Nicolai Masinii ... De gelidi potus abusu. Libri tres

11쪽

ANTENTII

L L E ego, qui curas hominumde pectore quondam Eijcere, & mentes exhilarare queo IRigodi or glacie. N nivibus post factus

iniqua Lege, homini mortem noxius accelero Σ - u sentit medica praestans Masinius arte . iii MConsulit & tantis protinus ille malis r

Nam liber gelidis. nivibus, gelidoque rigore bara Nunc ego laetitiae sum velut ante a dator PEIVS DE M. Masine, rerum causas qui nostis, & aegros Sanas, atque Orci comprimis ingluuiem . i l PQuos artis medicae fontes modo pandis ab ipssi, Vel Phoebo mananti vel tibi Phoebigena:

Si non, hie igitur Baccho fluit unde salubris Torpenti niuibus, lethiseroque gelu p

12쪽

1 ACOB VS

MAZONIUS

CANDIDO

3 V L TAE quidem sunt disciplinae,candide L

ctor,vere Dei munere er coelo delapiae, quaru ope sultus homo quod aiunt alteri homini Deus apparet. Sed si aliquis inter caetera, medicinam veluti maxime omnium, quae naturae fulcris sustineantur, humano geαneri proficuam iudicet, nae ille huiuscemodi sui iudicij plurimas, &efficacissimas rationes in medium promere poterito Quas omnes recensere non est nobis animus, ne modum libri excedat, quod intra mediocris epistolae limites complecti cogitamus: Sed una, aut altera contenti reliquas omnes opportuniori loco perpendendas praetermittemus. Veterem itaque Ethnici , ut eximiam huiusce artis excellentiam atque ut ita dixerim) diuinitatem omnibus ob oculos ponerent, nobilissimo Deo, Apollini nempe acceptam retulerunt, ita ut medicae repertorem opis Phoebum, medicinamque artem Aapollineam passim decantarint Poetae. Quod quidem propterea factum arbitror, quia cuiuscunque vaticinio patrem, Apollinem constituerunt Antiqui, di uniuersa medicina velamblicus. & Apollonius docuerunt ita vaticiniss innitia tur, ut illis seiuncta consistere nullo pacto possit. Quo-

13쪽

modo enis mediem debet appellarI, nisi sit ea mentis AM

eia Praeditu S, ut commoda vcl incommoda in corpore futura sagaci praenotione dignoscere queat . At qui haec efiicere potest, idem etiam Procul dubio. & Vati, nomine coho-NcitanduS videtur. Hauc rem antimiusconfiderans Hippocraates, tuat in Ccordio J. oga ,iticorum tum in primi Epide mi tu memoriae prodidit hanc scientiam ambitu lino continere,

Praeterita,eadcni leni repetens verba,quidus Priu, Honterus calcantis in vaticinando pratiaticiam Uecorauite Vatici-Nium hoc medicinae proprium, ut quoquo Pacto unicuique Compertum , & exploratum reddoet antiquitas , draconem tanquam medicorum inligne, atque veluti medicinae typum multis in locis concelebrauit. Draco enim, quem Pervigili Oculorum acie praeditum tradunt au eiores, i ta ut incubantes eos thesauris cultodiae causa finxerint, mentem patefacit verdmedicam, ideli vigilantissimam. & oculatissimam, quae mo horum initia,causaS,momenta,& fines exactissime prinoscere possit. I heodoritus autem illud superaddidit, quod quemadmodum serpens cutem exuendo simul senium . vetulia temque deponit, ita & qui aegroti sunt, atque iam in confinio vitae conitituti ope artis medicae uniuersam illam aegrituadinem exuunt, di sicuti Aeson Medeae medicamentis re iuuenescunt. Quam quidem rem Poetae morem suum sequentes, ut mirabiliorem, diuinioren que redderent, non erubuerunt in carminibus suis memoriae prodere, nonnullos omnino mortuos a medicis ad vitam reuocatos. Quod ab Aesculapio facium asse erunt multi, & praesertim virgilius in sexto Aeneidos, Serenusque Samonicus, cuius

post initium carmina de Aesculapio sunt.

Tuq; potens artis reduces qui tradere vitas Notii, atq; in caelum manes reuocare sepultos. i

re, ut figmento mirabili fidem acquirerent, nomen, & g nus eorum, qui ab orco ad limina uuae reuocati sunt, appom

