Synopsis universae medicinae practicae: sive, doctissimorum virorum de morbis eorumque causis ac remediis judicia. Acc. nunc demum casus nonnulli oppido rari

81쪽

Art. Ir36. Usitatum est huic morbo obno- Aph a. Nios, Depe lectuin ingredi non ausos , tantum- φρημmmodo in cathedra, aut super cubile vestibus indutos dormire posse: cujus ratio est, quod corpore stragulis cooperto, & concalefacto, sanguis proinde in motum paulo citatiorem concitus ,&. servescens, uberiorem aeris inspirationem requirit, quam pertrachaeae ductus coarctatos suppleri queat : nam quo plus sanguinis quaquo Synoles , & Diastoles vice pulmones trajicit , eo propter accensionem simulque eventilationem ejus, aer Copiosius & celerius ingeri, regerique debet. In omni Dyspnoea ob nervo si generis cul' pulsuri Pam eXcitata , pulsus ut plurimum satis sortis ac debito celerior , ac interdum intermittem existit . Art. 12s . Si difficulter spiraverit Asthmati- phLM-cus Venam brachii tundito , etiamsi hydrope tomio

laboraverit.

Art. 1218. Si quis Vespere hora somni , sed p eis praecipue post tres , vel quatuor horas somno si. impensas derepente expergiscatur )ngenti Λ-sthmate sive suffocatione correptus, atque ape riat senestras, liberumque aerem desideret, pro certo habeto illum hydrope pectoris laborare ;multo magis si pedes aut manuS tumere coeperint, cum faciei nativi coloris recessii ; & praecaeteris si accedat torpor seu incipiens paralysis brachii: hujusmodi brachii torpore in aliis quoque pulmonum morbis praesertim Peripneumo

nia observatur.

Atihmaticis dysuria superveniens bonum , ii cessiant. de repente dysuria denuo asthmate corripiuntur . EX inde magis confirmatur , quod pluries adnotatum: nempe in morbis pectoris semper ducendum estis ad vias urinae , natura

82쪽

monstrante r nec non magnum consensum esse

inter tibias & pectus, pudenda & pectas , morbosque harum partium ad invicem commutari . Asthmaticis si aposthemata excitentur in critribus, forsan solvetur morbus. Accessiones frequentiores sint coelo frigido & humido , praecipue inter crapulandum . Μorbus hic a paarentibus , vel ab intemperantia vitae succedit . In senibus, & quandoque in aliis usque ad mortem perdurat. Frequentius oboesos i & cito marcescentes invadit. Alia Art. 1239. Ashmate detentum si tussis sicca media . multum eXerceat , cum sensu aspernatis, & acredinis secundum Trachinae longitudinem eXpore-cto absque sertore tamen , vel sibilo sequente remedio uti laudat Dictionan Medicina t.' Auet.. Rad. alth. unc. t j. DL consolid. m . man. j. Iu

Ρηυμδε commvn. lib. ni. coq. O sitrat. add. Dcchar. lib. ijatum ad cons .frop. iterum coq. de quo singula hora plenum cochlea se aegro exhibeatur , Vescum aquae cyatho agitatum propinetur . Emulsiones quoque refrigerantes , & demulcentes plurimum

rasti, Si aeger Capitis dolore , & febre careat lactes nos. VaCCino utatur . Ante lactis usu in alvo probes purgata per septem, vel oes o dies quotidie capiat mane stomacho jejuno lapid. cancron pulv Sj. in vini tepidi cyatho additis etiam OL Tartar. P. d. gutt. iij. IOD. Art. Ia6O. Si contra admodum oppressus aeger videatur cum respiratione dissicili ,& steriore , ejus respiratio expedietur sequenti remedio,quod numquam fallit . Sal. Armoniac. Pulv. gr. XX. Croci gr. X. m. & cum vini Rhenani, vel albi cyatho propinetur.

83쪽

Delicatiores in asthma proni per decem dies quotidie vespere, Velante lecti ingressum ovum molle sorbeant, cum flor. sulphὸ gr. X. , dc flor. benetoes gr. iij. quod remedium sub ingressum exitumque hyeietas in primis usurpare debent . t. Ia 6 I. Asthma subinde a Momachi plenitudine gignitur , ut eluonibus accidit , cognosciturque ex acidis eructationibus, vel amaris , vel flatuosiis, quo casu vomitorium semel, vel bis repetitum morbum ipsis in incunabulis opprimit . Art. I 262. Dantur etiam Asthmata convulsiva liquo e X agitationibus tremoribusque artuum digno- γε cis scelida; unde evidens est nervos affici; pro quibus sequens praeparatio quolibet optato praestan tior initos effectus praestat, ubi opus sit sanguinis spirituumque perturbatos motus conipescere dcti. Virriol. virid. lib. ρm. quo ad stem vel ignem que ad albedinem exsiccato f. ηἰν. atque in vis.

