장음표시 사용
401쪽
solvendo non erat, nam in Dotis causa nulla estptio admittitur. neque permittitur quemquam ex contrahentibus cum alterius iactura locupletari, neque hoc casu prodest Mulieri allegare nomen Debitoris Marito fuisse delegatum, eni nullum onus proha d. ignorantiam incumbit, atque in dubio illi favendum est, cumagae de damno vitando 3 . Nomen Debitoris tunc aestimatum dicitur, quando pro Dotis quantitate antea promissa marito an signatur Q, vel quando inter partes conventum est fuisse datum, & acceptum, ut aestimatum reputari debeat, non item si Dos in pecunia promissa nominis assignatione solvatur, ad materi
In posteriori cam distinguendum est inter nomen praeter negligentiam , dolum, aut Culpam peremptum, ab eo quo ex ei Rem negligentia, dolo, aut culpa periit e illud enim damno Mariti non imputatur, nec aliud Mulier consequi potest in casu restitutionis, quam cessionem actionum contra Debitorem Q. quot militat etiam eo casu, quo Uxor pepigerit cum Marito, licerct sibi eum de Dotis restitutione agere posset, nomen Debito
ris, nulla praevia aestimatione pro Dote traditum, assumere, vel eo non exacto pecuniam numeratam tradere; nihilominus
pro nomine inaestimato, e estis actionibus,& absque viri culpa, seu negligentia non exacto haeredes Mariti liberantur 7 . At si dolus vel culpa, aut negligentia Mariti in exactioni nominis aestimati causam dederit. tenetur Maritus de proprio Dotem reddere, nec cedendo actiones liberatur 8 , quod militae non solum si nondum nomen non fuerit exactum, Verum etiam fi debitor interim lapsus est saeuitatibus, ita ut inutilis prorsus si cessio actionum; at quando nomen non exegit, sed adhuc exigibile est, in hac secunda Dotis specie, utique audiendus est si in iudieio restitutionis velit actiones cedere. Verum nominis cessi periculum sub conditione ad Mulierem
Denique nomina Debitorum assignata Marito talia qualia ei sdem damno sunt io .
permittendo g. si a debitore, Oers quod si iam F. de
402쪽
ι Non Longe distant ea quae diximus supra de nominibus Debitorum in Dotem datis ab eis quae habentur in Le . extraneus f. de iur. dotium, ex qua oritur quaestio an, & quando maritus eiusque haeredes ad Dotis inexactae restitutionem obstringi possint& tres ponit casus, & decidit dicta Lex. Primus est casus extranei dotantis ex necessitate , & tunci deficientia eiusdem ante Dotem exactam Marito imputatur. Secundus est extranei dotantis ex liberalitate, & eo casu periculum est Mulieris; etenim parcendum viro est α qui eum noupraecipitavit ad solutionem, qui donaret , quemve in id, quod Iacere postset si convenisset condonaret α ut inquit dicta Lex . Tertius denique casus est quando Dos ab ipsa Muliere, vel eius Patre promittitur, tunc enim Narito non imputatur, si Dotem non exegerit, proindeque nec eius periculo erit, ut ex dicto Textu, idque procedit ex communi Doctorum voto relative ad Matrom , & omnes Ascendentes . quibus eadem debetur re- Verentia , Rot. Roman. est. Molines dec. 8s I. n. I 4. 9 I s. immo& ad alias personas coniunctas, qui caritatis ratione a Lege ad dotandum obligantur, ut sunt Frater &c. De Lue. disc. I 2. derit. 9 disi. r63. n. s. idque de plano procedit quoties de tem pore promissionis, vel ita brevi post ortam exactionis actionem dotans facultatibus defecerit, adeo ut vir de negligentia argui
Dissicultas tamen oriri solet si postquam dies solutionis cessit, dotaris fuerit aliquo tempore idoneus, ita ut viro non negli gente, Dotis exactio de facili sequi potuisset, posteaque non solvendo evaserit: in hac quaestione discrepant Doctores, sunt enim qui putant hoc ea su non procedere dispositionem dictae Legis
extraneuI , quia cessare videtur ratio excusandi Maritum, si So- Cerum non Urxerit, nam urgeri non dicebatur, dum facultati-hus idoneus commode solutionem explere poterat, & de haz opinione tamquam veriori. & in foro recepta testatur, De Luc. de rit. disi. I 44. n. 4. Rot. Rom. dec. 342. sub num. 9. par
Putant alii indistincte dispositionem dictae Legiq locum habere
non attenta mora Mariti, si antequam socer facultatibus laberetur Dotem non exegerit, quia Lex generaliter loquitur. Fon- aneu. de pact. nupt. claus. 6. gloss. I. par. a. n. 7o. Franc. decis
403쪽
Attamen in hoc omnes conveniunt, quod prima opinio Procedat procul dubio quando agitur de extraneo. dotante ex liberalitate Fontaneli. sic. cit. Verum admittitur etiam diata Prima opinio casu quo Pater Dotis pro in istbr idoneus ab initio ad solvendam Dotem, postea incipiat male uti substantia sua , t Ma ritus negligat Dotem exigere, Boss. De. cit. Lot. dict. dec. 5 2.
