Synopsis universae medicinae practicae: sive, doctissimorum virorum de morbis eorumque causis ac remediis judicia. Acc. nunc demum casus nonnulli oppido rari

발행: 1762년

분량: 525페이지

출처: archive.org

분류: 생리 & 의학

31쪽

CAP. IV. . Tussis. 2resta. cum aq. commvn. lib. v. ct coquatur usque 'ad ebhllitionem iv prode ut e removeatur testa ab igne , relinquendo hoduL ins . per hor. quad. dimid. dein edticto nodulo adde liquori nitr. Sis Calido

De hac largi quidem ac satis copiost haustus

fieri possunt , omni metu procul , quod intra corpus remoretur, cum ipsa sibi viam facile per urinas aperiat, simulque viscidos humores incidat, incisosque ac attenuatos tutissime efferat.

seu sanguinis sputo . ineta fententia.

Art. IIA . Si cruentum sputum ex ruptis Ve' -mω parum vasculis originem trahit, largior san' RUi ex suinis effusio comitatur, &eκ evidenti quidem ruptum, interdum causari nempe lapsu ex alto, clamore is erψεο di id genus; interdum vero ex abdita di puta. ple- 'qnitate, aut frigiditate. Si vero ex venarum ero- 'sone sit ; sanguis non consertim , sed per intervalla singillatim excreatur quando acria quaedam, & prava edulia, aut cibi abstinentia, au acris destillatio a capite in pectus praecessierunt,& quando per inflammationes. , per febreS , &in doloribus. evenit . Hunc e pulmone laturii arguit i si spumosus: Dium laevit, &ex intervallo absque ullo dolore, an ex gustiaque extrahatur , si nihili quidem eX enu merdiis, excepta interdum plenitudine, praeces- ρ'f'' sit, sed victus humidior , & calidior , lavacro rumque immoderatorum usus, & minimum calidis locis domicilium fuit. A caθν ν Qui vero cum screatu ex faucibus , per pala tum ejicitur, si quando a capite destillaverit , sopkago.

32쪽

cuin irritatione quadam, & tussi redditur, d fluente eo in summitatem perae arteriae, & iterum sursum regurgitante, eumdemque BCer magna eX parte Catarrhus, aut capitis dolor paut gravedo praecedit . Nonnumquam Vero Per palatum sanguinis fiat evacuatio , idque deglutita hirudine , dc ibidem alicui partium adhEgrescente . A rho

TY aspa Si pituita excreatur cum leviore tussicula . orte' aut screatu , spumosumque , aC leVe egeratur seX aspera arteria rejici Cognoscito. Si sanguis ater fuerit , atque in exigua fruchula , quasique minimos globulos Concretus, doloremque loci praeferat , a thorace efferri portenditur, per pulmonem sive guttur facta transumptione. Atqui sit per vomitionem egsratur, consessum est; quod ex partibus, quae ad stomachum, aurVentriculum attinent, effertur ; in quibus& perseccessum, ad inferiora proritatus aliquando eva

A rin triculo .cuatur.

Curario Art. 1 rQ. Sanguinem ab instruimentis respi- sangui- rationis disruptis, aut appriis reiicientibNS, Ve- 'ti nain , ni si sanguinis copia erumpat , secato ἀz,ι, ' Vero aegri omnes locis aeri e Xpositis decumbant, lecto immobili, figura sublimi , CaVenteS ne Vehementer, vel respirent, Vel eloquantur . Fovendae autem afflictae partes spongiis posca tepida imbutis. Post septimanam vero lanis succidis , cum rosaceo , aut myrteo γaut lentiscino, nunc quidem Cum aCeto, nunC . vero cum Vino adstringente. Plurima autem si1uerit ejus, quod ejicitur, copia, pollinem , dc

mannam cum aceto imponamuS, aut alumen ,& acaciam, aut malicoria, aut pallam Cum a Ceto , aut palmulas cum polentis , aut malis CG toni is in vino audero docinnis . Posthaec vero , si e X

33쪽

de ex salicibus empla rum superaccomino landum , praecipue si mediocris fuerit sanguinis

eruptio. Per os autem haec sumpta conferunt: Portu Iaca commanducata bene facit : essicacior vero

ejus succus epotus, bala ustium, rubi fructus, 3chos, quercus fibrosum si ve liber, & quae subjecta est putamini juglandis membranula , aliamque ad strin genti a hujusmodi.

