장음표시 사용
621쪽
εo8 Lib. ΙΙΙ. Τitulus VIII. beneficia ; sicut propter similem causam ius Givile reprobat pacta de futura viventis haereditate. Nec iuramentum utpote SS. Canonibus repugnans , ct in praejudicium boni publiciaeque ac privatorum cedens, subsistere & promissionem firmare potest , minus scriptura ,
1 Obj r. Valet promissio beneficii sub his generalioribus terminis concepta, conferam tiba beneficium , cum potero ' vel, quamprimum se faciatas obtulerit text. in c. I 4. b. t. ergo saltem va- Iet promissio beneficii incerti, v. g. proXime vacaturi , praesertim cum haec promissio non praebeat ansam optandi & captandi mortem alienam . E. Praxis habet, etiam timoratorum, ut passim vesvoce, ves per signaturam, promittant beneficia Proxime vacatura, tam in genere quam in specie; ergo hoc fit valide & licite, saltem vi consuetudinis. 3. Saltem jurata promissio tenebit &obligabit; quia omne juramentum debet servari, quod potest servari, sine peccato & praejudicio tertib: sed hoc juramentum potest serva- ri s ne peccato, quia non per se, sed solum per accidens inducit ad optandam & captandam mortem alienam alias nec ipse Papa posset a solute dare gratias expectativas item sine pra-judicio tertii, quia nemini aufert suum jus , cum respiciis tempus, quo aliunde vacabit beneficium. Confirmatur a. valet pactum de futura successione in bonis viventis, licet a iure Civili sit reprobatum , cui adjicitur iuramentum. 2. Idem pactum valet , si accedat consensus illius, de cujus haereditate initum est , modo ille usque ad mortem perseveret in suo consensu i n. C. de pact. ergo & valebit promissio beneficii nondum vacantis, saltem si fiat cum conseasu possessoris beneficii. R. ad
622쪽
De concessione praebendae sec. 6ost
R. ad I. Illud c. I4. suit correctum a C. 2.h.t. in 6. quod est jus recentius. Et quamvis promissio beneficii incerti non det Occasionem pro ximam optandi ιχ captandi mortem alienam, tamen praebet aliquam , & nutrit. avaritiam ,
dic. quod semere potuit Legislatori , ut etiam tales promissiones illimitate in d. c.2. reprobaret & irritaret propter universale periculum abusus, Sc ad fraenandam detestandam homunum perversitatem , nimiam importunitatem , ambitionem improbam, ut Pontifex loquitur. Ada. dist. ant. & per hanc promissionem, utpote irritam, conceditur aliqua spes. C.anter jus ad beneficium in promissario, vel obligatio fidelitatis aut justitiae oritur in apparenter promit tente. N isnt. se Cons. Ipsemet scio, beneficia, ad quae quibusdam fuerunt datae signaturae, po modum sine scrupulo aliis sui se data , praese tim a Patronis: ergo illa praxis non inducit consuetudinem legalem dc veram, saltem id necdum est satis probatum. Ad 3. Ning. mim quamvis
enim promittere beneficium nondum vacans non sit peccatum contra jus naturale, est tamen contra jus Ecclesiasticum, quod propter bonum p blicum Ecclesiarum, &aliquale saltem peric 'Ium optandi mortem alienam, avaritiae & ambitionis speciem, non Iesum irritat, sed etiam reprobat, h.e. prohibet huIusmodi promissiones: quo jure licet non adstringatur Papa, adstringuntur tamen alii , & ideo promissiones sunt
peccatum,. consequenter & iuramentum iis adjectum, quia esset vinculum iniquitatis, &ser vari non posset sine praejudicio iuris, & Ecclesiarum periculo, non valet, nec ullam parit obligationem , sed cadit cum suo principali Ad Confirmat. r. est disparitas haec, quod jus Civile pactum futui at haereditatis non prohibeat, sed solum
623쪽
irritet, & quidem ob bonum privatorum , de quorum haereditate fit pactum, consequenter j Tamentum ei adjectum stare potest per se, dc
observari absque peccato, adeoque observandum est saltem ex virtute Religionis : econtra Pr
missio beneficii non vacantis est inseper prohibita a jure Canonico, & irrita propter bonum publicum Ecclesiarum , & periculum animarum. Ad confra . Iterum est disparitas; quia ius Canonicum irritat promissiones tales abs Iule, ius Civile autem illa pacta solum com ditionate , nisi nempe fiant cum consensit iutius, de cujus haereditate agitur LMn. cit.
