장음표시 사용
71쪽
las Accenas &quintas ipsarum domorum iam iam ex silanoidibus ad dastylioteeam B C DE translata,&ubi regulus intersecabit nonum dactylionem K L M V Q.P XL quadragesmaequintae eleuationi dicato, pinge notas,quemadmodum me secisse vicies in pu bius ain notatis L MI PT Κ. L M. circuli 43 nam diuisiones setanoidis circuli C Κ A s. quadragesima quintae esc-uationi deserisentis, ponendo regulum super centro suo H. transtuli primo super dactyliote eam, idest, si permagnam circunferentiam , ut supra dixi, postea, tenendo ipsum regulum incentro A. easdem diuisiones e magna abs fuli circunferentia A C D E, ' transtili supcr nonum dactylionem hoc est siser circulum concentricum quadragesinaquintae eleuationis, nempe LM V XI K: reliquos vero selanoides inclusos in maiore sesanolde C IK A. iam iam ad suum locum translato) ad compunem primo circunferentiam B CDE, & iude postea ad proprios
dactyliones nempe octauum excentricum ad octauum concentricum, excentricum , ad concentricum, & ita reliquos) eadem, qua supradiximus, lege scias transferendos esse, quas quippe translationes, ob rei facilitatem, praedicti exempli methodo, tibi perficiendas relinquimus; Sed ne errorem committas, respice in praeostensae figurae ediemplari quatuor domos omniueleuationum uri , quas ego transtuli, & quibusdam veluti incisionibus adnotaui inter A. & P. Aomos λι intes A R V. uero somos & domos n. inter A N. versus O. Item animaduertas ἱnscriptionum numerorum coeli temperati incipere ab A.. es t i minore in nono circulo nempe K L Mi V P T. 4s. notato sed numerorum reliquarum eleuationum ordo,nem peso. 3 3. 5O. 53. &c. a numeroque. reuertitur iterum ad centrum A. tibi cst det numerus so. timeti vero potarium inuati 'm ptu e lato torrido γλμ, desolibantur, &rumerentur , non a eentro A. sed a cliculo mino MM IN p T. & iterum in iu3psum circulum reuertantur, & desinat vi infra di sus Alcetur: reliqui uero circu i maiores,ac superiores inter B ST. una eum omnibus a T. usque ad A. fabricae Megastelligeri spectant, , t suo loco semonia
strabitur. Sciendum igitur quod ut iterum repetam J Jhcsciograph ia a centro A. Vsque ad circulum XL MV QP XT. quadragesimo quintae eleuationi sitscriptum I fabrisi caelati temperati, & ccelati torridi deseruit; a centro uero A. usque ad maiorem circulum B C DE. ad Megastelligeri descripti nem spectat, ui insta dicetur. Vides tergo&co M .i prudens sector an hoc Megaselligerum nostrum sit sorte quoddam genus Astros bij inciuerulis,hucusq; a nemine
inuentum, quod fi ita erit, DF o OP Τ. MAX. gratias reterantis. Eet 'circulis ranscur inter T,D B. descriptis scite,' videre est nos cretiisse Daictyliotum,hoc ec, odiacam nocturn muniversale Archis oraria nostri, ut in Cap. . I. lib. i .nolatum est.