Imo attenta etiam secunda opinione ea non habet locum
si negligentia Mariti secuta fuerit post mortem Patris. & postea
illius haeres relictus locuplex, inops factus est, tunc enim de negligentia tenetur Maritus Fontaneu. De. eis. rationem diversitatis
ad lignat, Marzimed. dec. Senen. in examiu. 36. n. 23.
Alia fieri solet quaestio nempe si dorantis conditio immutata non sit, sed ipse vel eius haeres ab onere restitutionis liberetur cedendo Mulieri actiones, de quo fuse dictum est in sine praecedentis s. Contrarium tamen sentit, De Luc. de rit. disi. 7ι. Nota pariter quod dissicultas versari potest in dignoscendo quando Dos uno, vel altero modo initium habuerit; quoties veremur in ambiguo, & tunc si non constat de promissione, & ap- Pareat de traditione , eam a traditione incepisse dicendum esse, Burat. dec 7 s. Verum si verba sonant in promissionem , ita ut sinis non si absolutus, sed alium desideret, res clara est , quod
dicatur incipere a promissione, aut verba possunt importare traditionem , ut is dat m tradit in donat &c. α haec siquidem vera traditio non est , sed voluntatem tradendi exhibet, Cavaser. dee. 3O7. n. 2. 9 3. verum tamen est, quod si verba haec munita sint clausula ponstituti tunc concluditur vera traditio, Vidend. Fontaneli de pact. nuptial. Ha/f. s. gloss. 8. par. I 4. Cancer. va-Dor. Testa. par. 3. cap. 4. de servit. n. 28.
A quo nam tempore incipiat Hyp theca Dotis favore Viri.
CAP VII. DUO ea sus hae in re considerandi sunt. Primus est qn ad
hypothecam favore Mariti contra Mulierem , vel alium pro ea Dotem promittentem; Secundus est quoad hypothecam favore Mulieris in honis Mariti pro recuperatione eiusdem Dolis. De primo hic sermo erit; de secundo in sequenti Sc.
Quoad primum dicimus hypothecam incipero a die inito- Tom. II. Ddd rum Disiligod by Cooste
404쪽
39rum Capitulorum Matrimonialium, non autem a die solutionis, vel ut alii volunt a die uilectuati Matrimonii, ita ut si medio tempore Mulier. aut promissor Dotis alia debita contraxerint, Maritus si praeserendus, ita Bossius de dot. cap. a. u. Io 8. ΘΡρ . & ita servatur in praxi, ut docet Vincentius de Franchis dee. 677. quae in hac materia magistralis est, & videri potest De Luc. de dot. HIP. 79. per tot. dc quamvis aliter sentiat Ν
gusant. de pignorιb. 4. membr. secunae par. N. 79. Cum aliis relatis a De Luc. de rit. dict. disc. 79. communior opinio est hypothecam Dolis retrotrahi ad diem conventionis, licet conventio inita fuerit ante nuptias.
