Laurentii Pignorii Patavini De servis, & eorum apud veteres ministeriis, commentarius : in quo familia, tum urbana, tum rustica, ordine producitur & illustratur

521쪽

DE SERvΙs. snardus, Regum & Caesarum fuerunt. a Statius; 2 on impacatis Regum advigilantia somnis Pila, nec alterna ferri flationege

mentes

Excubia. - Cornelius Tacitus : conjuratis tamen metu proditionis placitum, maturare caedem apud Bajas, in villa Ff;-nis, amoenitate captus Caesar crebro ventitabat , balneasque 2 epulas inibat, omi1ss excubiis, ct fortuna sua

mole. Rutilius NumatianuS, Praebet equos, o fert etiam carpenta Tribunus, Ex commilitio carus ct ipse mihi: Ossiciis regerem cum regia tecta ma

gister,

Armigerasque pii Principis excu

bias.

x lib. I. Thebaid. b lib. 17 c Lib. I.

522쪽

446 LAVR. P1GNORI sin vestibulis fuerunt. ' Virgilius Buten sidum ad limina custodem appellat. Idem h poeta ;Tisiphonequesedens, palla succincta

cruenta,

Vestibulum in somnis servat noctesque diesque. quem imitatus est Silius iAnte aulam atque aditus , ct inexorabile limen uanta cohors , omni stabulante per

avia monstro, Excubat ' --

. Virgilius ;

523쪽

fortium sustinebant. erant inter eos divisa ossicia, in comitatu Regio armigeri quidam, at extrinsecus silaguli custodes locorum erant, ct Iavitores, ct Atrienses. Et hinc Nautam stationarium in scapha, CVSTI DE M appellat Petronius. Fuit enim schapha vestibulum navis. Hinc Diphilus apud Athenaeum scriptum reliquit ;

Ceterum Excubiarum Palatinarum imaginem nemo melius h Coxippo expressit. Neque vero privati non habuerunt & ipsi suas Excubias, ut inferius videbimus, & adnotavit ad

Tacitum eruditissimus I. ε L T P s 1 v s. Ad Ostiarium ut revertamur, is fuit cathenatus. A Columella : auputem fortunatius a cathenato repulsum Ianitore, saepe nocte sera foribus ingratis adjacere i Et haec sunt Ostiarii

524쪽

4 8 LAv R. PIGNORI Us impedimenta apud o Afranium.. Suetonius : L. Votacilius Filitus fervisse dicitur, atque etiam Ostiarius veteri more in cathena fuisse. Quod autem idem auctor de Lenaeo Grammatico scriptum reliquit : puerum adhuc cathenis subreptum novisse iupatriam, non est quod de Ostiario interpretemur. Scriptura enim me

conjectore liquido mendosa est,

quam unius elementi detractione emendabimus , legendo ; traditur autem Puer adhuc Athenis subreptus,

refugisse in Dat am, perceptisque liberalibus disciplinis, precium domino suo

retulisse : verum ob ingenium 2 doctrinam gratis manumisseus. Notanda autem sunt Suetonii verba , veteri more, quae indicant non ita factum fuisse aetate Suetonii. Et sane longo

525쪽

st jam crebra manus veloci concita pulsu, Limina quassabat dudiis munita ca

theuis.

Ad strepitum custos , cura est cui

claustra tueri, Sic ait indignans Ostiarii comes plerumque fuit canis. a Plautus , Tranio, age canemotam a foribus face abducas b suetonius de Vitellio Imp. latebras quaerente : confugitque in cellulam Ianitoris , religato pro foribus cane. si Seneca : iratum vidisti amia cum tuum Ostiario Causidici alicujus, aut divitis, quod intrantem submove- rat , ct ipse pro illo iratus extremo mancipio fuisti. ira ceris ergo cathenario cani Z ct hic cum multum latravit,

Objecito

526쪽

objecto cibo mansuescit. Et hic erat mutuS , vel potius vocalis custos, qui Excubitore dormiente Vigilaret. Janitori enim vigilia indicta erat.

sicut homo , qui peregre pro sedius, reliquit domum suam , ct dedit servi uis potestatem cujusque operis, ct Ianitori praecepit ut vigilet. Allusit ad hoc sita liceat appellare ) cynicum munus,

parabola quae extat da vitis comessatoris apud D. h Lucam , ut recte animadvertit ς Petrus Ciarysologus .

