장음표시 사용
51쪽
Alterum, quod in liquore nostro requirit Dioscorides, st τοῦ
odoris validitas. H meni in Galeno iudice, certum praestantis intUrae . Aue naturae argumentum in medicamentis praebet, adeoque lubstantiae a.
criae, & igneae vigorem spondet. Acutii sinus autem in fervescente odoc est, quippe quem acris admodum, & servens halitus vehit: mitior iam digesti: debilis, &obscurior in eo , quem τρη iniqua tem poris vis, ut Sotades loquitur , senectusque labefactavit. De odore opobal iis ini, nil adeo mirum praedicant, quos hic sequimur principes auctores.
Dioscorides lignum eius Oz hin, bene odoratum lcribit, ipsumque adeblac. v I 'unguentorum addi. Galenus balsamitin partium tenuium asserit - ad odoris usque bonitatem. inter Arabum proceres Abensina speciem odoris ruta ceam pronunciat. Theophrastus odorae iucunditatis apud priscos arbiter optimus, opobalsamum praestans quid videri, odoris seu bonitate, seu vigore . Ranaos item & si uictus balia mi, odore valdeseu grata, seu valida judicat . . I, eque Hercules iniuria. Nam cum lacrymas arborum omnium resinas fit identium, bend odoratas a ppellasset: inter resinas vero terebin. thina .s ' oss αrta, odore gratissima: quidni balsami liquor ipsi pr stans quid,& e: cellens visum suerit ρ qui utcunque terebinthinae odorato halitu cognatus admodum sit, fragrantiam tamen, etiam cum notae optimae non est , Uirat omnino majorem , adeoque inter odoratas merces, in priscis mycopoliis eximiam. Pri lcis dico, quibus apud Theophrastum σπουδειοτατα
elaborat illi. 'a unguenta , Cinamomo, styrace, nardo, amomos cupero, myrrha, ccoco, iride, cardamonao, amaraco, toto, anetho, si mi
l bal ; ct ira ponebant.ir, adeoq; opobaliamum, no optimis, & fragra.atissi in is; Ied vel naediocri ter olentibus unguentis adulterari potuit, ut in Dio cori lectarum est . Cuinque non odore tantum jucundo placeret; sed medendi quoque virtute, nulli antiquitus cognito remedio opobalsamum ce deret, sinu miremur, scripsisse Plinium liquorem hunc suavitate, utilita, te, pretiC de tamin: gnem, Cinna ibus odoribus praeserri λ Flavitan quo que Ioi eph: n balia inuin qui ν τιυιωτατον , rerum in Hierichunte Obvia in m I i Giosuimum existimasse λ Non haec tamen impellere Claris. nitim virum, Petrum Servium debuere, ut opobalsamum laudatis hoc sevc, p:ἰrcii tris odoribus praeferret, quibus locellos suos dum farcit delicatior serius, non inepte sibi videtur,
Di suadebit enim rem Omnem qtaisquis discernendisodo tamentis, non tantum raticinis trutinam , ted bene temperatum quoque sensum attulerit.