Quid vero dicendum, si promissio Dotis facta sit oecasione Matrimonii prohibiti ex causa consanguinitatis, sed tamen sub spe futurae dispensationis, an hypotheca incipiat a die promissi nis, vel potius dispensationis, & dicendum est etiam hoc casu retrotractionem fieri ad tempus promtisonis, quod verius procedit etiam quoad hypothecam tacitam, ut ex Meri n. de ignor. O bpothee. hor. 3. g. 74 Ex quo tempore incipiat bpotheca Dotis favore Mulieris contra Viram eiusque haeredes pro resetitione
CAP. VIII HActenus dictum est de hypotheca favore Mariti pro consecutione Dotis, nunc dicendum superest de hypotheca favore Mulieris . Anceps si quidem haee disputatio esset si Dinorum
opinio nos ad trutinam revocare mens esset, at sequendo receptiorem Practicorum Sententiam, dicimus hypothecam Mulieris in bonis Nariti adveniente restitutionis casum non incipere a tempore numerationis, sed a tempore promissionis ad quod retr trahitur Texius es ex=ressus in Leg. r. f qui potior. in pignor. habeantur is ibi is Non utique solutionum observanda sunt tem-m pora. sed dies contradiae obligationis m ex quibus verbis maniscito elicitur, quod pro ressi tuenda Dote in bonis 'Mariti ineia
piat , seu retro trahatur ad diem promissionis. quam opinionem veriorem, & magis communem asserit Mariameae deI. 76. m G. ' seqq. videndi. Νegusunt. de pignor. 4. membri T. pari num. 77. Barbof in 3. par. lib. I. num. 33. P. fui. matrum. Costa de re- rotrudi. cap. 8. cos. 32.
405쪽
Ex praemissis redit in medium quaestio illa de qua i imus, & quae dicturi sumus inservire poterunt ad clariorem praecedentium explicationem, & est an Mulier aput e possit pro te- si tutione marum Dolium. eontra Virum ciuique haeredes &e. qui neglexit Dotem exigere, atque ex eius negligentia Mulier indotata remansit, cum Debitor ipsius Dotis amplius non fuerit sol vendo . Pro decisione huius materiae, multae ut iam diximus asseruntur disputationes, sed regulariter in praxi tenendum videtur quod mulier possit aetere contra virum, qui Dotem exigere neglexit. Mantis. de laesi. ambi . lib. I . tit. 46. versie.
n que tale ita ut obligatus remaneat Dotem illam restituere non minus ac si recepisset, ut inquit Barbos sic. cis. n. 3s. O Teii. in Leg. vir ab eo is de is r. dor. quod tamen accidere tradunt laudati Doctorcs, quando praecipue Maritus recusatat ultro oblatam Dorem recipere, & quod usque adhuc dictum est extenditur contra viruin eiusque haeredes, contra quos etiam suifficie
admissis tamen quod ea quae sequuntur aliam quaestionem res. piciant ) simplex, ct minus solemnis conseilio Dotis saeta a viro
favore Mulieris, etiam quando Dos illa, vere, & realiter non fuerit soluta, quod quidem non procedit, si agendum sit ad repetitionem adversus Mariti creditores , quo casu deduci nequie simplex Dotis confessio nisi ea vallata sit probationibus, vel salistem adminiculis concludentibus vere, atque realiter solutionem Dolis factam Dilse nam Dos quoad constitutionem, vel quoad exactionem non videtur in a iquo privilegi Ma, sed cum regula penerali probatoria in quacumque indifferenti materia procedit
Mulieri, eui restituenda Dos est, etiam ex iis, quae decusa videntur in Florentina Curia. debentur infra scripta scilicetis Viduile , & Anulum Matrimoniale , seu ut vulgo , aiunt, α P Anello bene letro α quale, si non adsit, debentur dictae viduae loco eiusdem, scuta duo pro quolibet centenario Dotis solutae. Viduile restringitur ad unam vestem pro tempore aestivo. S aliam pro tempore hiemali iuxta personae statum, ac condi-.tionem, atque pro praedictis omnibus, ae pro alimentis eidem viduae competit privilegium, & hypotheca super bona praede- sunt i i iri, quam illa habet pro consecutione suae Dotis magistratis adest mei is eoram Doni. Neroni. e Gralysioni it . . Februar. 738. nuper impresa in Thesaur. Ombros tom i. dec. 33. Quae vestes lugubres debentur etiam si mulier non dedisset Dotem
406쪽
Conti de . Plor. Ss. pag. 28. nee eas restituere tenetur etiamsi transiret ad secunda vora ae dee. n. 29. atque debent de novo
fieri nee restituuntur haeredibus viri etiam si sint pretiolis dise . num. o. amplia si Mulier dictas velles mortuo viro de proprio fecisset dis dec. num. 36. O Vae nam sit Dos congrua, in ex quo tempore conruisas mensuranda M.
