장음표시 사용
121쪽
guinem contenditur ac statuitur. Quid respondebunt Authori suo Galeno,quem ducem sequuntui Hic enim coemagis a sectione cno auocatur , quo corruptionis maiorisar ' sanguinis argumenta maiora apparebunt. Ita scribit, ubi is,isi. vel citra sanguinet restitum est, vel supra processum, nul- lo modo sanguis mittendus cst Cum biliosus humor re dundat, tota sanguinis massa biliosior est , supra sanguinem processum Cim, an non conueniet venam secare pQuid ergo vult Galenus Idem Author ita alio loco scri--rsim bit, Si copiosus sanguis, is nondum insigniter mutatus in alterius naturam fuerit, audacter detrahe contra agen i dum si iam mutatus est. Vide ergo in quo conueniat posteritas cum antiquitate. Et tamen idem Galenus mulieri xtenuata cui pici similis languis erat plurimus, large sanguinem dctraxit. Ego velo, ut conciliem Galenum se Cuna, cum posteritate, tuto Galenum tam religiose interdidere vena sectione, ubi vel supra sanguinem proceditur, vel infra restitum est , id est, vel cum plane crudus est Ec pituitosus sanguis, de , χ ο dicitur , vel
cum ita processum est, ut iam adustus sies vel hoc intelligi debc , ut non ibi uiram ri sanguis ruber esse debet, colorem mutauerit nam omnium facillim sanguis floridus
colorem mutat sed ali sanguinis massam humores constituentes parem quoque mutationem acceperint. Alioqui decipi facile est. Et plerique turpiter hallucinantur. Nam in nostris sectionibus vena putamus sanguinem valde malum esse, quia superficies mala malieni coloris apparet. Error est. Nam si vel in vase stanneo, ut in scutella con liciatur, v c si vas totum plenum non est, vel si dimoueas sanguinctii ipsum, tunc superficies florida apparebit. Sed, quod magis urgebit, duae sunt rationes, quibus forte retro Lari possis a frequenti sanguinis detractione. Prius est hQc pauca quantitas croci multin aqua tingit ita paucabilis sanguini confusa , alterat sanguinem, mutat. Si yygo per confusionem, aut adn6stionem bilis in sanguinς 'UxRti appareat, non propterea statim ad unam atquς δἰ ς ' Phlcbotomiam deueniendum. Quod forte multis tr udi mit. Posterius argumentum hoc est, cum Socratesicbucit xi Sulcis massaeonfunditur turbatur, residςnt
122쪽
vero humores febre cessante si sanguinem detrahis dum aestus est in venis confusum scalper clicies, di sic aegrum, eiusque vires diminues. Itaque non oportet adduci ad audacter sanguinem detrahendum, e eo quod sanguis confusust alteratus aliquando apparet. Θn Causaru in diemυρφω, praetermittenda ratio in mox bi. Nequaquam Hippocrates enim in Epid. defc nibu continui acturus meminit crapulae, apricationis in sole, potus vini meracioris, laborum , lassitudinis.
Et in diaeta V sων , cum de febribus continuis agit a Fin . ctis choribus nasci putat , lassitudinum, α
laborum viuiliarum meminit , tanquam causarum
z - bρ ω sed tamen ad morborum 6 γένεσiν, morbis διαγνωar conferentium. Quanqua in inter a quaedam sunt contemplabiles, aliae non Vt comedisse racemum, deinde incidisse in febrem, aut sub dio fuisse, aut egelidam bibisse , aut acetarium edisse , illud vulgo causa febris putatur Sed aliae sunt cauta procatarcticae, quq in re ipsa quodammodo inhaerent. Lib limρ Qui fit, ut inagna pars eorum, qui in pleuritin incidunt, horreat cum tamen illud non videatur esse de natura istius mali Hippocrates explicat cur laboraturum pleuritide horror occupet, siue sit ebrius , siue sit sobrius,m νιλ= xque ait . Cum latus natura carne nudum sit prae omni----- . buccorporis partibus, non sit quicquam in ipso quod riit in renitatur, prster ventriculi cauitatem, maxime rigorem . percipit. Et cum riguerit, ac perfrigeratum fuerit, tum caro quae est in lateres, tum venae contrahuntur, ac con- velluntur.
