Hieronymi Rubei Historiarum Rauennatum libri decem

301쪽

19α HIS T. RAVENN.

probrum, honesta quasi consuetudine permissum, pertinaci tueri ratione non dubitarent. Hinc facile in duo incidebant grauia haerescos crimina: altcrii corum,qui Simoniaci dicti sunt,Nicolaitaru alterum. Petrus Damiani Anselmo Episcopo Lucensi,collega sibi accepto Legatus Mediolanum abiit. Ibi a ciuibus cum dignitate exceptus, cum postridie causam legationis in cocione exposuisset,grauem tota urbe tumultum sensit excitari,sic ut sacri aeris Campani sonitu, signo dato,ad arma populus,clericorum factione incitatus, accurrerit, Praetori u ,in quo Petrus erat, iratus adierit, mort c Petro intentarit, as Iereretq. Ambrosianam Ecclesiam,antiquis Patrii institutis esse liberam,neq. ullum Romano Pontifici in ca conformanda, ius esse. Petrus conuocato in temptu populo, ita prudenter,leniterq.eoru animos tractauit,ut tande in eius omnes sente.

tiam discesserint, Apostolicaeq. sedi parere nequaquam abnuerint. Se misium dicebat a Nicolao Pontifice, ut eorum consuleret gloriae,ac saluti, non ut multitudini inseruiret, aut amplitudinem, dignitatemq. amplificaret Romanae Ecclesiae, quae cum esset ipsius uoce Saluatoris laudes,& omnium Ecclesiatu Principatu adepta,adeo tenuis hominis,qualis ipse erat,praeconio non egebat. Primos eorum salutis auctores, &labentis disciplinae confirmatores, ab Ecclesia Romana prodiisse: idq.D.Nazarium, quem D.Unus, D. Petri discipulus sacra baptismatis unda abluit,&Diuos Geruassum,Protasium q. qui D. Paulii Apostolum magistrum habuerunt, edocuisse : Ipsum l. quo tantopere, & quidem merito,gloriab tur, Diuum Ambrosiu,Nicolaitarum haeresim per se conuellerecti nequiret, a Rom na Ecclesia praesidiu implorasse. His atq. aliis in hanc sententiam a Petro ad populum verbis factis,sedatisq. ob id eorum quasi fiuctibus, causa mox coepta est agitari. Vix autem quisquam unus repertus est, qui non aut ordines emisset, aut foeda sceminat ii consuetudine esset usus . In tanta re teperatiuS agendu Pcti us pro temporum condicione,& crimino ru mub titudine ratus, ueniam eis pollicetur, si sacramento confirment, in posterii abi

huiusmodi flagitiis teperaturos. Primus solemnibus verbisVuido Archiepisco. pus id professus est,Sii noniacamq. & Nicolaitarii haeresim cora omnibus dete status, inde clerici omnes. Archiepiscopus in terram proiectus, piaculu iniungi sibi postulauit: centu annorum Petrus imposuit,idq. redimi posse certa pecunia in singulos annos soluta, uoluit: Clerici diuersis in uita ieiuniis obligati. Ascendit deinde in concioneArchiepiscopus,& clero,populoq.praesentibus,tu rate clericii suum iussi, se has duas haereses, pro uiribus, extirpaturu: quo eo dem sacramento se populus devinxit. Clericis, hinc, pristina ornamenta, litteratis etiam, & castis olacium redditum, reliqui Ecclesiae tantum assectati. Ad thaec Archiepiscopus recepit,eos se religionis causa Romam,aut Turonu missui u,se uero ad D. Iacobum,in Hispaniam iturii. Sed quamquam haec adeo proes lixe pollicitus est,tamen haud ita diu post,abeuiue Petro,sacris initiator u assi duis stimulatus querimoniis, ac pene conuiciis, in pristinii rediit. Itaq.inseque, AN M ti anno Petrus,grauiter comotus, Rodulso,Vitali, Arialdo,& Erlembaldo CotN. L X. tae hac de re scribens,qui permanserant in sententia,ubi laudauit illos,de cete .ris sermonem ingressus,quod tamen, inquit, in Mediolanmsi milesia n/ns nekώ, , qua esdogmatis homines habsit, inhio ab Auxenito, atque Ambrosio in cMuto. Atque haec ita a se Mediolani acta, Petrus scribit : qui ut se Deo totum traderet, & in rerum Diuinarum meditatione, dies, noctesq. poneret, sacro galeros