Mihi quidem selectius οἱ obalsamum Odoranti odoratus auic in sum ste-
52쪽
quenter eximiam semper, fragrantiam ingessit optimi olibani, myr
rheque χάσμ ια superiorem . Non eam tamen, qtiam simplicis vel ambrae,
vel moschi eminus perceptis odori biis praetulerim, quos gestantiu orpori, aut vestimentis conciliant. Non iucundis Hermeticonina, qui hodie, mul. tis liquoribus: ne supra Sambae quidem Arabum, & Abel moschi seminum quamvis magis obviorum, luaveolentiam extulerim . Habeat opobalsa. inum limatissimo Theophrasti judicio praestans quid, & odore excellens, sed inter lacrymales humiditates, quales abietis, pini, terebinthi , lentisci, olibani, myrrhae,& si quas huius ordinis alias Eresia Suada recenset , longe retro a stis seculis cognitas . Caeterlam odora succi balsamici gratia, non eodem gradu sensui humano blanditur. Summam in eo perhibent, quem pollens viribus suis natura sponte exclusit, virituum omnium persei sta collectione pretiosum . Ualidior item, magisque jucunda spirat in tenuiore , & puriore parte illius, qui ab artifici plantae vulnere manavit: minor in crassore , quaeque cum tacibus suis diutius colliictata . Suavissimus opobalsami Cdorquem vege ta juventus spargit: languidus & immitis illius, quem sene. sta i am aetas fecit, vere Aristophani ς , - κακῶν, velut ara, & e gasterium malorum. Norant etiam antiqui, maiore esse eiusdem fragran. tiam, si lacryma semen praecessisset; a summis potius virgulis, quam imo eaudicis prodi isset, iisque in aprico magis & collibus, quam umbrosis, &oriente sola aversis locis educatis. Gratius semper,*clarius opobalsamum observa vi, quod pedes, aut eques e Vecca attulerat; quam quod longo iti neris tra tu, cameli dorso veheme litius agitatum fuerat. Nec dubium mi. hi ullum, regionum quoque diversitatem, odoris aliquod discrimen ollinpeperisse, quum Saga linum C pobalsamum Aegyptio, aliisque in Patasti. na nascentibus Galenus praetulerit. An autem idem Sagadinum Arabico nostro, praestantius odore fiterit, non facile curiosis ingeniis dederim. Quamvis enim cum propinquis In dis assiduo commercio,non parum odorate mercis Arabes colligerent; pro pria tamen stiluarum suarum odorifera fertilitate, nulli exterae nationiqtri equam invidebant: maxime Sabaei, apud quos, telle Plinio, captis emari εἰ sylvis quae venderent, maximε opes Romanorum, Parthorumq; subsidebant. Cum itaque balsamum eo loco sponte natura producat quo deliciis mortalium odoratis educandis, & perficiendis, uim solem habet faventem, tum uberem benignamque terram: quid haesitemus, plantam hanc in eadem luminam naturalium qualitatum persectionem consequi De virtute, cultis experimentum nobis facere libuit, dubium nullum: qua vereri se Palςstina opobalsami laudes, non implere tantum videtur; sed etiam transcendere, si vires attendimus, qua pestilenti contagio resistit.
Inficias tamen ire nolim,opobalsamum Arabicum in patrio solo indiligen'tiua
53쪽
tib salier vatum, JOVI ire rursu in itineris ductu, servido soli negligenter expostum, citius lentescere, adeoque tum odoris fragrantis εκλυσιν, tum facilitatu In propriarum detrim-ntiun incurrere posse. Tertia bonitatis nota Dioscoridi ita ceritas. ιλιμ uti εια, qua non tam cla
ritatem arguit, persectioris digestionis comitem; qi irin substantiae liqLoris simplicitatem , rei alienae subdolis in isturis adversam. Hoc verb tita. Io, noni liud solii accipimus opobalsamim , quod stillatim planta suppedita viis sed etiam quod frondibus ramulisque ignis ministerio comparatum est ἱ saltem iit prius, nulla heterogeneorum accessione vitiatum sic Genuinus eni in balsa tui succus est, non seciis atq; arundinis suae saccarum,
