Paulineidis libri tres seu vita, et egregia facta S. Pauluni episcopi Nolani ... auctore Xaverio De Rinaldis ..

41쪽

IO PAULINRIDas Numinis, auxilium vestro pro Praesule grati Poscite , ut ipse mei praesens sudoribus adsit. Casta pio eineri Felicis basia pro me

Figerσ non pigeat eentum , dein altera centum. Dilectum salvere gregem . Mystasque velitis Nomine cepe meo e studeant sine crimine vitam Ducere , firmatum teneant moremque sacrorum, Et sancta maneant in relligione fideles: Ite , mei pars fida gregis, Deus aequora sternat. 'Dixit, & ex tonens dextram bene fausta precatur, Scula cui rursus libantes denique cedunt. Praesulis interea studium stat . curaque in hortis, Nune terram rastris exercet providus , & nunc Sive pyros, malosque serit , sive ordine ponit Et vites. prunosque putat, cerasosque feraces; Sirius aut scindit phabeis ignibus agros, Vel glacialis hiems cursus resim at aquarum , Paulini pomis non desicientibus horti Elucent semper, vel dum nascuntur & ista Mitia sunt illa, aeternum ver esse putares . Saepe Genet Regis Dominus se ducit ad hortos. Miratur studium Agricolae, miratur 3c artem et

o Tassus in eodem cantu XVI. sui GuMIA

42쪽

L I B E B. I. Nil mortale videns faciem, & sua verba sonare, Multa avidus de Gente i suo & de sanguine multa. iSaepius inquirit, sed vera modestia vocem, Relligioque premit, scitari , & quaerere major Est amor liinc Domino , incassum sed euncta , nec unum Ipsius ore cadit verbam , cadit unica nec vox . Pro eisse nihil cernens, nil polle doceri ,

Consilia in melius retulit, succedere mandat Uranium Nilis argento , auroque superbis, Fari et hune jussit , simul ordine cuncta reserre. Nox erat, de Domini decorata palatia culta Fulgebant vario , & Procerum repleta cohorte , Queis idem ardor erat lychni laquearibus aureis Pendentes, caecam vincebant lumine noctem et Comiter huc Dominus posthac, nutuque benigno

Advocat Uranium: primaque ab origine nobis Fare age mox, inquit, sollers quo sanguine natus Hic meus Agricola, & primas ubi prodit in auras, Quae sua relligio , mores, doctrina, decusque t Nam puto , ni sallor, generoso semine cretum.

44쪽

onsedere omnes, linguis , animisque favebant , Pendebatque inhians quisquis narrantis ab ore: substitit Uranius paullo . mox talibus orsus. Insignem, Dux magne, tui me prodere stirpem Agricolae, moresque suos , patriamque , decusque, . . Et quae relligio. & quae doctae Palladis artes Condecorant, poliantque. tabes Quem talia. me zmqΕnarrante , stupor penitus non occupet y Ecquia Adgnoscens casus, & tot discrimina rerum Temperet a lacrimis 3 quamvis jactantia longe Exulet hinc animo, atque suo de pectore fastum Arceat ille, tamen promptus tua jussa capessens

45쪽

3o PAULI NE ID Is

incipiam. Pulsis Romana ex urbe si perbis Regibus, imperium rerum, & suprema potestas Consulibns delata , duo quos stirpe legebant patricia veteres perstincti munere in annum . Bis sex lictores his, fasces, sella curulis. Et sceptrum , tyrio depicta & murice vestis rNil mage quaerendum Regum his si nomen adesset, Sive tui Agricolae genus inspectare paternum . Aut proavos. Matrisque juvat percurrere fastos, Consulis en passim decoratos nomine multos Ex his invenies, aliisque insignibus , altum Paulinum. Aniciumque genus quis nesciat heu l quot a Utraque progenies dias in luminis auras didit Heroes insignes robore , & armis Etta Aniciam gentem inter romanas praelarissimam filisse , nemo

