Aurora thesaurusque philosophorum / [Paracelsus]

171쪽

tio vero inediam inter praecedentia regio '

nem tenet.

Pulmo, receptaculum est elementi aeris, ad vitae fomentum, nutrimentia membruhoc follium instar aperitur, comprimitur, quo quidem artificio naturali, concipit aere, . emittit, nouum semper attrahens, qtiem ad cor aspirans in refrigerium, recenti fome ro continuo temperat intensum calorem Occultum in eius centro, sine qua respiratio ne vitae suffocaretur igneus ille vigor, quo cuncta vivunt animalia non aliter, quam videmus, artificialem ignem elementatum, ae res ne minime viuere posse.

Haepa est receptaculum puriorum partium nutrimenti, separati per stomachum, eoque relega , v ibidem in sanguine transn

utetur, e quo postmodum caetera corporis membra quaeque sumunt alimentum. Hoc oco notanda venit excellentissimas eis paratio naturalis, trium partium, quarum Vna est sanguis purior, de nobilior, ad nutrimentum corporis assumptus ab alio impii ro&superfluo sanguine, aqua pleno achia mi dira te stipei flua seiunctus tertia pars est

amaritudo venenosa, quae separatur natura liter ab ali)s, ut non permisceatur nutri

mentis.

Cor, est fons vitae vegetatiuar, nec non conrium exquo procedit calor naturalis, ecra dica-

172쪽

VIVORVM. 6γradicalis humor in alia membra quaevis estque domicilium omnium asse tuum bono

Ium,atque malorum. Considerandum utiq; timore pavore que facultatem attracti uani in corde, tameta caciter ad se, ab alijs membris corporis trahere sanguinem, reuocare nonnumquam,ut usque ad suffusionem sui suffocationem, ob nimiam abundantia, id ipsum fiat. contra, propter nimiu gaudium, repentina, in opinatamque articia, virtus eius expulsiva sanguineas pellit, ad alia membra, quo faciat ista sui gaudi participia. Haec est eius bonitas, affectus maximae confoederationis in reliqua membra. Quo fit etiam ut odio,vel inuidia, S ira prae sertim inordinatis,uitiosi liquores cum sanguine mixti, nedum ex felle, verum etiam ex omnibus alijs membris, refugium ad cochabentes , attrahantur, tumor omnis cum eo, membraque sua linquant, suis viribus destituta, ut in eis vitales piritus pariter deficiant,4 cordis animales per illos inli

ciantur.

Stomachus,primum est receptaculum ciaborum, lotionum, primusque separator impuri ab impuro, qui purum ad Hoepar relegat,impurum autem ad intestina Si tum habet praecise sub diaphragmate, non aliter quam olla sub suo cooperculo. Intestina sunt meatus, per quo sietatae-

173쪽

ris A NATOMIA

menta crassiora necnon superflui quib ira tura non indiget, quod ex eis sibi necessariuelicuit ut inualida rei jcit. Diaphragma, velut firmamentum, est separationis& medium inter superiorem eis trem in quo pulmo, cor, venae arteriales situm habent)&inferiorem,stomachum,hξ- par, fel, splene, in restina, renes,vescas ge- nitalia vasa continente: quibus omnibus in genere, nutriti uet corporis facultates insunt. Renes,duo,receptacula sunt sanguinis superflui, a puro separati per harpar, hoc loco relegati, ut amplius coquatur, digeratur Rab aqua sua repurgetur, quae tandem ad vesicam remissa, per eam transit in exitum. Fel est receptaculia inualidi, amari, ac ve- ne nos cuius da sanguinis,avalido separati,ut non intret innutrimentum corporis: ad hae reth tepatis contauicati, in formam rumenulae.

Splen, est aliud receptaculum, selli ex opposito, quo recipitur sanguis crassio ac ter- Ieus. Matrix, est vas generationis, in ventre muIieris, inter hae parin splenem stum, paulo

altius quam vesica. Vesica, receptaculum est & emunctorium inutilis aquae, separatae a sanguine nutri menti,ut evacuetur ab eo corpus. Ca

174쪽

VIVORVM. 369Capitis affectuum inditia, sub

urinarum eXamine.

TR res sunt potissimi capitis affectus

morbi, ut Cephalalgia, Hoemicrania dc Cephalea. Primus originem ducit a saniosis fluxionib. secundus, ab humoribus salsis: tertius vero, ex vitreis liquoribus.

De Cepha Ialgia. Morbi huius indicia prima, sunt haec.

