장음표시 사용
161쪽
quando deridet indoctum libros multos ementem Italis Blatta crTarma. Hetrustis Piuttetici Germaeus Imbet; brotimorme, brati aefer, Mathasar senumbel. Norimbergenses quandam speciem S DAG jocose vocant, quia ligoris est impatiens, ut Cordus scribit. Illyricis Smme Polonis, Auti . ungaris Gusth HasbaimS,Rapaco polista Est autem Blatta Insectum lucifugum, scarabco simile, sed elytro carens Blattarum tres sunt specie Mollis, nolendinaria,&Faetida Fre ius pessi me divisit Blattas, molles cum faetidis confundens, ac
. . . i. α tertiam speciem constituens, Gazae; Ia interpretatione seductus omnes senectutem exuere, tum Aristoteles Hist. 8.cap. II. tum Plinius lib. I L. cap. assi testantur Mares omnes alati creduntur,seminae emto alis destituuntur illi quoquo minoresa hae magis ventrio se sunt. Omnes sistida excepta celeri cursu valent&frigore pet eunt Mas mollis,farmina colore multo nigrior, caput pamam ha t,unde duo exeunt cornicula praelonga,in quamcunque partem mobilia pectus una cum scapciis orbiculare, incorpore incisuras septem ha - bet Alar adsunt corpori concolores, rarius tamen volat, ted earum auxilio
struthiocameli instar celerius currit: caudam habet bifurcam EorpicuJa tama sex pedes obtinet. Circa ora latrinarum, in balaeis locisque uligino sis plurimum degit. Gryllos campestres nonnihil reserunt, sed corpore sunt compressiore, & cruribus longe gracilioribus. In Philippo navi quam nobi lissimus ille alter Neptunus Dracum equitem intelligo aromatibus onustam' vi cepit, ingens blattarum alatarum multitudo inveniebatur. Sed hae nostris paulo majores, molliores, coloremagis fusco A multis fide dignis accepi, Petro Blattam mollem vulgari sextuplo majore se summo templo Petropoli nostra capta iussic,quae morsu non cutem tantu eam venantia vulnerabat, sed & sanaguinem altius copiosiusq; eliciebat: erat digiti majoris magnitudine,longitudineque,atque loco muris septo inclusa evasit tamen post triduum sed qua ratione aut via,nemo perspexit Molendinariam siue pistrinariam vidit Gradi. ,Er ω-μ--λανιμ ι&ά ....... dicitur taminam, fallor, o uia alis caruit vulgari illa molli longiorem, crassiorem, cum majore plendore nigriorem,os forcipatum illi, parvum, quasi sub ventre positum, amennas' in bri primae similes, oculos item exiguos concavos, vel potius ocularum signa atque vestigia. Pectore pene quadrangulari quatuor primi pedes assiguntur, posteri- . ores ventri supra scapulas alarum quasi rudimenta con spiciuntur, alae tamen dici non debent corpus reli quum crassiusculum, varie orbiculis incisum, quos fialatere intuearis serram reser p. Caudae apex furca utrinque una innascens, ad tridentis formam accedunt. Stabulantur istae Blattae in locis tepidioribus, pistrinis &vaporarijs Vix magna fame lucem ferimi vel si victus quaerendi gratia in apricum procedere coguntur,
celeri cursu ad tenebras recurrim, vel puluere sese t gentes,venatores fallunt. Terti m nus odore adeo invisum, ut a Graecis 1 ἡ-a Latitas Fatrae a Litista vocabatur. a Plinio describitur acuta clune;quam notam nisi expressulat, mr
162쪽
minimorum animalium I heatrum. .
