Insectorum sive minimorum animalium theatrum olim ab Edoardo Wottono, Conrado Gesnero, Thomaque Pennio inchoatum ; tandem Tho. Moufeti opera sumptibusque maximis concinnatum, auctum, perfectum

발행: 1634년

분량: 346페이지

출처: archive.org

분류: 미분류

101쪽

cmittenS,quorum quaedam rupta,quaedam integra Fungus muscarum dicitur uuia cum lacte in pultem redacius musca perimit. Si quis Heracliten lapidem in manibus habuerit, etiamsi melle fuerit inunctus, muscae tamen ad illum non advolabunt hac ratione probatur num sit verus Heraclites, an vero non Aeti- Regis Cambajae filium veneno enutritum scripserunt, qui ubi excphebis migrasset, adeo venenosus fuit totus, ut muscae primo luctu cutis tuta intemcnt. Scriger. Si musca in oculum tu olarit,alterum comptin i prodest Aphroiuiam in Problem. Si Tabanus vel Auius muscae pecies Camelos, ut fit in Arabia, affixerint cetorum mmmum piscium adipe eas inunge, statim avolabunt Plinius Solion meoponicis lauri baccarum decoctum jumenti aspergi lubet, rutrosque per naturalem Quandam antipathiam subito abituros assirmat. Si vero ab Asilo umentanielint jam percussa, cerussa ex aqua obline Tabani moriuntur inqvit Pongcitus i uando proponitur ijs oleum decoctioriis scyncorum tritorum cum axinvita porci, &tarina fuliginis. Quinetiam noctii ad pastum ducantur boves iacentibus .astris, interdiu septis clauduntur, fiondibus substratis,

ut melius&mollius conquiescant. Virgιt. Vel ad nemora condensa ducam tu ubi propicrvisus hebetudinem libere non volitent, Plura contra muscas

Ruellius in lippocratem,Apollonius irixtus. Nunc quomodo Dei quoq;

iustitiam excquuntur,paucis scribamus.Insignem illum muscarum exercitum nulla conticcscet aetas,quo si.mmuSille coeli terraeque Polemarchus Pharaonis olim atque Aegyliorum in Israclitas Iurorem cum υ- unctum correxit. Sed nihilominus ad sanam mentem non redhi improbus hypocrita, scd peccatorum coeno, sine sensu omni volutatus, graviora deinde upplicia invitavit. Et superbum illum nepotulum alato quadrupede in coelos utque volantem,invitum a Iove oestro disiectum perhibent Herculem Item,quamvis forti imum,a muscissere devictum narrant Poctae Tempore Regis Ki- valli quo morum corruptela&noxa Britanniam insecerat, sanguine caeu- tusi bres defluxerunt,ijsque exarescentibus e sensuineo veluti seminio mulcas venenatas proelijsse Annales memorant,unaco solo morsu lethiteras Nicolaus Albanepolitanus Anglus,ad Cathedram Romani pontilicis electus, anno 1134.Hadriani Quarti nomen Obtinuit, advolante in os ejus mulca,praecluso spiritu diem obiit. sergensis. Alij haustu aquae, in qua musca submemebatur enecatum tradunt,atque hoc justo Dei judicio durn Iesmine Tarpeio Fredericum Caesarem cognomento Barbarossam, vel Aenobarbam feriret ac Italiae contra eum Principes incenderet Naucrerm ex Ioanne Cremonensi. Refert item vetus scriptor muscarum resuti colluviem Iuliani Apo-

statae exercitum affixisse LMegarenses a sedibus per illos pulsos author est Grillus Anno 13 8 muscae numerosissimae de coelo lapsae incredibilenis

rorem putredinemque in oriente concitarunt. Secuta pesti populum ital ne omnem exhausit,ut vix decimus hominum superesset. Anno domina os . muscarum ignotarum maxima copia per multas regiones volitavit,arque ner-bas,arbores,jumenta,homines varie punivit Cranetim Armis 3 ecae Vulcaribus aequalos sed corpore diductiore, finito numero aerem ii occinparum, ut per multa miliaria Solis lucem eriperent, omniaque turbarent.

Vser si Anno 118s Carolo Gallorum Rege exercitum in Hispaniam

ducente accum Petro Aragonum Rege bellum gerente,exercitus grandium

muscaru,variscoloris in Gallos impetum furiens,promuscide non lecus quam gladijs eos occiderunt. Matineus Si si Anno 378. circa medium Augustum in Brumbietas templi fustidio ingens quasi examen

muscarum quotannis etiamnum considere atque maximo inter volandum stagore tecto minari retulit Pennio Timotheus Brightus, medicus, Diuitiaco by Oo l