A M sacilis sit, me operatio nempe conuertere Zodiacum uniuersalem noctiirnum, Regionibus temperatis magis commodum, in Zodiacum univcrsalem Regionibus ex iremis magis minimodum cx sequentibus patet exemplis. Volo conuertere siue tracferre Zodiacum quadraras squintae eleuationis temperatum a suo circulo nono x L M V QT. super primum,qui es quinisci ustionis ipsus temperati, facio sic, pono rcgulum super centio A.& super stellam P. domus ) ,& ubi regulus intersecat ptimum ac minimum circulum apud A. noto punctum intersectionis, numerum inue. eleuationis. Dcinde uolo transferre o. Zodiacum e suo octauo circulo super circulum secundum opud A. decimae cicuationi temperatae aes scriptum ) di e conuerso hoc est, ipsum decimum temperatum e circulo secundo apud A. supcromuum circulum sub litera Q. pono igitur regulum in A. &super intersectione circuli 4o. ele uationis sub P. versus A, & ubi regulus intersecat secundum circulum Spud A. noto p iticium cum numero o. quadragesimae torridae eleuationi deseruiente a Q. uersus A. procedendo ictauo uero circulo e quo Zodiacum temperatum, & eius o. numerum iam desiimpii J tribuo vicissim numerum io. dnimae eleuationis temperatae, qui prius secundo circulo ab A. Zodiscitemporari deseruiebat. Eodem itcrum documento e septimo circulo ab A. versus h. obstrahogodiacum 3 s. eleuationis temperator,& transfero super tertium circulum, cui adsci ibo numerum 3 3. cleuationis, quinquagesimaequintae correlatiuu ; & a tertio circulo ab A. vicissim trans
sero Zodiacum is . super ipsum . circulum,a quo sue . abstuli Zodiacum: de selmellistis uelim faciendum esse de resiquis Zodiacorum translationibus. Zodiacos enim temptriatos quibusdanotaui
72쪽
Calliolici ornpositione. Lib. IIII. 28
notauimini iunculis inter A,&r idest Vsq; ad nonu circulia in extremos. onuersos, &trans latos inter X, & A, ab A versus X quos oppositis numeris a teperatis notauimus ab A. uersus X. sic O.3 s,iso.&c. quos quibusdam crassoribus punctis a temperatis distinuimus. sic tempera. tos inter P.& A. vides commutatos esse in extremos inter QJ A. & oppositis numeris a tempe talis esse signatos punctis crassioribus &istis numeris s. Io. is. &c. nam numerum quintae eleuationis posuimus super circulum nonum, qui erat quadrage ae quinis eleuaticinis, & numerum 4s . eleuationis vicissim descripsimus in circulo secundo, qui erat quintae eleuationis. & ita deinceps. In horum didiorum gratia duas sequentes tibi aspiciendas proposuimus figuras, nempe C. f s, S V. . s. in centris notatas, in quibus uides super linea diametrale polarium eleuationum numeros esse descriptos,& ubi graduum incipit descriptio, ibi paritor desinit fini inscriptionis; nam Oli temporati C. gs. inscriptio & denumeratio incipit a minimo circulo a centro C.nu. . versiis O procededo,& a T. iter si reuertitur ad C. 8s. ibique delinit. C lati uero extremi incipit denum alio, ct inscriptio graduum auaiori extremoque cisiilo Q pXTR. nempe nono super mesi Martio sic s. id. uersus V. s. ct a centro V. proieque ago denumerationem usque ad non circulum uersus D. in quo desinit denumeratio & numerus 83 ; quia in istis duabus cssatori si sigilli, singulus cireuius uel Zodiacus. duabus destiqit eleuationibus poli utpote minimus Vimi tua superse duas continet pos1 eleuationes, S Zodiacos, qui pariter
duabus deseruiunt eleuiationibus, nempe ue , & 8ue. secundus circulus duos contines Zodiacos, duabus pariter do .ruitelauationibus poli,nempe 1 o,& 8 . Tettius circulus seruat duos podiacos duabus pariter seseruientes eleuationibus,scilicet 1 3 & s. dic.& sic intestigatur de Coelato torriso,sue extremo,cuius tamen deciomerationes graduum p latium eleuationum incipita nono,idest a maiori cimulo B C D E,& reuertendo ad ipsum,in idipso desinit .