species, nec in oculos nostros venisset. Sunt enim scarabei omnino praesertim pilulares ad eam faciem,quos cauda abscissa graphice repracentat nigorrimo colore splendet,lardigradum est animalculum, si quod aliud corpus ita br-matum delineariunque ut alatam jurare elytroque tectum ;
carent tamen omnes alis, mesane marem hoc in genere ala
tium quicquid Plinius ibmniat inveneris gracilia habet crura& longiuscula:prolandis in cellis habitat in latrinarum hospes nocte lentissimo gradu proreptata sed ad signum lucis sermonisve levissimum, ad latebras redit pudendum sane animal, lucisque non propter dysopiam, sed mali odoris maleque rei gestae conscientiam ximpatientissimum; sordida siquidem amat hospitia, patietesque perfodit alienas: tetem rimoque odore non astantes solum, sed universam quoque viciniam inficit atque ostendit, os illi bifurcum, dorsum quasi elytro tegitui, solitaria est,
Fix duas simul reperies. An vero har ex putri materia oriatur vel mutua commistione marisvi farnainae generetur, ignoramus. Francolarii ad Moenum fioquens videtur Londini apud nos in cellis vina-rijs., locisque tenebrarum plenis subinde reperitur reliquae species in pistrianis frequentiores Faetidam ob tetrum odorem quidam cum Cimice confundunt, non recte. cru incolae bestiolas quasdam alataS Arancra vocant, quas Serius Papiliones credit. Gryllorum magnitudine fregatim noctu prodeunt,omnem sere mollem suppellectilem ambedentes, lib. navig. Papiliones esse non dixerim, qiua rodunt, non autem promuscide exugunt, vel ergo Gryllos facerem, vel novum Blanarum genus, Ut quida utroque mixtuin&confusum. Ex Epistola doctissimi cujuumviri aa Gesnerum nivi alteram blattam fanidam describam. Est inquit insectum quoddam volatile fartidissimnmin Hungaria, supra quam dici potest fastidiendum Cicadam faetentem dicerem, nisi Gryllo esset similius Hyemis tempore lucem appetit, aestate fligit: quum volat,disum quid strepito horrendum, fartore mox omnia replens. Quidam peste per aerem saeviente hyc animalculum ceu a canum gestant adorant die imo nonnulli, id quod sues sine nausea haud facerent, eam deglutiunt Vulque aderi estis metu tenentur, ipsamque arcere tentant. In muris generantur ubi frequentiores inveniuntur, ibi vina generosissimaenalciferunt, atque ego experientia didici. Hucusque Epistoia. Dianae juniores omnes leviter albicant, sed adultiores ex spadiceo nigricant Fastida verbde nigredine ne carbonem quidem metuunt. Authbres item variiquatuor alias Blattarum species recensent,nempe veneream in humanis pudendi genitam; Apiariam, vestivorum; quae codices exedi librariam verum nulla harum praeter apiariam cum Blattarum quadrat descriptione. Ea vero neque adeo fartita, ut βδεῖ dicta: neq; tam mollis,ut que antea describebantur: Sed mediae cujusdam naturae, polline potius comperiasuarii pinguedine inuncta. Reliquas suis in locis, ubi de pediculis.tineilqu licemus,ad; ante Deo fusius comptiusque dabimus ornatas. De colore blatteo magna opinionum varietas inter doctos videtur. Nam si haec secia de quibus egimus verae blattar dici deberem, cur non potius nigrum spadiceumque colorem blat-xeum dicimus, quam murkatum illum atque purpureum e Certum est Blat. Re Bizantina succo est enim purpurae species surpureum colorem elici, Perinde ac ex Cimicibus CCoccionili vocatis vermisulatum veligitur omne colores blattei recte vocari possint, vel hic noster novissimus non est Blateteus Equidem miror Turnebi Thylesijque pervicaciam, quod illum ver
miculorum Blatteum esse comenderent, cum a nullo authore Blattae dicam
tur,sed potius proprie vermiculatus haberi debeat Blatteus igitur colar,
163쪽
