Gesta abbatum Fontanellensium

61쪽

52 GESTA ABBATUM FONTANELLENSIUM. Deque acerbii reprehenSor neque curiosus scrutator. Cunctis denique benignus, in adversis firmus, in prosperis cautus et humilis. Iustitiae postremo virtutem quam magnifice tenuerit, testantur legationes, quibus iussu augustorum frequenter iunctus est, maxime ea quae tempore omni ludovici magni imperatori iussu eiusdem partibus marcaeiispanicae celebrata est adversus Gaulselinum custodem limitis illius. Erat enim in sermone verissimus', in bonis operibus promptus, in iudicio iustus, in consilio providus, in bonitate con spicuus, in caritate praeclarus, fide catholicus, elemosinis

dives, vigil ingenio, promptus eloquio flagrans studio Utile

nempe vas in domo Domini Deo sedule serviens, errantes corrigens, correcto fovens, ob Stinatos spernens, humiles semper diligens, regi terreno subiectus, Christo domina tori omnium devotus. Quantum vero in ecclesiasticis curisb. 2bs intentus fuerit, testantur munera in coenobiis eius curae subditis ab ipso collata. In Luxoviens namque coenobiolis o dona obtulit crucem aureum mirifice factam, gemmis protiosissimis decoratam, habentem baculum argento coopertum, quem secum solitus erat in itinere baiulare offertorium aureum cum patena Sua aurea opere mirabili calices argenteostros deauratos anaglifico opere patrato Si hau appum argenteum opere optimo factum, habentem limaces aureos quatuor infundo exferius sibi adnixos' aquamanile et urceum argenteum

mirabili opere. Altare illud in honore perpetuae virginis Mariae decoravit lignea tabula, quam imaginibus argenteis

diversis cooperuit. De vestimentis vero dirodimum optimum unum, planetas casulas quinque, cindadosi duodecim coloris diversi, almaticas tres, pallia laudata sex tapetia optima octo. ecclesiam sancti Petri altiorem in fabrica sua muros eius exaltans reddidit ac cum clavis erreis eam cooperuit. Porticum praeterea quae vadis de ecclesia sancti Potri ad Sanctum Martinum a novo fecit, et eam cooperienS, scindulas eius ferreis clavis affixit. D coenobio Fontanellae . In hoc igitur Fonti Dellens coenobio haec munera contulit calicem aureum mirifice factum, duas hinc inde habentem ansulas gemmis pretiosis decoratum, qui pen8a libram alterum argenteum anaglifico opere tactum operis mirandi cum patena sua argentea offertorium argenteum eiusdem calicis habens effigiem mirifici operis Alia offertoria argentea cum patenis argenteis earumdem coronam

E c. et c. in fide firmissimus.

a aio c. b in ecc. ei b calicem, ornatumque tubulis eburneis equuntur Portionem magnum et diebus Sedecim.

62쪽

GESTA ABBATUM FONTANELLENSIUM. 53 maiorem argenteam cum lampada sua argentea optimam unam item lampadam argenteam unam turibulum argenteum optimum unum candelabra argentea tria habentia solidos nonaginta,

id est unumquodque triginta sigilla aurea mirifica cum

preciosis lapidibus numero duo urceum argenteum cum aquamanili optimum unum cuppa vitrea auro ornatas duas, eburneam unam mirifice factam busticas eburneas duas; hanappum vitreum optimum unum. Quatuor euangelia in membrano purpureo ex auro Scribere iussit Romana litterae quibus Mathei, Iohannis et Lucae complevit, sed interveniente morte eiusdem, reliquum inperfectum remansit. Lectionarium etiam in membrano purpureo similiter scribere