Toto mense Aprilii Maio ijdem pene morbi, qui
ineunte vere Veteres morbi repullularunt. Nunquam , quod meminissent, tam diuturnos cinexpugnabiles morbos Medici obseruarant. Ad multam humi ditatem retuleramus prius. Idem de istis morbis dictio Pa . r. i. tuit, quod, Hippocr. cum multum temporis status M. .F M. austritius fuisset, addidit, squallidus, id est pluuijs carens noster status pluuiosus fuit, nebulosus. Non mi rum i nil e corpore cinuxerit, sed quod erat, cumulatum
fuerit. Spiritus umore caliginosi, nebulosi
123쪽
sunt. Nam verum illud Austri auditum hebetant , cali ginos capiti graues, c. Et in ista spirituum, humorum caligine non mirum si di domari non potuerint humores, inatura sopita fuerit, utpote non illustrata. Pleuritides siccaeac humidae vagatae sunt, dolores Iateis ris, tusses, Ophthalmiae grauitate capitis, inter caratera parotidon magna copia fuit, sed illi sine febre erant. Et maxime iuniore & calidiores prchenderunt, non abiaque febre, sed ea moderata.
Si quando alias, illud contigit videre, quod ab Hippocrate scriptum est Tubercula multis fecundum aures, febre carebant. Nonnullis parum accendebat Tur, sed omnibus sunt cxtincta citra incommod in Nemini sui
purarunt. Erant laxa, magna, diffusa citra phlegmo 27 ut
nem. Accidebant haec adolescentibus, iuuenibus, adui tis , praeter caeteros luctatoribus cithletis, mulieribus ve
Multos videmus aut schia de laborare aut alio articu Iphim πο-
IO, Cum ne tantillum aut ceruices doluerint, aut collum se pς aut Suttur aut Clauiculas, aut occipiat. An vero credibile ' a capite tam Grum humorem, tam serosum, tam indo
mitum, ut nullos dolore iri mediis vij cxcitet, sed solum cum ad articulos deuenerit Z Vt idem facit quod lepus marinus, qui cum perreptet innumeras corporis partes, solos pulmones viceret Hoc non credibile. Sic valere iubeamus Fernelium. Et non temere innocens caput medicamcntis agitemus. Nam sunt qui dolent articulos, &nullus piaeccilit omnino dolor capitis, nec grauitas, nec aliud simile. Si febres hemitriteaeri horrifica humorum ρογαιν seu soboles , quare non semper tales febres eXcitantur, Cum in corpore nostro tanta sit vallelas humorum, Uma-α - , A me bilis is pituita redundet , quos duos humores passio Hippoc ales, ioiborum omnium authores statuit Si dic ' quaque febre unum humorem maxime is vitio cuc δῆς ς quar; quotidie S Og ex diuolsis medicamcntio fur Si ' Riς 'ibificcium humorunt In stituimuS , V m annos undeujginti nato pra ter modum pin-
124쪽
In medios dormire dies, Ad Drepitum citharae cessatum ducere curam.
da Consultum est illud, quod scribit Hippocrates ut maga delucta teretur: id est, laboraret plurimum de non cibis sa-ν ais, iasu tiaretur.' Volebat omnino abstinere a tentaculo , alias avreoummi coena. Moc non probatum est immo consultum ut le-
g ρ ' ui tentachilo subleuaret illam famem insatiabilem quam in pastibus habet. Accedit quod iis qui breuiore collo sunt,& aqualiculo obesiore ad os ventriculi solo quaedam coarctatio contingere, ob abdominis pressum pinguioris , ac fere idem contingit quod Sc mulieribus praeter naturam Crassis, qu non concipiunt quoniam menti pinguedoo, teri coirctat ac comprimit Nunquid idem ad c- b. si gionem ris entriculi potest contingeres Hoc notandum. Consultum praeterea est, ut aliquando uteretur decocto ablinthij pontici. Item v nianderet saepe oriandrum Etsi cnim citidin, non transmittit gibbas hepatis. Potius vescearetur assii Hyeme pane, ut vocant, biscocto, non soleant de pane qui de capitulo Ozatur, aut consimili. min. Notandum est valde quod scribit Hippocrates lib. r.