stibilaiuia, qualitatibus, agendi tae facultatibus idem, & viribus ipsis stis- latitio proxilitas, si rit E prtifex ignis opera usis Merit. An genuinum item, sinceruinquest opoballata un. quod semitra mni ii succi, adhuc turgidula suppeditatit, ambiguum reddidere veteres, quin isturati eriis cum stillatilio ex ramulis reprehcdreunt. Ego simplicem eos purumuue luauinis liquorem abecisseminin ccxistino, apud quos adulto ratum habebatur, noli quod integrae naturae est; sed quod altcni consortio laedatum . Equidem substantia illa pinguis, si aeria quae ranualos imbuit, eadem cum resina quam complectitur semen a a decorive non tempera. n.enti solum; sed etiam effectuu quos recenset Dioscorides, ratione sint illa. Primam q ii dein piςcipuamque agendi vim laci unae tribuit; proximam lamen lunaini. Non quia caloris ni inus spiritum sile seminalis luccus possideat ; sed quia terreis involucrotum partibus in seditus, exserere virtutem non ita ni sit. Vere I heophrastus, semina κυρι ἀγα- e ι.εως praesta tissima refert& prima naturae opera , illius pie τελεις ire, iam perfectae, non intra rudimenta nobflium iunctionum balbutientis: quippe quae non calidi innium vitalis ; sed formarum ipthrum compendia sint. Igitur ut ramuli re centes, ita succi plena balsami semina, siquidem Spa- gyri cista, rihus exercitatum nanci: cantur artificem, O balsamuin dabunt, tam suavi od ris halitu ; quam virium excellentia saluberrimum, iu-r que Aristotelis ill id hic Obtili eb: t,i τελει φδεις ἀδελυαπει, perficere artem , qta .e natura utin potest.
Quarto, laudabilis Dioscoridi balsami Decus. μη , qui non
subacidus. Quemcunque enim talem gustus deprehendit, propriam te m. Peramenti lymmetriam non obtinet. Detrimentum hoc non una; sed plures accersent causae: sique cum liquorem planta per aetatem iam affecta
re facultatis cocti icis haud perficit, aqtieas frigidascum palles, non diic tientis, rion re:blventis. Aut optimi ira a se sum succum, Almata pinguioc aeria lubilantia, servor ambienti, o hausi t. Denique vasis ab ODibalis lami vetusti faecibus inon purgatis, recentcs Iactyn as lordidus cultor lin-miterit
54쪽
mἰserit , vitiosamha .ic qualitatem paulatim induit. Mihi quidem balsami
succiis ,qui sapore sic aste uis fiteriri h iud dum observatus, eredideri inq; pro.aiorem in hanc muta: i alie in futile, que in Aegyptus olim, Palae iti. DPktemperati Q, quam Arabi3 pix vinciae, dedere . Conamune quid emest, dum a recenti pi iratu effer veicit opobalsamum, calorque insitus he.eerogenea dispesiit, ut rasilar clusis, acrem admod6m, & acidum vapore naribus propinquis ingerat, quam subsequens exactior concoctio Enfimmitigat. At naeuus, de quo auctor noster Ption viginem liciti ealidi, sed labem eii,sdem, te impotentiam arguit. Qixntum est, quod in bono balsanii succo exigi rDioscorides ne sitio sic Livi facilis, au4 liquari . Sic enim interpretantur vocem hane, Atti eruditione viri principes , alias neque rei kntque auctori suo satis vindicat dam. Hoe iplum autem est, quod veluti sincerum deinde commendat id εDioicorides, quodque agri e , aut lacti inditum finditur cela riser, S ut excolurn haularunt Arabes scriptores,Serapioni, de Abensim, siavit subit a x, . cicque at S re hanc probandi irquoris condHionein ex mellit Anaaarbaeus. Qui iquis enim eiusmodi est, sensum gustantium faciti penetratione celeriter assicit ut cum veteri lavar
IM quod phiri&est, gravi binin morbis expeditum, desideratumque virisi sua rura, spectinen praebet. Improbus itaque iuerisi quando potiore sui par re , spiritu scilicet PS ealore destitutus, terrensque impeditus lentore νnec facile dilabisur , nec tenues corpors meatus subire valat. Addit his bonitaris inoctis λειωτητα, laevitatem Dioscorides . Etenim ram h imiditates plantarum, ut iam ante propositum, alias simplici crassiιudine consistere tradiderit Theophrastus, alias autem in sacrymae modi gignro Balsa ini succin non aqueis illis ; sed pinguibus atque oleaginosis
annumerat , quom in proprium est , laevitatem rebus aliis , ω lubricitatem Inducere. Hoc itaque nomine liquorem innuit , etiam:um, recentem , pa
Iatum kparteique quas imbuit , pii si lubricitate lenimetem . Sequioris vero conditionis, qur crassior,&spissitudine nimia digio ungentis dif
stremθ, laudabilis Diose di balsami suteus, δειν -
qur adstringit, mordetque mediocriter Equidem cum nobilis laec resi,na , ii linteuun humano tem 3eramento ea tarem non obtineat, milum aenisi blandE afficit.& inodestἡ . At Dioscorides se laccam balla mi maximε calefacientemconstituit; sed hactenui, ut lim pro Priisque fructibus conseratur. I rimul in ligno parum, phis in fructibus iacis percipitur ; ita plurimum eius in succodominat . Optime inruca .