73쪽
ilaea Megastelligeri nostri,hoc est, magni Cyli stellati descrIptionem alia methodus non est/ seruanda,nis supradicta, quam ,sque ad lati temperati perfectionem cantequam e scio-
74쪽
Catholici Compositione. Tib. LMI. 29
ah h. verius A. centrum desinunt, quos polum Mundi hepyssentit, de quibus rade sumas exemplum,Ponamus quo3 in selographidipsae me fit rolii pi posita sub Cap. . huiua persecta sit
operatio & descriptio Coelati temperati usque ad nonum circulum hue .eleuationis LM IV at X ΤΚ . qui medius est inter omnes circulos, & velim describere domum pro Megastelligeri
perfectione reliquorum Zodiacorum ab ipsa 4s. eleuatione retrorsum procedendo usque ad primam uersus E. pono regulum semper in centro A. &sngillatim traduco super singulas iani datas intersectiones odio circulorum URA, ' ubi regulus intersecat circulum immediate si petiorem nono, hoc est decimum ab A. uersus E. numeratu, &se reIiquos sequentes uersus s. hoc est uersus elisulum maiorem BC 13 E, notes intersectiones nee plus, minusue quod sectabu uersus R,& uersus A, ut diximus in praecedentibus Cap.quod tantu esset ac si diceri transsero punctum domus 1. de octauo circulo ad circulum declinum relicto intacto circuli noni Zodiaco, s. tantummodo eleuationi deseruiento: & domus septimi circuli transscio super circulum undecimum;& ita domum Ssexti circuli super circulum duodecimum,&ita de reliquis esse facienclum intelligas semper versus f. procendo per successones circulorum versus maiorem BCDE. super quo desinet ultimadescriptio domus quae erat super aequinoctialetriae C DE, cuius duodecim signorum diuisiones euenient inuicem omnino aequales;respice operationes inter AR vS & inter AN On. ubi quasdam eest 3 imus uisibiles sin eas repta sentantis regulum estensum ah A ad R. U. E.& ab A. ad N. O. v. ut uises illam R s. pro initis domus d. super tertiun decimum cireulum translatae cle circulo quinto ad ipsum tertiuin Aecimum, & N O. pro in Lito gomus α. Hoc documento describes tianslationes denarum di quinarum graduum cuiuia
uis alii signi per totum Zodiacum Et notandum est quod hac methodo si issicit deseribere unam partem hoc est,medietatem sciographiae,puta B C A E vel alteram DC A E & postea ossicio circini puncta omnia transferre ad alteram partem tam sciographiae quam schematum 'latorum, quia altera descriptio est alterius similitudo,& emplar,quod ut commodius δε facilius expedias ex industria extendimus lineam diametralem B A D. ut super eam circini pedem, cum opus fuerit, irmare ualeas,quam quidem lineam post operationem & persectionem Megastelli-peri ad maiorem decorem instrumenti Aelere poteris. Vide ergo & bene eonsidera lector heu uole quia ni falsor hoc ingeniosissimum instrumentum nostium quoddam Astrolabium uniuersale repraesentare videtur, &maxime si ei suum adieceris Rete, quemadmodum alias hoc idem iterum annuimus.
75쪽
Sue tibii domi ad lati, o L .avi hi Iurasti δεμ, ι, tis I h-εvilis dii inseribere. cap. VIII. Clica cireunserentiam BCD p, tot deseribito eirculos concentricos quot neces atlas esse cognosces pro descriptione periphaeriae ra. fgnorum Zodiaci, & ia. Mensum anni Gr
76쪽
Catholici compositione. Lib. IIJ I. 3 o
chthorario,& ut hic pertirememplaria nostra ostendimus, sumendo diuisonis initium a a die Martii sub initio m pro diuisione periphaeriae Megastelligeri, quae fit ossicio circini questa regulam praedicti cap. 3. lib. r. Distributio uero dierum periphaeria Caelatorum practice fieri debet, quia diuisones domorum Zoclia ei in illis non sunt in icem squales sicut Megastelligeri,& ideo ossicio circini nequaquam fieri possunt, sed post inscriptionem 1 a. fgnorum circaret. domos amborum Cςlatorum, sume periphaeriam Megastelligeri, vel Archilioraph proesemplari ante oculos, ct iusta illam merum distributionem aeqtialeta sub gradibus signorum
Zodiaei aequaliter diuisi, tu practice eosdem dies distribues sub gradibus Zodiaci peripheris
Crea limbu periphis Θuodecim mensiti cstitorti describensu est Horologium mobile,in
24.horas 3istributem,&supra illud pariter describendum est Horolagium immobile horarum a meridie, &a media nocte; qu quidem bina Horologia circundentur. & includantur aperipheria gradui 'istantiae Ee Uticae,&polarium eleuationum in quaterso.gradibus diuisa, quorum distribum incipiet a parte orientis,&oeeidentis,ct finiat in patre Austri, & septenetricinis, sicut exemplaria ostendunt. Τorquis vero horariae inobilis horologii fabrieam pro Mesastelligero. ocuimus in eap. 13. primi libri,ad quod breuitatis cratia ) te mittere lector confidimus. Horologium tandem lunare, dimen*m 29. dierum & T. δescribere' poteris, vel cis ea crassitiem suus uel circa limbum idest periphaeriam graduum, di horarum Gallicarum .mo do initium partitionis ineipiat a puncto C. scilicet et . versus austrum,&descendat per ψ. or
rum in T. Septemtrionem,& itcxum ou tatur di desinat in meridie t. de quibus satis dikimii,
an cap. a . lib. r. istiti rari piscam paue;s aper ra. cap. X.