- 6 Dico 4. Tempus quoque certum consere
dis beneficiis est praefixum quale autem illud si in electivis in tit. de eleti. & quale in Patronatis, in tit. de jure patr. dicitur. Collatuva autem , seu quae sunt liberae collationis , conferri debent intra 6. menses , a die cogniatae vacationis computandos , & cessante impedimento c. se s. h. t. nam legitime impeditis non currit tempus. Si autem intra hoc semestre non conserunt ordinarii Collatores, d volvitur collatio ad Superiorem. 7 Quaeres, ad quem Superiorem fiat devolutio collationis λ R. I. Si collator inferior Muscopo, vel Capitulum Cathedrale moram committat, immediate ad Episcopum c.2. h.t. si Epiuscopus per alios 6. menses non providerit, ad Archiepiscopum per c.cit. ab hoc autem ad Priamatem vel Patriarcham , ac demum ad P
pam, & sic gradatim semper ad Superiorem immediatum. Nec impeditur devolutio ad Epia scopum, si collator ab ejus jurisdictione sit exemptus , quia tunc Episcopus tanquam delegatus Sedis Apostolicae confert, clem. Mic. de Δρα.
negle. Aliud foret , si ipsum beneficium esset
624쪽
Ne Sede vaeante aliquid see. 6ri exemptum, tunc enim devolutio fieret immediate ad Papam per c. 32. de praeb. in 6. in fR.2. Si collator sit Epistopus ipse, & quidem jure proprio, fit devolutio immediate ad Capitulum, & primum ab hoc ad Archiepiscopum G2.cit. R. 3. Si vero Episcopus sit collator iure extraordinario, puta privilegii , delegationis , devolutionis, M. immediate ad Archiepiscopum. Eadem devolutio & eodem modo locum habet
in casu, quo ordinarius collator beneficium con fert indigno; quia pro illa vice amittit jus conserendi per c. 3χ. cit. cum idem sit, imo pejus, pr movere inhabilem, ac promovere nullum.
1 Quando dicatur Sedes Vacare. α Quid non possit Capitulum Sede vacante. a Quid econtra prist. Maxime circa beneficia Ecclesiastica.r DEr Sedem vaeantem hic intelligitur Eccle- sia Cathedralis vel Collegiata dc Conventualis, cujus Praelatus vel est mortuus, vel exin auctoratus, vel resignatus , vel excommunica tus, suspensus &c. itaui administrationem non habeat, adeoque intelligitur Sedes vel vere vel interpretative vacans. Datur quidem in hac Rubrica generalis regula, quod Sede vacante nihil possit Capitulum, cui tamen adversatur alia, Vi cujus juxta c. II. Or 14. de majoris. c un. eod.
625쪽
6 ix Lib. III. Titulus m. rerum & jurium Sede vacante ad Capitulum devolvitur. Unde Muiunt conciliandae hae duae regulae in speciem oppositae, & dicendum, quid possit & non possit Capitulum Sede vacante spraesertim quoad beneficia. et Dico I. Capitulum Sede vacante generatim nihil potest, per quo censetur aliquid i innoxiamri, h. e. Per quod status Dioecesis, Monasterii , vel Collegii immutatur, alteratur, vel aliquid fit, quod cedit in praejudicium Ecclesae vel laccessionis Praelati. Text. gLDom rubr. c. I. sevit. b. r. atque in hoc aenis vera est generalis regula Rubricae. Ratio datur in c.I. cit. quiae Sede vacante non est, qui miscopale & Ecclesiae jus tueatur. Sicut igitur gesta in praejudicium pupilli, cui aequiparatur Ecclesia Rectore,
velut defensere, destituta , ipse jure sint nuIaL2.6qq. C. de auctor. praes. ita & gesta in pra judicium Ecclesiae. Quapropter Capitulum in specie non potest de emolumentis Episcopalibus aliquid transferre ad mensem vel commodum Capituli cΑo.in 6. se Cumpen. ae Quae situ
re unionem, qua Ecclesiae vacanti :annexa erat alia c.I. b.t.. alienare Tes immobiles, imo & m
biles servando servabiles, inchoare litem vel inchoatam prosequi , super bonis & juribus ad
mensem selius Praelati pertinentibus, nempe extra calam inevitabilis necessitatis, &c. 3 Dico 2. CaPitulum Sede vacante generaliter potest omnia, quae potest Episcopus vel Praelatus jure ordinario, vel quae ad ordinariam ejus jurisdictionem pertinent per c.I I.44. x. eir c.M . in Cae magor u. c. 3. de suppl. is c. citi. quia per hoc nihil innovatur, dedpotius conservatur, & jure successionis continuatur prior status Ecclesiae. Proin in hoc sense procedit altera regula generatis. Dixi I. quae ad Ordinariam Episcopi, dcc.