Art. II 6. Sed cui hoc malum erosioni acce- Ubiptum reserunt, his maXime , si catarrhus prae- rarrb cessierit, opii partem semissi in admiscemus. Sor- p s beatur insuper posca gelida , aut palmularum , aut malorum , aut pyrorum, aut capreolorum Vitis, vel ejusmodi cujuspiam decoctum. Potus his qui non febriunt i vinum erit aquosum ,

Art. II 7. Qui catarrho afflicti sanguinem eX'

ruunt, iis venam moX aperirct conVenit, eXtro iis homasque partes vinculis eXCipere, easdemque Oleo vigentae veteri calido, aut sicyonio, eXcepto capite, per- donsore. fricare. Alantur esculentis frumentaceis, quae suCCum aliquem aucterum commiXtum habeant ,

cujusmodi est mali punici, pomorum, pyrorum, aut eadem ipsa una decoquantur; sub somnum orbiculos eX succino concinnatos exhibeto. Tertio die momentum despumati mellis delingen dum praebeto . Si haec a morbo diutius permanente Vincantur, detonso ad cutim papiti ester Core sylvestrium columbarum medicamentum imponito, & post tres horas medicamine dempto in balneum perducito, ne tamen caput unqquam perungatur. Deinde ubi sorbitionibus enu- triveris . , noctu dormituro theriacen antidotum dato; postridie eadem praesta. Si malum non abo C-- , letur cucurbitula occipiti adglutinanda est. tenuio, o

34쪽

devitanda est sanguinis detractio , & medicantentis profligando catarrho dicatis utendum est ;sed qui, propter frigoris injuriam, sanguinem expuunt, iis calfacientibus, &eκ siccantibus thorax fovendus es , consectioque e duobus pipe-Tum generibus suppeditanda , una cum pastillo ex succino. Gἱέ. Ari I*9- his qui ex palato sanguinei risui, o eXspuunt, gargarismis in spissandi vim habentibus palato utendum , frontique , & capiti adhibenda quae

manet. iis , qui sanguinem e naribus reddunt , expem diunt L . . Art. II 3o. Sed qui sanguinem vomitu reji- δη ' diunt , iis cavendum, ne crebrius cibi porrigan-mi voto sanguis in ventriculo grume sciri coagulum bibendum est . maxime leporinum , aut ficulneum lixivium cum aqua , aut thymum , aut cunila cum aceto. Aut lac e fissili eos evacuare oportet, aut aloe . . AN. IIII. Haec cruenti sputi curatio est ,

'U quhin summo exequi studio convenit, eo quod laborantibus, ex immoderata evacuatione discrita meh immineat. Si astedius perseveraverit , in habem mutationem minatur . Observandum tamen est, cum haemorrhoides, purgationesve muliebres substiterint , erumpentem sanguinem etiam a periculis liberare . Eadem insuper acci dit valetudinis commoditas iis, qui vase ob redundantiam rupto, sanguinem edunt, hi si pro- Pter ulcus , aut immodicam inanitionem laedantur .

Ettmuturi sententia .n b. Art. II 32. Haemoptysis est quando sanguis dxμ, j. pulmonibus per Os tussiendo ejicitur , aliquan

do, sed rarius , siae tussi; sangui. rejicitur vel

35쪽

s oridus vel semigruinosus , facile vel dissiculter, cum vel sine dolore, spumosus vel non. Si ex pulmonibus proVenit , inpius vomicam , e Te-ma, aut peripneumoniam , & hinc Phthisin post se trahit. - . II, 3. Convenit venaefectio, purgatio vi te C. , itatur; diuretica de diaphoretica locum habent; opia-ra sunt perquam proficua, in specie semen Objiciami est nobiles specificum tam veteribus quam moderniis commendatum ; cavendum est tamen in ejus usu ob vini narcoticam, ne e Xhibeatur i nnimia dosi, sed tutius es propinari repetitis vicibus; maniam etenim inducit nimis larga do- iis . Respiciendum est ad acrimoniam sanguinis in hujus mali cura , hoc pacto , quae in capite de hamorrhagia tradita sunt; hic locum habEnt. Hedera terrestris Est plane mirabilis item suc-Cus urtica , catechu , trochisc. de carabe , oleum lini cochleatim sumptum rhir, praestat, Ol. vitrioli

fucc. cydon. decoct. hord. cum passul. min.

Art. IIJ q. ,, Hama optysis est vel accidentalis A vel habitualis; po sterior est phthiseos signum rcortice Perudi. optime , tutissime Curatur, ad- habitua. l ,, stringentibus sistitur, ut hoc armen. sang. Da- Iim con lapid. haematit. ξ c. Morton. Art. I I 33. Μantisma. Elect. Bolean. elect. μ- Remodi aruv. astr/ng. elect. pti c. emasio styptic.haust. japon. VH i- Ahoch. iapon potv. hamoptoicus , pnticum regis. Syrupus Bolean. fuccus urti . menth. sed prae rei i quis heder. terrest. ,, In haernoptoe accidentali de- , , sperata, caeteris incassum tentatis ι sicut in

i ,3 aliis omnibus haemorrhagiis) medici expena. i ,, tionem rarissime frustratur sequens semediurn, i d. Aq. plantag. vin. rub. Uriet. ana' fyr. sis pav errat.Φi j. ol. vitriol. quantum lingua ferre pbi tes ; fjus .flytus ex calce vidi. acet. in ex