302쪽

galero ,&Episcopatu, duorum q. praeterea coenobiorum , sibi commendato. sum administratione se abdicauit: Cum q. a Nicolao Pont. Max. qui eius Me. diolanensem legationem maxime probauerat, ad eas iterum dignitates, di honorii in insignia, cogeretur, ipseq. constanter,& aliquanto sortasse quam res ipsa &Pontificis maiestas ferret, pertinacius renueret, amen sit quide Pontifex eius perseurrantiae, sed poenam in eum centenariam constituit: qua poena tenebatur ad recitandu per centum annos,quotidie, verberibus adiunctis, psalmuquinquagesimum, quo usus est David, cum stuprum Bersabeae,& marito eius mortem obtulisset, illum l. Nathan uehementer accusasset, ac minaretur, Deutam grauia scelera nequaquam impunita, at l. inulta relicturum Subiuit hane poenam libenter Petrus,tantu, q- in eo fuit ardor poenite si,ut annuo illam spatio exhauserit: & ut ex Helinando testatur in speculo suo Vincentius, Dominici eYemplum habetur, qui lorica ferrea ad carnem indutus, circulis ferreis duobus cinctus , totidemque per armos brachiorum, armata scopis utraq. manu, nudus,psalteria duodecim,totam noctem nihil dormiens, postridie persoluit,&de tertiodeclino, ad Beati quorum . Huius exemplo uiri morem in oleuille in suis regionibus tradit,ut non uiri modo, sed nobiles quoq. mulieres, id poe- nae genus libenter subirent: ipsaq-Cechaidi uxor, magna mulier dignitate, ma' rito mortuo, centenariam hanc absoluit, dum tria uerboru millia, disciplinas appellant, pro anno Vno numeraret Iraq. Petrus,postquam poenam luit, elegates ad Nicolaia Pontificem,oificii l. ac pietatis plenas litteras dedit, quibus &purgauit se diligenter, & non minus rationibus,quam sanctoru uirorum exemplo, id fecisse testatus est. Has litteras, quoniam, & rem ipsam,& Petri pietate explicant, his commentariis aliqua ex parte inserendas duximus. Sic aute ha

bent. Domino suo N.vmu mali PQAE, Petrus peccator monachus fruitate. Sacrarium

iritus Lanm uestrum pectu agnoscit, quia nisi me tunc necessitas Apostolica sedis imp Eeret. est antiqua, quam iam dudum circa uos habueram, carisas inuitaret , post san. ct e mem=ria Domni Stephaui, uestri quidem decessoris, mei autem pes toris obitum, ego autem et in protinus Epi copatu non Gnonice traditum sedu/olenter in ectia .fundi us absiιd feri. M mini uir enim de me quot querelas coram uobis r e deposuι. quot gem tus. quae dent'. 'resnda Gotria ex ιmis uisieribus traxis quotus etiam uberrimis lac mis tri Pia ora rigaui. Ueruntamen apud uos func non obtinui mi ionem, quia Romina Fcclesiae qua minari ruina uidebatur,id utilitas non posebat: Nuc etiam te in ena Petri clauiu regsante. 6ub transu Papace, tota Chri tigratulatur Ecclesia: Vetorum quip ese turbines reprimun/,8 ocestarum Pumantia uolamina conquisuns, mitescunt miria, totas. etiam cali serenitas renovata. Cum stitur 6ub functo Pontifica . uestro i,cunda pace. uniu malis Ecclesia potiarur, grans eua iam senectuti, quaerio, requies non ngetur. Muapropter ob rem se onem omnium fleccatorum m orum, quae nequiter perpetraui, ceaeo iure os opatus, ct per hunc annulum; virgam enimiisls s ; d 'erata deinc's omni repetendι querela, renuncis . myumyue etiam uobis monasterium reddo , cst ut quincendi munisionem ueterano , ct emeri. ro multi ρerm tratur, imosero . Hic mihi fortassiu Mycitur, Hem l acceptisin regi-m n limi ri non Morer ad quo breuiter dico. quo I sentis: qu a plerique Pontifestuma πσου desierunt, o de sinistris Funt: auotquot autem Mimos recta intentione ἀλm si certa ora est. de aeterna cum Chricto societate gauore: Neque tam n hoc ἀ-

cimus, αι pinum deseri Episcopatus liceat, nisi videlicti id rei necessitas , e ratis.

303쪽

nalis qualibet raus Zeposcat. Haec Petrus, qui multorum dei nde exempla sit b- iungit, quos Episcopatus deseruisse compertum est In his num crantur Valerius Hipponensis, qui Diuo Augustino, maximo Ecclesiae L octori, Episcopatum administrandum dedit i Lucidus Ficoclensis, Adelbertus Pragensis, factus monachus, deinde martyr: Genebaldus Laudensis, Bonitus, Simoni. chus, Milesiis item martyr: Arnulsus Metensis, Farulsus Cassenensis , Iidulsus Treuerensis ; Theodatus item Treuercnsis, Gubertus Senoncnsis, Lambertus Florentinus, Nonnus etiam martyr: Leo Rauennas, Peti us Apsarensis, Paulinus Nolanus, Martyrius Antiochenus, Iussus Lugdunensis, Petrus Quartus Rauennas, Gregorius Nagian Zenus, Siluanus Philopolensis ,& alii: tandem uero Benedictum octauum,dc nonum Pontifices Maximos,commemorat: De Lucido autem Episcopo Ficoclensi, id est C eruiensi, ita scribit. Lucidos Ficocknsis isopus rim propinqhum sibi oόιtum imminere cogncseret ad c oenoliatis portam conuolat ordinis, ac acerdotalis infulas dignitatis, monachicis mutas induti,s.