102쪽

minimorum animalium Theatrum. O

virtutisque nomine apud nos non incelebris. Huc quoque pertinet quod a Strabone Bb Georgr. 3.memoriae mandatum est: Romanis adipe pestem ex multitudinem carum contingere solere,adeo in quosdam conliit te cogerentur muscarum aucupes, qui secundum mensinam praedae mercedem acciperent. Quantam vero Africae, Apuliae Hispaniae, Italiae, atque Indiae occudentalis incolis molestiam exhibent, quam gravia Carthaginensibus, &Huspaniolae civibus vulnera infligunt praeter Oviedum Angli dixerint, quotquot eo Equitum illum fiorem Franciscum Draquum, Hispanica superbiae malleum comitati sunt. Quae vero de muscis Appollonius,Fulgosus4 Plinius fabulosa superstitiosaq; narran hoc loco esse arbitror indigna: propterea muscas Pisaudes, Cyprias, Elidaeas, Actiadas&caeteras paris figmenti

transeo. Non abs r tamen stetit, veterum Gentium insaniam paucis perstringere, ut ad Deum vere μῶν oculos tollamus Herculem terunt rem divinam obemtem,quum a maecis propemodum interficeretur, Iovi sacrificasse Em i, easque protinus in Alphaeum amnem esse delatas, unde Iupiter Musicarius dicebatur,sive abactor muscarum Pausanias. Elei Myagrum&Myadem deos invocabant, muscarum multitudo pestem gigneret Plinius. Resen item Cyrenaicos solitos fuisse Achorem, deum muctarum venerari, ut eius virtute ab earum molestia securi viverent. Forth rectius Acaron vel

Bhe ron pro Achor legisset Plinius, si Acarontis oppidi nomen audivisset, quo Balthal-χebub,id est, Muscarum dominus, insigne illud idolum, colebatur. Vrspergensis dicit Diabolum in syccie Musca trequenter apparere, unde nonnulli genium uti vocant clamiliarem Muscam vocant forte item ad illud allusit Plautus cum diceret, . me pol musca est missa er, Sive profanum sim publicum nil clam illum hileri potet, Euin Ut hic ibi ilhcoo rem omnem tenet. Sed valeant isti larvati&fecibus peruncti Dij, quos Graeci, , ' ideo Vocarunt, quia sorte pueris, indoctis, gentibus terrori sint Christianos a

temo verum rerum Creatorem fatentes,ne tantillum moveant. Alius item usus muscarumici hibetur. Nam apud quosdam cautum memorat in Artaxerxe Plutarchus, ut quisquis per audaciam legum placita risui jachinno haberet, diebus viginti in Archivo vinctus cyphone perseveraret,ut nudus melle&lacte delibutus muscis apibusque pabula esset elapsis deinde dictis diebus,muliebri indutus veste, de monte praeceps deturbabatur. QuPPl tarchiloco pace interpretis dixerim is ro indius Q one unctus cybi legissem est erum thymiamatis compositio ut idem P-- Di scorides docet ex melle, vino,& uua passa, aliisque rebus mulcarum genti gratissimis concinnata. Hujus supplici quoque meminit Suidas in Epicuro. Erat etiam maioribus supplici,genus, quod scapharum replicium appellabant Laris enim legum majestatis convictus, intra duas scaphas claudebatur,capite,manibus, cibusque extra propendulis: pro potu mel cum lacte imsundebatur, quibus item caputo facies fuit aspersa;deinde ad solem conversus,muscari insestanuum numerum allexit, atque ipse interim intus earum vermibus scaturiens tarde computruit. Quae ouidem severitatis exempla, ut

veteres in noxioso improbos homines ostenderunYta contra Hilpant,in In- dijs, insontes plurimos nudos pro gentis more melle inunctosae bus arcent, di foris in muscarum longe atrocissimaru pabulum exponunt. Sed haec Nemesis Iesponderi quae tacinorosis a tergo imminet; imo sim Videi . Vlti denique muscarum usus &is quidem non contemnendus apparς ut cum ipsa um nullae hyemem transeant,mo quaedam seculam non supcrsi trivitatis nostrae saeptiis recordemur, vitaeque jus caducaemcer Diuiliae by Orale

103쪽

Dectorum sive

titudinis, quae licet conquisitissimis epulis,mollissimi veste, modis medijsq;

praestantissimis aliquandiu colitur tamen cum spectatissime floret, celen me marcescat,is cum muscis autumnum, nedum quidem hyemem, vix ferat; ἐμώiai., sum Pindari iudicio, imbra somnium: cum muscis ipsis,

imo plusquam muscar illarum enim caducissima diem vivit, nostri alia quot istus vix quartam horulae partem aliquando attingunt. Abi igitur Tyranne quisquis es leges pro arbitrio condito pios amigito, audaciam vir, his adjicito omnia turbato, scortis Genioque indulgeto Tandem amiacis. ille Iupiter muscas arcebit, et te exanimem redditum varijs post mortem

poenis exercebit. CAp. XIII.

De Culicibus. Hebraicum. Arabicum,hωP. Italicum etenetati, et,inrati sanetara sanet ala. Gemanicum, mine',m'uuc eschnu obver raem. Flandricum Mesten. Polonicum Komor Velia; omor. Moscoviticum Coo .

