Guidi Angeli Poggii I.C.

71쪽

monitis addit 9 , ut non ideo infamare eum liceat, qui poenitens ad meliorem aB receperit frugem, ni suo it re praeteriti Erroris memoriam deleveriι : Constantini porro Legem nihil obesse Matthaeus notat, quippe qua non relata in Iustiniani Codicem, d n m in-t-rim in ipso Codios exstat Ualentiniani , et

Valentas Edictum Io), quo laude quin potius, et praemio dignus dicitur ille, qui objectum reperte crimen verum efige prohaverit,

capitaliter secus puniendos, vel actione Calumniae juxta antWcedens Diocletiani, et Maximiani rescriptum I): In hoc opinionum conflictu id statuendum videtur, ut retrox, et adhuc occultum crimen, quod nO- tum Es8e maximopere intersit Reipublicae,

impune sit in libello objecisse, quicunquo illius, qui objecit, suerit animus; non Ro- quo tamen caeterdi ad infamiam objicero Crimina, utcunque gravia fra) LIII. Sicut qui infamandi animo Iibellum aut scripsit, aut typis impressit, et pervul-

opprobriis dignum latraverit , integer ipset Solventur risu tabulae 3 tu missus ahibis. 9ὶ D. Pare. 2. cap. 9. g. 8.e Id ipsum etiam ad eos quod attinet, qui Poena expiaverint erimen, praecipit Cod. Levola. I 57. 1οὶ In d. leg. unica Cod. do famosi libellis. iii) In log. si non convicii Cod. cis injuriis.

72쪽

gavit, Aetione libelli famosi tenetur, ita hos idem de pictura famosa dicendum esse pleri- quoi volunt 13); quin etiam sculptile, evfusorium opus nonnulli addunt 14 , quate-uus hoc , non secus ac pictura, aperte satis Personam designet, quam quis infamare simili modo sibi proposuit ; aliter enim hujusmodi imagines mutuo , sive poemret R. tacita ict), utpote nemini speciatim injuria, famosi Ιibelli instar considerari nequaquam possent: Nec .ctutem Propterea impune erit quidquid hujusmodi edere, ant alibi editum proferro in publicum , quod vel Religioni adverε tur , vel ordini , quo societas regitur, vel bonis moribus; quin imo severo apud Nos haeo facinora juxta eorum qualitatem vindicabun

LIV. Nullam executionem esse , cum in- Certae Personae convicium fit, scripsit Ulpia-

i5, Ita Aiace. rhetorio. ad Herenta. Iib. 4. . cap. 28.; picturam ad faeti injuriam . non scripti Matth. revocat d. CGP. I. n. I. I 6ὶ Vid. Leg. 8. Ianuar. IzO9. , 28. Miari. Ir43., 3.. Ianuar. . 793 , 3α Arauat. ι 295. I 9., sic ut quae diximus lis. 2. ov. I. g. z. et in uot. Diuitigod by Corale

73쪽

is generalem de vitiis dispntationem in suamis reserunt contumeliam . DI V. Nulla pάriter est executio, et actio deficit, cum quis non infamandi animo, sed ad sui defensionem in Iudicio, et elevandi testimonii erfitia , ut ait Matthaeus sar), thsti objicit elimen , quod verum esse probR-re possit, vel hujus indubiam sententia praeis dens 1aciat fidem : Aliter autem neque ipsa honoris praetitio prodesse illi potest, qui nisu es ad se defendendum objicit crimen sag),gicut neo illi, qui verum quidem objecit, Ced extra Causae opportunitatem IM; quem-

. a d modum enini ad Causarum Patronos, ad taeteros qdoque omnes aequo pertinet, et res ronduin est aureum hoc Imperatorum Prae

addit, ut singulis exemplo sint, re ire iuverit is Ego enim. neminem nominabo, nec veris teris comoediae licentia certas personas eligam, is atque perstringam ἔ prudentis viri est, ac pru- is dentium foemin/xum dissimulare, imo emendariis re quod in se intelligunt, et invignari sibi mainis gis , quam mihi , nec in monitorem maledictat

is congerere. D i ' .

a j In Ieg. qtiloquia Cod. de postulando .