Et tit noueris qui Ebi conue sa contulerit; sicut autontica regsra Ieriatur h. st ria ψ sub ipso migrantis obitu ,stiGιν ncti gratia iat o relucebas in uatis: cui nimirum , se antequam moreretur , bcatus Apostolus Andreas apparuis, ct qauaram hora m graturus esset ex corpore, nunc tauri. Haec ibi. Demum hac clausula utitur. Horum igitur altorum patrum auctoritate sussultas, Dis patui sim ut, o monasteris in sanctis manibus uestras irretractabititer abrenuncto, omneq. ius a me mouenda

in posteram quaestionis, ac rep/titionis abcindo: cst quia pro innameris peccatis meis, non sam dignus in Ecclesiastica dignitate per ere, det mihi Diuina miserico diapersonas orationes uelaras pauco 'so uitae, quod restat, in luctu, o paenitentia permanere: Confiteor enim: Craminosus ut, ct uitiosus ad honorem hknc, o non sine reprehensione perueni, est in co reprehensibi sex uixi : Ideoq. mihi tutum uisum e B, ut ipse me potios θonte d/ponerem, quam ante tribunal tremendi iudicis, in cono ctu omnium Angi Ioram, o hηminim, δριμionis se nuntium, sub aterna dismna rione , subirem : Sediamin a se ciant: t mnipotens Deus, qui incomprehensibili distensationis sua consilio, o me ab obtinendi regiminis ambitione deiecit, cr uos ad Acelesiastici culminissummum prouexit, functo corri uestro, cui eis inhalisator, in

stret , talia mihi perscras litteras mandata dirigere, qua meis uotis, meisq. ualeant

de exis concordare. Ceterum an illi Nicolaus Pontifex asscia serit, quamquam plerique omnes affrinant, tamen aliquam facere dubitationem uidetur, diploma Alexandri secundi, cui subscribit Petrus peccator Hostiensis Episco. pus, ut est in Chronico Cassinens. Ioannes quoq. Trithemius, dum in Hi faugiensi item Chronico, Petri Damiani Legationem in Germaniam scribit, ad Henficia in Regem anno millesimo sexagesimo nono, eum appellat sacrosanctae Romanae Ecclesiae Episcopum Cardinalem. Neque tamen cum iis senserim, qui arbitrantur, Vincentii in speculo, dictis permoti, illum, anno Henrici vigesimo secundo, qui fuit a partu Virginis supra millesimum scptuagesimus octauus, & Episcopatum deposuisse, & litteras de illo deponcndo, quas diximus, ad Gregorium tum Pontificem, dedisse, cum illae in omnibus , quos legerim , Codicibus, Nicolao inscribantur, & grauissimorum auctorum testimonio constet, ab Alexandro II. Pontifice, Gerardum Ostiensim Episcopu factum. Illud etiam non omittend um duxi,Petrum, se perpetuo monachum suis litteris appellasse,& se abdidisse in Catrianam solitudine optatissimam.

304쪽

sima Nicolaus Potifex eodem an io millesimo sexagesimo, cu apud Acerras in Campania esset, Petrum Rauennarem, Castinatem monachum, Venafrana',

dc His orniensis sedis Episcopum fecit. Henricus Archiepiscopus, cum Sacellum,templum l. in Capite Sandali, tui est ad Padum vicus, Q. Id. August. con ' εsecrasset, Deoq. & Diuis Blasio, Nicolao, Sixto, Laurentio, Felici stimo, at l. Agapito dicastet, illud ,ejusq. bona, in quibus erant praedia, piscinae, sylvae l.

coenobio D.Ioannis Euangelistar Ravennati dono dedit, exitu anni, Quarto Ialen. Ian. Rauennae, subter consessionem templi D. Andreae Apostoli, quod maius vocatur, aram Deo, Apostolis, beatisq. martyribus Mauritio, Adel-berto, Pancratio, Nicolao, Gzorgio, Theodorae, ac Luciae itidem dicauit, consecrauit i. Ad haec Liu Zar ipsius Praefectae coenobii, sacris i. eiusdem virginibus D Laurentii coenobium, quod tunc demolitum uidebatur; erat autem extra D. Zenonis posterulae portam ; omnia l. quae illius iuris est nt, praedia, in perpetuum dedit: ea condicione, it dum uiueret,consecrationis suae die, tui pridie Id. Mart. suerat, singulae psalterium integrum canerent: post obitu,quo

die excessistet e vita, eo,rem Diuinam fieri,ania mersario ossicio,curarent,psal- tertii concinerent,& certam quotannis pensione soluerent. ProXimo anno Ni- A NN.colaus Poti sex ex hac uita migrauit: cui Alexander Secundus subrogatus est. M L x I . In sequenti, Rauennae, Diuorum Simonis & Thadei. Fabiani item & Seba stiani aedes sacrae, ab Odone, uiro religiose, ac nobili aedificantur, ac uectiga--ι xii

libus ditantur. Gerardus Britonorii Comes, testamento, Rauennatis Ecclesiae, atque nonnullarum illi subiunctarum, ius explicauit: Id autem testamentum,ad declarandum horum temporum, atque hominum morem, haud inop- a

