Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius : in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur

161쪽

DE SERVI s. III His de Triclinio ministris LECTISTERNIATORES accensiiti sunt.' Pla

Tibi hoc praecipio, ut uiteant sdes. habes, quod facias. propera, iu-tro abi: Tu esto Lectisterniator. si Seneca; parum agilis est puer, aut tepidior aqua potui erogata, aut tum

batus torus, aut mensa neglgentisposita. MENSARvM DETERSO RES. HoratiuS, puer alte cin tus, acernam

'sape purpureo mensam pertersit, cui rei spongia aptior fuit. d Martialis. Haec tibi forte datur tergendis spo gia mensis Vtilis, expresso cum levis imbre

162쪽

quando edo, detergeo. peniculi enim

spongia sunt , inquit Festus, & pro

spongia peniculum usurpavit. Sedulius, - quin in super haustum Cum peteret sitiens, unus is nefanda Peniculo infusum, calamo porrexit

acetu .

Nec non & qui tu rusi sub noctem

INFEREBANT , Appuleius illiet- luminibus , epularis sermo percrebuit. 4 Ammianus : malignitate simili quidam agens in rebus in Hispania, ad coenam itidem invitatus, quum inferentes vespertina lumina pueros exclamat se audisset ex usu, VINCAMUS &c. At his, luxus, & vilitas opum , statuas substituit.

a Menaechm. b Lib. e. e Lib. 2 inet. d Lib. I 6

163쪽

lacra per ades.

Lumina nocturnis epulis ut suppedi-

igniferas manibus reti-Quae Coquus elaboraverat, colloca bat s Rucaeo R. Petronius: superque prstprium , convenientemque materic Structor imposuerat cibum. Et hunc famulitii ministerialis praesulem Videtur constituere k Macrobius : inter hae ervilis moderator obf quis, cui cura vel adolendi Penates , vel struendi penum , ct domesticorum a ituum ministros regendi, admonet dominum, familiam pro solemnitate annui moris Fulatam. Virgilium autem imitatur MacrobiuS. uinquaginta intus famula, quibus ordine longo

s ura penum struere, ct flammis ado

lere Penates.

a Lib. r. b Lib. I c Lib. I. - .

164쪽

122 L A v R. PIGMORTV subi Servius ; struere, ordinare, componere. unde ct Structores dicuntur ferculorum compositores. DonatuS VC-ro procurationem Cellarii, & deorum Penatium cultum interpretatur. quae sequuntur, Centum alia, totidemque pares clate ministiri, fuit dapibus mensas onerent , ct pocula ponant. de Insertoribus, & Pocillatoribus accipe. Structoris enim erat componere, & servare fercula, non insem

a Graecis dictus est, ut apud μ Athenaeum vidimus, & - Clementem Alexandrinum. de eodem Seneca :quare ars est apud te ministrare: nec temere, ct ut libet, collocat. rargen

tum , sed perite struitur , ct est aliqui

scindendi obsonii magister ' SCIssΟ-REM hic habemus, eumque una CUIT

165쪽

DE SER v I s. TZI Structore productum , uti & apud - Juvenalem, Structorem interea, ne qua indignatio desit, Saltantem spectes; ct Chironomonta volanti

Cultello, donec peragat dictata magistri Omnia e nec minimo sane dis rimine refert

aluo gestu lepores, ct quo gallina fe-

cetur.

Meminit, & Petronius : processistatim Scissor, ct ad ymphoniam ita gesticulatus laceravit obsonium , Di putares Darium hydraule canIante ρυgnare.

CARPTOR idem , qui Scissor fuit. Petronius ; non minus ct Trimalcio ejusmodi methodis titus, carpe, inquit. Processistatim Scissor. H Juvenalis, audiet 2 qua Finxerunt pariter Librarius, Archiam iri,

166쪽

Iaz LAVR. PIGNORIUS DIRI BITORES, qui apud ' Appuleium leguntur; Diribitores plus-cuti , splendide amicti, fercula copiosa, puellae s itula ministrantes, Pueri calamistrati, pulchre indusiati. Panem forissan diribebant: & videntur mutuati appellationem a Comitialibus , &Iudiciariis Diribitoribus. Fuit autem penes aliquem servorum Tricliniarium haec panis distributio. I venalis eleganter, ut solet. Maxima quaque domus fervis est pleua superbis.

Ecce alius quanto porrexit murmure panem, .

Vix fractum , folidae jam mucida frusta farini,

Ous genuinum agitent , non admittentia morsum.

Sed tener, ct niveus, mollique siligine factus

Servatur domino.

Et huc pertinent illa Petronii: cim

167쪽

Da SERVIS. IMcumferebat GH tius puer clibano amgenteo panem. Promebant autem e

canistris statutis in ipso Triclinio, ut indicat antiqua Sigmatis ' scalptura, quae Romae trans Tiberim visi ur, eregione aedis D. Chrysogoni. ideoque ρ Iuvenalis,

168쪽

1a LAVR. PIGNOR Ius -- finge tamen te

probulum, superest illic qsi po

nere cogat. Vis tu consuetis audax conviva cais

nistris Impleri, panisque tui novisse colorem 'u Virgilius , Dant famuli manibus II has, Cereremque canistris Expediunt. ubi haec Donatus; hic dispositionem familia regalis ostendit. alii enim, hoc est viri, aquam abluendis manibus dabant , alii mantilia porrigebant, quibus manus abluta tergerentur, alii canistris panem ministrabant, mos enim fertur apud veteres fuisse , ut panis non argenteis vasculis inferretur, sed canistris, hoc est speciebusfacitis ex vimine. At eX his Donati verbis elicimus, in Petronio pleraque legi, quae luxum referant

a Lib. I. v. pos.

169쪽

DE SE Ru Is Tas ferant non vulgarem, & tritum . sed Imperatorium, & summae inter luxuriosos fortunae; quale est, quod de

clibano argenteo VidimuS. P B AEGYSTATORES non nihil ex herilibus eduliis praemandebant. μ Cornelius Tacitus : cujus minister eo donibusfuit Halotus, inferre epulas, ct explorare gustu solitus. ρ Arnobius; curat ut adsensum palati, suis cumjucunditatibus veniant rerum incorruptarum sapores: ct an rir ρulmenta condiata Ioel, Praegustatoris fungitur, atquς experitur osscio. Invehitur autem his verbis in Lateranum Deum focorum . Et hinc docemur, non in gratiam tantum vitae tuendae , sed &Voluptatis , gulaeque causa institutos fuisse Praegustatores. ς Iuvenalis tamen ad prius illud munus respexit; Mordeat ante aliquis, quidquid pom

rexerit illa,

a lib. D. LAnnal. b Lib. q. e Sat. 6.

170쪽

aeus peperit: timidui praegustetpo

cula 'Papas.

quod quidem praemordendi munus fecit fortasse, ut antiquuS Grammaticus illa ejusdem ' poetae Discipuli custos praemordet Acoeno

netus.

de Papate interpretatus sit. si Horatius voluptariam praegustatoris operam tetigit in fabella de rustico &urbano mure:

d ubi purpureaporrectum in v fle locavit. Agrestem, veluti succinctus cursitatho spe γContinuatque dapes, nec non vernaliter ipsis Fungitur osciis, pr lambens omne, lqμod ert. apud Caesares procuratio Praegu statorum Liberto de more demandabatur. VetuS elogium Romae.

o I S.