55쪽
Galenus,&hyperbolen Dioscoridis veluti coerceens, balsanaum calefae cere,&siccare exccessu secundo scribit . Liquorem quidem subtiliorum esse partium, quam ipsa planta, non adeo tamen calidu , que in ad modiim quidem existimarunt. Iam enim experientia satis cognitum erat viro di- Iigentiis mo, balsami suceum in nullo affectu, qui calore validiore indigebat , evidenter opitulatum fuisse, quod vim aegritudini parem non assec. ret. Insistit praeceptoris vestigio Aben sina, cumque ligno similem temperamenti normam adhibuisset, opobalsamum ipsum, in principio calidotrum tertii ordinis reponit, additque cum Galeno, s . non esse caliditatem in eo: quam arbitrantur. Placidus igitur qua mordicandi, qua stringendi in balsamico liquom effectus, quemque in senecta aetate vcl exiguum exhibet, vel nullum . ,
Atque his bonitatis signis conspicuums,p. Observavi, quod etiamnum filix eius proventu Arabia suppeditat opobalsamum. Erat enim , quanta
in tanto locorum intervallo fieri potest, virium tuarum integritate tecens, istavi adhuc odore validum, no heterogenei cuiusdam accessione adulter tum , clarum etiamnum, haud subacidum, facile solubile, haeuum,modico adstringens ,& mordenS.
Vitiatiur autem pers avdem varie r funt enim qui unguenta ipsi miscent, νωluti terebinthinum, ligustrinum, i,ntiscinum, littaeeum, nucinum , metopium mel, ceratum myri hinum, liguminum νaldὸ humidum. Varie per improbos emptores corrumpi solita m balsami lacrymam, πολ-
λιάδι νει κροιν, multamque caperemisturam, nec in Graecia adeo, nisira Io, sincerum vendi, vetus Thcophrasti querela est . Quid Dioscoridis deinde, aut Plinii aevo, cum ingeniosus disperdendis unguentis luxus, in
tantum suaderet augere liquorem λ Cum parum esset unguentum sumere, ni bis die, terque, ne in corpore evanesceret, renovaretur. Cum expeterent homines, quibus singulas corporis partes, atque etiam vestigia pedum tingerent: transeunte scemina odor invitaret etiam aliud agentes, metuopproscriptionis latentes proderet 2 denique parietes balinearum unguent Sspargerent, & temperarent solia. Ridicula voluptate, etiam cum hone- lsimi majudicaretur. Foetor, inquit Satyricus,
Numquam non mortaln erit mortalibus, unde Exierint, est quo tendant discetur odore.