74쪽

,, beant patrocinia jurgrentibus, ut non ultra, ,, qua in litium poscit utilitas, in licentiam is conviciandi, et maledicendi temeritatem

LVI. Fainosi libelli poenam apud Romanos capitalem suisse patet ex Lege Decemvirali , quam refert G Mina is si qui carmens, Occentctggit, quod alteri flagitium faxit, is capital esto se , vel juxta Goth redum AD si qui pipulo occentassit, carmen vo condiis dissit, quod infamiam faxit, nugitium vori alteri, suste serito is, et quidem ad necemusquo 45) : Poetarum licentiam apud Graocos in more , atque etiam in laude laias quodammodo Horatius testatur 26 , quattandem repressa, et coercita, nov& inducta fuit comoedia , in eaque Menander maxime

floruit; ged multo ipsi lenius coorcuerunt licentiam hanc ar , utcunquo et Romani a

25 Gravin.'de oris. Bιr. . lib. I. ca'. 55. y Huic poenae alludit Home. Pist. I. lib. 2.

. . . . . quin etiam Lex ,

Poenaque lata . malo quae nollet carmine quen- t quam Describi, vertere modum formidine fustis. 26, Saor. 4. lib. I. Eupolis, atque Cratinus , Aristophanesque poetae, Atque alii, quotum comoedia prisca virorum est, Siqui; erat dignus describi , quod Natus, sui. fur. Quod moechus foret, aut sicarius , aut abioqui Famosus , multa eum libertate notabant. sa in Gravin. Ios. Gie. . , ' .

75쪽

rigoro Decemvirali paulatim receaserint 1μ- 1egationem substituentes s28); rigorem pri-atinum revocaverunt deinde Valentinianus, et Valens 29), qui tamen ad solos libμllosanonymos in Magistratus Provinciarum vul gatos reserendus videtur 3o . Ex Legibua nostris criminis poena non ultra relegationem extenditur; Ructor insuper ad publice recantandum quod vulgaverat cogitur , sive ad palinodiam 31 , quae, quamvis moribus, et usu Fori introducta postmodum , ut obser Uret Matthaeus 3 a), non tamen ignot& penitua Ro

manis fuerat 3M. CAPUT VIII.

De reliquis injuriis.

Lvii. Quidquid non juro fit, injurita

generaliter dicitur i , ideoque nomen hoc

28j Paul. lib. s.' asntam. eis. 4. g. Ir. 29ὶ In lem unica Cod. de famosis libellia. ao, Gothosted. in Cod. Theodos. Im. r. sub. eis. do fiamosis libellis , Ling. ad Matth. a. tit. 4.

liballis e Terent. in Adelph. act. 2. EGen I ... . . . dabitur jusjurandum, esse te Indignum injuria hac. '. . . i. .

i) Ulpian. in Iez. I. n. de injuriis.

76쪽

Iatissime sumptum ad singula finaeque , etiquide in innumera, qureo contra jus peraguatur , resurri potest: Speciatim vero coutum e lia in hic intelligimus, quae honis ad tersA 'Civitatis moribus alicui insertur a . nec aliud Proprium ori minis nomen prae se ferte Hain autem injuria triplici modo fit; ho dempsvor his, aut scriptis : De injuria, qu&e scis piis in seria n, quatenus delicitini publicum . superiore capite egimus; quatenn, vero privatum, cum scilicet quid, praefor capiis trele, vel pravo Crimen, althri sis contu meliam objicitur, et ejus opinio Iahditur,,

que conveniunt; atque hinc cum de ea nil aliud dicendum remaneat, de injuria re, Rutverbis illata, quaterius ipsa quoque delictum Pr I vatum est, ut erat ex Romaenorum jure

- LUNII Re poemi injuriam fieri δ imus , cum quis vel pulsatur, Vel manus, nut quia aliud , adver8us eum.quasi vapulaturum lis vatur 5); haec 'em injuria, sicut leves inde juxta Periti judicium personae laesiones

tu ne solam ex Legibus Garly privatum sunt crimen, cum rixct intorsuerit, et cum nil a-

77쪽

liunde ad crimen exaggerandum accesserit 6); nam secus, publica succΜdit rectio, et gravior poena, ut notrevimus Pluries 7) . Dolus untem, injuriandi scilicet animus, non secus noin injurire scripta, hic requiritur pariter; ideoque crimine Vacat Praeceptor, qui ne correis otionem sine excessu discipulum verberat, et

generaliter quicunque juru suo uritur 8) , aut jus exequitur 93: Qurendo suo ipse etiam

dolus compengatur cum dolo, itsi quide iis ut nemini Praetor succurrere debeat si o); nt quo hinc, ubi agaetur do minimis, par pari in subitα rixa inter aequRles exorta referro, a Iapam nimirum alapae, colaphum colapho, calci calcem , Iovem ictum verberis verberi , saxi saxo, extra Legis rigorom videtur, et ne,

gligi potest a Iudico, quod idem dicendum do injuria, quae verbis insertur si I) . , LIX. Ita quoque eo fit injuriα, cum quis

conspuitur, luto inquinatur, aut stercore; cum poculo illius mens alienatur, ut caeteris Iudibrio sit; cum ad illius invidiam Iugu- εὶ Cod. Levola. g. 3. 72., Leg. 3o August.. tr95.