626쪽
Sede vacante aliquid sec. 6133ursiaictionem pertinent, sue dein ea sit contemtiosa, quae spectat causas, in judicio decidendas,
etiam Decimates, Beneficiales, Matrimoniales, Criminales &c. sive necessaria, quae respicit actus, Per quos tribuitur tertio jus quaesitum, uti est i stituere praesentatos ad beneficia confirmare e mctos dcc sive voluntaria, quae ordinatur ad actus a bera Episcopi M. voluntate dependentes, ut est absolvere a censuris & peccatis, ab Episcopo per modum legis perpetuae reservatis, a censurisa jure latis & non reservatis Pontifici , vel inflictis ab Episcopo desuncto, ferre censuras, di insare in votis, juramentis, denuntiationibus Μatrimonii, observatione festorum, in irregularitatibus ex delicto occulto provenientibus dcc. approbare dc exponere Confessarios, exequi ultimas voluntates , visitare dioecesim , subsidium charitativum in necessitate exigere, facere stamia, &ab Episcopo facta revocare, ac generali mandato revocare licentias & approbationes ab Episcopo datas &c. Notandum autem est I. quod Capitulam haec possit ac debeat facere per suum Vicarium , quem in spiritualibus & per oeconomum,
quem Pro temporalibus, licet non assignato tempore )specialem constituere vel antiquum confirmare tenetur intra octiduum a morte Episcopi juxta Tridieg. 24. c 16. de res Notandum et .quod
casu, quo vacat Ecclesia inferior, Discopo su jecta, Capitulum in jurisdictione alias spectanta ad Episcopum non succedat, sed Episcopus reti neat suam ordinariam, qui tamen, si Ecclesia si Regularis, in ea non se immisceat, quae pertinent ad disciplinam Religiosam, nisi per administratorem, si quem constituat, vel nisi Superior claustralis sit in ea curanda negligens. Plining tit. de maIoFat. a n. 38. Dixi 2. Quae potest mi opus ,
vel Praelatus, jure ordinario, seu qua Episco. Pus
627쪽
pus dic. nam in iis, quae potest Episcopus imre extraordinario, nempe privilegii, concessimnis specialis, delegationis & commissionis, seu ut delegatus, non succedit Capitulum: sic non potest dispensare vel absolvere in iis casibus , in quibus id specialiter concessit Episeopo Papa , Procedere contra exemptos, Contra quos
Episcopus tantum ut delegatus Sedis Apostolicae potest procedere, visitare Monasteria Monialium exempta, eligere Regem Romanorum, si ea potestas competit Archiinpiscopo viventi , M. 44 Dico 3. Circa beneficia Ecclesiastica potest Capitulum, generaliter ea , quae ad Ord, nariam dc necessariam jurisdietionem Episcopi spectant, non vero illa , quae sunt jurisdictionis extraordinariae di gratio. . Sumitur ex c. I. de resu. in 6. c. v. h. t. c.un. eod. in 6. Unde quamvis possit conserre beneficia certis per nis debita, v.g. Clerico ex certa familia, praesentatis, electis, dando institutionem vel confirmationem, vel vacantia ex causa Permut tionis, jam acceptatae ab Episeopo adhuc via 6 conserre tamen prohibetur beneficia liberae
collationis ad solum Episeopum, vel ad ipsum& Capitulum simul spectantis , antequam Lmenses ad collationem concessi fluxerint sudi primere beneficia , unionem beneficiorum &Ecclesiarum dissolvere, imo nec beneficia extra causam ineluctabilis necessitatis unire, demum,q amquam admittere valeat resignationes heianeficiorum libere vel ex causa permutationis Sede vacante factas, ea tamen , quae ad liberam collationem Episcopi pertinent, non pomzin consene. Ita communiter M. TI-
628쪽
De his, quae fiunt a Praelago Oe. 6ri TITULUS X.
De his, quae fiunt a Praelato sine consensu
Σ Quando Praelatus teneatur adhibere.