Hispanicum Moxquit mx vito, unde a nautis nostratibus

muschite dicitur. Gallicum si minor sit moi claro si grandior, bordesta. Anglicum,si major sitniat si minor, mi es. Latinum culex ne ab aculeo, ut Isodor. Vel a culeo quod corium significat. Verum si ipse ετ ιαξηυι esse auderem, Cut1-cem legerem non Culicem : quia ipsam potissimum affectat. Vnde heroglypruceamatorem significa quoniam ut Culexcutem maxime formosam appetit,& ad sanguinem usque pertundit,ita amatores squod mihi Plautus innuere visus est, dum Parasitu, ni fallor senem praeter aetatem amasi datum,

L .sonillilabijs affixum ita corriperet, Eho, tu nihilicanc culex, vix teneor, quin qua decent te dicam. Raeci generale,quo omnes culices comprehendant,nomen non' aeni, ut vicissim Latini,quibus Graeci abundant,particularium c dic nomenclaturis carent. 'Graecis vocabulis καὶ qamplissimum videtur,unde etari Herculem conopium venerati sunt,quia

culices ex eorum piovincia lanasse credebatur. Idem Apollinis Cesicarij nomen in Attidis fiuise,Alexander Alexandrinus testatur Boeotij ParnopiOnem Apollinem coluerunt,quoniam culices abegit, a scin eorum idiomate

mi, πιι Pausanias. Verum cum contra omnes culicum species unicam h*bam κ sive culicariam esserant Graeci, -- generalissimum 'ideri nomen merito debet. Monstrat id etiam reticulare illud velum lectis praetem sum&a Graecis acceptum, quod illi atque Angli etiam hodie vix parum alludente nomine, Canon vocant, ad quoscunque culices illaqueandos aptissimum. Cule muscarum species videtur ut illae dulcia, ita hic contra acida assectat. Verum muscae coeunt culices non sillae per diem molestissimae sunt, culices per noctem illa obmurmurant, hi altum&jucundum canunt.N-

104쪽

minimorum animasium Tloatrum. Si

habet duas, pro analogia magnas, ex gibbosis scapulis orientes, sex illis crura valgia, vaccia, zelota AE pGOrci Ominςmen quadrato nascentis,cum ut melius ambulent; Aristotele cite iacitus es humo attolliam corpus oblongum, utio probolcidcm obtinuit culca mulcatum proboscide triplo

lontiorem , cuius acuto mucrone puriusdit cutem, ubi vero cavitate ian guincm exugit, quo etiam pro Urcin lirigua, itus Plinis , Sonum edit tu culentum, pro corporis ratione maXamum unde Honacriis in Batrach myomachia culices signi datores facit his verbis

Aristophanes in Nubibus Socratem deridens, Chaerephontem introducit

quaerentem utrum putet culices per os an periodicem ionum emittere Tamen in Avibus μ ε vocat ubi scholia exponunt videtur sane proboscisa natu redata ad sanguinis percutem suctionem&pastum, non ad cantum inquit Pennius. Verum ne illi hac in parte assentiar, sensus pro hibet: etenim adversi culices acutius canunt,aveis gravius, id quod fieri lane haud possit,si posteriori parte sonarent. Mirabilem culicum structuram haud quis sitne causa cum Plinio mirari possit. Nam in his tam parvis, atque tam nullis insectulis, quae rati, quanta visae quam inextricabilis perfecti, ubi tot natura sensus collocavit in culices ubi visum in eo praetendit e ubi gusta tum applicavit ubi odoratum inseruies ubi truculentam illam & mitione maximam vocem ingeneravi, qua subtilitate pennas annexuiti pedum cruara dispotuitjejunam caveam quasi alvum, quae sanguinis avidam totissimum humani sitim accendit, telum vero protodiendo tergori quo spiculavit

ingenio atque ut incapacicum cerni non possit exilitas, ita reciproca geminavit arte,ut indiendo acuminatum pariteriorbendoque fistulosum esset. Moares illorum male conciliati videntur& male habiti, tum quod formosiores lubentius vulnerant, tum quod dormientes, insontes nihilo, mali cogitantes: unde natum proverbii de homine insigniter injusto, α -- Culex

sane improbabestiolai utor Eliani verbisa dies noctesci homini tum mor se tum si repitu inimica,praecipue iuxta aqua degenti,de quo ita Tertullianus contra Marcionem lib. primo fustines potes culicis tubam ct lanceam nam

nonsiamson arguto turba sed lancea cutem incidit, imo senam.

Culicum distinctio perplexi obscura,omnes quidem Philosophos exemcuit: qui prae dubio verborum apud authores sensu, res ipsas propemodum confuderunt. Nobis vero magnitudine potissimum & malignitate differre vudemur. Sunt enim majores, minores, medij,4 minimi Majores dici debent, quia palustribus & malicosis locis, versantur, oriuntur cibantur. Co pore sunt longo,gracili, duabus alis praedito,quas non supra corpus expandunt, muscarum modo, sed recta supra humeros, elimatas, politas, quasi comptas. Abundant nemoribus ad mare & paludes consitis, non solum ira