Primo, guttulae quaedam, ut coagulari sudoris, apparent admodum subtiles, invasis regi 'ne suprema, capitis videlicet, statim post nubis disparitionem, sub ignis gradu primo: suntque triplices, utpote rubea quae lusciosos affectus oculorum denotant: spillor,&crassor, signiscant epiphoram tur bulentae vero, lippitudinem. Secundis, guttulae huiusmodi, vesicularum instar inflantur, ac postmodum per seipsas comprimuntur, formamque recipiunt gra-iaulorum iiij, sub ignis gradu secundo Atribus coloribus hoc loco, morborum trium fieri iudicium etiam potest, ut ab albedinerransparente, catharri: ab albedine obscura, flatuum in auribus: eadem viscosa, nariuoppilationis. Terti b, grana quae dicta sunt, ignis caloresoluuntur in substantiam ad modum viscosae pinguedinis, quae per latera vasis defluit

175쪽

s o ANATOMIA

ad loca, quibus morbi sedem seteriit in corpore patientis, idque sub ignis tertio gradu.Colores quoque tres apparer, ut flavus, quosgnificatur ophtalmia flavus clarus albuginem denotat flavus autem valde subtilis, oculi nubeculam.

De Hemicrania PRximh, apparent guti sudori aliqua id

maiores prioribus, scet in Cephalalgia, sed non ita clarae. Sensim augmentum sum ut eodem vatis loco, perque regio capitis notatur, in qua morbus dominium habet deor sum tendunt, ibidem ut perueniunt, per digestionem exiccantur, ignis primo gradu.Colore albo, surditatem aurium denotant: albedine crassa,&spissa, gemellos: duritie Verbi ophoniam. Secundo quidem,eodem loco in quo ex iccatae sunt, apparet postmodum albedo quaedam, aluminis instar adusti, quae tandem insatur per augmentum in spongiae formam, idq, secundo gradu ignis. Tertih, non resoluitur inflata haec materia,imo potius indurescit, usq; ad vitri duritiem, tandem ignis calore vehementi Ori,separatur a vase, sub ignis tertio gradu Colore suteo significat Ephialtem: leuitate quidem, Epilepsitam. Si vero dicta materia compactast ac fortis,Maniam denotat,&ApopleXia. De

176쪽

VIVORUM De Cephalsa.

Hoc Ioco valde maiores apparent uitae

praecedentibus, ab initio turbulentae, ut ipsa naateria, eX qua sumpserunt originem .d a

de clariores effectet, varios colores accipitat. Sunt in ignis gradu primo fixae. Citrinus color earum, orizam denotat citi inus luci-cu pol ipum in naribus fgnificat. Secundo, nonnullae minuuntur atque di-lparent, verum aliae coloratiores apparen ac inultimum gradum ignis permanent, in quo randem evanescunt. Colore tuo viridi, sigi'iucant contorsiones malibus obscuris, lethargiam viridi colore verb,4 aciditate1ua, tetanum denotant.

sertio, in eo de guttarum situ, fixa turmateria colorata quaeda, pinguis instar olei, qua postmodum exiccata, vestigia relinquies ali transparentis, eius coloris cuius est sua natura quod postrem relbluitur ignis te

tio gradu Colore caeruleo, vermes denotari rur, qui color si valde clarus extiterit, quietis somni priuatio Amarulentia quidem, inquietudinem omnem signiscat. Postremis examinibus in Cephalalgia, scio cum catharro flammam pallentem producere carne colore permixtam, S fumum nauescentem, obscurum atq; turbulentum. in Hemiciania, tartara, necnon falli liquo-Lζε, uduam producunt fanima, turbidam Mobscu-

177쪽

i x ANATOMIA

obscuram. In cephalea, Brancus,aut liquor vitreus, viridem flammam excitat caeruleo

permixtam, sumumq; flauum, lucidum atq;

trans parentem.