portunum duximus hic adscribere. In Dei nomine, Anni eius M L XII. Indi L. . . m nse Ianuario. a uia utra mora in manu Dei fant, or nussus in hoc culo permanere pote II, nis quantum ei placuerit, Ideo e o Girardus Comes castri Brito .norij, quamuis aegrotussim cor ore , tamen sanus sum mente, o timore mortis tectamentum facere curo, in quo filium m tim e sitiam meam Dru sciam haeredes m bi institus. Drussiciasit hares apud auctim Mariam in Balneo , ct seu ciat Gruel ducentas libras ei deIur. silium meum habeat omnra alia castra , ct etiam Omnia immobilia: Et si filios masculos minime habuerat. totum quod habeo in montanis partibus,ditiidatur interfitios fratris mei Golin sti de Marchia. praeter Monti m Frasicon m .er montem Benedictum. quos uolo ut habeat sancta Trinitas. Moremdefossore datur Balbensi Episcopo: er totum planum filicet ca Dum Britono= ij, cum utilis fuis, ct cum omnibus suis ten:mentis, cum ut Pis, cum suis rebus , ut in nostris detinemus manibas o M istianum recti uatur Archiepscopatui Raue una : sed praecipue tenim nium Malliani, sicut pater meus in Ho restamento praecepit. omnino, o sine mora . o refluitur , quia de unimento sut castri Meldulae est. Totum quod habemks

in Galilada, restituatur ucto Hilario, si e Mys masculis dec ferit filius meus,

seu iam, quo Gibertus de sancta Agatha habet, sit eius propriet is . udum Petri Tonre est similiter habeat ad proprietatem. Rerta ct Maria volo visint libera, ct ab omni iugo fruitutis liberata, ct Penum de B rta similiter υolo , ut sit liber . Inmon Veri, S. Agatha nunc adpraeuens qurnque boues, o unam tumentam rasullam, o cc em libras relinquor Ecclesiae sancti Petri quinque lib=as relinquo nectae Mariae de Urano, vineam de Curso . o ιriginta libras r/hnquo. scopatur Fo/i opuli duodecim libras relinIso: Inpleb. Britonarν sex libra s retinIuo. Ad senιJum Ra

nolomaeum

305쪽

conuent bus esse damnatum, &ter, si non iudicio sacerdotum, at si item legum auctor ita te abdicatum: Et quoniam instet Osboriense Concilium, se quae dici pro utroque possint, exponere, quas cuiusdam praeludii causa uelleiat l. per hunc modum iuribus accuratc perpensis, Cadolum uitio sectum esse plani siue ostendit. Extat altera ad Gothi firedum Ducem eiusdem Petri,Epistola, qua,ubi illum uocauit excellentissimum Ducem, & Marchionem , m. inose dolore angi ait, quod audiuerit, ipsum Cadoli consuetudine uti, quem

iam pridem uti iuersalis Ecclesia, tamquam letale uirus euomuerit, & amputarat e suo eorpore, & ad aeterna supplicioru in loca detruserit, & quo cum ipse conseruerit paulo ante manus , & nefanda molientem, cum Serenissima,& Clarissima coniuge sua; Mathi idem autem intelligit; sepius reiecerit. Quinto poli anno XII. Ial. Decembris Hemicus Archiepiscopus, bona 'Lxix

omnia,quae Ioannes Lado, eius I. filius, in palude maiore Ceruiensi possederat, iure emphyleutico accepit a Bono Ceruiensi Episcopo, qui ea, ass)ntientibiis suis sacratis uiris, libenter cum Rauennae esset, ipsi Hem ico ,& tribus successbribus, praebuit. Eodem anno Petrus Damiani; quem hoc loco, uti supra docuimuς, Ioannes Tritemius Episcopum Cardinalem appellat; in Germaniam ab Alexandro Pontifice Legatus est missus, ob eam causam, quod Henricus Cisu nullum omitteret auaritiae genus in Deum,hominesque; Plebi studeret . aduersus nobilitatem, ac Principes, omniaui magis, quam iure ageret, Episcopatuς, & Abbatias palam uenderet, Opima monachorum prae, diu scistator bus suis, turpi largitione tribueret. Adhaec cum coniuge Bertha, Othonis Marchionis filia, cuius haud ita diu ante sibi desponsae, iam illum a. tietas ceperat; ut faceret diuortium , Moguntinum Alitistitem, ad indicen.

dum de ea re Moguntiae conuentum impulerat. Itaque opportune Petrus cum in Germaniam peruenisset, confestim Moguntinum, intentato acrioris animaduersionis periculo,ab habedo Concilio reuocauit: Mox accessit Francsor. diam, ubi tum Henricus procerum suorum Conuentum agebat, in conuentum q. admissus, Pontificiis explicatis mandatis, & Principes, qui frequentes aderant,&Henricum ipsum grauiter increpa vit: quam ille moliretur i cm pessi inam , drati bini ne ChristiIano, nedum Regio plane alienam esse: Si minus terreretur humanis, diuinisve legibus, at saltem famae suae rationem. cxistimationis l. haberet, nec pateretur tam tetro ueneno a Reῆe temperato infici Christianum populum , & qui deberet ulcisci flagitia, iis si Princeps tantus obstringeret. Quod si non flecteretur consilis, haberet pro certo, Pontificem uim Ecclesiallicam adhibiturum, neque re, ut illius umquam manibus consecraretur. Hanc orationem, maxima, ut inquit Tritemius, auctoritate,

ac sapientia habitam, secutae sunt graues Principum, qui aderant, uoces, daequa Romanum Pontificem iubere: nominis Regii maiestatem tam turpis' laeti tabe, ne commacularet neu parentibus Reginae causam defectionis praebertit,&mstam turbandae Reipublicae octasionem : qui si uiri essent, cum plurimum possent&milite, de armis,tam insignem filiae contumeliam praeclaro aliquo Acinore, dubio procul, expiaturi,& acerrime pro opibus uindica. turi tridereutur. His fractus rationibus potius quam inflexus Henricus , se in Potificis auctoritate siturum assirmauit: at q. hunc habuit exitum Germanica