νε dis ili de morbis malierum, dum rationem reddit, Cur mulieres .m qini tam dicteilibus morbis implicentur, qui S ae ras lateant, de Medicos in m/νί- - νουσημα - εισι τως -α s
125쪽
In gradiendi impotentia post morbum valde diu Rem dia ad tumum; cum nescio quis extraneus calor partes eas occu-e α paret , nec sanguitii spiritusque esset assiuxus , ut partes iis perfuis veget rent ac alercntur. In ij quaedam crat: τροφία speci CS. Primum embioche κoleo violato adhibita est, litus X oleo amygdal dulcium sine igne extracto, aifusio aquae Omazorum, in qua infusae fuerint vim optimi libor Litas ex medulla ceruina, alias in vino albo lora, alias in aqua rosacea, si caloris molestias ullas senserit. Mulic iam paralyseos rudimentariti dam in parte si In rudimen-nistra habebat Et cum de capitis doloresquereretur, ut tanto impetu in partem as ctam humor non influeret, at nonsecanda' reuelleretur , consulta est phlebotomia in brachio sano.Quo die secta vena est, tanto impetu in partem sanam humor irruit, ut magna impotentia ci parti sit conciliata I m. mo maiora in ea sana parte paralyseos argumenta fuerunt, quam in sinistra iam vetere morbo afflicta paruissent. Et
hic euentus docere nos debet, ne temere , Cum hunior
frigidus est in motu, etiam CCCmus. UCrula tamCn VXO-ri detractus Languis, dextro braChio, iam tamen nimUS
torpida essEt, nil inde tamen secutum incommodi. Idem
fere euenit nobili malicti , Hinc dolor capitis crudelissimus. Impetu humor descendit in collum , scapulas ,
adiacentcs partes Clamores, eiulatus, agitationeS, lancinationcs,vi punctionis sensus Secta vena ad tantum dolorem compescendum. Non ita longe post torpidum pene erat brachium, .contrectandi impotentia erat Sic in catarrho sis, prat sertim dum humor tenuis de serosus vult con- fundi cum sanguine, a phlebotomia abstinendum. Nam prouocatur catarrhus, refrigeratur pars Nisi forte in con-x rario brachio fiat Oio Tamen mihi magis placet aliud re mςdium, nisi calidissimus sit humor fluens, d inagna sint -ygumenta confusi humoris c fluentis cum ipso sanguino i R enim ob perturbationem sanguinis facile corruptio con
'gR Quanquam dubitari potest an eiri debeat mix CVm Nutrices fiunt pleuriticae grauiter aegrotant, MUR dyspnoea tenentur laque fieri puto quoniam N
126쪽
niamma attralaunt, ad cas impetu humor fertur ut in ibris do simplicium medicamentorum facultatibus Galenus astruit , si demitur sanguis , asi non propter trans- sumptionem a venis, in venas facile albicans apparct ut facile unponat edicis credentibus, talem humo cin&co-ιOrcm a corruptione esse
i sigia aliquot paruQrint, dare aquam vino albo perfusam
O mst siue dilutum valde aqua vinum bum Niri
dore prouocat Tum autem maxime sudo e prosunt,cum obstructionibus sublatis, corpus internum apertum est restat forte quaedam cutis constipatio, quam aquae enclidae lautio potest tollere. Immo tiam in quibusdam febribus: 'VA iςVMyς i l lix in Orici natura videbitur, vel cutis spuacula erunt obserata, idroticis locus esse potest
Q ς Vitruvio Author probato in arte Medi ti ' mlii u ba de aquis Crim laudabiles crunt,
dotibus pratili ,quibus esse debent,breuem coci inque
'tam Conoa,c inaudabiles crunt, multa coctione us
nabent. Nam bona coctione amarescunt, deterioresque nunt, mala vel coctione, dum malitiam exuunt adsciritiam natura indolem induunt '
nementaam. Adde quod quo profundiocessunt, eo mi, o
magis momentaneae udunde. Omni nodo abs u .st' ut dolores sedarentur cataplasmatis, pipionibus, Ptii,
OXyrhodii cucurbituli'terna aut quaternaven Nil pic fectum est,immo ne patularum quidem usus prosi
Vcnastonias sccta, sed praesentissimum attulit rem incri mn Diino enim citius dolores conquieti Pro Arinon idem tuto fieri potest Qui fanguis detulistus est ei erat assimilis, qui e brachi dctractus fuerat. Verumta
127쪽
me sunt qui ut audacter arteriotomiam in capitis dolore colobrent, me capite sanguinem ducant dicunt multum sanguitus in capite sic saepe etiam mortuis turgere venas. At primum nosse debent cerebrum csse natuli frigia dum facile refrigescere secta vena Secundo abundare cerebrum sanguine per modum raptu tantum non Dropter generationcm Tertio, cum in crebro venae tur sciat , hoc fuit morbosum, non naturale. Et Arist libraesonin ait, sanguinem capiti essestenuissimum, contrapa tium inferiorum crassi unium csse. Ideo non fieri poteTquini et mmmum sanguinen inulti comitentur tum fiet um
non posse esse nis cum caliditate. Et ideo metu inflammationis, maioris mali non esse alienum e capite ipso demere sanguinem Contra faciunt superiores rationes item, quod crebrum ab Hippocrate dicatur esse glutinosum, DL
Halicarnassensis, ad dissuadendini phlebotomiam, Aeserum requentem, in dolore capitis. dentium itisti I 0 ljμςβRdmodulo esse catarrhos in Δ.