iussit, decoratum fabulis eburneis antiphonarium similiter in membrano purpureo argenteis scriptum litteris ornatumque fabulis eburneis. Portionem magnam ligni salutiferae crucis domini dot ac salvatoris nostri Iesu Christi inclusam auro, quod rotundo scemate formatum erat, eiusque in mediocristallum positum, ita ut figura sanctae crucis intuentibus infus appareret. Quod postea, praepedientibus peccatis sive alio quolibet casu, de frontispicio lecti protectoris nostri beati Wandregisti fures sustulerunt, perforata maceria basilicae sancti Petri quod factum est pridie Nonas Decembris dominicat, expletis post obitum eiusdem gloriosi patris mensibus tribus et diebus sedecim'. De palliis vero pallia quae dicuntur fundata tria, stauracin duo, stragulumsispanicum unum, apetia quatuor, almaticas ministrorum ministerio

apta numero sex, occum subdiaconitem unum coccumbunum, tunicam sacerdotalem Indici coloris cum vestimento integro unam, planetas casulas quatuor, casulas item excindat Indici coloris numero tres, viridis coloris item excindato numero tres, item rubet sive sanguinei coloris cindatum unum, blatteam item casulam unam. De cappis vero: cappas Romanas duas, unam videlicet ex rubeo cindat et fimbriis viridibus in circuitu ornatam, alteram ex CADEPontico quem vulgus bovurum nuncupat, similiter fimbriis sui coloris decoratam in orbe linteum optimum unum facistergium optimum unum fanones optimos duos, unum auro decoratum, alterum tauratio item do in dato duos; pulvinaria serica, euangelicis officiis apta, maiora duo minus unum cingula Romano opere facta, auro decorata duo mappulas duas, Stolas duas.

a pixidas cici ' vestimentis, ecclesiasticis largitus est Uc.

63쪽

5 GEST ABBATUM FONTANELLENSIUM Do libris oro' bibliotecam optimam, continentem vetus ac novum festamentum cum praefationibus ac initiis librorum aureis litteris decoratis sive libros expositionum boati Augustini in Genesi ad litteram volumen unum. Eiusdem explanationum in omnibus psalmis volumina tria. Eiusdem contra Iulianum hereticum volumen unum. Item eiusdem librum qui dicitur Enhiridionis volumen unum. Item librum eiusdem qui dicitur Unde malum volumen unum. Item librum

b. 2s6 epistolarum eiusdem ad diversos volumen unum. Item librum eiusdem qui praefisulatur de doctrina christiana volumen unum. Item eiusdem decem cordarum volumen unum. Item super epistolam Iohannis volumen unum. Item eiusdem adversus epistolam undamenti volumen unum. Omeliare eiusdem volumen unum. Expositionem beati Ambrosii in Lucae euangelium volumen unum Epistolarum eiusdem ad diversos volumen unum. Item eiusdem librum qui dicitur de bono mortis volumen unum. Item eiusdem de Ioseph ac duodecim patriarchis volumen unum Epistolarum sancti ieronimi volumen unum Epistolarum sancti Sixti episcopi volumen unum. istoriarum Iosephi volumen unum Tagii a sententiarum volumen unum. Excerptionum Paterii de vetere ac novo festament ex opusculis beati Gregorii papae volumen unum Euipii ex opusculis beati Augustini similiter volumen unum Gregorii in parte media Iob volumen unum Librum Fulgenti episcopi Cartagiensis volumen unum Librum Ferandi diacon aecclesiae Cartaginensis volumen unum Bedae in Genesi expositione volumen unum. Eiusdem de compoto ac ratione temporum volumen unum Collectaneos duos super anni circulo Pauli diaconi volumina duo. Libros glosarum duos volumina duo. Liber canonum diversorum

conciliorum volumen unum.