cameram incognitam Nominiam, Russiam, aliisque frigidissimis regionibus ut o laus magnus notavit, sed in India occidenaesi, Hispaniola, Per nec non in Italia ad Eridanum, Padum, Adriam, Argentam ubi multimaaximiqi visuntur, morsu crudeses4 venenati triplices caligas, imo ocreas item perforantes, nunc venenata, dura, livida, tubercula, nunc item vesi cas dolorificas, nunc punctae prurnus plena linquentes, qualia Hippocrates in Epidemicis in Cyri fullonis phrametici corpore annotavit. Quandoq; -- O rata Fem Iahgumem adeo exugunt, ut postea satur abierint nur Le

ms r utra , quemamodum in eouisa Tabant morsu videinus Itali se

vestibus coriaceiscontra muniunt,sed vix aut ne vix quidem illorum stimulos quacmquae rationeeritant. Atilii sint eae styges inevitabiles, quarum Theophrastus Diuilias by Orale

105쪽

phrastus meminit lib. de caus pl.scap.4.non est mihi in promptu dicere rimquit Scaliger doctissimus: 'eque tamen aliae videntur,nam4 illa non giguntur in loco diffabit neque tenui fruuntur aere,sed in paludibus vescuntui atque

nascuntur, ut ad Adi iam, Argentam&, Padi fauces. Verum si σύγει sint, aptissimum ab odio nomen invenerunt. Qui autem in calidioribus regiorubus ad fluviosa paludes degunt, malignior uni ingenio atque aculeo, ut Massarus esten docuit, nostrates Anglim Hispaniolae metropolis expugnati ne sub Draquo imperatore animaduciterunt. Sunt alij liis paulo minores, colore, serma, compage, persimiles, morsuvi motibus mitiores, locos aestate umbrosos, hyeme etiam nivosos colentes, juxta se sin arbusta, mutuis quas cui sibus colludentes, alius alium veluti a calce ad carc res provocantes Ratius mordent, mordendo sanguinem non sugunt, sed potius serum salsum sudoris pabulum eliciunt, unde tuberculum tantum, durum, pr ritus jucundi plenum excitant. Has duas species Graecis praecipue vocari puto, alias vero alijs nominibus lauta donatas. Sunt adhuc in Anglia, praesemmaouilonari, duae aliae tertiae & quarta magnitudinis culicum species, praecedentibus multo minores, sed quantitate inter semetipsas plui mum distantes. Hi, tanquam petiti milites, certa figura pyramidali nimi-rinno semper provolant, quamvis infixillae, figurae tamen suae aciei fines nemo transit. Sursum deorsum seruntur, nictu oculi,4 dicto citius, in latera aciem deducunt, totumque subito exercitum in cornua dispcrtiunt, quae sive

muscario, sive puluere, sive aqua affusa, sive spiritu violento fregeris, coeunt tamen confestim & ante digiti crepitum in pyramidalem sese formam omnes recolligunt. Facies oculosq; itincrantium numerosi infestant, dubinde mordent adeo multi sunt & frequentes, ut ex quibus vermiculis oriantur conjectura assequi nequeam Rustici ex uligine putrescente provenire eos, sorte non male autumant. Hi culiculi aestivi mense Maio frequentiores, vaporeaqueo ali videntur: intestinum siquidem ijs tenuissimum, album, seremvisibile, spumeo albo tenuissimo, & nullius pene tonacitatis humore plenum est: longius ab aqua quandocti circa aedincia agminatim volitant: hominum item capita circumfluunt iuxta pontes, loca alatibus libera amant, aerem turbulentum, quantum possunt, evitant mma flatibus huc illuc aguntur. Hos Angli proprio nomine Mi es appellant. Nunc ad alias culicum species, prout a Graecis nominantur transeamus. Sunt autem praecipui, orto

-ρἈχῖκατὰ re τὸ μω. λευκῶπε ιι - δενον unde apparet Empidem albo cingulo anatura esse ornatam, docis aquosis natam Sonum etiam argutum edit culti

cum modo: quare Chaerephon Socrate in Aristophanis nubibus quaerit,

que dieittiusmi, quia falsus Aristotelis authoritato, cestros ex ipsis nasci,

lavit quos antea ex hirundinibus procreari fuse probavimus.ψ δνυιώδει,δε Mἐ--ἀσκαρίαν, ἀι--M; γῆ---αδει - . - ν, c. Aristotelis Hist. I, cap.

Is Quae Theodorus Latina hoc modo secit: Culices Muliones ex Ascalidibus sisnuntur, hoc est Tipulis Tipulae sere puteis, ibicunque aqua se colligit,teirena subsidente concretione, oriuntur: sex enim primum putres

Cens, coloIem candicantem trahit, mox nigricantem, ultimo cruentum talis cum fuerit, minutissima quaedam&mbra specie algula prodeunt, quae vi tempus haerentia, suam ad originem moventur, deinde absoluuntur, it que feruntur per aquam Tipulae vocatae, tum a paucis diebus erigunt se super aquam durae4 immobiles, mox disrupto putamine Empis emergit ac insidit,

donec Vel flatu vel sole motus volare incipiat. Hae Gala. Nihilominus ab

sit tantoviro injuria eum varie hac aeterpretari elapsum osterulare nulli '