vcra est purpuratus Nostrae vero Blattae hujusmodi nihil succi emittunt sediticifuga sordidae, truces, faetidae, suraces, nocturnisque depraedationibus infames vivunt, unde Servius rara noctu navigantes Blatras dixit. Hae lucet bestiolae naturae ipsi, homirubusque&apibus exosae sunt, varias illis tamen virtutes Deus indidit,&quam Bizantinae illae praestantiores. Nam si comi M. cham illius unguemve dempseris, quid inter caput papaver dictum in collum totus venter continet, quam florem illum ingendis expetitum vestibus seli' oculis delectandis natum 'Sane licet illum colorem Principo magnatesque Primari nullo auro non emunt, iretis magnitudine regium iaciunt: ubi tamen contemptibilium harum blattarum vires audiveris, purpuram supra omnem caras dixeris. Etenim ad aurium dolores&surditatem mitificespro sunt hoc modo acceptae R. blattas alis abiectis ri; vini veteris mellisana 3j. s. malicorium unum,succi pomi, sesquicyathum. Coquantur in olla nova, donec malicorium flaccidum fiat. Tum simul terantur omnia: trius ad de unguenti Syriaci I j. picis liquidae I .ss. Succie . cepis express q. I. conteranturo ad usum reponantur decoctum lana succidavi tepida instilletur Gai sec. loc lib4. Molles in oleo decoctae verrucis efficaciter illini experientia testatur Molendinaria capite detra, attrita lepras sanare, Musa& Python in exemplis reliquerunt. Faetidae pinguitudinem, si caput avellatur, tritam una cum rosaceo aulibus mire prodesse scribit Galenus cx Archigene. Sed lanaes qua incluserint, paulo post extrahendam celerrime enim id pim, gue transire in animal, fierive vermiculum. Alij binas ternasve in oleo decoctas efficacissime auribus meden scribunt, tritas in linteolo imponi. Hujus item intestina trita cum oleo aut decocta, aurium dolbres instillata mitigant, L .4.co. πιε, Dioscoride authore. A prioribus duabus speciebus capita detrahenda, amicquam in usum medicumveniant, Plinius docet a faetida pede, pennas etiam detrahit, vel potius coriaceum illud dorsum penniserme', durius illud
quidem magis vcnenatum alas enim non habet Faetidae praeterea cumpi claro sana ieiilcera traduntur,alias u anabilia;strumas item ianos die- laus et I unpostas sanant quoque concussa, convulsa, cacoethea uleera,scabiem furunculosque detractis pedibus4 pennis. Nos haec auditu fastidimus at hercule Diodorus inquit Plinius yeos morbo regio orthopnoicis restitisse tradit, cum resinavi melle. humanissimi eorum einerem crematarum reservandum ad hos usus in cornea pyxide censuere, aut tritas clysteribus infundendas orthopnoicis aut rheumaticis. Infixa item corpori illitas extrahere constat Blattas dololas tollere narrat Cardisu, sed quos dolores, vel quod blattae genus, non memorat Phryges4 Lycaones Blattas illinunt his, iaci, iis, quae VulVastrangulantur. Plinius Denique Castorei loco inserviunt in An uli. quomodo iballomeno, atque eas pro Bupresti substituit Galenus. Si vero Antisty-m t- - phium, sive contra blattas medicamentum velis. Cunilae manipulum quae a Graecis mascula, a nostris cunilago dicitur, iroticias, atque omnes e tota domo Blattas convenire ad eam videres: ideoque Romae Nattariam vocant. Hirundinibus adversus blattas defensionem Natura largita est. Nam cum
Blattae earum ovis perniciosae sint, matres aph folia ante pullos projiciunt, quibus a nido arcentur sane solius AEliani figmentum cito dixissem,ni-
4 Zoroastes m Geoponicis idem assemeraret V para anto gramine nidos praemuniunt. Cornix verbenacam prostruit ne accedant blattae. Si quoque oleo spicae inungantu blattar statim pereunt, veluti Ioach. Camerariu refert.
Vt fugentur ab hortis blattar, audiamus Diophanis conssium ventriculum veriscisrecenter mactati, suis adhuc lacibus impleti diligenter tibi comparato, eumque ubi blattis scatet hortus,terra leviter obruito; peracto biduo, blattas eo omnes convenise videbis: quas vel adio deportabis, vel ibidem Diuilia in G
164쪽
altissime sepelies ne resurgant. Si vero apes ab ipsis tutas servare velis, stamm ijs acribus arceto, vel noctu lucem juxta poesis, vel alvearium fulcimina unguine illinito, ne facilis fiat ascensus.
De Fursiis Cantharide. 'sici perinlini Buprestis mentionem fecerunt, sed adeo erilem,
ut neque formam, nec mores,imo nec verum nomen et ussi vi-
deantur. Nam Ardoinus Bupestrem vocat Vegetius veterinariae 3 cap. II. Fulpestrem atque Bulpestrem etiam cap. b. Bustrepem corrumissime legit. Apud Sylvaticum Barbarismi si quis alius principem, Bustasaris, Bublistes, Bubestis item vocatur, usque adeo ijs exoculatis temporibus insua Latina vitium fuit illatam, larbaries omni loco inundans
omnia confuderat. Graece mi ou riora ,σαιτὸς βοῦς quia boves umpit.