Aedificia auto publica ac privata ab ipso coepta et

conSummata haec sunt. Inprimis dormitorium fratrum

nobilissimum construi secit, habentem longitudinis pedum ducentorum octo latitudinis vero viginti septem; porro omnis eius fabrica porrigitur in altitudine pedum sexaginta quattuor' cuius muri de calce sortissimo ac viscoso arenaque ruta et fossili lapidoque osos ac probato constructi Sunt. abet quoque solarium in medio sui, pavimento optimo decoratum, cui desuper est laquear nobilissime picturis ornatum continentur in ipsa domo desuper fenestrae vitreae, cunctaque eius abrica excepta maceria, de materi quercuum

64쪽

GESTA ABBATUM FONTANELLENSIUM. 55 durabilium condita est, tegulaeque ipsius universae clavis ferreis desuper affixae'. Post quod aedificavit aliam domum quae vocatur resectorium, quam ita per medium maceria ad hoc constructa dividere fecit, ut una pars refectorii, altera fore collarii, de eadem videlicet materi similique mensura sicut et dormitorium quam variis picturis decors ri fecit in maceria et in laqueari a Madaiulla, egregio pictore Cameracensis ecclesiae. Tertiam nempe domum egregiam construisecit quam maiorem vocant, quae ad orientem versa, ab una fronte contingit dormitorium, ab altera adheret refectorio; ubi cameram et caminatam necnon et alia plurima aedificari mandavit; sed inferveniente morte eiusdem, hoc opus ex

parte imperfectum remansit Isaeo tria egregia tecta ita constituta sunt dormitorium videlicet ab una fronte versum est plagae septentrionali, ab altera australi, et adheret ab ea basilicae sancti Petri refectorium similiter versum est eisdem plagis et est fere contiguum a parte meridiana absida basilicae sancti Petri porro illa maior domus sicut supra diximus constituta est. Aecclesia autem sancti Petri a parte meridiana sita est, versa tamen ad orientem ipsam etiam a parte occidentali triginta pedum in longitudine ac totidem in latitudine accre vis, constructo desuper coenaculo, quam in honore domini dei ac salvatoris nostri Iesu Christi dedicandam fore praeoptabat; sed et ipsum opus propter mortem eius tam citam imperfectum remansit. In eadem autem sancti Petri basilica piramidam quandrangulam altitudinis triginta quinque pedum, de ligno fornatili compositam, in culmine turris eiusdem hecclesiae collocari iussit quam plumbo, fagno ac cupro deaurato cooperiri iussit, triaque ibidem signa posuit; nam anto nimis humile hoc opus eras '. Iussit praefero aliam condere domum iuxta absidam basilica sancti Potri ad plagam Septentrionalem, quam conventus sive curia', quae Grece beleuterioni dicitur, appellari placuit, propter quod in ea consilium de qualibet re perquirentes convenire fratres soliti sint ibi nanque in pulpito lectio cotidie divina reditatur, ibi quicquid regularis auctoritas agendum suadet, deliberatur in qua etiam monumentum nominis sui collocare iussit, ut, dum vitae praesentis terminum daret, illic a suis

deponeretur. Domum vero, qua librorum copia conservare-

Edd. α c. hahe sursum frahes et deorsum. E c. cc. Ipsam nanque furrim simulque absidam tegulis plumbeis a novo cooperiri iussit. o c. Item ante dormitorium, refectorium e domum illam quam maiorem nominavimus porticus honestas cum diversis

a curiae cici. c.

65쪽

b6 GESTA ABBATUM FONTANELLENSIUM. 2set tur', ante refectorium collocavit, cuius tegulas ferreis clavis configere iussit.

In Flaviacensi quoque coenobio quae obtulerat dona, hoc in loco declarandum censuimus. Ibi namque gratuita benignitate largitus est calices argenteos diversos decem

aquamanile argenteum cum urce suo argenteo candelabra

argentea numero septem pallia diversa plus minusve quadraginta casulas planetas ac cindatos diversos triginta, quarum colores honori videtur describere fanones ac lintea non

occurrunt memoriae, quo fuerint numero . In honore vero

sanctae Trinitatis basilicum aedificavit, ante cuius aram tabulam argenteis imaginibus decoratam collocavit ipsique arae crucem argenteam imposuit universamque basilicam 'arus picturis decorari iussit. Nomina autem librorum quos ipsi contulit loco haec sunt Pandecte a beato Ilieronimo exfebre vel Greco eloquio franslatum. Eiusdem expositionem in duodeeim prophotis, quot sunt thonii viginti. Eiusdem in Isaia propheta libri decem et octo volumen unum. Eiusdem librum epistolarum volumina duo. In proverbiis Salomonis eiusdem volumen unum. In Danihele propheta volumen unum. In euangelio Mathei eiusdem, continens in eodem