CAP. IX. NON iam dotare, quam ngrue dotare fi liam tenetur Pater.
ut videbimus in sua sede, unde merito de hac congruitate hie agimus. Duo autem casus distinguendi sunt, aut dos constituitur a Patre vivente, aut eo mortuo a fratribus, vel agnatis; quoad primum casum scire oportet congruitatem ex pluriubus desumi cireum stantiri; primo ex sacultaribus dotantis se- eundo ex dignitate familiae, tam dotmiis , quam dotatae; tertio ex qualitate, & conditione' coniugum;. quarto ex numero fili rum dotantis; quinto ex consuetudine regionis; sexto ex quantitate Dotis datae a Patre alici filiabus . de quibus omnibus 1par
Cum vero. dictum sit congruitatem praecipue desumi ecfacultatibus dotantis, dubitatur an istae facultates spectandae sint tempore dotationis, vel tempore mortis Patris; Verior sente tia cit, spectandum esse tempus dotationis, ita ut licet medio tempore inter dorationem , & mortem Patris facultates paternae a ctae sint se nequeat tamen filia Dotis supplementum petere ex regula quod in Obligationibus tempus contractus spectandum sie
Ulterius non potest filia conqueri praecipue procedendo interminis Statuti Horemini, cioc quo eidem minor Dos fuerit a se signata, quam alteri, adeoque e X hoc capite eidem non erit permissum supplementum petere ad aequalem quantitatem consequemlam , cum in facultate Patris sit uni filiae Dotem maiorem, di alicri minorem constituere, sussicitque quod filia, chi
407쪽
minor Dos constituta suit, fuerit aeque bene collocata iuxta temporum, ac virorum qualitates, Rura. conf 36. n. 9. Io. O IS
Sequitur exponendus alter casus , quo Dos constitui debeata fratribus post patris obitum; pariter ad terminos Statuti Florentini sceminas excludentis; quo casu recurrendum est ad ea, quae diximus in principio huius tituli relata ad Patrem, & in praxi ob rvatur, quod Dos constitui soleat iuxta mores familiarum . nec certa constitui potest norma, Cum id praecipue regulandum sit iuxta facultates Dotem constituere debentis , &1ecundum regionis usus, & praxim l Frater tamen dolans de bonis paternis sorores exclusas a Statuto dotem demandante constitui debere, tenetur aequalem
tem sororibus constituere, Mantis. de tacit. Lb. a 2. tit. 11. n. 33. Bosso de dot. cap. I 3. num. 26. Constant. ad Stat. Urb. an uor. 3 s. n. 3 s. verum cum frater daret de suo, non esset pro
bibendus de bonis suis aliquam liberalitatem exercere, De Luc. de dot. disi. 26. uum. S. Hic oportune querendum Videtur an soror petare possit integram Dotem ab uno ex fratribus haeredibus Patris, vel proxata omnes Convenire debeat.
Plane verius est a singulis pro rata eam petere oportere, rectura enim iuris est , quod haeres non reprehesentat defunctum
nisi pro rata lucreditaria, Leg. I Cod. si certum petatur, O Leg. a. de haereditariis actio . fallit tamen haec regula, si agatur de debitis in spccie, & in corporibus, haec enim peti debent ab eo haerede , qui possidet, quive solus habet facultatem praestandi; item fallit in debitis hypothecariis pro quibus etiam unus haeres conveniri potest, si hona possideat aequantia debitum, quia hypotheca rem assicit, & non personam, Leg. I. Coae fi unus ex pluribus haeredib. & quia est ius individuum Leg. rem haeredita
Aser. Τ de iur. Fisci, ibique Dinores.