Petri Damiani legatio: Per idem tempus nou ddsunt qui cxistiment D.Vrsicini

306쪽

cini martyris cadauer ex D. Ioannis baptistae, ad Vrsianam aedem ab Henrico Archiepiscopo translatum,sed ego Honesto id, multis de causis, libentius adscripserim. Id Heliaricus hic praestitit, quod cum Diui huius martyris corpus sanctum in crypta iaceret, in aede Vrsiana, ubi fuerat ab Honesto collocatum , inde illud cum pluribus aliis Diuorum corporibus eduxit ,& supra cryptam editiore loco, ante D. Probi Archiepiscopi corpus, Quincto decimo kal. Decembr. omnibus sacratis uiris, & populo ad spectaculum conuocatis, locauit: nec diu post, eo qui insecutus est anno, ab ortu Christi millesimo septuagesimo kal. Ianuarii, mortem obiit: cum autem Hunstedi secutus uesticia cum Romana Ecclesia decertasset, in Conuentu Lateranensi damnatus est . Hinc Alexander II. Pont. ad Valerianum Episcopum scribens, ut apud

Ilionem ,& Gratianum habetur. Mudiuimus, inquit, quod minricus, Rauennas dictis Archiepiscopus, nixus si te excommunicare. Verum quia excommunicatus, te excommunicare non potuit, Apontolica auctoritate, te, tuosq. absoluendo , mandamus exinde numquam curare. Henrico breui ab Alexandro secundo Pont.Max.

successor tribuitur Gibertus Parmensis, quem uetusta eius seculi monumenta Vilibertum appellant . Id fecit quidem inuitus Alexander: nouerat enim

eius opera Cadolum Parmensem ab Cisalpinis Episcopis, sibi Pont. Max. legitimis suffragiis electo, pseudopontificcin obiectum , indeq. eam pugnam

ad montem aureum in Heronianis campis consecutam, in qua multi cecide rint . Verum precibus Henrici Caesaris compulsus, illum Rauennati, uti diximus, Ecclesiae praefecit: An uero consecrauerit, incertum habeo, nisi id fecerit extremis uitae diebus,siquidem tabulae extant Viliberti, de rebus,ture Emphyt cutico, certis hominibus traditis, anno M L X XIII. regnante, ut ibi dicitur, Henrico, nepote quondam Chun radi Imp. anno XVII. Decimo

Kal. Mart. In dict. X I. Rauennae, quibus se electum Archiepiscopum scribit. Mortuus autem Alexander est X. kal. Maii . Quamquam id libentius Gregorio VII. tribuerim, qui Alexandro suffectus, scriptis de dignitate sua liti

ris , Gibertum hunc Archiepiscopum coluit, & eius etiam uoluntate, eodem hoc anno III. kal. Iulias Henricus Rex consecratus est. Cum autem accepisset Gregorius, Vuibertum, compellere Forocornelianos ad sacramenta sibi dicenda, Vuidoni Comiti mandauit, ne id in fraudem fieri Ecclesiae pateretur . Haec eo magis confirmantur, quod postero anno Vilibertus, dum tribuit Petro Abbati coenobii Ia. Benedicti , qui uocatur in Bisurco, templum, ac potius aedicula in titulo D. Clementis,& quae ad eam spectarent,praedia, ac iura,se Archiepiscopum dicit, Electum non adiungit. Huiusmodi est.n. harum

initium tabularum. Anno MLXXIIII. Regnante Henrico l. quond. Henrici IN. anno Octi vo Decimo, die XIIII. May, Ind. XU.Rauenna: Domino Sancto, is mer itis beat Usimo, atque Apostolico Patri patrum, Domno Vuiberio sanctae Catholica Ra-kennat s Ecclesia Archiepis opst. Interea cum in Pontificem Max. Henricus Rex, caede plurimorum sacerdotum ,& bonorum direptione, quae Ecclesiam Romanam spectabant, acriter commotus esset, palam iactans , uerum Pontifi'cem illum non esse, Gregorius illis, qui largitione ,& muneribus ab Henrico sacerdotia accipiebant, Concilio apud Lateranum habito sacris interdixit: minatusq. est etiam, sore, ut expertem Christianae communitatis Henricum

item faceret, ni stad se rediret, ac resipisceret. Reddidit in eodem Concilio Vilibertus