bere, mastice , ct Dilla vesica Hobe clause , s

in simo caballino ad digerendum reponatur per mensem , priori simo recens sibinde addendo . Deinde hoc tempore elam liquor decantetur , ct ad M. B. destilletur inque dum lutea guttula prodeant , tunc enim igne remoto liquor destillatas servetur ini . Hujus do sis est ad gutt. xij. in

vino albo vel jure carnium Sc. non solum pro Asthmate convulsivo verum etiam pro Epilepsiadi ad somnum leniter conciliandum , atque tan dem ubi occasio detur . Art. I 263. Potio coissee omnium maxime cer- cum . tissimeque inflationem mirum in modum cicurat & com pe scit in ipso paroxysmo. Ad grave. Art. I 26 . o In parOXysmo diuturniori &pe- Dis a. se riculoso conveniunt vesicatoria praecipue tibiis pica. ,, applicata, eX Hippocra/is praecepto.

84쪽

remedia Art. I 26s. Remedia sequentia judicio pruden-τ ηε - tis medici permittuntur. Flor. benVotu. dos a g . v. ad xij. nitrum faturnifatum. Serum sinapinum. Sp. nitr. dulc. decoct. expectorans. Emul o asthmanca. Emu o Brauneri. Expresso Asthmatic. e.

pressio milleped. hydromel. Ioelis in Asthmate iu-mido )lohsoh. viride sin moribundis) mistura expectorans . O mel. ashmatis. Flosteri.

CAPUT V.

Fasciculus Morborum quintus.

Art. 066. or variis Morbis gravioribus ob-Morba. noxium esse, &lrevera assici ex defunctorum sectione satis patet. In Historia dica occurrunt eXempla vermium in ipsis ventriculis latitantium, item calculorum ibidem reperto rum Tumores Dirrhoisi & id genus alii Cor occuparunt; apostemata, abscessus, ct exin de sordida ulcera ipsam Cordis substantiam &auriculas obsederunt. Omnes Cordis Morbos absolute lethales non statim existimandum est ;Contrarium etenim ex Bartholomaei Cabroliti ob servatione constat. Ipse ego inquit ) praesente Rondeletio duo mirabilia satis in duobus cada veribus eκhibui, in uno in basi Cordis ad c ronariam cicatricem duos latos digitos longam detexi ; in altero ulcus in Cordes latitudine folii myrtini sat profundum. Ob fer D. Analom. 26. In adolescentis Cadavere sinquit Cheseiden. Anat. p. I 6 O. ) magnam Vim puris in peri cardio ; &Cor ipsum exulceratum inveni. Et in homine tabi-

85쪽

CAP. V. Morbi Cordis . tabide mortuo pericardium undequaque Cordi adhaerens, de portio ipsius Cordis ossifacta, fere

unius digiti lata, reperta sunt. Art. D67. Verisimillimum est medicos inter- infam- dum hallucinari inflammationem cordis , Cum peripneumonia confundesntes: a quum est enim, si γ' ut supponamus, cor inflammatione tentari, secus vix credibile est suppurationes, & ulcera ibidem exissere , nisi praeeunte inflammatione . Dies melius docebit. Art. Ia 68. Quocirca quoties propria Cordis substantia constitutione aliqua praeternaturali aDficitur , aeque solliciti debent esse medici ac in morbis hepatis, cerebrive, neque negligenda sunt media , quae aliarum partium Μorbis similibus

subvenire solent. Art. I 269. Vermiculos, δc in corde, &in Ca- Rem 'psutis ejus gigni, extra dubium oss; & Μorbus 4ia ad

hic virginibus familiaris est. No scitur e X pun eiuris & doloribus Cordis, & convulsio plerum- signum diagnosticum . Remedia mercurialia hic prae caeteris prosunt , immo argenta vidium in substantia exhibitum est maxime efflacaX. Hariman .