32. N. 28.

78쪽

bri , aut squalid& veste quis utitur, barbam demittit, capillos submittit, vel quid a I iudhacchanalium praea rtim tempore fingit; cum gestu, aut actu obsceno quocunque, vel digitis in cornuum sormam protentis, vel cornibus ipsis assi xis domui si a) in notam, a dedecus alicujus intendit; cum reppellat matronam , aut virginem, blanda nempe Oratione illius pudicitiam attonint, abducit comiatem ; cum aedes alienas temere ingreditur; ro gua uti, fruique publico jure aliquem impedit; fide jussorem idoneum accipers negat , aut, debitore parato solvere , interpellat fideiussorem; et caetera ejuε modi, quae gin-guIR enumeraro su Per vacaneum est, eum Ri

milium eadem ratio, idemque judicium sit a S).

iaὶ Duplex ille radius, quo Moses descendens

ex monte fulgebat Exod. cap. 3q. v. 29. , quo modo progressu temporum ad Mariti ignominiam gignificandam propter adulteria Uxoris conversus ab usu fuerit, non satis paret: Cornutum, quasi Conjugis cor nudum sit, interpretantur nonnulli Radinata. observat. Grim. Cv. I . supplet. v. n. 28.; num forte a eurruca, a vieula quae filioa non suos alit' Aristotel. de histor. cinimul lib. 6 cap. r. , Matth. a. sv. I. n. I., Iuvenal. aat. 6. , ,

. . . . . . . tu credis amorem,

Tu tibi tunc . curru ea , places liain D. Ieg. 3. , Iem injuriarum . IV. item aytid Labeonem, let. si creditor , Ieg. qui in domum f. de inu uriis. IV. I. 1f. de eatraordinariis crim

79쪽

LX. Verbis injurire sit, cum probrosum aliquid ad contumeliam de altero absente, aut praesente dicitur, veluti si fur appelletur, fraudulentus, adulter , etc., quod quidem, si in coetu, et Cum Vociferatione fiat, convicium 143 , secus maledictum vocatur

fert a scripta , quod minorem gravitatem practae fert; verba siquidem, ut ait Renaea ius 16 ., cito labuntur , celerrimo volant , scri- pta propagantur sacillime , et perpetuo ma- , , nent Injuria pariter est, cum quid contra pudorem recitatur, vel canitur more Fescenninorum, castis Praesertim auribus, virginibus nempe, Vel pueris, quorum animi in hecilles, et insolentes flagitii corrumpi ει-

minibus. Matth. d. cap. I. n. I. , Creman. d. artis. r. 2., Benazz. d. PGrt. q. sv. 9. g. 2.ilq) D. let. itfm iapud Labsonem is eum enim in ,, unum plures Voces conferuntur , convicium appellatur, quasi convocium. s,

15, Etiam eum quis defuncti famam lacessit, verbis injuriam nee te haeredibus dicitur cl. IV. r. F. da injuriis , sicut re facit si illius statvam

saxis extra monumentum caedit lem si statuast. eod; in monumento enim, sepulcri violati actio succederet Gloss. in d I g. si statua. 16ὶ D. Pare. 4. rap. lv. g. I., Ronald. obse tuae. Crim. cap. II. g. 4 34. iri D. Io. item antid Labeonem , creman. u. artio. z. I a. not. 2.

80쪽

78 LXI. Ipsa etiam fortunae, aut DBturae vilia , quibus quis serto laboret, ad irri ionem, et contemptum objicere aeque erit injuria ;per iniquum est enim ea mala , et incommoda , queis Divino beaeficio quis caret, illi exprobrare, qui nullst sua culpa eisdem affligitur, ex quo porro illud fit, ut irritatus vindictam anhelet si 8): Quoὰ si non consul-tta, nec irridendi animo, non cum vociferatione, et in coetu, Non saepius , Deque per sonae, quαe in dignit&to sit post ire, id sactum fuerit, prudentiae Iudicis erit εtatu re, utrum praetermittenda, an leviter animadvertenda hujusmodi sit contumelia I9 . Neque ipsλ quidem incommoda , et mala,quao quis ex fragilitate humana conir xit , impune erit ad injuriam objicere silo , nec erupervulgare, ubi praesertim non adhuc sint nota; ideoque non leviter, haec pervulgando, delinquunt obstetrices , et Medici , simul noinde jacturam nominis faciant personae ,

quArum incommoda sublevare Eecreto, aut mederi suscePerant . '

LXU. Injuriae , de quibus hactenus di

ctum est, ad crimina privata pertinent: Verum , utcunque ex earum natura leves, gra ves tame u fieri poterunt, et publica actione