장음표시 사용
161쪽
confidens,& n unco fisus. Vise supra regulam de ri,&s, in fine dictionis. Aliqua do tamen usu venit ut consulendo breuitati usurpatu - retro seratur in Benoni subsecudana radicat . in sublato ', quo illa notari debebat. ut, yp in extendens , Psal. i 36. proypri,&c .id genus. Qitando tertia radicis est gutturalis in participio
omnis Uci-titia blaestrutti litera, qua do in dictionis principis femuit,proprie insigniri diaetheua: si enim
hoc sit per a ridens , ut hoc Ioco,ne duplex seua legatur,
Infinitivus, nullius est generis, numeri,& personae: unde ab Hebraeis dici cur ni *, id est , sons, seu scatu rigo temporum, generum, numerorum, & personarum omnium. Nimiru m , quod ab eo fluant varijsignificandi modi, non autem quod ab illo tempora, genera, numeri,& personae sor metur. Infinitivos penumero in omnibus coniugationibus seruiunt quatuor literaeo I, ex quibus, 2 & 2, plurimum trahut infinitivi sensum ad praeteritum, , & vero, ad futurum: sed quia frequenter occurrunt huiusmodi, nulla attulimus exempla. In hac conivg. istae literae adiecticiae cibIn pro seu a,quo ' proprie affici debent, habent hiric, dc id ne te ua sequens legatur. Si quando tamen prima thematis fuerit una gutturalium , non solum infinitivi literae , di, sed etiam futuri character isticae habebunt pro suo scua motionem affinem liter ς guttura li .vt,br Mn m comedendo, Vinn, ad medendum.
πε*. Hic, in a ponitur da glies supplens desectum i praepositionis l*. nam alioqui dicendum esset 'us l*. Si vero prima fuerit gutturalis, quς abhor-
162쪽
accentus,prior qui iuxta' ponitur, ut seuase
quens legatur de quo supra i canaeis halu ph producit syllaba prio
rem : posterior autem, qui gramaticus est accelus, attollit alteram. Qia in tertia mascu-
tius nomine adiectivo mast. singulari. Vt,
Si quado tamen ultima litera thematis sueritra,vely,Vtruque participium sing.mascuh-nu s*penumero logius videbitur una syllaba aliis,propter-Vsurpatu. Noeni dicimus Italo,
est ratio den. Vt,l 'inpERpECTO: 3 Pluralis. Singularis. vel Participium praeterit. b)ya Pluralis. Singularis.
163쪽
33 DE VERBO PERFECTO.. enim quae frequentissima est, habet sub A. id est, prima thematis lueram,& suby, id est, secunda'. vin avisitauit,' et: custodiuit. Quae rarior, habet di sub prima, & sub secunda: idque tantum in tertia pretieritimas c. si ngulari.vt,pra adtae sit, ῖο quieuit. In reliquis enim omnibus conuenit cum 72. Rarissima autem: habet sub prima, & holem in secunda. ut, timuit, potuit,su minor fuit. Cuiusmodi certe retinent holem per totum praeteritum, praeterquam in tertia persona sing. see min. Vt, nim) potuit mulier. id tertia plurali. Vt,m potuerunt Viri, vel mulieres. Et est tantum haec diuersitas in praeterito: nam alibi ubique imitantur pa, vel ni sedit,eoru quae incipiunt a paradigma. Excipitur futuru Verbi bi :,ubi rationem tibi assignabimus in classe verboria quorti prima est 1.
I Hebraei ordinem naturae sequuti, a praeterito tempore, quod naturae iam ordinatς ordine praecedit,c5 1ἡδὶ is A. Iugationem incipiunt: secundo loco praesens ponunt, ter tum n si- quod tamen verbum non est nisi in imperativo, tertione d Her sar' verὁ δ' ultimo,suturum. si tri, etiam Hic vocu quarta Vna Exemplum: in ordinibur alteri est opposita, dex- Praeteritum verbρ- tera masculini gen .est, 'n'im Vel nT Rimhiis iis & Pinittratocmin. Cui vero nulla opponitur, 'η b c si communis .ut 'pa Visi
dicatis notator foemina, )nni a visitaui
ratis. Audi i pro audio filia meaὶ Rusi. a. cr alia idaeuus, ctiam tu alio coniugationibus et ae Ua commosinabit.
