Dissertatio juridica tertia de causis obligationum. By Joannes Ortwinus Westenbergius.-gDef.: J. Clifton

11쪽

DE CAUSIS OBLIGATIO N. 7Si endideris sat mutuam pecuniam factam. f. 13 Pergit J C. Et ego meo debitorem tibi Iromittere usserim Debitor in genere est a quo invito aliquid exigi potest , I IO8. f. de . S. nihilque interest ex qua causa debitor sit . 13 3 P. I .s de Gre pet Quemadmodum, Creditor in genere ille dicitur cui ex quacunque causa debetur I. o. I. II. V. de V. S. Eoque sensu hic Debitorem intelligendum quidana statuunt Laaterb dis . ades. 32. c. a. Sed cum Fecunia numerata mutua rogata proponatur, Debitor haud dubie ille intelligendus, qui peculliam numeratam ex quacunque causa debebat.

g. I . Dicit autem se debitorem romittere se

i. e. mandasse ut debitor suus pecuniam mutuam roganti, se numeraturum sponderet. Licet enim romittere in genere significet udis verbis pollicem, a fudere quod est per stipulationen promittere differat , pro spondere tamen etiam non raro in jure nostra ponitur. Aperte Imp. in . 6. I. vut . sis. Itaque si scriptum in instrumento fuerit , Promi Oe δε- quem , serinde haberi volunt, atque si interrogatione praecedente responsum sit. Nec non in I. a. . coni. sip. Magnam Legum veterum obscuritatem tu egrotraheredarum ilium maguam occasionem GD adhuc graebebat, 1 utantes ancimus i ut si quis certo tempore oriturum se aliquidve daturum si uetur , et quae stipulator voluit, promiserit , ad ecerit, quod statuto tempore minime haec perferita fuerint , certam saevam dabit, sciat minime se posse debitor ad evitan.

iam poenam adjicere, quo nullus eam a monuit sed etiam citra unmt admonitiovem , eidem oenae prostipatitionis teuore et obaoxius cum a quae fromisit iu

12쪽

s DISSERTATIO III. in memoria fua serzare non ab aliis sibi manifestiria, heu miscere in . . PMm Terb. I. g. 1s. Subjicit, Tu si uiatus suo Numerationem

scit pecuniae, quam mutuam a me rogaveras , a Debitore faciendam Stipulatio enim in omnibus fere causis interponi solebat via. s. f. depact. I. 3. C derer serm. I. q. f. ust e de usur. I. 99. F. MV. O si Iou. de form. Lib. 6. f. 16. Cum putares eum Titii debitorem esse Atque ita in persona Creditoris errares. Qui error con-Lnsum excludit , arg. I. s. ' de aris . l. et g. Aejud. ad coque obligationem hoc casu impedire videtur. Nisi cnim hic crror intercederet , res dubium non haberet. Si hiaria quaedam recepta sunt circa pecuniam creditam Nam, tibi debitorem meum In sero dare secuniam , obligaris mihi quamdis meos nummos non acceperis, ait VI p. in L I gr. f. e reb cre g. 7. Qua iacti specie praemissa quaerit IC a mihi obtigaris i Sic Legitur in Codice Florentino. Neque ulla ratio est ob quam ab ea lactione recedendum, vel pro obligaris , obligatus sis , restituendum sit. g. 8. Respondet bubilio ou fere aliquando viavere significat . . 8. s. a. c. de r. Hib. Aliquando idem quod consistere, valere, firmum esse v. I . Cis Iroc. I. II. . e testam. Aliquando vero haesita

re, dubitare, Quae significatio hujus loci propria est , Sic etiam proc. Servum quoqheri lium fam, procuratorem postse habere aiunt aequantum ad inu am verum est in servo obsistimus.

nec non Callistratus in i II. . de in immun.

