장음표시 사용
11쪽
Quamobrem excitato uniuerso 'strarum orbi ad expectationem operis magnitudine ingentis, genere necessarij, cum vir maximus deesse nollet,a
tem uniuersam disserendi multis obscurissimis ilibris comprehcnfim,ad id reuocauit continuo &e breuitatis & lucis, ut ex ea die qua maximo iuuen- tutis commodo est in lucem edita, nunq ram,non
dicam legi descrit omnibus in Collegijs huius Academiae, sed excudi ut in Galliam reliquam exte rasque gentes mitteretur. Ibi primum pater appellatus est ab Aristotele Carpetaxarius. Inde, post vetus & costantissimum patrocinium,inita est a Philosophorum principe gratia multo maxima. Iam tum pdinum de r hilosophica b c ne sperari coeptum AEx eo Mnasi tempore doctissimi clarissim que viri omnes, id quos de summo bonarum artium periculo rumor peruenissct, quique atrocissimam a Philosophia calamitatem vehementer dc- prccati essent, literis humanissimis omnique addicti animi significatione Carpentario gratulati respirarunt. Sequuta rationalem est naturae disputatio, quanta summi splendoris maiestateὶ quanto studio, quibus expolita sudoribus)quam exorien- tem si quis inferis harum rerum sensus esset quicumque Aristotelem grauissimum eius parentem
atque praeceptorem sunt sequh qmsineri difficultatisque libro. quos de illa scriptos ipse rcliquisset
pertaesos credibile sit ab orco lalutasse. Ita certe in manus doctissimorum apud qmnes gentes hominum descendit, ut ipsa coelitu delapta, res Omnes
12쪽
a su nimis initijs instauratae viderentur. Ac quemadmodum sereno coelo,stellis lunaque sub auroram fulgentibus, flumina,saltus&saxa parce viatoribus apparent, cum vero luce solis oborta dies illustrari coeptus fuerit, aperta perspicuaque sunt omnia: silc editis physicoru libris, quicquid ab alijs in eam quaestionem fuerat illatum noctis atq; nebularum, protinusest horum lumine depulsum. Hac alicra iam opera reuocatus ad superos Aristoteles Romano more pileatus Carpentarij de suis hostibus triumphum est sequutus. Perdomitam immanissimorum hominum audaciam, recreatam releuatamque suam rempub. est contemplatus. Vidit ea nucita iuuenili huius conatu reui--rescentia, quae senio sui laboris esketo aruissent. - Agnouit Athenas in Gallia: suum ingenium, vel genium potius diuinum, est in Careentario com plexus. Quicunque vero eam Philosophiae partem . qua de rerum causis disseritur, prius aduersaban- tur, ut horrida atquc strigosam, auidissime ad c Ornatam excultamque properarunt. Illi tamen cGfusissimo cursu comederunt, qui ad medendi peritiam animum admouissent: cum viderent maxi-isi clarissimique Medici simul & Philosophi ope industriaque patefactum sibi ad Philosophiam si--mul & Medicinam aditum fuisse. Quantos propterea creditis in Germania, quatos in Italia, quan-tos in Hispania, quatos in extremis orbis terrarum finibus Carpetario habitos honores Z Quantas gra-.tiaxactas' Hic mihi credite mundus rerum, qui
13쪽
ambit reliqua, tellus bruta, im naensa, maria, quicquid est animata quς sub aquis, quae in terra, quae
in aere, vitam degunt, quod eoru ortus & facultu mortalibus esset aperta, gratiam Carphntario ref- serre magnam gestierunt Ille vero, cum adimmortalitatem nominis contentione maxima raperetur, non fuit ca contentus gloria, quam cum captassent permulti, solus tamen erat consequutus.