Superabat tamen hominum perfidiam summorum principum studium: lndemque illi, qui herbarios suos in Creta insula alebant imperatores, per praefectos suos, quibus Aegypti, & Palaestinae regimen comiserant, Re ninnum opobalsamum ad antidotorum compositionem facile conseque
56쪽
quebantur Adseque Galenus, inter optima alia quae syntaxis nobilium medicamentorum exigebat, & mel hymettium, & opobalsamum Romae
olim obvium fuisse testatur. ii Hodiὶ cum tanto ambitu non expetatur, non ea libido Arabes quidem vexat , ut salutarem lacrymamalieni succi fraudulenta mistura vitient. At hilum postquam allata est', in amplissima urbe tot sycophantarum manibus distracta , non uno modo redditur deterior. Frequeiser Cypria, Arabicave terebinthina miscetur, fraude, ut minus noxia, ita non dissiculter cognoscibili. Sic enim affectum , non per stillas; sed lento veluti fili tradiu delabitur, odore debili , minusque suavi, turbidum aspectu, colore pallidius dissicultet solubile, densando lacti ineptum, atque instillatum vestimentis, adhaese tenaciores e jungit. Memini, & oleum Zacconi, a per fidis hominibus hic usurpatum, quod veluti claritate, colorisque flavedine; se vulnerum jungendorum emcacia, sucei balsamici aemulum. Est autemzaecon in Hierichuntis planitie nascens pruni species, solio angusto, &spinoso, fructu myrobalano citrino simili, ex quo contuso, vinoque prius irrotato, Arabes, it qui Solymis commorantur religiosi viri oleum dictum exprimunt. Dolus tamen facilE detegitur. Nam me odor in illo, qui cum opobalsamo vel comparatione dignus fit, nec lactis portionem ullam cogit, quamvis sapore asperum,&adstringensia Innatat Ii quorum aqueoruiummo olei instar communis vel stipatum, vel in radios concussu distra. ctum. Laneis vestibus inditum, sese latius diducit leprolandius insinuar, vixque eluendam iisdem maculam impingit. Itaque permistum opobal samo , tum fragrantiam eiiis minuit, tum reliquis omnibus notis induit, quibus per olea & unguenta corruptus ballami succus, a Dioscoride mox describetur. Tentatum idem oleo ex Mauritania, quod plurimorum annorum decursu spissius redditum, consistentia, colore flavo, vulnerumque lavandorum essiraeia, lacrymae balsamicae aliquantum simile . Caeterlim cum aliis indolis suae signis ab eadem plurimum discrepet, vel mediocriteria opobalsami δοκιμα ιν versatus, vitium additum agnoscet. At veteribus in magna unguentorum aviditate, maior adulterii libido fuit: eratque obscurissimum vitium si terebinthinum miscerent, aut lenti icinum: manifestius si mei ζcuius sapor latere non potest: evidentissimus liquida cerata: nequissimum item Plinio si gummi adderent. Pro cerato autem ligustrino, cur Pliniana imitatione, ceram Cypriam verterit latine Rustius, causa nulla fuit. Optime Abensina Dioscoridis sententiam expressit, cum balsami liquorem depravari scriberet, cera in oleo ligustrino soluta, ta. . Ligustrum enim communiter elhenm, Arabibus diclum. Plures etiam opobalsami fraudes se didicisse profitetur Galenus, εἰ per quas vel peritissimis imponi potuerit ; sed quas hominum imposturas veritus, in publicum proferre non sustinuerit. Talss
57쪽
ex pini, terebinthi, abietis, pistacei stillaticiis liquoribus, ocillata manus facile eoncinnabit. Tutus nihilominus ab errore fuerit, quisquis in his technis consilium Galeni se uetur,& non simplici auctoru lectione eon. tentus, AEut Ἀ- γάτης, in locis, quibus cmbalsamum te hissimam obvium est, non semel; sed δή illud examinabit. Qui pariem optimi liquoris, veri e indE secum detulerit, vel per amicos spectatae fidei, sibi
conquisiverit e denique alias hoc nomine celebres lacrymas , cum sin. cero illo comparaverit, non de manifestis minus qualitatibus, quam Pgendi viribus isticitus. Melius de posteritate meremr Dioscorides, qui si. gna proponit,quibus adulterantium dolos deprehendamus. Pergit enim, &
Arguitur autem factu qui talu . Instillatus mimsincer- in laxeum pannum, o Motus, maeulam Mn facit, neque noeam: qui vero dola vitiatus, immanet.