14쪽

. tua, tradunt fuisse Hippolytum , Glaucum, & Tir.dareum. His luculentitaimu S totius antiquitatis scriptor Plinius, de Apuleius libro quarta Horidorum alterum superadaiderunt, quem , ut tradunt. AsclepiadeS Prusi si&ati rogo, vel udat, inserox politi mimo Vespillonum, manibus ex tortuo domum retulit,. animamque in corporis latibulis de Iitesce itatem medicamentis quibusdam. Prouocauit. Quam quiadem fictionem Corneliu& Celsex libro secundo capite sexto. allud nobis demonstra re putauit, animam interdum ratione corporis languescentis, aes ritudinis alicuius. viribus omnino oppressam atque iamiam alio commigratiaram, vir ibus, arte, curaque medicL excitari,. atque elici, iamque certo discessuram retineri .. Haec idem. de Libani ux ad Magnelium scribens his. verbis confirmauidia Medicus. inquit con sine numine quodam interdum abeuntem e corpore ani mani continet, vitamque producitia Quapropter ut unde deflexit oratio. tandem. redeat, si quod ait Plinius,. Deus est iuuare mortalem, profecto, aut niisquam. locum habebit illud Grecorum adagium. ανθρωπος ἀ ρωπου δυήνιον, aut in meuico gnaro, proboque maxime locum sibi vendicat,. qui; mortalcs non modo, iuuat, verum & mox morituros etiam seruatia Caeterum inter aliau res, quae vitam hamanam ' omnino labefactant, eamquc in lubrico ponunt , N ad mortem adeo incitand, ut in procliue lapsa sustineri vix ac ne vix quidem aliquo, modo possit, est refrigerati potus abusus. Is enim tot, tantaque morborum genera hunaanae naturae inauexit, ut merito illud Iuvenalia urpari posse videatur iaMorborum omne genu v, quorum sinomina quaeras. Promptiusexpediam, quot amauerit Hyppia moecho . Quot Themison aegrosautumno, Occiderit uno vi

Quibus illud etiam accedebadi incommodi , quod talis Leantu Sque abusus,. non solum. naturae propensione, quae ad itatius blandimenta nos paulo, procii uiores reddite verum etiam nonullorum virorum qui intez eruditorum i Classem di x cndu'

15쪽

ennumerati sunt Instructus, armatus, paratusque in soni humopinione vesuti salubris vigebat, ita ut specie boni allecti homines in propriam ruerent perniciem. Haec itaque secum reputans doctissimus, di eruditissimus Nicolaus Matinius, vir hac nostra aetate, omni disciplinarum genere cumulat et Sed in arte medica certe nulli secundus, ut semper habet an iamum communi hominum sanitati consulentem, atque cumitia, ut ita dixerim, habitantem & pernoctantem cura, nihil antiquius libi putauit, quam ad humani corporis praesidium, Communi,que utilitatis tutelam, huius piauae opinionis, quae talia hominum mentibus altius inhaeserat iiirpes. & rad Ces non modo circuncidere, & amputare, sed etiam omnino euellere di penitus extrahere. Quod abunde cumulat et

in hoc aureo vere libro praestitit, atque expleuit. In quis quidem non solum morbos omnes, qui retrusi atque abin sconditi in refrigerati potus ab usu latebant, elicit, atque in lucem euocat: bed dc insuper , veluti superpondium quoddam , multiplicem , iucundamque apponit rerum varieta/tem, eoque viro dignam, qui aetatem in abditarum rerum perscrutanda notitia contriuerit, multaque partim legendo , partim cogitando praeclara, & eximia reperierit. Latine vero scribendi rationem sic temet, ut his scriptis, quatenus sibitratum genus patitur, mihi quidem purius, nihil esse videatur. quod eo mirandum eii magis, quia i pse, non vi. multi alij, diuturnu, atque assiduo eloquentiae usu: sed temporum itudio subsecivorum, hoc ut posset consecutus est a Quapropter vos omnes, lectores humanissimi , Oratos, atque obteliatos velim, ut hunc librum, maxima diligentia a Barμtholomaeo Rauerio impletiore peritissimo typis excusem, udin hominum manus prodiret, auide, atque alacri animo arripiatis, illumque non per duas, aut tres paginas: sed ab inlatio ad calcem sedulo, atque nauiter perlegatis, Quod quiadema vobis impetratum minime diffido, tot in eo sunt ex ab ditis plurimarum artium, ac doctrinarum fontibus quibus cunque literarum professionibus haurienda. Medici v ro librum hunc difficiles admodum reconditae materiae nodos soluentem , & quaeitiones illas implicat s atquc inuolua

16쪽

ris tacilitate maxima explicantem , ex quincoque quodam

crdine tractantem intuebuntur. ita ut dicere ausim, Lectio. Dis illicium, atque, ut ita dixerim. philtrum librum hune secum afferre. Sed ineptus sim, si me huiusce libri laudatorem profitear, qui tantum doctrinae, Ne loquentiae possidet, ut dum ipse suam agit causam, se omni laudum genere in liructum demonstrat, & a quacunque aduersariorum calumnia se facile vendicare potet . Hic itaque scribendi finem faciam , si tantum illud prius di xcto, omnes qui prisenti libro diligcntem nauabunt operam, uberem doctrinae prouentum ex huiuscemodi lectione suscepturos. sanit lique suae quam optime