Tertia crat Philosophiae totius pars,quae ad diuina pertineret, quam etsi ab aduersariis intactam videbat quod sapientisis orum doctissimorumque hominum sententia, ne ad primam quidem peruenissent) illustrandam tamen ea causa existimabat, ut plane appareret, quantam doctrinam ignari homines nihili fecissent. Quod igitur longa difficiliaque peregrinatione Plato apud AEgyptios vix fuerat adeptus, hoc paucarum noctium spatio, domi
suae seciens Carpentarius cst consequutus. Veterem enim eius gentis Theologiam cum eo, quod reliquum illi erat Aristotelicae doctrinae prome dum,ita coniunxit, ut hoc demum argumento euectus in coelum Philosophorum ille maximus princeps credatur, quod ex ptaeceptoris institutione illi redditur, quicquid eius ne foret an alteriuscuiusuis dubitari poterat.Nc itaque angustis naturae finibus contineretur immensus ille sciendia dor, qui hominem ad causaruna cotemplationem evexerat,intlenta est ratio, qua superatis, vel repugnante natura ipsa, principijs, ad ipsum eoru fontem adiri posset. Ex quo deinde haust animus ea,
14쪽
FUNEBRIS. 8quar, cum ad solidam veramque sapientiam pertineant, ad beatitudinem consequendam comparantur. Hanc summam contemplationis partem
l ostquam absoluit Carpetarius &supremam Phi-osophiae manum imposuisse omnibus omnium gentium Academiis est visus, quis eum dubitaret ad summum foeticitatis huius qua viventes fruimur, culmen peruenisse' quis non eius laboribus quietem attribueret ξ stuclijs metam imponeret Quis non ita secum diceret 3 nihil habet iam Ca
pentarius quod perscribat, niliis quod illustrandum suscipiat. Quid enim asseaa in libertate Aristotelis doctrina uniuersa & Mathematicis discuplinis excultis, potest superesse ρ Quantum est rerum intra supernorum orbium conuersionem, quantum in ipsa mente rerum Omnium,quantum
in eius authore deo squod quidem animus hominis consequi possit) hoc omne Carpentarius v-nus post hominum memoriam elaboratum ingenio, perfectum industria, exornatum eloquentia, produxitiexposuit, est largitus.Nihil est reliquum. Ille vero tantum ab fuit ab otio, ut contra nihil habuerit antiquius, quam labores ex laboribus serendo quietem semper auersari, negocij finem deprecari. Quid enim homo natus ad eruditionem ageret' ad quod se conuerteret studii genus alumnus sapientiar 'cin susceptam Philosophandi prouinciam, quam constantissime scmpcr defendisset
vita citius, qua no talopere caperetur, deponcrct cum ergo animaduertisset in omni conleplationis
15쪽
p V N E B R I S. IIlictus est opem alicuius locus: nihil habet posteritas quodpnilosophiae addat: nullum superest argumentum: prolata sunt, aperta sunt, explanata sunt omnia. Vnus ad hanc aetatem Carpent. iter ad rerum omnium cognitionem facile reddidit ex
molesto, breuissimum ex prolixo. Nihil ad hanc facilitatem, nihil ad breuitatem addi potest. Iamne cogitatio quidem extra Carp. scripta loci quicquam habet. Hunc ergo virum, cum inter mortales tantum sibi gloriar solus comparasset, quantum sperare clarissimi quique multitiam aetatum scriptotes vix potuerunt, ardor tamen is permaneret iuuandς reip. literariae, quo illam totos annos triginta fuerat complexus, unum etiam nobis eripuit constantissimum in nos studium, & quidam animi dolor inde ortus, quod omnibus tentatis rationibus, nihil iam haberet, quo iuuari possent nostra commoda. Et illam Alcinoi non tam Alcyoneam quam Cygneam