106쪽

minimorum

negorij rem me existimo. Cur enim Empicos Musiones vertit, qui nonamplius uno die vivere feruntur,& solo meste vescuntur quod sane e locis maritimis aut maricosis tam cito obuine haud possent.Liueat enim xnihi salvo P j atque-Pennij judieri. muliones Melliones vocare; haud enim mulos curant, aut sugunt, sed mella, quorum itemfragrantiam longe percipiunt: rostrum habent pici arborei initar longuis acutum, quo mella liguriunt,&crapula disruptae statim expirant. TuubaVit item Gaza , ut mollissime ducam,dum Astaridas Tipulas veneret. Nam Ascaride, sive in aquis ' terra,' aut intestinis nascuntur parvos significare vermiculos nemo dubitat. Prarterea Tipula insuperficie aqua semper Versantur,rarius aut nunquam fundum petunt. Denique cum ipsaemetet mulae ex Ascaridibus proveniunt, qui ipsas esse Ascaritas recte putarit Culcrificarius dicitur, non quia ex vera ficu nascitur, sed ejus fructualitur & sustentatur. Nascitur enim ex vermiculo Caprifici mictibus ingenito,quos ubi nλμοεῖν nequeat natura,& ad fici dulce- .dinem persectionemque producere,animal en quadam virtute; ne quid fimstra fecisse videatur ex granis ejus putrescentibus culices produci Imo non est Culex,-- , aut accetarium operae qua parabatur Lut Scaliger doctissime notavit vel si sit, videtur sane ιεγιλα gia. . ., νῆ Pr posuit natura caprifici fructum perficiendum,rem vilem: non potest; vertit operam. illam plebeiam .perosorem functionem, quippe Culicem. De his Culicibus Plinius haec verba habet Caprificus inquhi culices parit, hi fraudati alimento in matre, putri ejus tabe ad cognatam volant, morsuq Ἀ-corum crebro, hoc est, avidiore pastu, intus solem secum primo inducunt, cerealesque auras immitum foribus apertis Mox lacteum humorem, sive imfantiam pomi absumunt;quod fit sponte:ideodi, ficetis caprificus p aemittitur ad rationem venti, ut flatus culices evolantes in ficus ferat, qui ubi imgressi suerint, turgent fici, celerrime maturescentes altum tumescunt unde mulierem paritudini proximam imo&recens initam) ισιαὶ Graeci V ' carunt. Comptos item & cincinnatos Pathicos capruacatos dici lere, Gra

cum ille Iambus testatur:.rii, mi ad Caprificationem alludere putat Tumebus Adrianum Imperatorem, dum Floro molli Poetae pathicam faeditaten sub nomine culicum rotundorum bilioso satis joco exprobraret. Dixit enim Florus,

Ego, nolo Caesar esse, Egoriolo Florus esse,

Ambulare per Britannos. Cui Caesar, Ambulare per Tabernas, Scytrucas pati pruinas: I C LRutare per popinas,

ulices pati rotundos.

Quum vero ex Caprifici fructu ad ficum demigrant, tanta festinatione, rupto cortlae, evolant, ut magna ex parte pedem vel pennam post se restim quant.Ex granulis rossorum gigni eos ex eo argumentum peti potest, quod granoruilla expertia reperiantur. Mupq a nonnullis se dictus obucat enim homines,&mordendo pruritum excitat, culicellus est, Compisimilis , qui licetico insidendo φ,li videatur, mitis, ita , et iri uxor

Theophrasti vemis Notatalia, Ain cisto lylocum Plinius sic quasi interpretatur. Sunt culicum genera aliquibus assi ribus molesta, ut glandibus, qui videntur ex humore dulci nati lubdito co

tacitin s. Calices item -- Theophrastus vocat, quotctum λια, ι natura in uirmo, nam rapis, polio, lentisco, Terebintho, alijsq; arboribus, vel cum Vel sine putrefactione progignit. Hos versimiles, sed nonnihil majores, Curtius lib. 13. hortensium juglandium non millimam esse pestemafirma raca Lugdunensibus Bre- appellari. Galeni judicio G ήι--ων τα Humor ulmi solijs aut potius vesicis prim

107쪽

tit intriinmutatur Alias in Autumno fert Canchr3Gv alas,multas,minutas

atque nigras. 3mphor --. Ortos praecipue riguos incolunt iiifestant, plurimas sere herbas tondent atque abradunt ex quercus pitula imalum vocant plebeij, galla sera nulenta meditullio, ut velarandus Insulanus Pharmacopoeus Lugdunensis diligentissimus notavit, frequentes prodeunt, uti etiam ex herbis sane permultis, non tantum ratione putredinis, sedi lius ex principiis quibu1dam alteratis, successivis operis ad meliorem quandam naturam Agestis , Origines in Exodum, his animaculis Deum tertio Pharaonis periicaciam correxisse auinor est: quae inquit pennis per aera suspenduntur, sed quasi invisibilia, atque stimulo tam subtilitervi cito

cutem perforant,ut quam muscam volitantem non videas,pungentem sentias Sic fere omnes reliqui antiqui interpretes Origine secuti αι- interpretantur.