consul curos. alc,

18쪽

PHILOSOPHI ET MEDICI

terunt. f. a. Abusum teliAmtu lorum omnium liniam merito nu eupari posse. s. ass. --Abasu praegetis potus emanant error nascituris etiam sumitti nocet, terti, hbri eapulseptimum a f. aos. Gad ass. Ab esupe πη- eur solidiores cibi edenti sint. f. a s. Abstinentia potus praesertim aquae biropem curat. f. agr. Ab Hippoerare scripta fibris tabifica que sit. f. a σε. Ab Anema grausima ramo evadit. t. ast. ast. Amonrs qui per Ant: perista sunt, veluti circumsistentiam requirunt. ita permixtionem exeludunt. I. ηετ.Aeidum nullum uinum essesecanium naturam. f. εε . Aciditas a quo fiat. f. ars. Aciditatem nunquam dimittie Mel. f. ος

19쪽

Aertum UM tria Incommoda hominibus post Cr que. f. a a. a 3.εctuatimeabditatem in subiecto quavis ratione nocuo tam nos pose muni membra aduersus gelidum frunum potum. f. as l. ae Actualis uentorum percoto nervoso generι maxime aduersatur. f. ascAd gelide bibendum minus noxie,quot constIoms requirantur. f. O .er 3 ἀΑs gelidae aquae ιxbibitionem in Abrieitantibas Gulina dieia spectantia Ie- gentis Ancipites reaedere. f. ar. Adamante nu .m corpus actu stigidius ege. f. 3o . Ad afflin externor, etsi proficere pinu terra , ut internor tamen nihil πα

Adducta regula pro incommodis gιlido potui succedentibus evitandis tamquam inepta ιmprobatur caput a z. primi lib. a f. I P. ad IN Ad inὀcκ cxistimis iaminιt calis er hmidi non admodum apti sunt ἀAeersunt tota uitu soli omnium ostium . cum ιnma saporcs discernunt. ob ιmmoderatis primis qualitatibus ommbia vitiant'. quomodo, . calore corrumpantur . quomodo, a Restate . . Lquomodo ab humditate iaquomodo .a foditate, Cr longe magis, quam ab omnibus a t. rigidi sunt qumuis ab assante calido producti Rustici Monticolae , eur stri omnet Susint de tituti ia f. a sq. xyria Bduersantur incro uaso figi facientia . f. a εα Aerre urium glaetare Cr cur. f. Ra Aer malus maxime noea facultati animali ervitali. f. xatu6er G 4 intimac monum circa cinenter Miles siuperficies valde no- Reuta libris quae sit apud Hippocratim.

20쪽

Astygiit fimus maximopere hominibus4ficit. i a t . P Lucernam, G patuum ignιm sub dio extinguit . f. ass. Aerra in proprio Cr naturali loco illinit, parι ampulsu irato pronius strator deorsum quam sursum . . tire, M I. M Arram Hrpetuo moueri Indicio es csira in angustis locis simpιr durans. f. zssa aerem deorsum moveri Cr quomodo . . f. a F3. Aerem refrigerantem plus cateris membris pulmo exposcit. f. as s. Atris π ignis circumductionis motus sensu approbari. . f. asa. Aerem quomodo motus rorigrrat. i f. sis. Aeris Crignis motum ab cxπιηβeo principio non es uiolcntum, Cr qualis t. . f. da yy.

Acru aestum magis necessarium esse corrigere , quam materiam solustuum ad temperatam lupabutonem dιduccre. f. χεσ. Aeti opima circa ausas Angiηα - ι f. aσι. Alute non falsiitιre summum malum est. f. a ost. Aestuantιs uaru tammisqμι ab gsumptipraegelida patulora muria prosi-nvs mortui hunt. . f. 333. 3 34 Α figiditate uteri non est seiungendas'fitulo. f. a ον Afecti phthisi, eis necessario moriantur. f. 2so. Affictus omnis in corti fundati mirimi. f. a 4 ,- ης. Affinus magni, in feruis faciluis quam in liberis removentur . f. a r. Afictus praeter natura ob usum praegcudi patus Thoraci peruensen et qui . eaput quintum terti, librι. . f. a 47. MA ai a 43. Afictum praeternaturalium numι rus ab Uu praegilis potus animalibus mimbrissuccetins caput sextum tiriij libri a f. a sq. usq; as assis A gelido nimis potu nocumcnta emanantia multoties non detegi tusi tracta temporis. f. 13. Aegritudines morte ipsa deterires, Principes ob potum nimis gelidum ιη-

Albae π prstucinae aerisae,.summa praecipua meatuum obstructione pro tua

cuntur. f. as T.

Aliarti magni er suessent opinio repudiata. I et s.

Alabastrum in latitudiηe marmoris dens fi m. ii f. Qq. Aldus Manatius 'unior. f. ac T. Alexander Petronius Medicus. l f qa. δ ς.