307쪽

V libertus Archiepiscopus omnium rerum , quas gesicrat, rationem,sed cum inimico animo in Pontificem esset, statun dimisso Concilio, Cincium Romanum Civem Stephani Praefecti Vrbis filium, temerarium hominem, ac sedi. tiosum , in Pantificem incitat, magna ei, Henrici nomine, pollicitus, si tantum facinus eκ sententia confecisset. Rebus per aliquot menses, ad scelus, compositis, nocte Natalitiorum Domini festa , capitur a Cincio Pontifex, sei ris uestibus indutus, cum in D. Mariae ad Pra sepe, sacris operaretur: uerum a populo Romano, plurimis trucidatis, Cincio uix incolumi in Germaniam ad Henricum fuga elapso, in libertate uindicatur. Vuibertus tanti dolimachinator, cum insidiae ex uoto non successislcnt, simulata beneuolentia a Pontifice dimissis Rauennam, peiora moliturus, se contulit. Nam ad XIII. kal. Februar. in opido Auriolo fuit,ut Rauennatis Ecclesiae iurisdictionem restitueret. Rauennates hoc tempore, impetu facto in Faventinum agrum,postquam cedendis arboribus,uitibusque, hominibu ,ac bestiis capiendis, ad Pignam . suburbanum pene rus, peruaserant,d im Rauennam remigrantes,labore festi. in herba recumberciat, nihil Omnino suspicantes, a Faventinis, qui ad res suas tuendas accurrerant, circuinuenti sunt: & quamquam expedire arma,& manus conserere tentarunt, tamen aduenientibus in horas aliis atque aliis, repentino , ac improuiso aduentu oppressi capiuntur, & annulorum aureorum causa, quos gestabant in digitis, maxima pars trucidantur: neque enim Fauentini,praedae cupidiores,dum illos detraherent,ab'. Rauennalium in comodo, expectare poterant,sed cum omnes certatim, alius alio nobiliores, pluresq. coparare sibi illos studererit, amputarunt digitos ac manus . Vuibertus Archiepiscopus XII. kal. Decembr. Rauennae r multa, Vualterio, & Aualderadar conii igibus, renouatis tabulis, loco qui Rulli dicebatur ,& alibi, tribuit. Postero anno, qui fuit a partu Virginis supra millesimum septuagesimus sex. tus. Quarto nonas Sextil. Geriirdo Comiti, iisq. qui ex ipso legitimis nuptiis nascerentur, filiis, opiduni Britonorium locauit , ac confirmauit, quod opi-du in Ugo, Gerardi patruus, eodem locationis iure ab Ioanne Archiepiscopo acceperat: eae autem suere conditiones, ut Gerardus quotannis pensonem solueret duodecim Marabos norum; ita in uetustissimis tabulis huius Io.cationis, quas nos legimus in bibliotheca Vrsiana, scribitur ; qui eius essent

ponderis, ut septeni unciam conflarent ε quos non per legatos mitteret, sed ipse afferret: id. si sorte, publice impeditus.non posset, elapso impedimento eis ceret. Quotiescumque autem Archiepiscopo ad Romanam aulam proficiscendum esset , eum comitari, Archiepiscopi tamen sumptu, teneretur. In Aentilia aduersus hostis Archiepiscopi,cum centum militibus ueniret; ad obsitionem cum quinquaginta, trecentis q. amplius peditibus: citra Padum uero , cum uiginti. Recepit autem Uuibertus hanc locationem nepotibus se confirmaturum, si legitimi affuerint. Ipso uero Comite, eiusq. filiis decedentibus , quicumque equi , di quaecumque arma tunc penes ipsos reperirentur, mitterentur ad Archiepiscopuin, Archiepiscopatusq. iuris confestim & dicerentur , & essent. Haec eo accuratius a Uuiberto procurata fuisse puto , quod Gregorii Pontificis uires, sbi conscius, merueret; nam praeter ea, quae supra diximus, Theobaldum etiam, quem alii appellant Thealdum, Mediolanen

sem Antistitem, &plerosq. alios Cisalpinae Galliae Episcopos coniurare in

Gregorium

308쪽

Gregorium pollicitationibus illexerat, ad hos Ugonem Candidum Romana Ecclesiae Cardinalem adiunxerat: qui &si antea idem fecisset, in gratiam q.

cum optimo Pontifice, simulato ipse animo,rediisset, nunc tamen palam malam mentem , malum animum prae se tulit: siquidem uiribus omnibus, at . que opibus nixus est Henricum,& Normanos inter se de Imperio dissidonici. composita pace, in Pontificem concitare. Quod ubi restiuit Greeorius,coacto superiore anno ad Lateranum Concilio, cum Viribertus,& Vgo, uocati, non ad sui sistat, propositis, quare id facerct, rationibus, Viliberto & Vecini, atque etiam Theobaldo dignitate priuatis, sacris interdixerat: quod etiam ANN. V. hoc anno in Henricum fecit. Verum deinde apud opidum CanoMim anno L x X V ii. MLXXVII. cum eo Henricus conciliatur, postquam regio cultu abiecto, ac sine calceis, saeuiente hieme , ieiunus usque ad uesperam, triduo, Hc nricus, aditum,gratiam q. Pontificis, ut anathemate solueretur, impetrauit: Quamquam plerique scribunt, Vuibertum Archiepiscopum : qui descendenti in Italiam Herico, cum iusta militum manu,obuiam processerat; quod fecerant,& Mediolanensis Antistes ,&reliqui Cisalpime Galliae Episcopi: Henricum