Vnicus Tremelius, s Hebraica linguard sacri codicis interpres fidelissimus ,

aliter sentit,qui colluviem animalium interpretatur,ac si culices atque muscar omnimosae venenatae, molestae, veluti conjuration facta,agminatim

venissent, per examina a Deo ad conterendam Aegyptiisuperbiam immis fuissent. Trabis vel pyramidis instar in aere sublunes videntur, praecipud vesperi juxta sepes sursum deorsum, imminente calore sub sole, appetente

pluvia, sub umbris volitantes Vorte caedem sunt cum Anglis ab Auertishaggen Italorum Zenetalis Barbatorum Cinsse non discrepant. Culicum genus quoddam est,quos Graecis oti et is Latini Herculeos vocant, ignavia & malitia fucos reserunt,4 non nisi sui nominis cognationis aliquem affigunt. Vbi cnim alios culices sanguine& humore plenos viderint, ob cibi praedam illos post pugnam interficiunt,quum ipsi inertes vivant, nec quicquam nisi cibum aliorum opera quaesitum venentur. Observarunt item Majores nostri genus culicum acescentem naturami nere e vini faecubus quos cum ego buccinantes nunquam audiverim, potius Vincias Scal Lgeri mustiliones statuerem Nec me movet Niphi sententia, quod acida pe- eunt, Culicum more dulcia aspernantur quum ipse alibi eos succo sterco ris bovini quo quid dulcius potissimum nutriri auarmet. Anglicani culices minus severi sunt, & gravia symptiomata non excitano minuissi veto illi crudeliores sunt; attamen a morsu maculas tantum prurientes, pulicum instar relinquunt. Culices Americani praesenta Tetin dictar, adcolancinant, ut gravius etiam indutos acerbe vulnerent. Iucundum deinde videre est, quam ridicule ab ipsorum morsu Barbati frigutiunt, manibusu crussa, nates, humeros,latera,brachiaque, ceu auriga flagello equos,striaule diverberant Culices circa metam incognitam,sed magna equitis nostratis Frobiseri opera diligentiaque jam notam,&portum Nicolai, acetiam varijs alijs in locis seditentrionali ,mira magmtudinis, nonpauci ctiam visunturi ut nauta ac etiam olaus magnus affrmant: Causam multitudinis perpetuitati caloris ob

diei prolixitatem attribuit Cardanus;magnitudinis vero numo laqueo illi&Pingui,qui gelu diuturno concreverat.Verum cum in calidis Indiae regionibus Oviedo et experientia testibus ,rque magni, multoque plures culicum species, copiae reperiantur 3 vix nouis,utcunque sibimet ipse satisfacit Car

danus. - .

De culicum generatibne varie disputant mystae Albenus aquosos vapores illorum materiam esse assimat Aristoteles culices e chlicibus generari ne- ga nisi mediante vertaculo,ut muscae. Verum cum omnino non coeant, quo tandem pacto id fia equidem non video. Culices ex cogis provenire primus docui Pierius e vermiculis autem in napo,itPstro,lentisco,terebintho,ficu,

caprisco aliisque arboribus velini seminum sparsis, per non putrescentem, scdammmemnaturam natis, culices prodire nemo non novil. Insectum longis

108쪽

minimorum animalium Theatrum.

longis admodum pedibus, inquit noster Bruerus quod culicem majorem obtoiuiam ei simillanam merito uixeris, in lacuna valde sordida inveni, ex theca coriacea molli sese proripiens. Videbatur milii cx verme aliquo erutae si inbidem incluso ortum duxisse:casula enim talis intus fuit, in qualem se crucae tranSformant. An culex,an dici cbeat, dubitavit author His uti cunctis damnificis insectis brevem valde vitam Deus noster misericors praescripsit, ut scilicet aestivi, hyemem hyemales aestatem non

Varios tamen in usus eos creavit Deus, si ve ipsum, sive creaturas reliquas, sive nosmet inlucamur. Neque enim solos Myhutios,Mynsios,Astabaranos, Arrhetenses, Guauicanos, usto dei judicio per culices civatatibus pulsos, insolitudines actos,ex Paulania, Leone Afro,Aeliaub, Indici ti histori)s legimus sed etiam Aegyptioruin Tyrannum,omnium quos Orbis pcperit te-wrrimum,illorum exercitu victum fuisse,sacri testes Iove omni ant uiores)commemorant. Horum minimum Papa cxcolare gutture non potuit, sed vi ejus suffocatus misere perhi. Quanto cum impetu Iuliani Apostatae exercitum adorti sunt e Quam eum terga vertere, inanimem Jaccre coegcrunt considerent ergo defectores a fide,& rem recta supputent via, dequc creatoris viribus, potenti gloria altius cogitent cum in creaturae abiectissima corpore non flarendum limulum,& mucrone quovis acutiorem perpendant.