Discrimen itaque primum sinceri opobalsami, & olei unguentisque codirupti , quod sinceriim ves ibin instillatum, lotione sic auferatur , ut macula, vest giumque non amplius oculis observetur. Contrarium enim obtinet in vitiassi, quia vestimentis exceptum militis se insinuans, & diffundens, vix delebilem lotione maculam exprimit. Haeret itaque pura lacrym' &quo suscepta primittis fuit orbe, persistit; mox si calida eluatur, eximitia prorsias, & aboletur: si relinquatur, discussa parte tenuiore, minor indiss e. vadit, iamque siccior ob calorem ambientis , etiam digitorum impulsu u. cise resolvitur, & separatur, nulla superstite sui nota. PromptissimE tamen IItione tollitur opobalsamum, quod a recenti Horatu tenuius: non ita fa,eit4 quod visciditatem majorem adeptum est. -- suggerente Theo. phrasto, τι--U: visciditatem apprehendendi uim obtinere r longe dissicilius abscedit succus, qui plurium annsarum decursu, terebinthinae lentorem acquisvit. Qiamvis per aetatem spissior liquor ,
cum eius gutta minus adhuc laneum textum suMat, resiccariis deinceps,
nullo negotis dispellatur , neque indicium sui proserat. Abensina paucis; sed abunde ad mentem Dioscorides, at quam do eluitur qui sincerus est non parit maculam. Nam quae sebiieit in La tina versione interpres, de conservanda soliditate eius in aqua-ablutione a gompio, sive Cotto ut inibit, textus Arabicus non habet. Peius implicuit Ruellius eos , qui cum fontes ipsos Pedacii accedere non potuerint, rivulis eius iam turbidis, labra rigarunt. Nam cumallata Dioscoridis verba latinἡ transtillisset, Merus ballami succus in laneam v ste fusus, neq; macillam facit, si eluatur nota relinquit; .vitiatus autem inhaeret. Haec, totidem verbis in vulgarem sernicinem veria, dede runt ansam exl raturis opobalsamim, ut sibi persuaderent, non instillanum id esse per singulas guttas, sed liberali manu largitis infundendum
58쪽
imo erasitim ex lana, villosumque centone, eodem mittitis imbuendum. Sic denique exceptum liquorem, maculam facere non debere; sed. totum in spiritum, suavemque halitum ditatum in petere coelum, neque exuvias e poris, aut residuum ex se naeuum relinquere . Postremo, illibatae sub stantiae succum non inhaerere: ipsumque adeo Prosperum Alpinum , cum obalsamo Arabico ad metam hic constitisse, utpote quod absolvere plane ab inhaesionis crimine vix potuerit.