Tude ubsisti totest , an prohibenaei sint, conductores scit. Vectigalium sci Prode, etiamsi auro

13쪽

DE CAUSIDO LIGATIO N. offerant manicipalibus muneribus , quod propius es

defendere. s. i9. Neque sine ratione dubitat, quid sit statuen-im siquidem nullum negotiam , ait , mecum contra opi ii ao Negotium saepe pro eo accipitur , quod sine mandatu Domini geritur . t V. SC deneg. gest. Aliquando item significat L 7 C de jur aes ignor. Non raro etiam Contra 'Iam in genere v. I. I. f. de is stimat. I. I s. i. I9. f. e praeser ter b. I. R. di de reb au i jud. f . . . e R. P. Undes alibi plenius, uti 'o loco , ne otium contrahere pro contrahere dicitur. I. p π. quod ns. i. o. . de ur dot f. s. p. de . SA . f. 2I. Verum hac ratione non obstante, respondet

1 Ctus. Se Iropius est ut obligari te existimem. f. et a Pro Pro us est, aliqui legunt otius est , aliqui prius est. V. Lauter b. Si p. ad . 32. c. a. sed locutio haec pro ius est , Ctis usitatissima est. . I. 38. et f. de an emi Lot. pr. eod. I. 18. f. dein rem Cer Zia . f. detegat. IV. et Q . . dea cap. l. 67. circ. II. A Ae ur. of de jur imm II et . f. de I . . lPro quo alibi Verius est Iasi de V. S. I. 27 f. de troc. I. 6. f. de calumn. i. a. f. de fanae rit nee non Magis es v. I. I. g. I. p. si ex nox calfi I. g. et f. q. st de . SAL. 27 6.8. ad L. Iul. a st l. 3 ι. a s . . , Dist dicere malunt. Ut adeo nihil

mutandum sit. ' g. 23. Ut autem modestiam suam in respondendo ostenderet, non tantum pro ius est, ait, sed pro ius

est ut obligari te existimem. Quemadmodum Malit non temere aliquid assimare vel negare; sed sibi iis riv I. 6. f. de his qui suo sui ei alien ar. l. 7. .

14쪽

Iroc. areo I. s. st G roc. s. st de ne g. ged I. I. g. r, . de calumn dicere solent. Quod, ipsis uadicibus in sententiis dicendis servatum fuisse ostendit CHac L. 3. O . 6. V. I. 3. f. de his quae in te i. deIl. I. L .F. ad SC. Turp. g. et . Quam suam sententiam nunc porro probare instituit, removendo imprimis quod statuere videri poterat. Non quialecuniam tibi credidi, i. e. mutuam dedi. Licet enim verbi credendi latis Isima sit significati , hic tamen in strictiori significatione accipiendum , ut ex dictis manifestum est. g. as. Hoc eui rationem positionis negativae addit ni inter consentientes ferino oles Eleganter et plavus m l. i. I. 3. fissau. A fata em coubentionis nomen eaeras est, ut Heganter dicat Perinj E- esse contractum , aEam obligationem, quae non habeatius condentionem nec non Pa onus in Lee deo. SA. In omnibus rebus quae dominium tro,s ferunt, concurrat Forte affectus, ex utraque parte contrasentium nam me ea venditii, me donatio, is conduectioJs quis et alia causa contrahendi fait nise ammus utriusque consentit, perduci ales Atari tu quod inchoatur noηpotes. Erratum autem hic inperiona, qui error consensum excludit r 6 16

f. a 6. Aliam itaque rationem. ex ultima hi losophia sequitate scit , reddendam censet. Sed inquit quia secamia mea quae fa te ruerit, eam mihi a te reddi boaum S aequum es

nia mea intelligenda, quae mihi a debitore Vo de

15쪽

DE CAUSIS OBLICATIO N. rig. 28. Particula autem quae in Pandectis Florentianis non legitur, undeis notis inclusa est rectius

omittitur. .

g. 29. micitia ad te pervenit ex quo debitorem auo Sempronius pecuniam stipulatus erat, eam solvisse manifestum est. f. 3o. Eam mihi a teredi, i. e. restitui in eodem genere v. ' a. de V. S. I 3'. f. a. f. de sat lib. . . g. I. f. de reb. creae bonums aequum est. q. t. Quae verba Bonum S AEquum injure nostro frequenter conjunguntur v. I. I. l. pen. θ. I. SILI. 63. g. . I 66. . de conis. U. l. r. f. . f. de caut in uisu cain. al. 3. I. p. dem . I a. i. . i. fide A. I. 9 l. f. 3. 4e V. O. t 28. . . e. d. d.

aliquando quidem sine copula v. l. r. θ. De Edil Ed. Quemadmodum quius melius I. gen si de inue. c. Top. 36. Melius inaequius I. 66. g. v. f. Iul. mair nec non quius S Metius Cic. pro Rose. o. g. II. Ir Antiquis promiscue dicta sunt. g 31. Nihil autem aliud hoc loco significant, quam quitatem naturalem seu quitatis rationem, licet nullum negotium contractum sit, exigere, ut eam pecuniam, quam tu a meo debitore , ad meum Mandatum, accepisti, mihi restituas. Add. Lauterb. D p. adHI. 32 C a.