FAc partem cIrculi P B C ET . eiuslam magnitudinis tuis eircunferentia Op T. alterius caelati. Deinde a puncto D. versus C. supputa in gradibus limsi maximam solis declinationem grad.a 3 .min. 3 o.&-snem imprime notam F. aqua super A D. cadat perpendicularis T D. & polato circini pede in puncto D. cfidente de E describe quartam circuli F N E quam in s. diuide pat tes:primo in tres,deinae gula tertia in alias tres. Huic similem, correlativamque facias ex altera parte circuli portionem, quae sit BGΟΗ cuius correlativis quartarum diuisi nibus applica regulum,incipiens a C F. versus o N. ad Η. F. & ubi regulus intersecat quartam B C. facito notas inter C. B, deinde trahe lineas AI. per Ei &A T. per C. transeuntes & cxpuncto D. surgat perpendicularis D I. parallela D E,& ubi data linea DS abscidit AI. ab A ad I. expando circinum,&sac partem circuli I L, ct ex parte p. alteram describe huic coirela riuam circuli partem K. M. & centro A. regulum applici.& per data intersectionum pundia fia- per arcu BG. trahe lineunculas is arcu B G. ad areum M K, & Offcio circini reportatis huiu
scemodi lineuncularum intersectionibus ad partem p. vel edilheorica PMAXY. practice fiat Zodiacus horarius P Q R SV A. omnino aequalis illi selographim Κ M P YX A, Basis enim RS V. est eiusdem quantitatis, &distantiae quaesti R. vel P X. parallela quidem LM. Quo facio, secentur partes PAVXY, ut Zodiacus horarius PQRSVA. sub stylo Z A. commode transire possit. quando ad horologia desineanda & conficienda eo uti opus fuerit, ut suo loco dicetur. Huic Zodiaco applicetur,& Aκis 5 T. ad angulos rectos cum basi R S V.in puncto Rubi A s. intersecat RV . in s. Crassitudo autem cunei s. st ad amplitudinem fissula centri C. vel V .alterius citatorum. Longitudo uero huius suis S I .pertingat usque ad ingressum in fistula, qua est in capite arcus escuationii, hoc est in s o. gradu, ut vides in Anaglyptis vel Cataglysi sessi B C. sub cap. 13. lib. 4. & sub cap. 1 a. lib. s. De perpendiculo tandem C A Y A. paulo infra dicetur. Tabella liuius Zodiaci si admodum plana, & omnino aequalis. In fascia deinuum suesimbo p Ω R. fiant tria foraminae tropicorum dici quinoctialis regione, vel etiam e reliquorum signorum, sed & in puncto A. es portione As V. inuis bile centrum A. excauctur, ut inde A.