AEgineta fententia. t. ra7o. Cor si primario affectu fuerit lae- M. bis

sum, procul a Medicorum praesidio abest, Vitam νumco cum morte subito commutans, quando inflam- dis uis Wiationes, & ignitas rubedines, quae erysipelatarim εδ dicuntur, vehementesque intemperaturas in acu

tissimis febribus, sanguinis item fluxum, eX levi potissimum sinus cordis vulnusculo experitur . Si autem per consensum afficiatur , eX cerebri , iocinoris, oris ventriculi assectu, sique ex modi sitia , dc me tu , aliisque compluribus causis ,

86쪽

81 Morbi Cordis . . CAP. V.

syncope appellantibus, qui repentinuS est virtutis casus, oboritur. Syncopes a resolutione, & animi deliquiis , e Xiguo arteriarum percusiis , e Xtremarumque partium perfrigerationibus, &circhirti fluis sudoribus significatur, quae si validior est, nullae remedi O-Tum suppetiae succurrere postunt. Virtute Vero adhuc, vel tantillum constantes , nonnumquam subvenire datur. Validae ad haec cordis palpitationes subinde ρκ multitudine, aut servore sanguinis in eo concepti, oboriuntur. Cor vero iddem superexcalfactum magnam, dest quentem inducit respirationem ; refrigerat uni

autem, eXiguam, atque raram.

Lanci ii sententia.

Art. I 271. Duplex cordis vitium memorate adhaesionem, nempe , peri Cardii, & farcomata Valvularum. Ut enim illud frequentius est malum a nud tabidos , ac praesertim assthmate VeXatoS ita longa disquisitione non indiget , nam satis est notare , obstructis ostiolis, unde intra peri- cardium liquor depluit , ac deficiente prorsus omni humiditate , quae ambas cordis , ejusque capsulae superficies ab adhaesione disjungit; illas inter se necessario cohaerere , atque conjungi et praecipue si peri cardium breviori orbe natura , vel saeptu culis contractionibus factum contineatur, eX quo fiat, ut sit cordi propinquius . Igitur ad posterioris animadversonem transeuntes, ingenue stitemur, hoc sarcomatum Vitium in tot observatis Cadaveribu S, numquam , alias nobis fuisse compertum , nec adhuc ex aliorum lectione Cognitum , utcumque videriminus hujusmodi valvulas cartilagineas , osseas α

87쪽

exesas, phlogo si affectas, aut cum sanguiferis varico sis . Art. 1272. Alia in super cordis vitia ex alio- Singularum a uetori tate recensendo subjungit: Nota plu- ribus est, illa per Harveum memorata obserUatio de carne fungosa, externo cordis Cono ac frictio. 'Creta. Nec ignoramus aliam loli. Iacob. Martini de eXsiccato corde, quod centum iubet Culis tota e X terna superficie obsitum erat . Similiter notatu Agnam censestius eam, quam reseri Ioli. Conrad. Peyer. de corde , cujus inaequalem superficiem carnei vel uti lemnisci eXter ne Cingebant L Concretiones item Riverius, aliique ca-2uo Cularum in modum intra cordis Ventriculos invenis is referunt , sed quae polypeam tantum substantiam, non vero sarcoma cum e Iusdem cor di S carne continuum repraesentabanta

Ballonii sententia. iart. 1273. Nonnulli eae issimarunt corilis tre- rnorem, & palpitationem itidem es e. At differunt longo , & ipsa definitione , & aliis multis . Nam palpitatio motus est momentaneu S , tremor diu affligit . Savona rota tremorem Cor djs , & palpitationem confundit cum cardiaca passione. Aliud tamen longe est. Art. 3 17 . Palpitationis causa aliquando in corde ipso ade si , & tum periculosior eXistit :aliquando a partibus vicinis est , aliquando a

Temotioribus , ut ab utero, a maligno tibiarum ulcere. Tubarculum in corde , abscessus item , pa*itationis causa esse potest , multus sanguis obstritistionem faciens, intemperies calida, Ver mes cor vellicantes , subita evacuatio , imprae' gnatio. Quemadmodum enim mulieres quaedam veteribus affecti Onjbus prehendi solitae , quum F a utero

tionis cauo.

88쪽

utero conceperunt, iis liberantur, & miraculo absolvuntur, edito vero fCetu repetunt, ita quoque praegnantes mulieres in lentes morbi pose

sunt invadere, ut palpitationes , dc Epilepsiae , dentiam dolares implacabiles, & capitis gra i

tates .