164쪽
Coniugationes Hebraeorum sunt septem quasti, 'an structuras vocant. Tres activae, totidem passiuae, & una activa & passiua: per quas omnes unum atque idem verbum quod mirum est coniugari potest, voce& significatione nonnihil immutata. Eas ut Latini non solent vocare primam, secundam,tertiam, &c. sed peculiari suo nomine unam quamque appellant.
An notatio. Quia,ut iam dictum est, oportet omne thema tribus constare literis substantialibus , usu factum est apud Grammaticos, ut per B, intelligant primam literam cuiusque dictionis, per ai, secundam, & perliteram b,tertiam: eo quod in hac dictione bys, oper tus est,prima litera sit p. secunda x, & tertia b. Coniugatio ba, siue bys. ut quis
Hebraeorum prima coniugatio binomia est. A na- re' sirum
tura enim sua ba, id est, leuis, seu expedita vocatur: quod pro coniugationis indice nullam asciscat sibi oliteram seruilem , nec daghes forti secunda radicalis quod alitera mauetur. Vocatur etiam bys, a vetere paradi - neoteri male, a quo etiam tortitae sunt denominationem cς- ,- Lι. terae coniugationes. AM enim illo vetere exemplo, ανδε, in literaconiugatio appellatur: similiter & aliae hinc nomenclaturam jortiuntur, ut suo videbitur loco. Coplectitur haec coiugatio activa verba. Vt, ripa Visitauit, ic neutra, seu mirasitiva, id est, quorum actus non transit in alium .vi, stetit.& alia. Habet porro haec coniugatio triplicem formam: ea
165쪽
nomine,' p& mes vir Visitatus.Sic in see min. genere.vi, mi a Miri illa visitata m p2 PN,tu visitata, apim ego visitata. & cu nomine, ro ps nos, mulier visitata.&c. De Genere.
Genus duplex apud Hebraeos sortiuntur verba, nempe verbale,& nominum. No enim omnium generum sunt verba Hebraea, ut Graeca, & Latina: sed sunt mascul. generis. Vt, pa visitauit vir.Vel sceminini .ut' a visitauit mulier. Quedam etiam sunt viri. que generi communia. Villia ui ego vir, vel ego mulier. De Numero.
Numeri verborum sunt duo, singularis .vt. ip visitauit, & pluralis .ut, Ips Visitauerunt.
De Persona. Persone verborum sunt tres,tertia .vt,'pa visitauit, secunda .vt,mpa visitasti. & prima. ut ri az visitaui.