eruditus ignorat i ennmerat enim hae Plii res Consilles , Imper . rores , Sanctos Martyres, de orthodoxae sidei pios Consetares . Videatur Barcinius , & Remondinus. Lodem serme tempore Paulinam floruisse familiam in comperto est, quae etiam Plures Consulares Uiros , lirbis pie Praefectos habuit . Videatur Pater Pagi, ex Re inestus , & in suis Italiae annalibus Ludoviciis Antonius Muratorius . Quam fuerit vero haee familia dives opum , testantur innumeri Scriptores. S. Eucherius enim haec habet : Paulinus Eriscorvs Nola ius peculiare , O beatum. Galliae exemplum ingenti quondam divitiarum ee u , tiberrimo et quentiae fonte Oc. Venanti iis Fortunatus in lib. a. de Uita S.Ma . pini de Paulino loquens haec cecinit Dives agris , opulens famulis , locvrletus acervis, Vir censu vastus , lare cessitis , O ore rotundus,

Ditior ipse fide

46쪽

Et pietate graves, titulis, opibusque potentes At conivnista olim, vinclo & sociata jugali, Nobilitate viros virtute , ac ordine suminos Progenuit, quos longe inter supereminet omnes . . Agricolae Genitor, qui in vincla jugalia dux te Conditione parem , insigni δc virtute Puellam , Plurima , queis Romae , Nolaeque ingentia Iura, Et Fundis centum vertebant laeta juvenci, Bardigalae totidem subigebant arva coloni: Hine opibus ditata domus, celeberrim- sasta . Regalique scatens luxa sublime nitebat: Hie quandoque sua fida cum coniuge, curru Invectus celeri, famulum comitantet caterva , Decedens Roma , campis , vomaeque propinquis . Nune has, nunc illas urbes spectandus adibat. Burdigalae tune ille sua sed tempora vitae Coniuge ducebat, quam primum lucis in auras Hic prodiit: totam prohi quae, proh quanta per urbem Grata dedit cernenda Patet spectaculat Fratrum Hic prior amplexus. Sc circum blanda Pareatam I. Oscula dependit, vitae, curaeque levamen. Pontius, Anicius, Meropius. & Paulinus, Huic puero nomen: primis monstrabat ab annis, Qui vigor ingenii, mentis quae mascula Virtus, oris quaeque sui majestas, indole natus

47쪽

3α . PAULIN IDI. SQua docili. & prompta. Genitor jam tempore ab illo η

Caeperat, & secum tacitus perquirere tanto Et pietate gravem doctrina, & moribus auctum Doctorem Nato . Ausonium tunc temporis atte Paeonia insignem . facundae ae munere linguae . Ingeniis, opibusque vigens praedulcis alebat Burdigala, & longo devinctum Patris amorer Protinus hunc legit . Nondum pervenerat annum Paulinus sextum, tantique elementa Magistri Discere quum primum coepit, qui mentis acumen Admirans Pueri, mores , & vota sciendi Fervida, quo poterat nisu majore studebat Ocyor ingenuas, ae doctas Palladis artes Disceret ut Iuvenis, pedibus concludere certis Verbaque calleret, juga scandens ardua Pindi.

Non sic pomiferis arbustum Villicus hortis

Iam praecox si forte videt protendere ramos Curvatos pomis . circum rimatur, aduncis Exercetque solum rastris, constringit iraines Sedulus & frondes , urit quum Sirius agros,

Inducit latices, & inexsuperabile gramen, 'Eruncatque herbas, nec scit decedere ab illo,, Se-

. b O utinam, & omnes Genitores hane haerent prae oesis pro Videnciam, re sagacitatevi, dum Praeceptoribus initituendos cram divit suos Filios.