Praeter caulaς commemoratas ipsius cordis i nafammatio recensenda est, vel in eo sponte ob Orta , vel a propinquo pulmone eX per pneumonia communicata: unde animi: deliquia facito accedunt . Item adnumeranda , aqua tani Ca cordis inchusa , si tunica. aut humore In putrem, ac male olentem in se contineat , aut lapillos . Item Venenata qualitas , spirituosus aut crassiua halitus , Vel ab arteriis , vel a corpore cordis , aut a pulmone , aut aliene, aliaVe parte, aut propinquiore , aut remotiores elatus . Adhaesita. perical dii corpori ipsius cordis , quod in duo bus hydropicis observatum est. M acus per quam'. da in colli quationem in cor illabens. 127s. Si palpitationem , aut inflamma si cau- tio, aut erysipelaS committit, febris ingens ad-sarum. est, pulsu S durus, & veluti serratus . Si a venenata aura in sernta in cor surgente, fugax est malum . Quum a vene nata aura in pestilento satu, praeceps virium omnium lapsus est. Quum 3 muco per modum colli quationis in cor fuso , aeger fit anhelosus, parva & densa spiratio est .

Vjdimus palpitantem assessiam ψb a neu risma in

Pνοσυμ Art. I 276. Si in corde ipso aneurisma sit , , lethalis est affectius ; Quae palpitatio syncopen veram junctam habAt , insanabilis est. Quae ab ad hae su peri cardit, lethalis est. Quae. a colliquAtione ins nabilis : item & ea quae a Venenata

aura eit. ideo enim metuendus hic morbus est i

89쪽

CAP. V. Morbi Cordi. Ss

nexam syncopen habeat; quae quideria syncopes .morti finitima est. Art. 1277. Quod praecipua hujus morbi cura Phlobo- in phlebotomia sita sit ad Wpothimiam usque , qmio id dumtaxat, intelligendum est eo in ca su, quo inflammatio codis adsit , aut apostema ejus imi meat, unde mors subita intentetur ; in caeteris vero a largis ictis evacuationibuS temperan dum est.

PALPITATIO CORDIS.

e 'illis . Ain 12 8. Palpitatio Cordis est motus ejus p a*s conbulsi s ) adeo Vehemens & immani S , Ut tro cor- non solum tactu manifestius percipi , verum & illi est oculis conspici , imo interdum ad di stans quod Mor dam audiri possit. Porro ab authoribus fide dignis narratur 4psas costas interdum effringi, aut in 's in junioribus soras propelli, p. Ior.&o. de hoci morbo egregie scripsit 'illisus.

FElimaliari seotentia . Art. I 279. Cauta sunt variae , aliquando exi Ca δε crescentiae Verrucales Cordi adnatae , ossificatio

de , aut pericardio , abscessus in corde , status sanguinis praeternaturalis, palyposae concrescentiae , calculi , flatus . a taxia spirituum anima

li jum ffectum spasmodicum saciens , s Chloro

sis seu pallidi virginum morbi , calamentorum obstructio. )Art. I 28 o. Quae a scorbulo aut a tione hy- Cu=afui flfrica ortum ducit , est curabilis; quae a reli- est ui*i quis causis ut plurimum incurabilis. Cavendum ,

90쪽

est ab opto, venaefectio in dubi Hira vocatur, scy.r-lenus vero, de locis assecl. capitis, instat urgente paroXysmo veno cIionem omnibus remediis praeferendam esse . ) Cura aggredienda est martialibus , coralliatis , cinnabarinis , volatilibus ,& fuccinatis . OL ci m. laudatur a Lindano . Romarinus , crocus , camphora , ambra , mincus , fato volat. viperin. s & alia 2 castoreum Verbo uno anti amodica . , , Si diuti US protra- hatur , periculum ostendit repentinae moris, , iis . Qui hoc morbo in juventute tentan- tur , nunquam senescunt ex obseervatione Ga- es, leni, n/mst D I 28 I. Medicus peritus de usu sequen--ia. tium quomodo & quando bene noerit aurum mosaic. cataplasma stomach. emplast. somach fotus spirituuas , julo. ohat. mistur. hJ sterico spirithos saccul pomach. tinctor. epileptica, haec ex Pharm. Fulteri Item , Pulv. ad guttet. D. C. Qsuccinat p. lavend. comp. c. Vide etiam remem

Me adii sententia.

Cakdis Art. I 282. Non alienum est adnotare assectio, palpita- nem hanc plerumque esse convulsionem ς quario pie' cum Cor sanguinem uno nisu non sati S propel ''mq ς lere post i , vim suam repetere debet: documen

ρ ρ sane i nsigni , motus etiam istos , qui noni '' ' voluntarii dicuntur, ab animo nostro, regi

mutari.

Illud etiam praesagitionis loco adiungendum Fidetur; quod violenter infestans, & inpius recurrenS, hoc malum in syncopen tandem, se fatalem virium desectum plerumque desii nit . Curatis. I 283 Tot Variis casibus medelam etiam Variam accomodare oportet. Illud autem in uni

. versiis .