aa tamen ratione ducti ita suas personas collocent,nd satis scio, nisi forte honoris & modestiae gratia,ut Galli solent. Dicunt cnim illi, Ly om mv. Q aimmodeste diceretur, my, uous, olus. Vel quod thema nudum in tertia persona, a qua caeterae deducuntur,potissimum appareat. De Figura. Figurae verboru sunt duae simplex .vt,'p2 vis tauit.&composita .vt, i pa visitauit illum. De Specie. Species verborti sunt due,primit sua.vi, pa,& derivatiua .vt, X auscultauit, siue aures pr buit. ab auris. De
166쪽
lia multa. Vel plurimum illud circumloqui per Be-
noni, id est, intermedium. Sic enim appellare solent praesens tempus quod sit constitutu inter praeteritu,& futurum. Non tamen quod verbum sit, sed participium illud Latini praetens appellant. Cuiusmodi sane circumloquutio, participii prassentis pro praesenti verbo,quia creberrima est,exempli illustratione non eget. Imperativus autem praesentis temporis esse potest. Sic participium praeteritum habent Hebrari, quod biIs appellat, quo significatur aliquid praeterito tem pore factu, quod tame adhuc permaneat.vt,' an rem, id est, domus aedificata, quae tamen adhuc stat, vel si
de re materiata non sit sermo) cuius adhuc recens sit memoria. ut, id est, visitatus, recenti visitatione
videlicet. Si enim loqui velles de domo iam solo aequata, vel de visitatione iam obliuioni tradita, utendum esset non hoc participio sed praeterito verbi passivi.sicinam renn domus quae quondam suit, sed iam diruta est, 'asa visitatus fuit visitatione quadam iam
Illud etiam notandum, Benoni & Paul omnibus personis esse comunia pro ratione dictionis quae illis adiicitur: visi adiiciatur pronomen tertiae personae, Crit & benoni tertiae. vi, 'ata rin ille visitans sest) id est,uisitat. Si secudae,erit secta dς person ς. Vt, ΠῖUtu visitans es, id est,uisitas. Si pronomini prim person ,erit prim q. ut, pla' Nego visitas sum,)id est,uisito,vel sine pronomine.vt, lata o)N:rir visitas est, id est,uir visitat. Similiter Paul.vt, ' a Nan, ille visitatus
167쪽
Modi verborum sunt quinque, indicativus,imperativus,optativus,subiunctivus,5 infinitivus. Quadoquidem praeteritum, quod unicum habent, similiter& suturum, cum occurrunt in bibliis, vertenda sunt pro commoditate & exigentia sensus, per indicativum vel optatiuum,vel subiunctivum. vi, pasignificare potest pro rei exigentia, visitauit, vel visitaret vel vilitauerit, vel visitauisset. Itidem futurum.vi, visitabo, vel visitem , vel visitauero. sic de aliis utriusque personis. Infinitiuum autem & imperatiuum separatim habent.
Tempora verborum sunt quatuor,praeteritu quod pro commoditate lectionis vertendum est, modo per
persectum , modo per imperfectum, & modo per plusquam persectum, Benoni, Paul, & Futurum.
Praeterito tepore etiam frequenter Prophetae praesertim non temere, pro futuro uti solent. Nam, praeteriti temporis verbo nunciare aliquid euenturu, maiorem rei certitudinem significat. Non enim rara est Heterosis apud illos. Obiter etiam notandum, apud Hebraeos nultu esse verbum praesentis temporis pro indicativo, vel optativo, vel subiunctivo, sed eos non unquam pro eo uti praeterito. Vt, mn & ortus est, id est, oritur sol, Ecclesiastae. i.& frequeter alia:Vel futuro, praesertim
in rebus solitis. ut, bim, d ου, f nTndi Quid residui ess) homini, ex omni labore suo, quo laborabit,id est, laborare solet, Ecclesiastae.1.& simi-
168쪽
DE THEMATE personae suturi temporis, communis generis, numeri singularis, Iop)regnabit.vbi terti ae personae sutu- . ri temporis, masculini generis, numeri singularis, est character. Motionibus vocalibus etiam mutatis, ab eadem radice sormatur nomen 'bp rex, rab: reges. ubi, n), literae sunt formativae pluralis numeri malculin L Et adhibito ri sermativo generis sceminini, dicitur ri bdi regina. Deinde aduenientibus seruilibus literis aliis, ab ea de radice formatur nnbzς regnum . & alia: ex quibus omnibus, pro inueniendo themate, detrahendae sunt omnes illae addititiae lite rae, postea considendum lex icon,quod radicis tibi si ' gnificationem suppeditabit. Dignum insuper notatu est ut facilius thematis cognitionem assequaris Hebraeorum literas, in undecimni c), id est, radicales,
seu ut ita dicam fundamentales diuidi. illae sunt, Np- Τ , quae semper sunt de corpore ductio anis: quare in functione illarum cognoscenda, nihil negotu est. & in undecim me ais, id est,seruiles, seu ministeriales,ri:,8mpn quae tamen nonnunquasunt de corpore dictionis:) ex quibus quatuorin=Η tantum seruiunt praepositae primae thematis literae. Quatuor vero, Em2 seruiunt modo praepositae, modo postpositae themati: & tres n)' in principio, medio A fine ancillatur. Quarum omnium iunctiones
posthac vel sparsim in hoc opere vel tractatu speciali in fine huius libelli diffuse ostendemus.