36쪽

Barboraci sentenim .mmω Art. II 36. Hemoptysis proprie eum sangui- p Uir nis sputum significat , qui ullo absque manif)des' i siae inflammationis sigdo , e pulmunibus pro'

fluit . Etsi ab hoc morbo pulmones saepe corripiun tur, merito tamen admiramur frequentius adhuc eosdem non corripi , quando delicatulam eorum structuram proprius consideramus instar telae subtilissimae ex vasculis innumeras, fle iones,& curvaturas edentibus intextze concinnatam , vix sane concipere pomumus quomodo sanguis, qui per reliqua viscera summa rapiditate fertur, hac libere trajiciatur. o Hi us Art. II 37. internae hujusce morbi causae ab μ' i immodica sanguinis copia, Vela praVa ejus qua litate , vel etiam a vitiosa vasorum, & organi' ' cae structurae conformatione immediate desumendae . Quando sanguis quantitate peccat , simul que nimia Velocitate vasa pulmonalia perreptat , facile intelligitur, eumdem per arteriarum e X tre mitates sibi possie viam aperire , vel dila tat iuenormiter venis easdem disrumpero . Quando vero vitium habet in qualitate, seu quando a-Cris non minus, quam subtilis eodem temporo

exi stit, non solum arteriarum eX tremitateS aperire Valet, Verum etiam ob a Credinem , & te nuitatem sibi pote st, per medias vasorum tuni CaS, e Xitum eX pedire . Ita etiam si aliquando crassior est, & in coagulationem pronus, ut in scorbulo, vel hypochondriaca assectione evenit, cum aeque citius a Venis eXcipi nequeat, ac de sertur ab arteriis, in eisdem accumulatus tunicas aperit, & qua data porta per aerea pulmo

37쪽

CAP. IV. Hemostysis Cic. a tQuando sanguinis sputum a prava va solatam ,

conformatione proficiscitur , haec in alterutro horum consistit ; Vel quod arteriarum tunica: Iaxat nimis mollesque reperiuntur, unde earum extremitates facile, dehiscendo contentum sanguinem effundunt; Vel quod, Cum vena: tenuio-ies adsint molli Olesque, facili lactgotio rumpuntur , vel in vehementi quadam corporis e Xer

citatione , & Commotione , vel etiam in ipsius sanguinis praeternaturali immodicaque agitatione.

Id ipsum quoque dicendum est, de causis eX- ternis sanguinis sputuin producentibus; quarum aliae immediate, & per se eumdem faciunt; ut

tussis vehemens , & diuturna , VociferationeS , cantus magno VOCi S conatu editi , pulmonum vulnera , sit miliaque quae Vena S disrumpere Valent; aliae vero mediante ple thora sputum san guinis eXcitant , Vel ob nimiam ipsius mas aes anguineae sermentationem , quemadmodum in completis sima corporis valetudine e X Crapula , praecipue vero Cum mero, aut Carnium sale, &pipere conditarum abusu, unde noXia quaedam salsuginositas, ik acredo per sanguinem generatur, vel ex suppressis menstruis &huemorrhoidibus; vel eg diuturnis vigiliis, vel demum ab

omni genere vehementiarum eXercitationum. Quomodocumque Vero sanguinis sputum ge- Neretur , aut eX plenitudine, aut ab immodica offervescentia, aut Vero eX sanguiniS acredine,& tenuitate tantum , hoc sane Verum est: frequentius ab eX tremitatibus arteriarum laXatis

dilatatisque egredi ; quam a ruptis pulmonum

AN. 1138. Quoniam sanguis per os a soma .cho , gingi Wj6 , naso , & pulmonibus proficisci potest, recensenda hic nobis signa proponimuS, Allen. Pars II. qui