Pulmonis indicia. TRibus morbis potissimum sub ij citur

pulmo,scilicet,inflammationi, putrefactioni, opilationi. Inflammationis guttae, primo gradu ignis,statim assurgiit, quis 'aerea sint imbutae proprietate,pulcherrimet trasparentiae sunt excolant saepius per latera vitri, usque in primam pulmonis regionem, atmompoto post, rursum ascendunt, postremoq; viscositatem concipiunt. Tres potita simum colores producunt, accidentibusve ex calore ac tenuitate, colorem album, formam spongiosam,& viscosam, quibus amo- pthysim, d tussim denotan r. Ex mucillagi nos a materia, col 'rem cereum edunt, atque suetorem,& inde pleuresim indicant Pulmo

nis putrefactio suis indici j innotescit, isnil gradu secundo, hoc videlicet, quddjuxtarii

soco, manifestatur mumia pinguis&colo rara, circa pulminis regionem, eo loco,Vbi lare ipsa putrefactio, per fumum obscurum ac turbidum, qui tandem incari eum colorem abiti tribus de causis inflatur primo ob defectum, unde contrahit austeritatem, crassiciem,m ex ea significat trophiam se

cun Go

178쪽

VIVORVM. i s

cundo ex propria natura, qua quide acquirit luteum vel mellinum colorem, ierieneumoniam denotat: tertio vero, propter superfluitatem nigrescit, inde quidem significat, eupyrema,necnon pthys in Pulmonis opillatio, detegitur igne terti gradus,in foram tartareae substanti et, calcineae, terreae tu varios colores cocipit ex natura titu primo-Tu,Vt ex mercurio, cinereii: ex sale rubeu: αex sulphure, citrinum: Ex accidetibus alios, ut ex inflatione,iactis albicantem atque tu bidum colorem, inde nobis dyspneam denotat: ex tartaro ipse una colorem, persu tussim indicat Verum ex opilatione,flauum

spissum . inde significat orthopneam do

asthina. Pulmonis colores.

PVlmonis color ob inflationi est citri nu

rubore Pallas lapidis,4 caeruleo mi tus Putrefactionis color in pulmone, est niger, crassus ac turbusenrus, in fumo vaporo so manifestus,in super materiam adustam, pellicula nitens obducitur. Opilatio sumum edit mox transeuntem, non sine sibilationibus4 rumore. Huius materia exusta, tres colores producit, album Vnum, gipseum vel creta ceum secundum latericeum aut rubicundum tertium aurem,

cinereum. Flam. i

179쪽

flamma flava viridi permixta, quaIis X cu pro fuso, si diuturna lucidaque fuerit, metalii cum venenum denotat, unde morbus ori ginem crepit. Verum enim uero, nulla prorsum apparet flamma, sed materia solum odore dulcem, fragrantiam edete, morbum ex veneno pro 'uenisse vegetabili iudicari potest. Cordis indicia, per examen. Itales spiritus in corde, tres principales facultates habent, videlicet, Attractivam magneticam: Retentivam, aut suis stentativam tertiam autem expulsivam. Virtus attractiva, colores tres habet sanguitii bnuenientes,ut sanguis citrinus, tra-sparens, clarus ac lucidus, non acidus, spasiamum indicat: Rubeus, pinguis succulentus,&acutus, causonem denotat. Sed ille qui succula foetentem,&mucilaginosum haber, incerbrem cordis ac tristiciam significat synocham. Virtus retentiva tres pariter colores habet,per quos tartarum indicat: primus est in modum aquae viscosae tenacis, non fluxibilis, albae claraeque, lito dimiam significat. similitudo color i materiae induratae, coloris albi lactis, turbidi, palpitationem cordis indicat color cinereus, durus non flu-ixibilis, in modum ipsea materiae vel calcis vivae,s,ncopem denotar. Faculis

180쪽

e aeuitas expulsu cordis, colore suo patili do lucido qu &per flauedinem humiditatis eius quoi, moestitiam signiscat: item a colore mellis obscuro, ter amarum liquorem fluidum, hectica denotatur Verum colore virescente,&liquore suo salso, deno

ratur appetuus atque marasmon.

Flammae cordis etiam, ab industrio poterunt examinatore cognosci, per ea quae superius dicta sunt.

Haepatis indicta,morborum eius, ei simplomatum. Spiritus naturales in harpare, pariter&tres facultates obtinent, scilicet, dissonatiuam transmutatiuam, subtiliantem. Distolutiua calori qui deest obnoxia duoiaque colores habet, nempe caneoli, quae reiscenti sua navinia praefigurat anas archam: co lore uico lauescente, ac sua mumia aquosa, denotata scitem, impanitem, ictericiam

Virtus rasmutativa, est oppilationi subdira colore suo spadiceo, putridaque munita, significat hectica,&mumia congelata, deno rat opalationem, scyrrum, ictericiani rLFacultas ver subtilians, corruptioni su-hi; eitur,&mumiae putrefactioni, quod quiadem a colore flavo cognoscitur,4 obscuros similitudinem electri habente, unde iudie tur postemau'coniurioque alicuius venet inhaem