De verbo. Verbo accidunt, modus,tempus, genus,numerus,
persona,figura,species,& coniugatio. De
169쪽
ctorum formas Deo duce,facile docebimus .Prius tamen quam ad verba nos accingamus, quid sit thema,seu radix,literas radicales a seruilibus secernentes
Radix seu thema quid. Apud Hebraeos o Vip, id est, radix squam Graeci primitiua & primogenia illa dictio, aqua adiectis aut detractis literis vel syllabis, vel mutatis
motionibus manant personae, numeri, genera, tempoω, participia,nomina,& caetera id genus discrimina: quibus dictione,a dictione discernimus. illa duntataxat tribus costat literis radicalibus,quae semper expressae sunt in dictionibus persectis. aod si detracta
aut obmutescens fuerit trium illarii literarum aliqua, radix seu dictio tunc erit imperfecta: cuius cogno
scendae suo loco, post verba persecta regulas docebo,& erit facilis ratio. aς pluribus autem quam tribus constant radicalibus literis, pauca sunt pura Hebraica. Stit enim illa potius exotica & peregrina. De quibus suo loco. Nunc tibi radicem , seu thema unum dabo, a quo adhibitis literis quibus da seruilibus, vel syllabis, manare plures videbis voces. ut, a Sta regnauit, quod thema persectum est, ut constat, tribus constas literis substantialibus,st,ro,n regnasti .vbi,n syllaba est sormativa secudae personae masculinae praeteriti,)nphn regnaui, formativa est primae personae praeteriti comunis generis, Ubta regnauerunt. ubi formativum est tertiae personae communis generis pluralis numeri, i pN regnabo. ubi N est formativa litera primae
170쪽
sne n praecedente, sine daghes in prima litera dices, noti Moses. nn ny Iohannes.& similia.
De Calu & Declinatione. Nomina apud Hebrgoa duntaxat variantur e m.
sculino genere in foemininum: quod adiectivorum proprium est.ut, o princeps, tandi princeps scemina: cito bonus, Illa bona. Vel ex singulari in pluralem vel dualem numerum : via Ira fit plurale d)2 u, a 'u fit plurale nin ra, a v fit plurale n) V, anno fit plurale nino, ani fit in duali din, Eba' n)ban. & sic de aliis. Casus tamen scum in quo uis numero nomina sint indeclinabilia )non ex terminatione cognoscutur, ut fit apud Graecos & Latinos, sed praepositis articulis, aut prςpositione, licu sinap liber 'a n libri 'apb libron res librum 'sp* a libro. Vel ex orationis contextu . vi, Na sp liber Petri. De his articulis postea latius suo loco.
Nullum habent Hebrari nomen comparativi, aut superlativi gradus, sed eum circumloquutur per particulas 'n 'od est, magis, ,id est,quam,& sp,id est, valde. Vt,pm fortis, in 'ni) magis fortis fortior, dit piri valde sortis fortissimus. Quum tamen adhibet particulam in comparativo , plurimum non exprimitur 'nii magis, quod tamen supplendum est. Vt,d Nn nua* nin)I ncnb Ito Bonum est confidere in Domino magis quam cosidere in homine, Psal. II 8.secudum Latinos. 117. Vbi suppledum venit, magis. Classes nominum imperfectorum, & reliqua quae de illis dicenda videbuntur, post verborum Ina persectorum