decreta Gelasi papae de libris recipiendis et non recipiendis, et excerptio aliqua de libris Exumero sancti Ambrosi

epiScopi, codex unus Libros sancti Augustini qui praesitulantur de civitate Dei numero viginti duo in codice uno. Eiusdem expositionem in euangelio sancti Iohannis volumen unum. Omeliare eiusdem continens sermones id volumen unum Libros eiusdem ili de sancta Trinitate volumen unum Concordia euangeliorum eiusdem codex unus. Eiusdem de doctrina christiana codex unus. Eiusdem expositionem in imbolo codex unus questiones eiusdem octoginta codex

unus. Eiusdem de baptismo parvulorum ad Marcellum libri tres de sermone Domini in monte libri duo, de providentia

Dei sermo unus, de natale proprio sermo unus, de cruce sermo unus, ad Flaccianum epistola una volumen unum.

Item eiusdem Achademicorum libri tres, solitoquiorum libri duo, de inmortalitate liber unus, de quantitate animae lihor unus, de magistro liber unus, de ordine libri duo, do videndo Deo liber unus Libros Confessionum eiusdem liber unus Eiusdem librum qui dicitur Enhiridionis libor unus.

pogiis i aedifieari iussit, quibus rabes imposuit ac iuxta mensuram eorumdem ecforum in longum extendit in medio autem porticius, quae ante dormitorium sita videtur, domum cartarum constituit. EU ., c. quae Oraece pyrgiscos dicitur.

66쪽

In psalmis expositiones eiusdem libri duo. Expositionem sancti Ambrosii in epistolis Pauli volumen unum Isichii presbiter in Levitico libri septem codex unus. Expositionem sancti Iohannis Constantinopolitani episcopi in Matheo et Apocalipsi sancti Iohannis, continentem etiam librum sancti Isidori disserentiarum, codex unus. Librum sancti ilarii episcopi contra hereticos codex unus omelias beati papae Gregorii in novissima parte Egechielis prophetae vel epistolarum eiusdem in codice uno. Expositionem Bedae presbiter in Actibus apostolorum in codice uno. Eiusdem in Marco euangelista in codice uno. Eiusdem in Luca euangelista in codice uno. In septem epistolis canonicis et Apocalipsi Iohannis eiusdem in codice uno Librum testi-imoniorum Isidor de Christo et ecclesia in codice uno. Eiusdem Aethimologiarum in codice uno. Prosperi de vita activa et contemplativa in codice uno. Prognostico futuri saeculi in codice uno. Disputationem fidei inter Arrium hereticum et Athanasium catholicum in codice uno Epistolarum sancti Cipriani martyris in codice uno. Alcvini liber de trinitate in codico uno. Regulam sancti Basilii episcopi in codice uno. Regulam sancti Benedicti in codico

uno. istoriam ecclesiasticam Eusebii Caesariensis episcopi in codice uno. Item chronicam eiusdem in codice uno. I istoriam item ecclesiasticam frium virorum, id est Zogomerii, Theodorifi, Socratis, in codice uno. anones diversorum patrum in codicibus duobus. Sacramentoria in codicibus duobus. Cassiodori de arithmetica arte codex unus. Eiusdem in psalmis expositio codex unus. Omeliarum Origenis in veteri testamento in codicibus duobus. ' Vitas beatorum confesSorum IIieronimi, Augustini, Gregorii codex

unus Passionem Sanctae Columbae codex unus. Institutio ac collectio cuiusdam de vita canonica codex unus. Gesta Francorum codex unus. Et alios plurimos, quorum nunc

nomina memoriae non Occurrunt.