Nicander inAlcxipharmacis etymon ejus in hunc modum deducit, ἡ δά- ἐ-ωστ υτ βίω - αλἐμι - - , id est, ab incondendis hoc bus. Primum enim per summam acrimoniam pecorum intestina inflammant, deinde tumor sequitur, seabris, tympaniae species calidissimas postea membranu ruptis crepunt mediar. Dicitur alijs, item Hesychio, β. . Sed hae e rectius pro araneola illa ruberrima boves mordente sumitur, in pascuis obe Dicitur dotem rei μυ πβ' ' β ης-ν me Troiae voeant)quae t ' devorata a pecude eadem parit symptomata Latini
Graecum nomen retinuerunt Germanis dicitur Gouch
Gach noeser, Gualper die grunen, Stinc henden Men mentis: Ren asser, idelbergensibus, a celeri cinsu, atque alibi em mites M. Italice vocatur Bursi Hispanice Aruenta buci, si Matthiolo cre-l imus, nos vero Burneome vel Busc- Anglice di- ere, audaciae forte sed non male, primi audebimus. In astro HeHelbergensi veram Buprestem sese invenisse scribit Pennius atque descriptionem dedit hujusmodi: Ex Cantharidum genere. δε- ων si Galeno, AEginetae, Phavorino, Aetio, Plinio, atque Avicennae credendum sit,videtur, sed oblongiore opore; elytrum exterius ex viridi flavescit, vel potius aurum imitatur. Longiora item crura habet,&crassiuscula, oculi globos, prominentes ex fronte juxta oculos duo cornua oblonga aristulata caput parvum,os patulum, durum, robustum, B cipatum, dentatum, quo crudeliter vulnerat mordet:
venter non rotundns, sed in longum productus, acriter cum scarabeis lacertis agnam rut, ventres semper petens, utpote molliores panes rivos citissime et dit . ubi vim metust aut doles, ε vestigio quam celer rim/reeurris, seque subducit. In gustu inquit Actua rius quiddam graveolens repraesentat Aetius eam
165쪽
retrosi cum gustus tum odoris facit. Cornarius, Loesce-rus,4 Coraus istoris magnitudine subducti, Cimicem sylvestrem Buprestem dicere non abstinuerunt, ac propterea Enolper c Quetper appellitant Volcitur quoque muscis, erucis, accretis, umbricis, ac alijs itidem insectis, dummodo ea pugnando superarit, morticinia cnim, vel aliorum opera cnecata bcstiolas non tangit ubi interfectorum sese came explevit, reliquam stragis partem ad cavernam trahit, eaque postquam fame Sizdicritventrem satiat. Alios hujus bestiolae crudeles moros, ctrus Tu incrus Guillelmus Bruerus dixerint. Mcdici cruditione paucis V ita integritate nullis secundi quia una cum Pennio in agro Heidelbcrgens Buprestis vitam Sittia obsum varant. Buprcstam veram Bellonius, in descriptione montis Athos exprimit
hoc modo Bestiola est inquit aligera, volans, longe faetidissima, Cantharidi similis, sed major, colore flavo vel lutco, tam exquisiti veneni, ut bovcsco loci ubi aliquandiu manserit pascentcs, ob infectam contagio h rbainis riantur. Inter ichoraceas hcrbas ronces urticasque coniχa Dpius, peritur ab incolis montis Athos Votapristi dicitur, Hac Bellonim unde recte colligere quis possit, convenire utramque descriptionem destat Orc, magnitudines, naturauget rc colore tantum paulum differre. Nos cnim flavas non vidimus nisi ex viridi it dicam aurescentes, flavasdixoris. Neque sane extimis formis aut coloribus adco pertinaciter insistore aequum cst,quin pro regionum diversitate, utrumque ut in hominibus fit salva res specie alterari nonia; hil posse confiteamur Alteram quoque veram Buprcstem vidimus, corpore paulo breviore, circa ventrem latiore cauda magis acvita, capite parvo, oculis prominentibus, ore hiatulo, 4brcipito, clytras cundiim longitudincm striata, colore saturata, gramineo ex auro splCndente. Crura tantum sexi Matthiotivi Grevini icones, praener rei naturam suorumis Aia quCOculorum fidem, octo exprimunt pro corporis mole longiuscula, dedri Mira q)'. tenuiora quam in prima Bupresti nigricantia;cornua item duplo minora dc
subtiliora ; celeritate primum aequat,faetore superat, imo hoc ipso cimiuibus,
atque sylvcstribus palmam eripit. Muscas &erucas venatur ijs, vescitur: tam non aerendae violcntia videtur, ut malissimum arancum interficiat. Raro in Italia reperiri Buprestes scripsit Plinius, nunc vero quid ni enim Marcello Virgilio cicdamus frequentioles, quam agrestis sortiani ros patitur Esse aut maeas venenate admodum naturς,& tum pecudid tum hominibus adver-ssinae, quos a tota substantia tollunt, Aetio testes vel ex eo satis apparet, quod carum Propinatores lege capiti teneri uarrat in Pandectis Budarias ita cnim cxloquitur. Iui S prcsim, via piliocam 'c', ani scin u on cu, aut
jμdicio capitali est Iarna Legu Corneta assciator Vidimus quoqlic in agro cidet bergens Buprestes duas
Scaraboides, alicram ex auro virescentcm, alteram
ex favonigricantem. Illa priori a nobis descriptae omnino similis, sed aliquantum major ala externae auro saturato lincatim ducto illitae, jam illo viridi adumbratae, inter lineas inabores concavi stirgunt, cleranter sculpti. clericul supra valit, con nitanem Buprestium naturam viresque obtinens. Qua vero ex flava nigricat, cam ad me misit ex agro V icnnensi Iacobus Quic Iclbergius Anti ei planus qui nobis in hac historia
166쪽
mmimorum animalium Theatrum. I 3
historia locupletanda maxinio filii auxilio Colore excepto, et quod major nonnihil fuerat,quatuorque antennis praedita novissime descriptam per omnia repraesentabat.