De privilegiis Dotiam. CAP. X. Privilegia Dotis enumerantur a BaLI. noveli. in Mo trailrtu DDote, quem dividit in duodecim partes, di in lingulis refert,
408쪽
& explicat plura, ex dictis privilegiis: nos vero ad rei nostrae
oportunitatem unum, vel alterum recensere magis oportunum conabimur.
Primum etenim, & praecipuum privilegium est quod simplex promittio Dotis actionem parit, ad Text. tu Leg. penultim. Cod. de fit. promtu . licet iuxta regulas iuris communis ex nudo S simplici pacta actio non oriatur. Aliud privilegium Dolis est, quod promisso valet etiam non expressa causa Dotis, Leg. quod dotis et . f. de iur. dot. hinc ergo sciendum iure communi promit sonetu, seu consessionem debiti, non expressa causa debondi . non valere, Leg. a. f. circa f. de doli exceptione . adeoque hoc fallit in Dote, in qua etiam sini-plex promissio vaga, & incerta, vel collata in arbitrium Tertii, vel promittentis. & sine expressione causae, Leg. 2. Cod. de Dr. At. iisique Glos. De Luc. de dot. disi. is r. n. 8. Floreulina Prσ-- onis per Epiuot diei 8. Octobris 1699. iii Tb Dιr. Orubros deo. I. l. 3. ma Xime si fiat a per nis quae vel iure, vel in sublidium
S ex pietate dotare tenentur, ut sunt Pater, Mater, Fratres, aliique Mantis. de tacit. Iib. ra. tit. I x. n. I S. vers. secundo ex tenditur et in fratre Bottiglier. de succession. tiorem. 29. Num. I P.
de quibus in sua Sede fusius agemus; multo magis si praecesserit
matrimonii tractatum, tunc enim, promissio etiam non causa ravalet ex subiecta materia etiam si agatur de personis extraneis vidend. ManIic. sic cit. n. I s.
Aliud denique Dotis privilegium est tacita hypothsca tam
favore Mariti Dotem exigere, tam a Muliere, quam ab alio quo cumque promissore, quam favore Uxoris Dorem repetere V lentis, solum Matrimonio , ut colligitur ex Text. in Leg. unic. f. et ut plenius Coae de rei Uxoriae aes oue et g. fuerat isti uet. de agon. disserentiae tamen est, quod hypotheea Uxori competit Cum Praelatione, Marito autem sine, rationemque differentia reddit Fontaneu de pag nuptiat elaus et . Glog 2. num. 6. ubi ait, quod Maritus sibi cavere potest aeceptis fideiussoribus a promittente , non autem Uxor a Marito.
Dicitur tacitλ haec hypotheea , quia manat ex dispositione Legis, citra quodvis pactum, ut saepe in iure accidit. Dubitatur tamen an Mulier paciscendo de hypotheca expressa tacitae renunciare videatur iuxta regulam , quod provisio hominis cessare facit provisonem Legis, Leg Maritum C. de Procur. Verum deciso haec est, aut Mulier sibi providet de hypotheca expressa generali. vel speetali, si de hypotheca generali inutilis manet hypotheca generalis tacita, & ideo cessat e Cept
409쪽
eisu, quo per accidens utilior esset hypotheca tacita quam e pressia, tunc enim eidem renunciasse nota videtur, cum in damnum nostrum verti nequeat, quod ad commodum introductum est, Leg. nulla a . f. de Legib. casus autem in quibus utilior esse possit hypotheca generalis tacita recentent, Fontaneia. sic. eis. n. I s. Negusent. de pignorib. 4. membr. 2. par. num. 34. si vera
Mulier sibi cavit de hypotheca speciali non cessat hypotheca
tacita generalis, Leg. 2. Cod. de pignor. Ad rem quaeri solet an tacita hypotheca pro Dotibus comprehendat tam res mobiles, quam immobiles Mariti, & adfiruta live deciditur, ita tamen, ut non aliter agi possit hypothecaria contra res mobiles, nisi quandiu sint penes Maritum. secus sacta alienatione, ex notatis per Gl . in Leg cum tabernam 33.& observatur etiam in praxi , ut hypotheca rerum mobilium duret dumtaxat, quandiu sunt in dominio Debitoris, ut praeter alios docet, Ansau. de commerc. disi. 83. n. 87. O seqq. obiter hic querendum putamus an hypotheca competens pro Dote, etiam pro alimentis Mulieri debitis competat, ita ut mulier agere possit contra tertio, Possessores pro iis consequendis. Quidquid alii sentiant ex Negusent. de pign. - 4. membr. 2. Par. u. 46. magis receptum est pro alimentis hypothecam non competere hoc casu, quia hypotheca legalis non habet locum
nisi in casibus a iure expressis, Gog in L. M. in . f. de privi dereditor. videnae Mariameae dec. 7s. n. s. ω seqq. Lubet hic quasi quod oportunum videatur disquirere an Mulier in anno Iu ctus praetendere possit alimenta ab haeredibus viri desuncti, almater. vid Surae de alim. tit. 2 qu. 44. per tot.