38쪽

quibus innotescat, quanam a parte corporis emaret, dum Ore rejicitur. 10. Tussis cum sanguinis excreatu conjuncta certissimum signum exhibet eumdem a pulmonibus derivare , quare observatum insuper habemus ab hoc viscere derivantem rubicundo admodum purpureoque Colore insigniri , & nonnihil spumae gerere, quod ab aeris nitrosa substantia in pulmonibus ipsi largitur. Σ'. Quando sanguis a gingivis venit, simplex sputatio id ipsum ostendit , quemadmodum etiam si a palato proficiscatur.3o' EX naso prodeuntem , irritatio , quae simul in eius cavitatibus persentitur , patefacit , uti etiam quod naribus emunctis viscidum eX- crementum sanguineis striis notatum prodit. Si eut tussis reditum sanguinem a pulmonibus exeuntem ostendit , ita modus quo extussitur , ejusque quantitas normam eXhibet arguendi , quonam a pulmonum loco proficiscatur . Quare si sensu quodam irritationis, &puncturae circa fauces intimiores praegresso, cum parva, Vel nulla tum, exilis admodum sanguinis copia, Pauca pituita mi Xta eXcreatur, inditium dat, eumdem a Larynge venire , quod ab extremitate quadam arteriae pulmonalis vel bronchialis , quasaorta asperae arteriae tribuit, in ipsius Laryngis cavitatem defluxerit. Si hujusmodi sanguinis eκ-tra vasatio per soldinum accidit , saepe fit ut amotu respirationis a Larynge in. fauces migrans mane e XOriente e X creetur , quin homo sanguinei hujusmodi excreatus factus sit compos . Si vero sanguis vehementer , & Copiose e Xeinat, eodemque tempore valida tum aeger prematur, adeo ut eumdem vomitu potius, quam eX- creatu reddere videatur , dicendum est talem sangui nem velocissime semper erumpentem , de

39쪽

spumantem a rupto insigni quodam pulmonum vase proficisci hac tamen habita distinc jone , quod qui ab arteriis est, impetuosius se inper ,

copiosiusque emanare solet eo, quia venis redditur , a quibus etiam tantum erosis minus ac

ruptis emanat.

Quod si demum. sanguis ni si parva quantitate prodeat ue cum tum tamen profunda, saepiusque reiterata signum est a pulmonalibus vesiculis egredi, in quibus a reticuli vasculis ex si datus, cogi m ruit , indeque crebris ictibus tussis eX- trudi . Art. IIJ9. Quoad prognosin i pectat , sangui

nis eXcreatus periculo nurnquam Caret , quam

Vis nonnulli adsimi , pro quibus minus periculi alit , quam pro aliis. Etenim si quis robustive getique temperamenti , in hunc morbum incidat ob evidentem quamlibet causam , spes est eumdem in valetudinis gratiam restituere; con tra vero si debilis fuerit , delicatulaeque Consti tionis, ViX eo usque perduci potest , cuin in Phthisin denique incidet, maxime vero si respecitu ejus hemoptysis, tamquam genti litius morbus haberi debent , cum saepissime observetur , eos , qui hereditario iure in hunc morbum proni itint , peetus compressum gerere, sanguinem acrem subtilemque , pulmones debiles, atque tus -

si levi de causa exerceri . Periculosum itidem ess sanguinis sputum pro iis, qui peripneumoniam, vel aliquod aliud pe-l istoris vitium subierunt , in primis vero h ob-l fructio quaedam, aut mala pulmonum adsit ton- formatio ἔQuantum ad divorsas excreatuum species, iis qui sanguinem a trach*a eXeuntem serunt, Omnis periculo saepissime sunt iminu nes, qui a tenuio i ribus pulmonum vasculis sanguinis strias mu-

40쪽

tuantur, morbum non raro curabilem ossendunt, vel saltem non tam periculosiim , ut quandotieinop tysin a ruptura cujusvis in sagia Iovis pulmonum Vasis exoriri comperitur. Pra ter malam conlarmationem pulmonum ,

eo i umque debilitatem , in iis qui haeredi tari amheiri optusia patiuntur duo alia insuper hujusino ibi dis palem admodum Curationem faciUnt divid licet ipsius pulmonis structura, eJusque per petula S motu S, nam quoad primum, Cum totius pulmoni S te tura omnigenis Vasculis, nuηa quidem in tei jecta fibrosa, aut carnea substantia coalescat, distic illimum est , rupto horum' alterutro rursum. Coagmentari possie. ; quoad alterum Velo cum iidem pulmoneS respirationi Smunerct perpetuo moveantur, fieri nequit, ut semel di vis1 iterum Conjungantur . Huic Cor unctioni seu cicata isationi comparandae, summa prosedio. quies nece Laria Videtur. . Art. II 6 O. Ita t rite huius morbi curatio instituat ut , haec duo prae ceteris observanda veniunt ;ptimum namque Ut prohibeatur , ne in locum

dilectum copia. sanguim S influat: alterum ut Continui soliit . re integretur.

Ad primam indicationem facit, ut; sanguinis quantita S i minuatur , eiusque effervescentia , Scaz temperies Corrigatur atque alibi plenitudo di

m galla I . HaeC omnia egregie phlebotomia nomymnus quam purganti blas cumiri abavbaTO .s Cialis, julapiis, emulsilonibus, atque demum larcu, , & balnei S. tepentilius: ex aqua communi

Ad alteram indicationem, qua Vasorum cor agmentatio requiritur, spectant adsti in entia &cQnglutinantia, ut suCCus ureticae, & plantaginiS, sed validiola etiam conveniunt , ut terra sigil la a, bolis armenii, , & sanguis dra nis

SEARCH

MENU NAVIGATION