Quamvis perniciosa haec animalia, acrimonia erodunt, erodendo lassammant, atque inflammatione venenata inexplebilem sitim, horrendumque tympanitem & membranas ipsas rumpemem inducunt tamen illas hominibus salutares tecit rerum parens natura,atque an deinde in medicanam rat ras praeparavit,antequam in usum trahuntur. Plinius & Aegineta codemis . . do praeparandas disputant, quo miliaritas. Dioscorive super cribrum suspensum ferventi cinere illas paulisper torrct, deinde repomi Galenus aceto macerat Hippocrate capita,alas pedesque abjicere lubet. Erodunt,
exulcerant, inflammant, inflant, calorem ad paries crosas potenter attrahunt Diosc. lib. a. cap. 9. idcirco non temere idoneis rebus immixta, ad
lepras,carcinomata ferinosque lichenas adhibentur Phocantharide majore jure mea quidem sententia substitui possunt, quam Pauli venia dixerim Blattarum aliquae,non solum quia facie ad cam proxime accedit,scd etiam, ut Galenus loquitur,virtute. Cum sevo hircino Buprestes, septicavi, lichenas'in facie tollere, Psinius asserit. Hippocratcs in varijs deri morbis lanandi, magnam iis laudem attribuit. Sic enim libro de nat .mul.& lib.de morbis mul.&lib. de sterilibus scriptum reliquies: dureri duratum. Succis linguedinibus emollientibus buprestem adiicc itere ad mens es uitiasnaspe undas Corpus buprestis unius parvae vel majoris dimidium piaeparatum, cum duplo ficus pulpae, commiscea suppone purgat cnim uterum inflat &desperatis mensibus, optimum est remedium Aliquando solam Buprestem apponiti si satis magna sit aliquando mollius reddens pessarium, decem accipit, atque illis olei acetabulum,uini, cumini, Aethiopici,seseleosis anisi, ana partes aequales admiscet, fervescentia deinde format in pessum, &Hero adhibet. In uteri suffocatione, cessante paraxysmo,corpore priis purgato,medicamentum quoddam cum Bupreste compossit Hippocrates, &χ turae mulierum apponit. In uteri schirro utitur quoque Bupreste, sed caute cum diligenti consideratione;apponit enim in glandisso a per diem, atq; ubi multum aegram mordendo vexat,glandem extrahi praescribit. Quinetiam Buprestem, myrrham&elaterium cum melle comporui, coquit, di subdit. Subdit quoque ad molem Hlaiendam. lib. I. Gal via capite primo,ex A chigene,Buprestium medicamentum describit, cum aceto, ranunculo atque Ari radice ad alopecias, lepras, clephantiata,&c quorum ibidem curam tacite 'ideris. Ceterum ut utiles eius virtutes hactenus recensui,ita nunc, ne historiar leges transgrediar non minus horrenda illa symptomata aperiam, quae venenatum hoc animal tum generi humano,tum belluino item infligit. Si quis Buprestem intus hauserit, eadem sere patitur quaea Cantharide corpus 'ra tumorem attollitur,acsi tympanite laboraret, flatuum copia inter cutem &carnem valde multiplicata quod ob humores veneno colliquatos, vapores sursum elevatos, proculdubio accidit Labra alieno colore tinguntur, nempe obsoleto violaceo ori non dissimilis intro sapor oboritur virosus. Ventriculus,aluus,intestina,extreme dolent, urina supprimitur anxietas to corpore,tota item mente persentitur. Quorum symptomatum Nicander maximam pariem descripsi his verbis: ἐρHMMh-ε- --M: Hice uti auxiliat aphrorutrum,cum aqua vel felle bovino sumptum. Confert item 'lac muliebre e mammis affatim&auta extractum, atquc ejus penuria bu-dri 3 caprinum atque ovile Vrina quoque muliebris epota ac vomitu reddita ante autem vomitum dari non debent, quia sic febrem exaspera-
. eat. ι cor Primum igitur vomitus expata multo vel oleo myrtino, vel Iarido
167쪽
larido lacteo,vel pingui carnis suillae jusculo,uel oleo olivarum multo, vel sapa provocandus. Mustum largius epotum peculiare contra buprestem re Li. --- medium censetur Galenm ct Ardo nus. Nitrum ex aqua laudat Plinius, vel ε lasere assa dulce,denometite, clBenzoindi Iuto in aqua tepida. Vel accipe nitri rubri Siiij.& ex aqua vel post tepida vomitum promoue Avomitione saepius facta, statim alvi quoque tentandae sunt evacuationes, deinde ficus arida exhibendae ut docet Gal. vel earum decoctum ex vino veteri generoso. Postremo ubi accidentia remiserint, Thebaicarum simplex palmularum eius praescribitur, aut cum mulso lacteue muliebri trita exhibenatur Pyrorum omnia genera, oleum etiam melinum, Plurimum hac in re laudantur Nicander pyrasylvestria sic enimχα- significare puto, Dio scoridis autholitate fretus iraecipue commendat, & myrii baccas Refrugerant enim astringunt, ideo Buprestis calidam naturam militan is