Verum in praxi ita distingui solet: Ut agitur de Muliere
dotata, aut indotata. Primo casu certum est haeredes pro anno luctus teneri eam alere, quia vidua censetur adhuc in Maiatrimonio, tum etiam quia onus alendi provenit ex Dote. Attamen verum est, quod pro tali tempore haeredes lucrantur fructus Dotis, qui tamen si ad alimoniam non sufficiant, tenentur de proprio supplere, etsi supersint eorum lucro cedunt, nec obstat. quod haeredes finito anno teneantur reddere Dotem
cum fructibus, cum id procedat in Dote consistenta in rebus mobilibus; nam immobilia statim reddenda sunt, & id procedit si praestita non fuerint alimenta, quod si haeredes eligant statim reddere Dotem etiam rerum mobilium, tunc non tene tur alere.
Si vero agatur de uxore indotata receptior opinio est Mulierem pro anno luctus alendam esse, ne cum dedecore Mariti
410쪽
mendicare cogatur, nce obstat quod mulier inops succedat iniquartam bonorum Mariti divitis defuncti, ut in auth. praeterea Coae unde vir, ct uxor. Limitatur tamen hoc, si Mulier habeat Patrem divitem, vel si habeat aliunde vivere, nam obligatio haeredum manat ex aequitate; obligatio autem legalis alimentorum cessit quoties etiam
alendus de sua industria vivere potest, ad Text. in Leg s ρ jisa liberis s. g. deinde ct g. alimenta f. de tiber. agnos Iure vero statutario multis in locis receditur ab hoc Romanorum ,
Ouid sit Pactum Dotale ad normam Statuti Florentini
CAP. XI. PActum Dotale appositum in Apocis Matrimonia ibus iuxta
Statutum nostrum Florentinum, ac iuxta stylum Curiae nostrae operatur quod Mulier propria auctoritate pote it possessionem bonorum Viri secuto illius obitu capere , facitque fructus suos absque periculo sui Crediti Dotalis ob imputationem talium fructuum in sortem. 'Ad essectum , ut haeres Mulieris iuvari possit beneficio, Leg. in reb. Coae de iur. δει. necesse est quod ipsa Mulier gliquo modo voluntatem suam declaraverit fruendi praedicto beneficio, Ilorent. Praetense Immissionis i 8. Augusti r742. cor Paperini. Si fructus percellii sint minus quatuor pro centenario, re nutarius non potest petere supplementum, quia per Statutum conceduntur super bonis in tenulam datis taxative, Rot. nostra lib. motiv. diei 3. Decembr. Is 48. Iib. ii. a 239. Adden. red Deccons. 182. Castrens conf 338. lib. r. Gerispin. ad rubr. 38. Statui. Plorent. Lib. 2. vers vide antem, Scurt. ibid si fructus percepti sint minus vers uxor quae tenuiam, Negusant. de pignorib. O bpothec.
membr. a. par. 3. n. I9. vers. si tamen.
Tenuia operatur in vim Statuti, ut Possessor lucretur Ductus bonorum in quibus tenuiam secit, fi ergo ista quinque, vel quatuor pro centenario debentur loco fructuum bonorum in quibus adepta fuit possessio , sequitur inde, quod si bona tenutata sint Penitus in cructifera nulli fructus debentur, Florentina Liquidationis Fructuum i73s. coram Pellegrini g. trarista enim. In quaestione an Mulieri tenuiariae prater alimenta habita a filiis Dipit iroo by