis frenis redimiti. Erat item incurru contra Regis solium, sedes illa periculosa visa flammam emittere inter Regis insignia valde. Et d hoc quidem praecipuum Circumsta- ant&currum viri patricii viginti, sin-

guli singulas sursum hastas tenentes, quibus desuper alligabatur aureum pal- I lium, nusquam alibi in tali mysterio

aeque preciosum auditum, e cujus iastigiis extremisque lineis, Regis®ni civitatis signa circumpendentia haud invenuste ventilabantur. Sub hoc autem pallio, aut magis umbelles, Rex ipse sedens triumphans lue, devehendus erat.

Sed antequam currum conscenderet,

aliquid se dignum dicere aut sacere con

stituit.

236쪽

zo PE cu LuMstituit. Itaque vocato ad se primum Gerardo Caspare de Aquino Ego,

quit, adolescens ob merita de servitia patris, te Marcitionem Pi cariae constitu , creoque simulque te hortor adfidem, constantiam, integritatem ejus, in cujus honorem nos hodie te tam sublimi dignitate honestamus , quam patris beneficio partam , post-hac tua propria virtute conserves, amplifices. Te quoque Nicolae anteline, ob fidem observantiam tuam, Ducem facimus urbis Forae dote Alphon se Cardona, ob praeclara militia facinora singularem que virtutem, Rhegii Comitem designamus. His fere verbis eademque aui mi gratitudine complures in Comitatus dignitatem sublimavit, Franciscum Pandonum Venafri Johannem a Sancto Severino Nursii, Franciscum ejusdem cognomenti Maraci Americum Capaci Comites fecit Mox prope innumerabilibus viris, de se bene meritis, equestrem contulit dignitatem , quos hic recensere omittimus, ut ad majoraci sinu iucundiora properemus. Post

hae, in Christi Dei veri ac sapientis imi

la omine, cui omnem victoriae laudem,

ac gloriam referri sen se ac vehementer

237쪽

atia i ii s. oster voluit, uirum ascendit veste serica coccineaque demissa, longeque protrat Ela , pellibus, quas obellinas Vocant, suffulta capite detecto Nunquam enim adduci potuit, quanquam hoc sibi a pluribus, d quidem viris magnis suaderetur, ut coronam lauream de consuetudine triumphantium acceptaret. Credo pro singulari animi eius modestia ac religione, Deo potius coronam deberi, dijudicans, quam cuipiam mortali. Sed ubi eminens in curru visus est, tantus virorum astantium dc mulierum, sui pra tecta domorum spectantium , cla-

mor plausus exortus est, ut ne tubicinum clangor , nec tibicinum cantus.

quanquam essent hi prope innumerabiles, proclamore exsultantium quicquana Omnino exaudiri possient. Erat interim cernere homines, partim prae laetitia illacrymantes, partim prae gaudio ridentes, partim novitate rei ob lupe centes, Progresctus ver b aliquantulum sub ilitit, donec praecedentium agnaen X pediretur. In quibus plorentini omnium primi varios ludos, singulari industria excogitatos, grandia statim impensa constructos, in hunc modum explicaverunt

Praeibant statim post tibicines tubicinesse

238쪽

, o Sis Ex uam ricinesque adolescentes decem longo ordine in veste diploide serica coccineaque argento margaritis, prout inventum aut affectus cujusque dictaverat, Xornata, caligis purpureis, seu vulgo dixerim, scarlateis, multo similiter argento gemmisque distinctis, adequitantes omnes eximiae pulchritudinis equos, los quidem nolis tintinabulis que undique resonantibus adornatos,

scasiis innixi, ut sellam si quis paululum

clune contingeret, veluti probro aliquo erubesceret , dextera levata mediumlaastile crispabant, pictum illud ac foribus variis inspersum quod modo in caput quisque rotabat, mod in

ictum protendebat, modb, ut sua cujus que libido erat , attrestabat Sertum unicuique capiti erat laminis quibusdam aureis distinctum , quod tamen coram Rege transeuntes missis habenis sinistra proni capite deponebant. Sequebatur hos rerum domina fortuna super tabulato quodam , pictis tapetibus instrato mea quidem veluti curru alto sublata vehebatur , capillis a fronte protensis, occipite autem calvo, sub cujus pedibus erat ingens aurea pila d hanc infantu

lus quidam specie angeli extensis brachiis

239쪽

chiis sublevabat, scd is angelus sub Pl is vestigia firmabat, oit unam modico intervallo sequebantur virtute et pulcheirilia is atque instratis e ldii vectae , habitu per honesto dc an tutuo. aeterum ut dignosci post crat , suum uaelibet piae se serebat insigne. Prima omnium Spes coronam proxima Fides calicem , deinde Charitas infantulum

in udum ostentabat quarto ordine incedebat Fortitudo, columnam marmore

alia manibus sui lentans ue quinta eratem perantia, manibus phialas gerens. aqua vinum commiscebat ultima vero Trudentia speculum dextera , larvaseri pentem populo exhibebat justitia re-

stabat , quae velut regina alterarum equo non contenta , sub ornatissimoi quodam pulpito eminens ccitabatur . Ornatuque cultuque conspicua , dextera nudum ensem, laeva verbii utinam ge- stans, quae velut sequentibus accolenti- bus se imperium esset praebitura. Post humero loco eminentiore solium conisiit uerat,ic hoc quidem auro purpura

i que de coirum , super quod angeli tres,l quasi coelo visi descendere, coronam i quisque suam illi polliccri videbantur,

qui hujusmodi soli una propter justri iam

240쪽

et o SPECULu Mnaereretur. Sedem hanc pulcherrimam sequebatur turba equitum maxima inhabitu formaque diversarum nationum, principum, procerum. Sed ut hi sedem sequebantur, ita ccurrilita personati Caesaris anteibant. Adventabat enim Caesar eminentissimo atque exornatissimo quodam in pulpito devectus, ad quod gradibus instratis ascendebatur. Stabat enim Caesar laurea caput de-Vinctus armatus, paludamento amictus, dextera sceptrum praeferens, laeVa auream pilam, sub cujus pedibus mundus informam sphaericam continuis movebatur. Constitit coram Alphonso dc in hanc fere sententiam locutus est rhythmisque maternis: Ego te, praecellentissime regum Alphon se , cohortor, ut septem has virtutes, quas coram te modo transire vidisti, quas perpet ab coluisti, ad ultimum usque tecum servcs. Quod si feceris, ut facies , certe scio, quae te nunc triumphantem populo ostentant, aliquando dignum ilicient sede illa imperatoria, quam modo transeuntem intuitus concupisti Qua cum ut vidisti justitia simul deducebantur, ut intellige res, ne justitia neminem veram soli Idamque glos iam assecuturum. Sed