voce cum amici discipulique complures percepissent,metu iam exanimati monuerat hominem, caueret ne animum citius quam laborem deponere cogeretur. Nec authoritati posthac illius, nec scriptis addi quicquasne discrimine summo posse. Rem denique illo deductam,vr vel omnino cessiandum,vel moriendum esse sciret. Ad quos ille semel caput leniter demittens,fronte serena illa quidem, sed oculis,ut ad lachrymas c5pescendas, icientidem clausis, ac reliquo vultu iam ab animi prouidentia substristi, pr fatus aegre se hoc unum ferre, quod Academia
16쪽
ORATIO labore suo non satis ornasset , affirmauit sibi quidem moriendum esse breui, sed nec ipsa quidem
in morte cessatum. O tristem,& ut nimis vera, ita publicae calamitatis praenuntia vocem. Cum enimno multo post febri, deinde tabe correptus moti,turus Iamjam videretur, nunquam alloquio compellare doctissimum quemque desiit, nunquam cum cruditissimis Medicis de morbi caussis diu putare . Testis est hic quem ut eius dignitas &litudo summa postulat, honoris causa no- .minatum alo in Leodegarius a Quercu ex antiquissimis maximisque Iuminibus huius Academiae superstes unum,& amicorum Carpenta. quiabus ille semper integerrimis 6c doctissimis est v--sus longe princeps. Hic inquam cum adire ad il--kun aegrotantem saepe consuesset, nunquam non de grauissimis rebus vcl ipse disserere coactus est, vel disserentem audire. Donec biduo antequam -moreretur, cum iam animum religionis Christia--nae ritibus ad tegressum e corpore, cuius toto morbi curriculo certissimus vates fuit, comparasset, amicum quem in propter venerandam senectutem eximiamque prudentiam,patrem appellabat, orauis,primum ut aequo animo suam ferret mortem, tum sibi discedenti bene precaretur: ad se vero nihilo plus accederet, quam filius quem amarat uniace, ne dolor ex corum moerore simul atque amissione conceptus illum auerteret a sanctissimis contationibus. O mortem viro integerrimo, Phil
s Eo sumimm α.clarissimo scriptore dignam ib
17쪽
pVNEBRIS. Iolam quidcm,sed labanti huic Academiae plane lugubrem, Gallicae iuuenituitamentandam, Philosophicis disciplinis utinam non exitialem, certe damnosissimam. O nos miseros adolescetes, o destituta praeceptore summo nostra studia. Cur enim eorum sortem doleam,qui hominis omnium suauissimi consuetudine dulcissima sunt orbati Cur aliorum omnium, quibus ille tandiu vixit , quamdiu quid doceret habuit, cu omnes doctrinae opes cssuclisset, habitus est pro mortuot Ad nos ista calamitas,ad nos inqua pertinet. Nulla est orbis te rarum pars, cui ea contigerit acerbior, quam huic regno: nulla regni ciuitas, cui grauior, quam huic: nulla huius pars, cui atrocior, quam Academiae: nullum in Academia genus hominum, cui funestior, quam nobis. Omnia doctorum omnium vota, omnes etiam superarat cogitationes labore suo Carpentarius, vitae morumque integritate opportuna opera reip. commodo abunde satisfacerat labore suo Carpetarius. perditorum hominum am
tiam cohibuerat labore suo Carpentarius: Academiae uniuersae lumen splendoremque reddiderat labore suo Carpentarius. Postremo terrarum Ombem uniuersum illustrarat, labore suo Carpent rius.Nobis tamen ita nihilominus adhuc laborabat, quasi nihil unquam prςstitisset,sic se suamque doctrinam nostris animis inserebat, ut nihil humanius pariter subtiliusque fieri posset. Quem si
mel docuerat, compellara aspexerat, sapientiore, humaniorem, modestiorem reddebat. Nunquam