In elemosinarum vero largitionibus quantum sollicitus extiterit, ipsa eius opera festimonium perhibent. Nam quodam tempore, id est anno regiminis sui decimo, passio , Isb incidit illi, quam Greci paratisin vocant, moxque convocatis domosticis ac fidelibus seu infimis suis, hanc rerum Suarum distributionem gratuito animo facere curavit. Quae largitio seu distributio ipsius iussu ac supplicatione aedita est a vir venerabili iidem anno olivacensis urbis praesule, ad-

Ecd oc . Eiusdem Rotarum ad Sisebusum regem codicem unum. E c. cc. Eiusdem in psalmos expositionem volumina duo.

67쪽

b8 GESTA ABBATUM FONTANELLENSIUM. iuncto Berteningo et erione laicis simulque Landone monacho, cuius textus talis est: In hoc Fontanellensi coenobio largitus est ratribus libras sexaginta' nam omnibus annis friginta in censu dare consueverat famulis laicis libras decem senibus in illo exenodochio et ceteris mansionibus pauperum solidos decem universae vero familiae huius coenobii libras quadraginta. Ceterorum monasteriorum nomina, ad quae eadem largitio elemosinae pervenerit, singillatim exprimam. Ad Gemmeticum denique coenobium libras mirexit ad Logium i libi amunam ad Fiscantium libram unam ad illare libram unam; ad Longogilum librum unam ad Sanctum alaricum blibram unam ad Sanctum Richarium libras duas et dimidiam ad Sanctum Aulmarum similiter ad Sanctum Audoinum in Rotomago libras quinque ad Sanctam Mariam in domo eiusdem ecclesiae libras duas ad Sanctum Martinum in eadem urbe et ceteris cellis solidos viginti quinque, Ragnoardo eiusdem urbis archiepiscopo libras decem, videlicet ut quinque presbiteris et alias quinque pauperibus porrigeret ad Pentale monasterium solidos quindecim ad Penante solidos quindecim ad Pratellosi similiter ad Ebroicas civitatem libram unam ad Crucem Sancti Audoenii libras duas ad Lixoviosi urbem libram unam ad Fontanasia coenobium solidos quindecim h ad Baiocas civitatem libras duas ad uos-gemellosi libras duas ad Sanctum Martinum in Turonis libras quinque, illis canonicis in domo libram unam ad Sanctum Anianum in Aurelianis libram, illis canonicis in domo similiter si Sanctum Benedictum in Floriaco libras duas et dimidiam ad errarissi libras duas et dimidiam ad Sanctum Charilestumi libi sim unam et dimidiam ad urbionem ii monasterium libram unam et dimidium ad Sanctam Columbam in Senonis illis monachis libras duas, illis canonicis in udo urbe libras duas, item in Senonas ad Sanctum Petrum illis monachis solidos quindecim in Aulisiodoro urbe illis canonicis librum unam, item in Aulisiodoro ad Sanctum Germanum illis monachis libram unum, ad Sanctum L emigium i illis monachis similiter,