ventriculi imbecillitatem tollunt. Cavendum tamen ne corpore adhuc immido comedantur, ne morbum retento intus veneno magis adaugeant. Qui damnon sive ratione 3 i. ex baccis solani vesicariae, lamygdalis,lac amygdalatum extrahunt una cum decocto lactucae.viol.borrag. bugio solani hor
tensis, plantag. passul & semin infrigid.major Aetius scorpi radicem expata in potu exhibet. Cantharidum alas pedesque contra buprestim multi loco antidoti commendant, verum aut antipathetica virtus illi opinioni fidem servatillaesam, ni mendacij suspicionesnon caret. Si bos equusue bupie-stem devoraverit, inflatur, concitatur rabie, ac paulo post crepans medius spiritum effat; ut Aelianus. 6.de animal. cap., . Merocles Graecus scriptorae: et testatur his fere verbis: ---δτω, ----δω. Mon
idem paene igetius. Si Bupressi bos vel equus in herba comederit,
k- '' ' venter statim inflatur, totus distenditur, cibum aversatur, stercora mi nutim frequenter reddit, c. His ita Absyrtus mederi jubet, δε- ἐγλ- -- Maois,--, -- --. Parisere modo Viagellus. Statim inquit sternendus est equus, cogendus ad cursum;postea
vena aperienda in palato leviter, ut sanguinem eiuuentem transglutiat, tum assidue deambulet sit ei cibus Triticum passo infusum cum porris ex co nu vero bibat vinum tepefactum cum a passa diligenter contritum. Quidam author Praxino oleum in boum nares effundunt,lib. 7. cff. 17. C
pris qui Bupreste inflantur laridum dato, vel pingue elus jusculum infumdet Id xbis M. idem mihi videtur cum Bupreste eadem quippe infere canibus
symptomata,quae haec bobus. Si vero aliud sit ammat, mini incompertis non esse ingenue fateor. Cap. XX. De Cantharide.
Esici quid in causa Pennio &Geshero fuera cur Cantharidas decantatissimas in ossicina medica neutiquam desiderandas pra terierint.Verum hanc mihi relictam provinciam lubens suscipio, atque illarum historiam sic bonis avibus incipio. - . i. Graece
dicta,apud Latinos nomen non mutat. GallisC--e laesis Catariau ΗLspanis
168쪽
spanis Cubilis Germanis grum fer gold afer. Belgis Spaensu ulterae 3 Anglis Cantarides o Dami se vocatur,quasi muscam Hispanicam dixeris Cantharidum duo genera vidimus, alterum magnum,alterum vero exiguum. Majorum aliae sunt oblongo corpore crassar, ex tritico collectae, ac Nattarum more pingues, variae aureis Lineis, quas in pennis transversas obtinent atque har in medicina potissimae habentur alia minutioreS, ma- citcntae, latae, pilosis, interiores dictae,& ad medicos usus inutiliores Mal rum quoque non omnes ex viridi radiantes videris, sed alias itc ex xerampelino; inexplicabilis omnes splendoris,&colore oculis gratissimo donatae. paruum genus Cantharidum Thoma Decataeus primus mihi communica .
vii forma nonnihild molidis p re videntur, sed virtute Canthalidea&ortu consentiunt. Harum stibLex minorum irim corpore, & capite oblongo est et sercipato Oculis nigerrimis prominentibus,antennis longis atque nigris,alis circa med is lumbos extuberantibus, quae duobus punctis argenteis, maculis paucis albis notantur: in Cicutaria herba per aestatem plerun qi. reperitur pedes habet&crura,gracilia admodum atque longa, purpurascente minio ornata. Secunda ejusdem cum prima coloris est, nisi quod antei
na, oculique virides Videmur. Caput huic exiguum, scapula globosae, atque embosae Tertiae caputo scapulae confunduntur, coloris aeruginosi, sed ocelluli picem reserunt nigerrimam alas habet capiti concolores, sed striis quia
buscam aureis micantes: pedes item piceos&breves. Quarta tertiam aemulatur sed herbaceo potiis colore est, quam aeruginoso alias praeter magnitudinem quippe omniumUinima est non differt. Tam majores quam minores istae Cantharides, non ex animalibus oriuntur, sed ex putrescente hu