77쪽
Aueum Maelaim desaeuis . cap. XLZodiacum fiducialem imare, nihil aliud est, nisiZodiacum horarium ad suam fresectam Ormam,hoc breui modo,reducere . Circa ergo centrum A. fiat circulus B C D E. exalsumpta distantia A L: vel A M. de stiperiosis figurae scio graphia Zodiaci raris, & aD. Versu C. supputata maxima solis declinatione grad. 23, &imn 3 o. puta in F. & dup ala d stantia D F. versus Ε, in H. uniantur duo puncta FH. per lineam perpendicularem ΒΟΗ.& ab U. ad punctum F. iici H. expanso circino, describatur circulus FLHM. qui more solito dividatur
78쪽
Catholici compositione. Lib. IIII. 3 l
in duodecim domos,& gradus ge quinque in quinque.Quo facto, poneregillum sus ibi is &hinis inuice correlativis quartarus L.& FI .pa b. 4 semidiametros C. hinc indesquidis alii, & ubi regulus intersieeat arcu s D H. Leito notas: simili ter agas de denis, & quinis punctis inuice correlativis,&squidi statibus Iems signado arcu F DH. quas qui de prs dicti arcus FDH. sectio nes trasseras super arcu correlati vii K B G. postea duc lineas ab A. ad praedicta cori elativa plagia
CB X. laeu arcu BDH. tras lata,& distingue duodecim signorii domos eruntque dum lineae extremarum intersectionum duo tropici, Cacer videt rcetidi Capricornurimedia uero, squinoctia iis. signa postea Zodiaci incipias per ordines suos inscribere nempe Capricornum in extrema,
ac inferiori parte X. dein e Aquarium. fi Pisces; Aries mediam tibi vendicabit sineam, deinde Taurus & Gemini; sub Geminis vero Cancer in alterius interualli parte sub C.& redeundo, sub Tauro deseribes Leonem sub Ariete Virginem sub piscibus Libram sub Aquario Scorpionem.& sub Capricorno sagittarium, quemadmodia omnia patet in sul, iecta figura A G B K s D HI: sed partem G BK. rudita solaribus idest versus solem applicabis. Porro illae lineae distinguentres signa,& lineolae, quae inter ipsa signa sunt, a centro A. escuntes, ra Aios solares Sole in illis lignis
S gradibus existente)repidi sentant. Poteris quoque huius Zodiaci fabricam pudeclinationis solis absoluere tabula, quam infra suo loco apposuimus: illa enim docet quot gradibus, di minutis oes signoris sine α1medimi inito hoc est, ab aequatoris linea, distet. Tade 1 p. his qui cu suo axe, vel cuneo i. ad angulos rectos cli linea H l Κ. promineat ) tuo diligi tisabrefacito inarte. Si militer ea diametro A A CD areti fiduciale BC D. mobilecti sua cortia fiduciali B A D. binis si
stuli, R,& D. arcui praedicto mobiliter unita se tali qui de artificio haec omnia tuo fabrefacias in ingeniolo, ut linea cordar B D. cu linea diametrali B A D. ipsus Zodiaci, ad ungue conueniat: &licet aliquando cum opus fuerit) arcus circa fistulas moneatur, Solis tamen radium, qui per una fistulam ingre34,& per alteram es ilire valeat, minime impediat. Fac di perpendiculum probatorem, quia puncto C. de medio arcus BCD. pendeat, SA. cordae centrum suo ferire videatur
acumine; scito enim ex hoc probatore omnem huius inurumcnti pincedere iustitiam.
79쪽
s CIO GRAPHIA ET SCHEMAZodiaci Fiducialis.
80쪽
Catholici compositione. Lib. IIII.