A P. III. S. r. X quibus manifestum est, Negotium hic esses seu Causae guram quae ad contraritum vel

Suas contractum, Delictum vel suo delictum referri nequit , ex qua tamen ob AEquitatis rationem Obli attonascitur de Actio.

16쪽

i DI, SERVATIO. III g. a. Praecesserunt quidem diversa facta, Rogatio Sempronii Mandatum Cari , Debitoris Sponsio, Solutio , Sempronio facta. Sed hac omnia id introducendam Obligationem inter Coam 5empronium , propter errorem dempronii in persona creditoris, secundum ordinarias Juris regulas, non sufficiunt: Quandoquidem animus, Coo sese oblistandi, in Sempronio descit, . . . f. I. i. 3. eo se

aliquod inter iram Sempronium c tracti esse dici nequit. g. 3. Quia tamen ad cor mandatum, pecunia sodebita, demproniti pervenit, iniquuna esset, dempronius restilia actione conveniri posset. g. . Non tam propter generatum conitatis regulam, quae non patitur, aliquem locupletiorem fieri, cum alterius detrimento S injuria I. ro 6. . GR. P. I. I .f. de contris quam propter varias in hac

causa intercedente circumstantias.

. . . Accessit enim dempronitis ad Coum4 2Dj tim, mutuam pecuniam rogans , Proindeque animosis obligandi ei qui mutuum dedis et . f. 6. Caius jussit debitorem suum, Sempronio, eam

summam, quam mutuam rogabat Promittere, non animo donandi, sed credendii mutuum contrahendi. Qiuod&, nisi error in persona creditoris intercederet contractum fuisset. I. I .F. de reb. creae 'g. 7. Ad cujus mandatum pecunia, debitore, Sem Ironio numerata est . Quo ipso debitor ille liberatur ut fus contra eum actinem amplius non habeat ut docet. Marcianus 'C.m I. 9. . .estat dotatam secuniam inquit, tutelligima utique vaturatiter,

17쪽

DE CAUSIS OBILIGATO N. 3 m rata se creditori Sed S si jussu Vus alii hi-

tur, vel creditoriis as, ve futuro debitor . ver et iam ei cui donaturus erat , ab ore debet itemqin: Ulp. in I. 8. . 'novat verb, Non tamen se quis stipuiatur, quod mihi debetur, aufert mihi an ovem, nil oluntate me, ipaletur.

dempronius tametia, quia Utat. Cum a quo pecuniam accipit non Casii, sed Titii debitorem esse, secundum juris rationem, uti saepius dictum , non obligatur. 9. 9. Atque ita contingeret, ut Cajas qui actionem contra debitorem suum amplius salvam non habet d. I. 9.f. I. 8. j. I. a O. I. a V. de nov. neque ullam contra Jempronium acquisivit, sine ulla sua culpa, nisi alio remedio ei subveniatur, in damno constituere

tur.

f. io Quod ratio AEquitatis minime patitur. Et ergo omnibus hisce circumstantiis probe consideratis rectissime statuit ei as aequum tonum esse, ipsiusque Sempronii voluntati conveniens, ut ad restituendam pecuniam, quam a debitore caν accepit, a bobligatus sit.

A P. IV. s. i. Id quo Remedio, quave Actione dempronius con veniendus sit, celsus non monuit, Unde disputatur inter Interpretes , quodnam Remedium

ex d. i. ga locum habeat. s. r. Et quidem Actionem in rem locum habere non

posse ex ipsa lege manifestum est. De Obtigatione enim quaeritur , non de Dominio aliave 1pecie Iuris iure. B 3 9 3,

18쪽

g. 3. Unde mirari etiam eos liceat, qui Remem dium hujus l. 3a inter remedia possessoria, quidem Recuperandae possessioma , referendum statuunt. Vid. tamen Menoch de re p. gobf. rem d. g. . Similiter condictionem certi seu Dionem ex mutuo, locum non habere ipse Celsus docet, in vinciabili argumento, quod nullum negotium contractum