--M K b, ut Aelianus lib., cap. 39 Vestatim ex Aristotele recenset. Nascuntur ite ex vermiculo in spongia denili caninae,atq; ex erucis fici,populi,pyri,traxint,oliuae, rosar:generantur enim in his omnibus vermes Cantharidum parentes, sed in alba rosa misius escaces Coeunt quidem Canth, rides & generant. Verum non sui generis animal, sed vermiculum tantum. Legumine vescunturin frumento, praesertim tritico,quo pastae,ad medicinam aptissimae habentur olfactu picem liquidam reserunt, gustu cedrum, ut Nicander prodidit. Vis earum adurere corpus, crustas obducere, vel ut Dioscoridi placet Merodere, exulcerareque, calorem incitarc qua de causit admiscentur medicamentis quae leprasserasquc lichenas, & cancri naturam habentia sanant. Ad ungues itaque psorodeis cum ceratis autemplastris idoneis impositae,ita illosa erunt, ut toti cadant. Admiscentur quoque j quae clavos auferunt. Aliqui alopecias Cantharide trita illinunt cum pice liquida,
nitro praeparata cute Caustica vis earum cavendumque ne exulcerent alte postea ad ulcera illa facta, capita,set,aut fimum murium cum elleboro pipere illini jubent. Cantharides mixta calce, panos scalpelli vice eradicant:
nonnulli paululum quiddam earum injicere solent in medicamenta, quae urinam cient: Verum m ij magna quaestio, quoniam ipsae venena sunt potae, vesicae cum cruciatu perpetuo. Verum illitas piodesse non dubium est cum succo taminea: Diuitiae by Corale
169쪽
tantineae uvae, &sebo ovi vel caprae. In medicamenta quae urinam cieant, nonnulli praeceptorum meorum solas alas cum pedibus inficiunt. Nos in quit Galenus totas Cantharidas injicere solemus, di aptiores eas judicamus, quae inventae in frumento, luteo transversim in alis cingulo Ornantur. Lib. 3.&Lib. D. de simpl. fac Menses quoque potentissime eliciunt subdita . antidotis impositae hydropicis auxiliari creduntur rut non solum Hippocr ter& Dioscorides, sed Galenus, Avicenna, Rhasis, Plinius, alijque optima nota medici testantur. Nequeo hic satis laudare probatissimum piarum usum,cum fermento, sale, gummi ammoniaco, ad catarrhi di ersiones,m-dagra Ischiatici doloris amputationes dum materiam altius centro im pactam, ad superficiem extrahunt atque absumunt. Salamandrae item veneno conferunt, ut docet Plinius Lib. 29. Cap. . Conferunt item certis rebus&certa mixtione ad penis impotentiam sive ατονώαν tollendam Veneremque plurimum promovent Cartei um ut debita mixtione S pondere exhibita si, luti sunt, ita non recte propinatae, applicatarve, gravissima symptomata, &quandoque mortem inducunt. Dum Basilia circa annum II ris haererem,
sponsus quidam a nobarbus ille nempe in Pharmacopaeo lubitans Apothecarius de pessuli infirmitate timens, quo sponsae prima nocte pudicium esset pulsurus t Archiatrum quendam celeberrimum consuluit, ut medicamemto rigescens praevalesceret, destinatumque iter cuius conficeret. Verum appetente diluculo perpetua ponis distentio sine veneris desiderio insequeba tur,is cruenta postea urina cum vesicae inflammatione accessit, aegerque nihil diu proficientibus antidotis pene elanguit. Idem quoque nobili cuidam Francosuriensi accidisse memini, cui dum Chirurgus quidam indoctus hydropem per urinas cum Cantharide intus sumpta evacuare tentaret, doloribus cruciatum perpetuis exanimavit. Habeo ego singulare quoddam contra penis languorem remedium,quocum promiscue uterer, utcunque multis Nobilibus qui veneris vulgo studiosiores videntur animos vires adauxit absque noxa uni tamen inter caeteros sic obfuit, ut a venere cui nimium
litarat sanauinem continuo mingeret, clypothymo frequenti laboraret; Sane nisi Iactis copia in procinctu fuisset, o aino interhsset venereus, is, o . . iussit o meritas salacitatis cupidinis tu poenas luisset. Atque haec dem im medica ipsarum vi, nunc ad laetiferam illam infamem veniamus. Interve- -nena maxime deleteria censentur, non solii quia erodunt, atque inflammant,sed vim quoque septicam, qua praepollent. Succus eorum in venas sive a stomacho, sive a cute ingressus, ut venenum interimit. Vnde
Ovidius cum hosti male precaretur, lib. Trist sic cecinit. Cantharidum suecos dante parente bibas. Cicero ad Petum lib. s. Epist famil. Caius accu- ite L. Cr.iso, Craitharidas sumpsisse dicitur in si eo pacto sibi necem consciscere statuisset. Gal.lib. 3.de simpl.fac. ita scripsit: Si vel minimaqiun-titate&rebus mixta idoneis intus sumantur, urinam potenter provocant, aliquando rodunt vesicam. Ex quibus patet, quaecunque ex frigiditate interimunt,si exigua quantitate sumantur, nutrire corpus posse; at quae putrefaciendo ut Cantharides nequaquam, cum naturae humana adverssentur. Coua