Neque ijs solum ad homines malignos & malos puniendos, sed in humanam

quoque salutem conservationemque utitur. Nam circa Neroen Astaboras, tantam leonum copiam audaciamque narrat Strabo, ut nisi Culicibus maximis totam regionem circumfluentibus expellerentur, ne inmunitis qui dein urbibus tuti ab eorum insultu viverent cives Idem in nonnullis Mesopotamiae locis usu venire Ammianus Marcellinus commemorat, ubi leones ac

licibus imi salutarique remedio fraudati, in fluvios sese agunt praecipites, 4gingitibus absopti tuffocantur Aegyptijs item olim laetates nunc auxiliares

feruntur ab Herodoto quod teneras 5 impennes millas vulnerant, mortiferaque plaga interimunt. inetiam absque ilS fuisset, perijsset forte vespertilionum, ranarum palustrium,& hirundinum ripariarum species, quae culicibus insidiari solisque vesci scribuntur. Quod vero GaZaoιπιλέ is, pici Marrijspeciem dorso cinereo Culici legam interpretatur, non consentit cum eorum natura. Nam illa cossis vescitur,non culicibus,quos rostro ex arboribus tabo

marcescentibus evelliit. Fraudi illi fuit nominis amphibologia quippe lain illi verme&quam Culices Graecis υ- dicuntur. Si qua autem avis fuerit, νυα, proculdubio esse contenderem , quae k--αμ Hesichio sarino appellatur. senes dicti culice ficubus maturitatem conciliant, lacteum humorem absumendo, Soli ueradios secum una insinuando ideoque inficetis caprifico aluntur, ut inde flatu evolantes, in ficus ferantur. Plin. Ex quibus Plinisverbis constat, Caprificationem nihil aliud esse, quam rati nem quandam perficiendi, ut culices egrossis nati ad ficus advolent, humore lucearum lacteo absumpto ad maturitatem perducant id autem solet fieri duobus modic aut enim circa fieria ita solebant disponi caprifici,utvem torum statu culices e grossis prognati ad ficus ferrentur, aut grossi aliunde pe-thhis colligati arborem injiciebantur, propterea bestiolam scambeo similem,quam Graeci ii is appellant, voce sua culices abigentem, S de-ἶrehensis vcscentem,ficitores arcere solento enecare. Videntur etiam Cuces eo nobis vatum vulgo pluris esse debere,quod dierum tempestates nulla quaestus causa praedicunt, idque cemus multo&verius, quam qui ex Apollinis tripode natos sese jactitant atque in Cumana nutricatu diu habitos. Nam si , mi divergente sole colluserint in Aprico calores praesagiunt; si in umbra

109쪽

8o Asellorum sive

umbra, pluvias tepidas&mites, si vero una acriter praetereuntes pupugerint, indam tempestarem, valde pluviosam expecta. Quando e Galla vel pomo quercino circa rinum Michaelis cula eruperit, bellum hostile

praenuntiat si aranem, caritatem, si vermis, fertilitatem Mit M. Si quis aquam in monte vel valle invenire cupiat, observet inquit Paxinus in e ponοῦ solem exorientem, ibi culices sist. μύαι lese trabis instar comtorquentes viderit, ibi subesse aquam portendunt. Imo nisi nos ludos facit Apomas aris,de culicibus insomnia holtilem nuncium morbumve significant: idque tanto gravius,quanto principaliores corporis partes magis appetere videbuntur. Anno Domini inter Sionis & Shenae Anglorum monasteria

tantam aere κυνο ua se visa est,ac si meridiei nox plane illunis supervenisset. Duravit per horas quatuor pugna, donec acies steterunt tandem magna

utrinque strage edita, tot culicum cadavera in sepibus atque semitis conspecta sunt, ut scopis sata agrosque verrere necesse haberent Subsequutum Monachorum exilium. Stom. Sed haec Oedipus curarit4 HortensisSphinges, ego ad certiora me consero. Magno quoque usui sunt nobis culices, quum thymallus piscisi Aeliano authore,nullo alio cibo capitur aut inescatur. Verum ut aliquando utiles,ita plerunque molesti esse solent eamque ob causam divinior illa hominum pars ex naturae, experientiaeque adytis, remedia contra adhibuit. Quare suffitus facti ex malicorio,chamaeleonte, lupinis,

absinthio, melanthio,pinu conira,helenio,cedro, raphano, cumino, ruta, cambe,fimo, galbano,castorio,cornu ceruino,unguibus caprarum, stercore eleia'

phantis, sulphureis vitriolo ad culices fugandos. Praescripserunt item hujusmodi composita medicamenta. R. rad. helen. Sj ammoniaci thymiam; styracis.ana - , testarum inarum S ij. his omnibus igni injectis, vestes suffantur, ut fumum excipiant. Abud. R. cedrinam linguam in piaverem redactam, &cum atramento sutorio suffito Aliud. R. vim feces siccatas, & cerussam, ana, cum calchantho&bubulo stercore sumantur. et in Aliud. R. atramentisciorij, seminis melanthissylvestris, cumini ana pari aequales, cum stercore bubulo suffitum para: Vapore item aceti acerrimio origani fugantur Alia . sponsis aceto imbutari in aedibus combustar Absinthium item cum oleo α-