acritzr eo facto arguis te, ac se pro nihilo Gregorii anathema habere, dixisse. Indigne omnino lacisse, & nullam suorum, qui ut eum sequerentur,omnibus Gregorium iniuriis lacessuerint, curam habuisse. Haec reliqui proc res a Urmarunt . Eodem hoc anno Vuibertus Archiepiscopus, nomine suo, ac succe forum , possessiones accepit iure Emphyleutico complures ab Hiinfredo, qui his tabulis scribitur presbyter, monachus , & Abbas coenobii D. Hilari in Galliata. subscribitq. non ipse solum Hunfredus , sed di Petrus Populi ensis Episcopus. Cum autem Gregorius Pontifex Henricum uideret a seditiosis Episcopis ita denuo in Dei Ecclesiam exacui, at lae irritari, habita De iuriati ANN. M. Synodo, Viliberto interdixit; quae erat superbia hominis,& malitia, dum pGL XVuI, tientia optimi Pontificis,&modestia, nimium abuteretur; ne Archiepiscopali, aut sacro ullo munere fungeretur. Accitus deinde Romani , suorum ipse

scelerum conscius parere noluit: quam uel unam ob rein, Christianae communitatis expertem se,& indignum praestitit. Eam anathematis poenam alio etiam haud multo post habito conuentu , Gregorius confirmauit, deq. Rauennate Ecclesia Vuibertum , diffensionum omnium , quae tum uigebant, auctorem, depulit: omnibus huius Ecclesiae secratis uiris edicens , ne ulla in re, illi scelerum omnium architreo & machinatori, obtemperarent: extant eius litterae VI. kal. Ianuar ad Rauennates scriptae, quibus de anathemate V uiberti eos certiores facit, & ab illius obsequio accurate deterret, avocatque . AN M. Postero anno, cum de more, Concilium in Laterano coegisset,Theobaldum M. Lxxix. Mediolanesem , Sigisti dum Bononiensem,&.Rolandum Tarui sinum Antistitera, communione depulit. Eo uero qui insequutus es , cum Uuibertum Ar-λ k u chiepiscopum ii uenna prosectum audisset, Petrum Damiani, licet aetate

M. Lxxx. confectum, Rauennam Legatum misit. Profectus est magna uoluntate Pe trus, tum patriae charitate impulsus, tum religionis madio, qs o semper flagrausat mirum in modum incensus. Accedentem Cives humaniter, &summa comitate exceperunt, omnibusq. ossiciis cultum benignε audierunt, de Vul-herti impietate disserentem , qui peruerso iudicio, neglectaq. religione,Henrici partes secutus uideretur. Itaque hortari eos magnopere, ut pie inita sanctissimi

309쪽

cti Gini Pontificis consilia, susciperent,& iustae causae fauere ii ellent, salutariq.

decreto ab Viliberti disciplina pios, sortes i. antinos auocarent. His dictis cum magnam omnium demissionem intueretur, populum damnati Archi piscopi contagione corruptum, in gratiam Ecclesiae recepit,ac cotracto piaculo, auctoritate Pontificia liberauit. Rauenna tandem discedens,ad Pontifice aditurus , ne iter esset oinnino in anc,monachos inuisit, lucis Fauentiae costituerat,extra urbis portam, in aede D. Mariae,quam nunc intra urbe adductam consipicini ut Ibi febre correptus,octauo post qua aegrotare Coeperat, die, x hac uita migrauit,ea nocte, quae diem VIII. kal. Mart.antecessit, eodem anno ab ortu Christi M. LXXX. Eliis morte,ab iis,qui excubabant iuxta coenobium: ne sanctu in cadauer ponet a suis monachi, , qui e propinquis locis aduenerant,furtim exportari; nunciata, repente ciuzs omnes ad eius parentalia accurrunt, brevi q. templum tanta populi multitudine rusertum est, ut undam in sese modo, inuicein impellerent plane a. beatus ille dic et ur,cui dabatur uiri sancti loculum attingere, munera illi praebcre, pedes osculari. Sepulcrum interea ex candidissimo marmore summa facilitate, ipsis, qui adducebant,admirantibus, ex at o satis distante coenobio, deuehitur, atque in eo, e regione chori, iuxta gradus, quibus ascenditur ad arain, locam, omnibus hymnus, ac psalmos concinentibus, Deum q. laudantibus, uiri sancti corpus rCponitiir.Ceterum quoniam ampli L. sum huius Antistitis,ac monachi supra frequens habita mentio a nobis est, &in hunc annum eius incurrit interitus, nequaquam ingratum, ut puto, fuerit, nee omnino a nostro itistituto alienum, de illo q raedam paulo ae curatius scribere. Hic ut memoriae prodit Ioannes monachus, qui dius aliquando comessuit ,& uitam descripsit, Rauennae, obscuro, propter paupertatem loco , sed fingenuo natus; sunt tamen qui ex nobili Honestorum familia ortum putant, ii iram falluntur, cum id Petro peccatori conueniat: diligenter omnibus charitatis ossiciis a Damiano fratre natu maiore sic nutritus, ac bonis litteris imbutus est,ut ab eo sibi cognomentum adscripserit, vocari l. voluerit, & scribi Pe.