tem Equitem Romanum amicitia Neronis principis notum, cum in lichene eorreptus esset, vocatus era Aegypto medicus ad hanc valetudinem ejus a Caesare, cum Cantharidum potum daret, interemit. limm . Cantharides item ut idem lib.as.cap. .restatur Catorii uticens objectae sunt, ceu ven
num vendidisset in auctione regia quod eas sesterijs Lx addixerar Largius autem epota , vel Iulius foras&altius applicatae symptomata hujusmodi solent producere Accidit puncturas dolor in visceribus, qui etiam ab ore usque ad pectinem extenditur, tenes 4ncha - hypochondria xulcerant vesicam ulceratione dolorosa, penemque inflamman is vicinas illi
170쪽
partes,apostemate vehementi: postea gunt sanguinem,& frustum deinde carnis .Qtiandoque diarrhaea sequitur & dysenteria, & syncope, & torpor, mentissilienatio, nausea, gravitas, frequens mingendi aluique exonerarudae, sed sere irrita,cupiditas. Invenit eas sumens in ore suo saporem picis: quae omnia symptomata ex Dioscoride,lib. 6.cap. I Galam de Ther.acilis cap. q.& lib. 3 de temper.cap.3 ωex Rhaselit. 8 cap. II collegimus. Hoc modo affectis atque intectis Dioscorides lib.& cap. citatis, primum continuum&hequentem vomitum imperat, deinde frequentem alui lotionem, per clysteres ex nitro factos; postea ad vesica conservationem lac intus praebet psyllium Clysterum quoq; materiam aliam tum esse vult, atq; in Principio: nempe ex aqua hordei,althea, albumine ovi,mustilagine,sem. Lint,aqua oriazar,decoctione senugraeci,hydromelite, uribus pinguibus,oleo amygdalino,&adipe anseris, vitellis ovorum. Intus item exhiberi jubet lac acetosum vaccinit hydromet,grana picea majorari minora, defrutum,pinguedinem anatis,dococtionem cum seminibus diureticis nempe sem. . infrig. major. et decoctionem ficuum cum syr violaceo oleum vero de Cydonijs veluti certissima hujus morbi Theriaca unice laudatur, veluti&oleum liliorum, lutum Samium Rhasis, postquam clystere sex jure pingui infusi fuerint in virgam quoque oleum rotaccum injici vult, aegrumque in lina tepida balneari, tit. 8 cap. 17.Ipsarum Cantharidum venenum in qua parte si non constat inter authores. Alij in capite 'edibus cxistimanicue,alij negant. Conve-
venit tamen pennas earum auxiliari in quacunque parto sit venenum, quibus
demptis laetale est: adeo ut hoc venenum suum in se contineat remedium Plinius lib. II. cap. 3 . Portulacam Cantharidum antidotum esse, Lycus Neapolitanus tradidit: quod de sylvestri ymo narrat Plin.lib. 2 o. cap. 3. Qui etiam acetum scylliticum, oleum oenanthinum, lac bubulum, jus caprinum
varic commendat,lib. 2 .cap. a.&q.lib. 28. cap. Io. Atque de Cantharidum historia haec dicisuffciant, quam miror ab eruditissimo Gestero ipsoque imprimis Pennio fuisse omissam.
Carabeus est insectum, taces, quasi vagini-pennem dixeris,ε rebus putridis,& stercore nascens, eoque sese potissimum alens atque o lectans. Hunc Graeci μαε,ν, Tyrrheni Γὸ, Germani Icae , Itali Estaravajo oloter' Gilla scans,Polom Kro ite et bura, Angli Boreales Cloch vocant occidentales vero Star enia en, Arabice Canas, o Canam dicitur Avicennae Cantharos omnes mares in Grami singuli uno ore fatentur,unde facile erit AusoniiEpigrammatis sensum Dodi νέα in Marcum emasculatum intelligere, quem Rhodiginus reddit lib. 8. cap. . Antiq.lect Propterea item AegyptiiHeroum suorum statuis hoc animalc lum appingi secerunt,insinuantes virilem solam virtutem, mullabri nulla moblitie commixtam, virisvere serimus atque illustribus competere, effaeminatam vero eos danguidam dedecere. Canthari omnes senectutem exuunt, carentque aculeo. Quum tanguntur metuunt, motuque cessan corpore
indurescunt. Perperam .ala ijs ascripsit Albenus sub vasina crustacea comditas , nam experientia vidit tantum cluas,teneras illas quidem valde se giles, quapropter superveniente crusta inclusas gerunt, tutelae gratia, ne aduriusculis corporibus offendantur Nam eorum maxima pars, vel terram