3 Et quando non, consensum via con filium Capituli . . An in hac re aliquid possi consuetudo. a CIcut Capitulum Sede vacante non potesto omnia, ita nec Episcopus, vel alius Praelatus Sede plena sine consensu Capituli , cujus
nomine venit Collegium capitularium congregatorum, vel Senatus aut Concilium Episcopi aut Praelati, dictum a capite, quod non est Praela tuS, utpote a capitulo adaequale distinctus, sed Decanus vel Praepositus , una cum reliquis capituli membris unum corpus constituens, capitulum vero & Praelatus simul constituunt unam Ecclesiam , cujus caput est Praelatus, membra autem Capitulares .c. q. h. t. Ad constituendum capitulum requiritur 1. ut sint plures persenae,& quidem Ecclesia si icae. 2. Ut habeant communem cassam S aerarium. 3. Commune sigiulum. 4. Actorem dc syndicum communem, per quem causae capituli controversiae agantur. Apud
Religioses saepe vocatur Conventus , nec habet bona propria a bonis Praelati sui distincta pro- Pter votum paupertatis. Quidquid agit capitulum qua tale, debet agere capιtulariter, h. e. legitime congregatum per majora suffragia , Per c. s.deprob. c. I. se n. de his, quae sunt a ma-
629쪽
616 Lib. Iu Titulus X. jori . Ubi de jure requiritur Capituli consem
fus , qui est comprobatio Capitularium, Praelatus tenetur illum sequi : ubi vero consilium , quod est sensus tantum & opinio Capitularium, tenetur quidem audire , at non sequi per se. et Dico I. Episcopus vel alius Praelatus tenetur adhibere consensum Capituli non solum in negotiis, quae concernunt Capituli onus vel interesse arg. c.quod omnes, de I. in K. sed etiam in aliis quibusdam majoris momeninti praejudicium vel interesse Ecclesiae, aut successorum in Praelatura concernentibus , ubi jura id specialiter requirunt ; cujusmodi in spe. cie sunt alienare res immobiles, & mobiles pretiosas Ecclesiae , unire Ecclesias & beneficia
supprimere beneficia, celebrare contractum mutuum, vel alium, quo obligatur Ecclesia c. I. 8.9.h t. c. . de sed s. augere numerum Canonicinrum vel minuere per c. 8. de constit. decernere ferias sacras c.ult. de feriis processum criminalem instituere contra Canonicos Cathedralis aut
Collegiatae Ecclesiae exemptos; sed in hoc casu solum tenetur adhibere duos Canonicos, cim ca initium anni ad id a Capitulo electos . Trid Let s. c.6. de res Dixi, consensum; nam
in aliis negotiis gravioribus; ubi. jura non eX- presse requirunt consensum, deberet saltem exquirere Capituli consillium per c. 4. ω r. b Luti sunt condere statuta, punire Clericos Pr pter delicta , dare consensum in alienationem rerum ad Ecclesias inseriores pertinentium, admittere erectionem novi Monasterii &c. item
quando jura praecipiunt adhiberi consilium, uti institutione & destitutione Abbatum , & Clericorum in beneficiis majoribus c. . it. in prinvidenda lectione S. Scripturae , Theologiae, &Grammaticae Clericos & alios Scholares pau-
630쪽
De bis, quae fiunt a Praelato sec. 61ν
peres docendae. Trid. f. s. c. I. de res An vero ejusmodi actus , sine consensu vel consilio Capituli gesti, sint tantum illiciti , vel etiam invalidi, pendet ex eo, an ius requirat tanquam conditionem sine qua non, vel addat clausulam irritantem, vel non. Objic. Episcopus non tenetur sequi consilium Capituli: ergo frustrarequiritur. R. t t. U. quia, si debeat exquirere consilium auditis confidentium rationibus, longe prudentius & cautius procedit , & sic magnam habet haec requisitio utilitatem. 3 Dico et . In aliis negotiis minoris momenti , vel ubi Capitulum ob tempus belli, contagionis &c. congregari nequit, & quando aliunde manifestum est, quid sit agendum, atque in causis, quae pertinent ad Episcopum ut delegatum Sedis Apostolicae, vel jure extraordinario, v. g. devoluto ob negligentiam vel delictum inferioris Praelati, Episcopus, vel Praelatus, neque consensu neque consilio Capituli opus habet; cum ad ipsum tota ac libera potestas regendi Ecclesiam pertineat c. . de clc. orcis 6. neque tam insignis, qua pollet, potestas restringenda est, ubi jura vel consuetudo non specialiter restri bgunt . Huc etiam pertinet consuetudo non
adhibendi consensum vel Consilium c tuli
in negotiis, ubi iura alias requirunt , quae dicitur in multis locis vigere. Sed hinc 4 Quaeres, an consuetudine hoc introduci possit ὸ R. universim & totaliter sine capituli consensu vel consilio procedendi potestas introduci nequit, imo nec in casibus specialibus , in quibus vertitur periculum gravioris praejudicii Ecclesiae, uti in alienationibus rerum Ecclesi sticarum immobilium per c. i. 3. de consuet. sec. q. b. t. bene tamen in aliis negotiis particu-Ιaribus , ex quibus tantum Ecclesiae periculumi D d x non