18쪽
ORATIO ad illum quisquam aduentabat: quin postquam
salutasset, continuo mirifice traheretur ad incredibilem ducendi cupiditatem. Nemo eius cosilium flagitabat, quin illico sapientissimum referret.N mo illius ope operamue impi ,rabat, quin statim erigeretur adiuuareturque. Haec omnia dies una nobis stulit: Haec omnia una hora huic Acad miae fa is abduxit. Haec omnia momentum iniquissimi temporis eripuit. Nemo nostru posthac voce hominis aetate nostra Philosophorum principis Qx hoc loco audiet. Me miserum & luctuosam loci huius recordatione: quae, Ut video, nunquam ex hoc tempore animum subibit meum, sine dolore summo, sine lachrymis. Redij postremis hisce diebus hac ipsa hora in hune locum,auditores , ut videre posset ne spectaculo illius acer . bissimum summi viri desiderium leuari. Cathc-dram hanc inanem sum contemplatus, toto ludo flentium & vastitatem. Parietes mihi lugere sunt visi. A gritudine pene sum cofectus cum Elicipsa mecum cogitarem saepius. Nemo nostrum ardentes inter dicendum a Giuina vi oculos intuebitur. Nemo vultus honestissimi maiestatem admirabitur. Nemo facundissimas de maximis rebus Carpentarij disputationes audiet. Quanto illorum est conditio melior, qui scripta modo tanti viri, non
Vocem acceperunt: cum nos quotiescunque in mentem venerit, quid amiserimus in cius morte,
necesse sit moerore summo contabescere. Sed finis quaeso sit, neque enim altius actus dot sibi tem-
19쪽
FUNEBRIS. II perare mentem sinit. Et veredum est ne beatus iam animus Carpen lachrymis nostris, ut illius inuid :tibus seelicitati, offendatur.Cum ille numeros omnes impleuisset Philosophi maximi & Christianis
cum literas,cum patriam , cum orbe terrarum Or-
nauisset: cum nominis immortalitate post opes de honores amplissimqs adeptus esset, diuorum dia ior quam hominum coetu fuit. Maturae ia eius animi fruges, optinio maximoqueDeo cultori debebatur . Eius nunc ille cospectu & cosuetudine, qua fuit mota integritate, qua pietate animi, quiabus in rem p. meotis,fruitur frueturque perpetuo. At cir diuina praeceptoris optimi mes, quacunque coeli parte iustos tuoru luctus intueris, adesto volens & propitii tum,quod augustae dignitati tuae
maxime conuenit, hanc Academia olim paretem tua, nuper a mna, Vniuersanaque literaria rem p. pietate tua aeternum coplecteriata quotiescuque tui meminerint mortales & ut meminisse debeant semper effecisti eoru beneficiorum causa quae a te maxima plurimaque sunt consequiu gratias reruomnium parenti eos nomine ut agas cxoratu Ve lint. Vos vero Mimanissimi auditores que in scriptis animisque vestris vivente habetis Carpetartu, quem nulla vobis calamitas; nullus casus auferre
potest . quod facere institistis semper colite: assiduoque mementote Deum immortalem obsecrare, Vt qua est in vos clementia Carpentarij similes vobis praeceptores posthac omnes largiatur. Dixi.
20쪽
ADVERTE AD HOC SAXUM OCVLOS VIATOR, ET BONORVM IN F O MI VNIVM DISCE sTUDIORVM. IACOB Vs CARPENTARIVS BEi LOVACVS CLARO MONTANVS, CUM VNUS OMNES DOCTRINAE PARTE IS ORNAVISSET, VIAMQUE AD IMMORTALITATEM AFFECTASSET, ANIMI DOLORE ABSUMPTUS EST, Q HO DNULLA RATIO SUPERESSE VIDEBA-ΤVR QUA MORTALIBUS PRODESSE POSSET. HOC TANTUM TECUM C GITATO, ET UBI REI LITERARIAE. CALAMITATEM ACERBISSIMAM FLUXERIS, PIIS HOMINIs MANIBUS BENE PRECATOR. OPT. ORNATIs S. HONESTIS S. VIRO FAMIL ET AVD. MOEST. PR