Sed haec nihil ad Dionysium. Gid enim apiid Dioscoridem nostrum
clarius , quam requiri balsamicae lacrymae, non , ut stili tur liapra laneam vestem, non ut effundatur, cum eam in Inobationibus obpretii magnitudinem Iar'ilis prodigere minime deceret: excusationem. que adeo Ruellius nullam hic inveniat. Multo minus, quod inconvenienti metathesi, τta ἰ- , elotionem, quam Dioscorides praemittit, a maculae induistione seiunxerit, retuleritque ad voeem . Unde insedit ani. mis disceptantium opinio sincerum opobalsamum maculam non parere. Sed misso ex alieno profecto errore, adsevero maculam induci
vestimentis, etiam ab optimi nobilissimique opobalsami gutta. Qui enim fetus fieri queat λ eum di spissintdinem obtineat hie luceus, ct colore quem obtinet serio se repraesentet, ad quem delendum veteres lotionem exit gutit. Hoe igitur ipsum est . quia Dioscorides respexit, scilicet elui posse a sincero opobalsamo contractam maculam, quam qui sine ablutione to tam in spiritus abire contendunt, illi palam cum Aristophanaxa Socrate,
Caeterum quae maculae, eadem si inhaesionis ratio habenda . Necesse enim est sesceptam lanea veste lacrymam inhaerere, quae tota pinguis per naturam, tota viscida existitemque tenacius inhaerere, quo lentor eivsedem per aetatem magis increvit. Attamen quicquid eius adhaesit, man di. Iatabit sese,& maiore indies saeditate olei instar disiundet. Non sic permanebit, quin adhibita lotione expurgari queat. Atque hoc signum, quo ab oleis omnibus intactum se dei instrat opobalsamum, in Arabico puro clarissimE resulget, utpote Uajus macula, siquidem recentior liquor Deis rit, simplicis calidae contactu facile tollitur. Neque aliter de hoc gnoris. male iudicavit Pros per Alpinus, utique postquam debito modo & tempore fa is experimentis cognoverat, delebilem esse 'incomipti ab oleis o. pobalsaminaevum. Nam ipsum quod attinet pannum, Arabes quidem εlino, serico, gossipio, 'litque caprarum contextum , promisces in lacry-1nae probatione uturpant, nec dubium, facilius eam sic abscedere: quamvis et ianrsn laneo' inceritatis fidem exhibeat. l. r
Lacti νενδ iuuillat M densat illud, id quod dolo corruptud non efficit. . Rc siccis.quidem corporibus inditum opobaliamiam, boe siecimine sine D a citatem
59쪽
ritatem suam tuebitur . Subiungit porro Dioscorides, quid liquidis instil. Iatum praestet idem, & primo im in im lacti . Refert itaque simplicem ballami liquorem lac cogere, idque vitiatum haud essicere, eximia sanES singulari sibi facultate. Nam veluti proposito iam indicio, iuxta cum
aliis lacrymatis, resinosisque succis , aboleorum mistura intactum se con vincit'; ita lactis condensatione propriam magis naturam, indolemque mani festat. Haec vero condensatio, non de coagulatione proprib accipienda est, qua lac per admisti coaguli particulam , veluti gelu vinctum haeret, figiturq; totu; sed de spissatione,& condensatione parti u lactis, o pobalsamo concrescenti propinquaru, quam cum Prospero Alpino, debi lem , impersectamque coagulationem haud immerito nominare libet. Ε quidem compactionem illam , quae coaguli facultatem aequaret, etiam in
recenti admodlim, optimoque balsami limi*re nunquam factis experimen iis cognovi, quamvis haud exiguam lactis portionem cogeret- Nec vete rum qiiis quam hanc coaguli energiam , opobalia moliterarum monum ea tis tribuit, aut ratio assignavit ulla. Quomodo enim pares afferant com pingendi vi res, quae tam dissimilis sunt naturaeti Miscetur, enim la sci coa- lgulum promptissimes, utpote eidem homogeneum, & Aristotele quoque, si nitore, Γαλα-ο ιν πυρ, lac habet asin se ignem. Itaque factu-saςjji
mum est ι eum sale subtilissimo,spirituqtie familiarem sibitiam quaqua versum penetrent, eamque sibi alligent undique,
At non ea balsamicae resinae conditio ei , quae pinguis, & aeria, nihil in 'gis quum rerum aquearum coniugiunt at pernatur: adeoque lacti cominus instillata, non illi se miscet; ista celeri motu per sumnium eius explicita, tenuem veluti tu telam diducitur, tumque partim frigidi containu, partim exhalante repeate spiritu debilitata, si quid roboris superest, quo cogat, aut denset, in propinquas sibi lactis partes tantum diffundit . Neque ad stringendi facultas, sub qua concretionis opera plurimum proficit, singa Hrem in opobalsamo ξγου sortita est, quam optimo illi non nisi 'medio crem Dioscorides adscribit. DAccedit, eundem tilia are verbum cui optime respondet Ara-h:cum illud i ι : eoque non simpliciter ,coaguli instar congelare ; sed latioris significati complexu, quamcumque compactionein, sconcretionem dicor tensationemque passim Graeci scriptores exprimunt.