phan1no inunctum pr servat a Culicibus. Nomm. Muriam recentem, vel fuliginem in cubiculis aspergere jubet Palladius Ruta madida decocto coni-zar, in angulis aedium relicta, culices enecat. Ruestim, Si humentis cambri floridam corollam vel circulum chca lectium locaveris, nullum tibi negotium facescent culices Geopon author Si te ole vel thuris manna illeveris, illico aufiigiem Hortis riguis arbores, plantasque actilichns infestas accem

so galbano liberari author est Plinius Prodisiosum autem, ne dieam superstitiosum videtur illud Rhasis remedium, nescio ex quo Democrito praesti- Statore desumptum ait enim pilo equino in medijs latibus suspenso alligato culices non ingredi. Curtim acetum Culices enecarer, quod natura usque sitiunt atque appetunt nisi forte vapor illius rei eos perdat anhelitum aurerens, ut saepe ni, cujus non substantia enutriemalere possir Apollo. nius Tyaneus ut ΤΣetres chil a scriptumreliquit essecit, ne Antioeniam,& Byzantium civitates ullus culex vivus intrare. Caeterum cum non liquet rei modus, Esuescet fides Graeci tentorium quoddam telum retis mee craitarunt, lineum,laneum bombycinum, sericumve quo triclinijs lectinque circumfuso, culicum aditus vitabant. Nostrates palustricolae minorisiumptus, sed paris utilitaris conopeum primi omnium riuod legam,inum

iram,&Fe Mn, id est, palustre conopeum vocant, stercus nempe v,

num patulum, planum, semiaridumo duriusculum, vel potius plura stercora filo ad imum lectum suspendunt. Cujus odore illecti, atque succo, tam n Diuiliacum Coos

110쪽

minimorum animalium Theatrum. 87

ctem oppido repleti culices, homines mittunt illaesos somnumque dulcem, magni labori mercedem, non interpellant. M cario interdiu pavonino vel ex alijs rebus contexto ab untur, nisi numerosi tuerint & valde pusilli, tum enim inuitis flabellis in oculos, aures, nares, atque os ipsum involant, maj

De Papilionibus.

Graece. ''-φος, ἀλογει dicuntur. sed generalius nomen est, η. Latme Papisio, Ardo nus cavlonem vocat. Isidorus Aviculam.

Italice Farfam.

Gallice Papiston Papilion.

mispanice Mari pria. Pulonicet unit. Hungarice Lovoint'. Illyrice victa, metui, mo0l. Germanice Pi net, Mult, Psbolter, Summer uege απefalter. Flandrice Vleghebronsus, Boier te. Biahamice Capeti en, Vlindere, pesterin, Boier vlleghe. Anglico Buttersse. ST autem Papilio insectimi volatile, quatuor alis, non duabus, ut Constantinus Friburgensis somniavit sex pedibus, oculis duobus

prominentibus, totidentiq; corniculis ignavis ante oculos nascem natum rostrum habent papiliones bifurcum , ac intra surcas rostellum longum absconditur, quo rorem aliae diurnum, alia nocturnum sugunt. Coeunt aversis caudis, quandoque reflexis, in coitu non paulisper h. ρ υμ rem sed diu ova non vermiculos ut Aristoteles credidit tam supra quam subtus, Blijsaifigunt&deponunt, magna prava, flava, caerulea, nigricantia,

alba, viridia, quaedam quoque mitisseminibus minora, alia duplo majora, alia aequalii; pro colore nimirum cujusque papilionis & magnitudine naturali. Haec ova, loco tepido reposita, vel radijs solaribus interdiu vegetavi sola, erucas excludunt sibimetipsis principio concolores, sedc olorem postea mutant cum corporis augmento. Ex alijs ovis post quatriduum eruca repunt, aliae non ante decimum quartum diem excluduntur,quae paulatim vires acquirunt ac volant, sed languidius, imo nonnulla per hyemema injuriis frigoris servata integra perdurant, utexperientia in bombycibus satis confirmat Post coitum omnes Papiliones non illico moriuntur, sed sensim tabescentes vivunt ad hyemem usque, quaedam ad solstitium hybernum. Tenuiorum brevia

admodum sunt fata, duriores diutius supersunt verno temporc apparent, eae erucarum a clijs, Solis calore vegetantes, Maeris benignitate veluti obstetricante exclusae. Illarum adventus veris indicium plerumq; est sed necibuoue nec semper. Nam licet infirma sunt nec, diu manent superstites tamen cum haec commentaremur inquit Pliniue notatum est, proventum eorum ter repetito frigore extinctum, advena' volucres ad 6. Kalenduebruarii,

spem veris attulisse, mox saevissima hyeme conflictatas occidisse. Haudis, rari igitur debemus, set uos illos & Icarios Astrologos tam saepe nulla ratione nixos falsa canere, quum hicnatura inconstans videatur nosci; ludat secub dis causis addictiores quam oportet,&Motoris illius primi immemores. In I a An, Diqiligo b Corale

SEARCH

MENU NAVIGATION