ciciarium acetabula, si dens unus vitium attigit sublato den
te, aut con stim cessat Tuxio humoris, ut saltem nullo graui symptomate se profert. Sin dens remanet vitiatur nullus pene dies est, quo non praesertim vesperi, aut e terna aliqua occasione incidente, & dolores recrudescant
i qV0pi in imbecillitas partis invitium
uuat utam procliuitatem catarrhi, immo Veluti irritat, pro-
pyψRQC tioque humorum febris, aut simili aD-
128쪽
ctionis authorum. Eodemque modo febris Iiqua particularis cis potest. Unde quidam narrant Os, aut caput, aut manum aestuare videri , ac si febri particulari prehenderetur.
Qui fit, ut eae mulieres quibus mensis supprimitur, de dolore quem vocant stomachi querantur, dicantque habore se manifestuni cuiusdam ponderis ibi incumbentis sensum. An circum os ventriculi sanguis colligitur Nequaquam. Sed id sit propter hepatis simas tu sanguine .--' ' pl)leta sunt, Wit hep quodammodo grauius reddi- , titur,4 propter sangxuni conculcationem, di speciem Pror ἡ quandam φωθα non habent suum motum, & impetus naturales G ωρμὼ Quae causa est, meo iudicio, cur ponderis grauitatisque sensus tantus in ea parte sit. Sed cur non in partibus cliquis idem contingit quoniam positis
paribus causis dolo iis in ea maxime aut dolor, aut sensus grauitatis adest, qua exquisiuioris sensus est. Accedit quod cum per uterum, poce aut Atiarum , aut structum non liber sit exitus, sursum fit refluxus Ita stantur vomitiones crueia
ἡ 6,is tae, mulieribus non menstruis consuetae Mirum itaque non reiculi, Ut, si huius maXima supprcssionis primas notas& damna os μ' ventriculi habeat ac sciat. Immo mitio febrium cum maxima cst cacochymia, circa vcnatriculum dolores sunt maxima mi, quod circumeam partem primum tumultus fiant. Hip-6 ὸ ' pocrates refert ad ipsius hepatis vicinarum partium quandam intumescentiam Meleuationem. ob'bras. - Qui fit ut corpora seruorum , seruarum dura, com-
μ' ῖ .. pacta olida, non lubrica sanitatis, Ut corpora liberorum, ό, ' ispe in morbis, purgationibus, ruen e sectionibus facilius rem ilia q- obruantur, premantur, deliciantque quam corpora quae .: Σὸ.is . sunt pertiora, molliora subtiliora Immo testamur obser ait, asse nos saepe eiusmodi corpora faciliu λει- , , , ἐάλ in purgando de QR msccando, quam alia. Tres causa esse videntur. Primum, cumba: corpora aratro apta, dura,&compacta sana degant, nec facile morbis impli.