trus Damiani quod contigisse in Eusebio Caesariensi legimus, sui a Pamphilo amico, Eusebius Pamphili & vocari,& cile perpetuo u oluit: quamquam id obseruari in Petro Damiani potest, quod ipse se tantum Petrum appellat, reliqui Damiani, adivneunt. Antequam circuitu sumeret, bonas artes plurimos publice docuit stilo; ut illa ferebant,barbarici pleni issima, tepora, satis elegat

ii : quod & ex illius epistolis, quas ad inulto misit, dc ex libris , quos scripsit,& ex iis, quas ad populum habuit, concionibus, cognoscere dissicillimum non

est. Ab ineunte aetate agitari aduersis coepit, cum enim mater post plurimos filios, hune gemit siet poliremum, quadam q. die natu maior,patre demortuo, fratrum multitudinem ,& haereditatem paruam conquercretur, adeo mater, quam iamdiu egestatis desur cruciabat, est indignata, ac dolore percita, ut se miseram exclamans, atque amplius ut uiueret, indignam, Petro uix dum n to lac negauerit,& nihil assiduo infantis ploratu commota, expetere citi, necem uideretur: quae plane erat consecutura, nequaquam sero nis fame simul,& ui frigoris nigrescentem , δε uoce fere destitutu, sacerdotis cuiusdam pellexadueniens, iuvisset. Haec siquidem crudelitatem matris acriter arguens, & la cryinas infantis, calamitatem l. deplorans, immanitate sena iam efferatum ani- mu leniit,& sociam se matri iungens, calentis aquae beneficio,aliisq. remediis,

310쪽

semiuiuum infantem reuocauit ad uitam. Haud ita diu post, mater diem suu in obiit: & frater natu maior duxit uxorem. Hi coniuges, cum gerere pueri curam uelle simularent,iam dura illum,acriq. premebant seruitute, ut is non modo pane, cibis q. ac uino uitiosis, & corruptis aleretur,sed perpetuo nudutis pedibus , pannosus incederet, & multis uerberibus uapulareti pauloque grandior factus, alendis suibus praeficeretur. In quo uili famulatu , cum die quadam argenteum nummum, reperisset, & perinde ac diues repente factus, gratulabundus, quid eo posset aptius mercari; dulci appetitu puerilem animum , suauium rerum Omnium eXpzrtem, per mollia trahente diutius cogitaret, tandem caelitus afflatus, quid haec , inquit, mente reuoluo e horum certe uoluptas nequaquam suerit diuturna: praestabit tradere hoc facem doti, qui sacra Deo faciat. Rediit alius interea eius stater , cui erat nomen Damiano, Rauennaq. aliquot annos abfuerat. Is statris aerumnas miseratus, eum in fidem , & clientelam accipiens, amanter ac paterne fouit, litterisq. instruendum curauit. Quod cum Rauennae aliquandiu secisset, optima cognita pueri indole, Fauentiam primo misit, mox Parmam, ut doctos ibi viros audiret. Quod Petrus suis litteris testatur. Breui autem liberales artes omnes edoctus , tantum nominis, ac famae apud omnes adeptus est , ut summa utilitate, atque auditorum frequentia, eas ceteris deinde explicans,

facile primus omni Italia haberetur. Cumq in dies fauoribus, gratia principum, diuitiis, & auctoritate cresceret, scipsum increpans, numquid, dicebat , his perpetuo, caducis, atque interituris bonis inhaeserim Θ an non potius his uale dicens, caelestia consecter Quae cum repeteret saepius, tandem paulati in coepit Diuinis studiis,& obsequiis nauare operam : Itaque sub prociosa ueste, induit cilicium , inediaeq. & uigiliis , ac Diuinis hymnis stoquens studium exhibet: cumque libidinis aestu, pro aetatis natura, iactaretur, mediis noctibus e cubili surgens, aquis se immergere, dum totus stigest ret, indeque egressiis, in lectum minime regredi, sed psalmis, atque hymnis Deum uenerari consueuerat . Mirum fuerit dictu , quam praestiterit egentibus liberalitatein, & munificentiam, quamque benigne, & pie prandio illos

acciperet: Q m loco illud nequaquam silentio uidetur praetereundum, cum quadam die una cum sodali suo, cuius opera utebatur, pranderet, neque, extra unicum ex similagine tritici panem, alium haberet, sodalique, qui eodem cibo uti consueuerat, cibarius, & secundarius panis esset appositus, s cum loqui coepisse. Christus ad coenam meam inferior mihi est: iam q. his, 'atque aliis ani mo repetitis, cum panem cum illo commutare decreuisset, pudore tamen retractus est. Itaque comedentem pauor sensim arripit, & homror concutit viscerum, tandemq. piscis , quae transuersa in gutture inhaeserat, spina, nullis cedens remediis strangulabat, cum id sibi ob panem ex simit sine sodali minime tributum accidisse existimans, commutato pane, primo eius bolo, conualirit: quamobre supra quam dici potest laetus,aperuit cunctis miraculum. His atque aliis ad Dei famulatum in dies magis accensus,cum omnino ab his caducis rebus abduci, monachusq. fieri decreuisset, id tamen in patriis finibus, ob assines, aliquoiq. alia impedimenta minus tutum arbitraretur,haec cogitantem, assiduisq.precibus contendentem a Deo, ut ad salutem