48쪽

L x n E R II. Sedula talis erat diserti industria Galli Ausonii in Puerum , qui, tanto Auctore, cacumen Attigit aoni uin , & talis data copia fandi, Ut tandem propriam supera it Tyro Magistrum . Nec credas, Dux magne, tuam deludere verbis Me velle his mentem, cultis est namque Camoenis Haec eadem ipse suis testatus tape Magister, Testantur , quae scripta aliis volvenda reliquit Paulinus monumenta sui vulgata per orbem . Gallica at interea linquens fecunda Virorum Regna , domumque suam, primo sub fore juventae Urbem contendit . itatum, fideique Magistram ;Ingenii vires, & quam versatus in arte Dicendi hic primum monstravis , namque Senatu, Atque foro , & rostris rumpens de pectore Vocem, Finibus ejectos patriis ad amata Parentum Limina restituit multos, plerisque catenas Carceribus clausis solvit, eapitale diserta Diluit arte nefas aliis, & munere linguae.

e Gallus Ausonius suit insigitis Poeta , & multiplici eruditionaresertus, cujus operδ ad nothram usque aetatem pervenere , fui que Paul ini Praeceptor, qui lubenter se superatum fuisse a stis Alumno Paulino fatetur : en sua carmina Et quae iamdudum tibi palma poetiea pollet Lemnisco ornata est, quo mea Palma caret, Cedimus ingenio, quantum praecellimus avo , Adsurgie Musa nostra Camoena tua.

49쪽

3 Ρ A U L N e , I D, I s Roniti dum sublime suunt volitasse per ora, Novi nus sine mmen P me ito spes altera Romm i Dcctu de hine Heros: studio, plautuque fiet nEbane Ri e Forum , Patres, Capitolia. Rostra . Senatus. Magna licet Paulino isthaec . majora sed imo Pectore Rex Superum sortes, & sata movebat. Finitimiis Nolae loeus est, Campana vetustas in Pineis eui nomen, jgre verendus' holae sepulcrali, eineres nam servat, & offa Felicis, quem dira cohors insensa Piorum Agminibas, dum pone celer sectatur, & urget, Abdidit is muri se . duplieis intervat ἐν , Quod cito dea vis Naetexit aranea telis, . Atque ita Sin tum acti eis elusit , & iras . -Jnsigne , nequens pietate , ae ordine temp. . spectandum satis, & signorum laude. coruscum : - . saepius hue Populi, praesertim turba Quiritum

Concursu adsuerans magno , ararienta revisum τ .

' ed) Hune Iochim se Pineis prope Niolam suisse nemo an et it . ' sere e sile villa h Pincis. Romanis Possessa , quam ct idmn ex. ' Erudi familia Ni,tan . concessit , ut ossa & sacri cineres h lius sancti Viri ibi adstruatent, atque hinc ari eslatus Felix si -- eis , de hoc Sari id viro h jec leguntur in divino officio fui, di ε ' decima quarta Ianuarii . Md quum G Felix in Pineis it,

50쪽

L B Η 'R 3IL. Hue quoque Paulinus studio succensas eodem Venit, sed Busto vix dum concessit,& a' quot Illuc currebant variis languoribus acti l on tam deciduas deponit vinea arondes, Quam multi glomerantur, opem, promptumque rogant Felicem auxilium. Huc multi queis saucibus, haerens Vox deerat e multi huc queis lumen ademptum . '

Pone sequebantur claudi genua aegra trahentes ' , Quosque infestabat violentior ira Dianae r

Hine queis semese stridebat corpore vulnus. Quosque sibi ninais indulgens praedurior hydrops Usque siti vexabat ac i, quam nullius unda Sedaret sentis: moerens hinc illa, subibid. , - . Turba, quibus caries membris immund - latebati, Currebant, quos febris edax , aut frigidus Lamot ι'

Depascens, misere tenues confecerat artus:

Nee deerant, sutiis quos dira agitabat Irinnys, Sternebatque solo singultus Ore cientes, o . Horrendosque , nos sc terrificos mugitus. his, Felix preesti Numine certam Suffci hae opem: validus, laetusque redibat . Quisque domum , hinc omnes tanta haec onso ordine ci- Cantantes sublime polo portenta serebant.