BAss.strae tornatili,fiat in modum pyxidis excavata,tanta amplitudinis si placuerit , ut in se
Archi horarii rotam, sinui,eleuationumqtae arciti unita, aliquo bono modo cotinere valeat, ct conseruare ad comode secum portandum quando placuerit operanti . praeparetur, di py xi dicula,cum sua aculeola sue lanceola Magnete illita & fiat ipsa pyxi icula mobilis, ut etiam in trinsecus super intrinseca linea meridiana in ipso sunta basis intrinsecus descripta quem id mo-clum estrinsecus super ipsa meridiana O T. sub T.) illa accomodare baleas ad diuertas operationes prout opus fuerit,& infra suis locis dicetur, exequendas. Basi insuper infigantur duo indices, cx continuata materia, in modii reguli fabrefacti,reducendique super linea meridiana T A O, &super gradus fundamenti sicut dioptra in Astrolabio ad ostendendas parietu declinationes, tale quidem consecti artificio,υt fundamenti planum, uel superficiem radant. In pyxidis operculo facies foramen oblongum ut in ipso preseramen ingredi ualeat gradus ille, siue inciso, quae
prominet cum cochleola sibi unita in calce hastilabri quae quidem cochleola usque ad centrum R. fundamenti pertingat. Centrum tamen sundamenti, non habes thmelsam, suestrias intrinse-cas,ad cochleam recipiendam. sed communem fissulam teretum ad acuminis cochleae capacitatem utimore axis pistrina in illa terete circumuoluatur. Longitudo vero cochleae sit tanta quilia est altitudo pyκidis & crastuso gradias seu incisionis, in qua fisa est copulata etia crassitudo tabulae sun lamenti) isit tamen ipsa cochlea scitis e a sibi timen sortissma, vi sub mustario circulo, vel aliquo alio quopiam liguo terebrari. ct infigi facillime possit quando horologia describere volueris horijontalia ibique asinodum sortiter tirim his iterque in ipso ligno, uel mussario ei culo terebra a permaneat ut suo loco dicetur. sequentem respice figuram, in qua sub fundamenii sehemate etiam cytremam descripsimus hastilabri partem siue incisionem illam, in qua unita si cochlea tu prominenti gradu. Descripsimus etiam pyxidem basis inuersam utilide cernas co- modo intrinsecus py idicula magnetitii compas accomodanda sit, vel alio quouis meliori modo secundum operantis ingenium.
Crca datum A. centrum fiat circulus B C D p. libem magnitu inli,qui more solito, in quatuor diuidatur partes, &fingula quarta in yo. grad. qui duplici ordine debent inscribi, es
numerari nam alter eorum ordo numerari incipiata parte Orientis, & desinat in parte meridiei,
ει septentrionis;alter uero ex opposito,incipiat quidem a meridie,' a septentrione, sed siniat inpuneris orientis,& occidentis. Intra horum graduum peripheriam poteris si placuerit)inseribete otio principalium ventorum nomina.Circa hanc graduum peripheriam quadratum lineabis equilaterum &super 4.lateribus qua ratis parietum nomina vel stationes,&eorum cleclinatio nes,iuxta os emplaris normam, inscribes intrinsecus,quam qui sem, bipsius nimia in facilitatem, tibi magis consideranda & imitanda lector candida .quam prolixiori tediosoq; ascere clocumeto relinquere putauimus.Bistylli tandem fabricam, tuo, iuxta exempli formam , pariter statui r linquendam ingenio, sicut,& reliqua,quae potius ad Ornamentum ibi es libera inuciitione deseripta cernuntur. Reliquum est Archihoroscopi nostri Anaglyptum erigere hoc modo. Accommotiabis ergo Archil oroscopum super quodam 'sinu tali quidem artificio, ut di periphaeria graduum distantiae ecclipticae,' eleuationum potarium,' horologij a meridie &st media nocte immobilitcr snui cons ga permaneat; Rota uero mobilis horologii Italici inter prout diam periphsriam im inobilem.& rotam Caelati mobilem, ita accommodanda est,ut ipsum mobile Horologiudi similiter Cfflatu quanao opus seerio vel alter eorum circumuolui quidem possit, sed ipsum mobile hohologium quod inter immobile, & Caelatum inclusum est e suo alveolo nequaquaosilire Valeat.Per singulas insuper horas mobilis Horologij quidam globuli promineant ut 14octu horas tactu facile cognoscere possis. Inter sinum autem & Archi horoscopum,hoc est Celatu, infixae sint duae quaedam fistulae una in puncto orientis,& altera in puncto occidentis, qualia aliera medietas abscodatur in crasstudine tabulae sinus,altera uero in crasitudine tabuli peris beria
gradusi ex aduerso,tali quidem diligeti artificio, ut inuisibilia cetra similarum diametro R A la.