- sa sunt itaque aliqui qui Das Contractum hiestatuunt, adeoque Actionem quasi ex contraitii dandam censent. Sed si quasi contractum hic constituere liceat, non habuisset sane rationem 'Mis , ob quana simpliciter diceret ritam negotium contractum esse, quod non tantum ad verum sedi quasi contractum Pertinet arg. f. 3 3 fiscondita iuri . g. 6. Alii itaque Couictionem indebiti competere censent, V. Bus. aad. l. a. Sed neque haec sententia admitti potest, quia ea quae in Gas contractura o Glionis indebita requiruntur, hic non invcniuntur. g. r. Nonnulli condictioni ne causa locum faciunt. Sed pe uita a debitore ait ad mandatum ejus numerata, non omnino sine causa est apud Sempronio visciat. a d. I. r. n. 6. Estque emeduim hujus CXtraordmarium , quale non esstionis lectio me cano V. Diat ad P. I. gr. S.I. Quidam Condictionem certi everriem quae locum habeat, quandocunque alter cum alterius iactura locupletatur, X d. I. 32. inducunt. Verum enimvero ut Omnis acti personalis qua certum petitur condictio certi dic: popeur 9.d. Ereb. red ua Coniectio certi quae quidem ab aliis separatasiit, hic concipi nequit. Neque ulla ratio est, quare haec Acilio magis

19쪽

DE CAUSIS OBLIGATIO N. smagis Condictio certi , quam conitio ex Legec tuae ex donatione Oritur, dicenda sit. Accedit quod non posiastina cie cadomnes casus similes indistin te extendi , uti mox demonstrabimus. 6.9. Multi sectionem in factum instituendam volunt. Quod similiter admitti potest , quatenus haec Rctio certo speciali nomine demonstrari nequit, sed in factu mi secundum id quod actum est , Oncipienda est , In quantum vero Aectio in factum in specie dicitur quae a Pr. Et ore est introducta, de qua I. I. V. de praeser verb quae a nonnullis in cum finem allegari solet, eam hic locum habere no' posse, X circumstantiis quae hic intercedunt, satis apparet. g. io Superest ergo ut dicamus, Actionem in casu d. I. a. competentem esse specialem, quae hujusmodi facto& causae, qualis in hac lege comprehenditur, convenit. Nec quicquam obstat quo minus eam Lectionem dicamus Coniectionem ex Lege arg. i. Au.st econis ex Le e. Add Lauterb. p. aad L a. p. a. Haba ad me s. de condies ex Leg. n. 3. tr ca de a I. sct. I. UNemb. a. g. I.

A P. V.

Icet autem in casu d. I. a. contra sempronium, Ob c in quitatem , Agesi concedatur

non tamen ideo haec I. 3a propter Equitatis colorem , ad quoscunque casus similes extendenda est. g. a. A mailibus sane ad similia procedendum caeteraque quae ad eandem tendunt utilitatem interpret

20쪽

g. 3. Sed prudenter tamen in eo versandum est .

Quemadmoduni' ipsi Legislatores, Ct ostendunt, dum non indi itincti, praeter Ordinarios fon

tes , bbligationes ex Variis causartim Atiris sed circumstantiisi sequi bonique rationibus probe examinatis in specie . i. a. aliisque , de quibus deinde

videbimus, constituunt. f. . Et quantum quidem ad casum . I. gr. attinet, plures circumstantia concurrere, quae obliga tionem octionem desiderant , cap. III demonstratum est.. g. . Quandocunque itaque Contractus quem duo celebrare voluerunt , Ob errorem in persona impeditus, ille cui alter ad contractum illum persciendum vel implendum rem dedit, seu dari curavit, ad candem repetendam, Ob alterius errorem , docitra suam culpam , actionem non habet, atque ita innocens inidamno versatur aequum bonum cst. 1it accipiens alteri obligatus sit.

D 7. . Unde si Tituria C, quem Sem o esse putavit, servum emit, ide de pretio habita, tra, ditum accepit, eundemque manumisit, Titin licet ob errorem personae sis ex nato non sit obligatus, attamen ut ipse pretium servi Covo praestet ad hoc Obligetur, secundum E. I. a. dispositionem similiter bonum aequum est. vid I, is in eb Lauterue disp. ad d. I. 3 21. C. II. 1 3. g. 7. Si vero dicta circumstantiae in similibus casia. bus non intercedant, E. I. 3 a. dispositi adcc minime extendenda est

g Hin ejertat haud dubie lasciat ad j I 32. maue: aliique, qui Legi nostrae locuta, etiam faciunt, quando