eentur, inon nisi magni , N inutias a causis perculsa in morbum cadant, sic magnitudin causae territa imbeeilliora redduntur secundo, cum in hi humores cludi sint, nec tam putres sint humazς ad pauedinciri si,' iam
129쪽
suut corporuni delicatiorum, delicatioribus diaetis tentium, non facile ferunt pharmaciam: Immo in ccnsu corporum fanoriun fere habentur, etiam cum aegra sunt, undecorum morbi longi sunt, Wante corpora imbecilliora morbo prardita , aut sanitati restituta sunt , aut morbi vi perculsa& abrepta, quam duriorum corporum morbus ad in crementum processcrit. Sic cum Medici in vilibus istis mancipijs audacius acuationes instituant ac periclitcntur non mirum si valde perturbant. Nam & sana corpora, cru dissimis humoribus scatentia medicamentis agitata cXCluuntur. Tertia ratio. In corporibus icta sis, o fiuctis, magnista densis visceribus prae litis, ob compactionem non facilis est, excitus cursus, ac impctus, inclinatioque spirituum,
quae sursum ac corsum ferri debcnt ad corporis illustrationem , ut mirum non siit , si cius molli corpora facile obruuntur morbo implicita ignaua redduntur. Quae
enim ratipost corporum densorum ab Hippocrato assignata, ea potest cito corporum scruillum fcre nim crassiora, compactiora sunt. At Hippocratc lib. de morb. mulie
rum, docet Corpora mulierum densa non abundare la te, quia a ventro ad riuammas lac ficile non Pen circi, cum via
sit densa. Item, Hippocrates stactio. . lib. 6. Epid. nota de quadam constitutione, in qua a scro malo multa mala vagarentur, praesertim anginae lulieres non astici e
bantur; sed viri , immo i peribant Deinde dum o quitur deliberis virginibus, hae non grauiter laborabant , sed famulae si qua corriperentur interibant. Sic notandum, quod summus vir Hippocratos non modo in conditione Corporis, scd in condition vitae aliquid ponit admirandum Plinius cap. o. lib. . cap. I. lib. 26 obicruauit aliquando proc cres potius tcntari morbis, aliquando se talos. tiplicationem huius quaestionis ex sequentibus cru CS. Multas alias rationes in eam rem confingere, comminisci, αδrchite citari possimus. Sed haec abun e Crunt.b Vnum annotare optimum utili Isimum fuerit quo' hic plerosque falli comperimus. Plerique quCrui'xVx ς' re pectoris unaque ventriculi , sele animam duςς ςy90 pDiso dicunt. Statim Medicorum quorumd/m ut
130쪽
Eemel esse aut parum proficit. Declara rerum exitus intenim si vel macholera morbus succc dat, vel alui uor, Vel medicamento
laxante aluus solicitetur, manifesta est dolorum istorum te eκ cruditδte umo. Si cacochymia , obstructio hypochondriorum dolores facit, qui maxime apparent, proscrutatur in pectoreo conscia sum diaphragmatis quia in thorace costi munis est membrana, nateribus, desdiaphragmati parte conti cxa Sic iiij qui melancholi flatuosa tenentur, circum mammas, fer non ,, latera dolores surgunt an propterea venam secabis' Non praesertim ad euacuandum: sed si velis, Murget dolor, ad aperit dum, libertatem obstructionis , potest parua sanguinis detractione occurri. at Sic initio paroxysmorum in pecie incubi, contu maci obstructione viscerum, excitantur dolore S in thoraci cis partibus, frustra secaretur vena. Sic in talibu Stcntandam prius purgationem xistimo, non phlcbotomiam, contra opinionem vulgi. an doloribus κcitandis maximus Apὴρ . valet illud quod dicitur , totum cor pha Conspirare, a conssuere ut pedolor alia in parte excitetur, quam ubi cauas a primaria sit. .is eblita In doloribus colicis , iisque biliosis lactis sum valde: Lῖ contulisIe vidimus, ut in genero ea saldar. Et tametsi,uis Hippocrates interdicat laetis sies, dum eunt deiectiones biliosae tamen nisi insignis aliqua sit febris quae corrumpat Iac, ab co abstinendum non videtur Si in cnircinclysmate inijcitur,' nulla inde insequitur noxa, Cur non in ventriculum inisci poterit, in quo cum diu non cunctetur, corruptionem non acquiret
, ii iis, 'ςymii xlij, id est, pustula nigrae ex assato sanguine, um
n a. tu ius hin ima Sime apparent cuidam apparuerunt in febre continua apud Hippocratem. Et innocua fuerunt. Me inn,is .iti dicis ignari hoc terrori essis potuerit. Sed diuino quodam in ris modo originem huius rei eXplicauit, ait enim, betre, M A sublienosus erat, ac si lienem huius mali authorem
statuat Si tales pustulae apparuissent vi febris, aut mali gnitate humoris, malum id quidem foret sed talis eruptio peculiarem diathesin partis alicuius sequitur. 4ie splenicos in febribus nigrum naei ero Videmus, tamen nihil sinistri denuntiatur.