a nonaginta cc. h duodecim ecc. e unain cic., tibi et dim ceε. d libram

68쪽

GESTA ABBATUM FONTANELLENSIUM. 5s ad Sanctum raclium in eadem urbe similiter in Trecas ad Sanctum Petrum libram unam ad Sanctam Crucem in Meldis libram unum ad ossatos monasterium libras duas ad Sanctam Oenovetam Parisius similiter, ad Sanctum Germanum libras tres, illis canonicis in eadem urbe libram unam ad Sanctum Dionisium libras quinque ad Calamamonasterium libram unam ad Sanctum Lucianum illis monachis libras duas, ad Belloacas illis canonicis libram unam, iidem anno episcopo ad presbyteros et pauperes libras decem ad Flaviacum illis canonicis libras quindecim. ad opus famulorum eorum libras decem ad Oratorium smonasterium solidos quindecim ad Insulam monasterium similiter' ad Andelagum in onasterium similiter . ad ontanidum monasterium solidos decem ad Malardum-vallem 'solidos de com ad Resbacei monasterium libram unam et dimidi sim ad Sanctum Salvium in Bragoi solidos decem; ad Mullam monasterium librum unam et dimidiam ad Sanctum Vedustum in Atrebat similiter ad Cameracum civitatem libras duas, ad Sanctum Gaugericu mi libram unam ad Corbeiam monasterium libras quinque ad Sanctum Eligium in Novioni libram unam, item ad eandem urbem canonicissimiliter ad Suessionis civitatem canonicis libram unam, ad Sanctum Crispinum a solidos quindecim, ad unctum Medar- dumi monachis libram unum et dimidium, illis sanctimonialibus libras tres ad Remis illis canonicis libram unam, ad Sanctum Remigium illis monachis similiter ad Sanctum Minimium in Catalauni similiter, ad eandem Catalaunensium urboni solidosos ad Altum- montemi monasterium, quo , 2bs sanctus Ansbortus quondam exilio fuit trusus atque consortiis humanis ereptus, solidos quindecim ad albo dium si coenobium libram unam ad Castrologium i monasterium similiter ad Laubias coenobium ii similiter ad Inda mi coenobium libras duas ad Lingonas illis canonicis librum unam ad Luxovium libras viginti quinque' ad Fontanasi 'cellam eiusdem coenobii libram unam et dimidiam ad Cusantiam et a similiter ad Ans grates et libras duas.

a solidos decem cici re solidos duodecim cic.

69쪽

GESTA ABBATUM FONTANELLENSIUM. De dormitione eius in Christo. Rexit autem hoc coenobium idem gloriosus vir per anno decem menses quinque dies 18. Ipso tempore recessit domnus Ansigisus dominica inlucescente, die s3 Κalend.Augusti eodem die cum fletu maximo tumulatus extra basilicam sancti Petri ad aquilonalem plagam, in porticu, in qua fratres conventum celebrare soliti sunt ac consultis Deo dignis aures accommodare; et cessavit regiminis locus triginta et octo diebus.

FINIT GESTA OMNI ANSIGI SI ABBATIS.

18. Fulco venerabilis presbiter succedit ab anno incarnationis dominicae Bb i, qui est annus bonae memoriae domui IIludovici magni imperatoris vicesimus primus; nam antea Ioseph episcopus in divortio illud tenuerat menses T dies I 2, id est a sexto alend. Septembris usque ad quarto Idus Martii. Septimo decimo Κalend. Aprilis sui tunc datum domno Fulconi praedictum coenobium, et tenuit annis undecim et menses b, dies T id est a septimo decimo alend. Aprilis usque sexto Idus Octobris. Is IIorimbertus diaconus anni d et menses undecim, id est a quinto Idus Octobris, quando regimen Sumpsit, Sque 3. Idus Septembris, quando ad Dominum migravit.

FINIUNT GESTA SANCTORUM PATRUM FONTANELLENSIUM.

Balmam similiter libram unam et semis ad Morbach coenobium libram unam ad Sanctum Gregorium a libram unam ad Monasterium-Mauri' libram unam ad Metundas j libram unam ad Sanctum Reginberfumh, ubi primo elemensa didicera literarum. Per manus quoque matris suae in usus egenorum viginti libras expendis simili modo per manus Berheningi libras viginti sibi vero in domo sua famulantibus libras quadraginta largiri Deis.

Tribus vicibus omnes opes suas egenis a pauperibus erogari fecit, nil sibi reservans quae qualiter gesta sint, ne nauseam aut fastidium ingessisse videar, franscendendo omissam. Elemosinis enim sibi viam praeparavit, quoniam noverat externum omnem hominem esse sive si poenam sive ad gloriam ideo elemosinis ac orationibus servorum Dei se roborabas, ut e cursum huius vitae pacifice fransigeret atque feliciter in perpetuum viveret. constitutionem Ansectis cibbat tacdtint qucte in eo . muerensi non lectitur.

I Corripe 3l; nam ansmisus obiit cinno 33, die dominica, in quom