Inquit enim; sed dicis dives ; ego etsi

vinum negavi , aquam peto, quam communem cun tis animantibus auctior ipse

omnium praefluit 9 natura . puto dives, quod si aquam pauperi tu negasti, cui

ne ingrederetur Ianuam tuam, ne ad tuum puteum perveniret, canes quamplurimos o ecisti. Erant autem & qui pone Januam canem piistum haberent , ut apud Petronium Trimalcio.

527쪽

DE SERVIS sIAt quid ad haec pietores nostri λ qui

in Triclinio divitis Lazarum delineant λ potestne quidquam in ptiuS aut cogitari aut fingi p scilicet Ianitores admisissent hominem scatentem ulceribus, dorso ipsi luituri quidquid oculos nauseabundi domini offendisset. Canes vero immaneSilli Villatici & Venatici, num oble- ctabant cenantem dominum p apage. Catelli quidem in deliciis tricliniaribus habiti sunt, ut testatur mulier Chananaea apud ' Matthaeum& indicant scalpturae antiquorumh marinorum : ceterum Molosssos,& ejus generis reliquos , nemo in convictum , nisi amens aut rusticust recepissset. At quisquis pictorum

nostrorum pene omnium pravitatem corrigere voluerit , is profecto ocium desperaverit omnino : adeo ineruditi sunt , adeo cognitionem Omnem antiquitatis turpiter abjece

runt.

a cap. I s. vers. 27. h F. Ursina. in append. adciaccon. de Triclis.

528쪽

sa L A v R. PIGNO RIusrunt. Janitorum erat ignem servare, ut memini me alicubi apud ' Aristidem observasse. Ignem videlicet Larum familiarium , qui in Atrio fuit non procul ab Janua. h OvidiuS Omnis habet geminas hinc atque hinc Ianua frontes,

E quibus b c populum spe stat, at

. illa Larem.

Lar autem Genius Focorum fuit inquit Arnobius. ideoque Lares nigros vocavit ψ Prudentius ; & inveteri denario gentis Caesiae, Laribus Vulcanus superponitur. Servius autem Tullius Lari familiaris filius creditus, quod ejus mater conceperit in FOco : in cujus conceptuS gratiam compitalia Laribus , &Ludos idem instituit. His ven Tationis gratia consueverat ignis

529쪽

DE SERVIS 3 accendi. φ Capitolinus 3 ct cum apud Lares sacrificaret , carbones via vacissimi extinciti sunt, cum inflammari soleant. Et hinc apud nos vernacula vox Focolare , quasi Focus Laris, quod & alii notaverunt. Hinc S eduliuS: Hic laticem colit, ille Larem: fiajungere sacrurion audent inimicafuis, ne lite pro- Bε Aut rogus exiguas desiccet fortior

Aut validis tenues moriantur fontiabus ignes.

Et ex his quae conteXuimuS , non male divinet quispiam , Sarmentum illum, cujus meminerunt Plutarchus ; d Horatius , & Juvenalis , Janitorem aliquando in cathena fuisse. Horatius videtur asi

530쪽

s LAVR. PIGNORI Us Multa Cicerrus ad haec : donasset

jamne cathenam

Ex voto Laribus, 'εrebat. Scriba quod esset, Deterius nihilo dominae jus esse. Confirmat Petronius, qui Lares argenteos apud Trimalcionem , in aedicula inter januam & atrium via detur locare, in armario videlicet, ut infra explicabit nobis Plinius. Aliud ostiarii ministerium tangit Petronius: in aditu ipso stabat Osti

riusprasinatus , cerasinosucconctus ci guto , atque iis lance argentea risum purgabat. vile nimirum Sc sordidum opus, quo & Venus Psychen exercuit. Invenimus quandoque muliereS etiam TANT TRICE s. - Plau

Anus hic recubare solet custos Ioia

Petronius: quamvis non minus fud