O ivi. Rem omnem, ait, determinatam, S consistentem, aut mollem, aut duram, concretione laicin esse, Cumque de particularibus sermo est, 3 iΑ , spis Iari densarive mel ab aquae ὀπτ μενον κ . ραμον πii γιυ25 i5οντα τιθύ oc: coctum fictile compingi exeunte humido
Vtitur eodem frequentius Theophi qua, cumque de resinosis loquitur li-- - quoribus
60쪽
quoribus, non eandem, inquit , omnium esse horam της sine i sionis,&concretionis: copiosiorem esse item humidi fluxum , in iis,A άυτιαατω ὀ-, quorum sponte facta est conde 'satio. Denique hunc UIum, de quo agrinns balsami succum, Strabo, λαμcg in ocii , receptum parriscumbis, acquirer ; spissituduiem stri lari. Quae cum ita sint, & vel in optimi opobalsami gutta, mira illa coahali vis nec siconeCpersister Mat, qua subditi lactis magnam quantitacem parva mole veluti congelat, atque immobilem efficit, nec Dioscorides, atque Avicenna, quicquam eius sigillatim exprimant, non est quod Pliniu , mnlta hic proserentem, de proprie sic di a I , perfectoque coagulandi effecta interpretemur .i si
. Causam condensationis qui communiter expendunt, ad partium lactis balsami succo subiectarum exsiccationem, cum Artitoteleret pici ciuisi mo n-, qvi verbianguitiem fibris carentem. ,- 1υ non concrespere dicit, quia nun siccatur: ipsa nacti e concretionem esse exsiccationem quodammodo, sive ea manifestam humidi consumptionem e cura, sive αδ οῦλον imperceptibilem . Essicueia, qtarii ctior, quam frigus. Calor quidem humQrem ab imendo I frigus caloremea lendo , ama quo pars ivi idi tenuior pariter iace Qt Neque
obscurum est, utrumque obtinere in balsamico liquore, qui calore lito Poristionem lactis tenuioremdiscutit, eodemque mox eIlia lante, pravalente iam frigido siccoque elemento, partem propinquam laciis cogit, ipsum que paritur contreicit. Optime Hermetici corporum naturalium,
insito iisdom sali; tanqira propiori cau* tribuuat. Accipiendum autem hic
sal pro substantia missi terrea, a calore plurimum attenuata, per quam apti tu linem consequitur, prompte&ipsum concrescendi, & aliena quoque corpora , quibus humore, spirituque mediantibus communicatur, similem in modum assiciendi .. Ita saccharum, chalcanthu.D, nitrum, di . scuto per quem diluebantur humore supervacuo, tum ex se coagulantur, tum ea quibus condimentum praebent, densant secum, a I ue induralit . . Hoc ipsum itaque opobalsamo congenitum sal, dum evaporat Odoratum
cius sulphur, concrescit, tibique conjunctas assi ii taἰe naturae lactis partes colli git, ac constipati t- Caeterlim hanc densandi lactis proprietatem, non eodem semper vigore possidet balsami resina. Potentius agit quae recentior, quia terreas parteSConcretionis auctores, calor vix dum rerum potitus, in ordinem haud redegit, atque ut cum Chymicis loquar, Mercurius spiritusve acidus, saltu in subtilissimorum vehiculum , nondum ab insito sulphure satis domitus. De. bilior actio est, cum acquisita hinnidi nimia visciditate, vires tuas es pedi re terr , partes nequeunt i lentoque iam phlegmate, veluti compedibus induta salia, φρει 'naturalem, impetumque non promunt. Majoraulem