장음표시 사용
51쪽
. tor cauri nominatim legari a se uestes alio quam pecunia. soleat,modo sic e Iicat Alciatus libro Parergωn septiαino,qui Iasone posset uideri interpretatus, nisi alios fugis. 4 . se huc sensum ad Vlpiani uerba diceret inti ac escendu est - Vlpiano,aut cotra uelut pecunia legas,8e rustinianus det. - intelligi sic,ut hoc definiat. e accipimus,ubi testator uese siesrinpliciter legat. Interpreta .n. Iustimanus dari aestia mala codatione,ut trafacto usustuctu pretia restituat. si si in testameto fuerit expressim cautii,ut ne in ueste aliua obserues,quu est in pecunia & similibus obseruandit,iam
y l.& habet. f. cu quis insta de uacat legis Suisio.Υ Nec hoc est dubia culo. At legata uepreca. l.fin.ubi glo.C. de pac.co. ste simpliciter,opinor ego,uideri no sicut qualitate legata esse,nec unq; ad similitudinem relictae quantitatis hoc legatum uestis redigi debere,nisi testator exprimat se quemadmodii lanima consueuit, legare uestimenta. Quid enim habet contanune uestis cum nuntiato Atteritur uestis , ata trita redditur.Nuinum extinguimus dum eo utimur,nec
. inde superest, quod tardi queat retrb. id ero cii sint
et i inter stipulantem . . sacram haec dissimilia eodein iure cententur z Nec probabiliter vers.sed haec dissimilia. εde ib. contendimus,ne intertrimenti damnum haeres subeat, caoblig. l. naturaliter nihil conas mulier quoque uestes doti dictas deteriores recipiat. - Iamune ubi Nou. col.iis. de acq. enim fert natura rei .Et uestis enim paratur in hoc utina possi duamus eam,ac deteramus. b Nec tamen quisquam uestia l. plaemnque in fina. seq.Tde mentum iis annumerauerit, quae abusu ipso depereunt, tur dot. duinq; utimur,desinunt esse, cum hoc uel detritu usu uae b Arg.I.arboribus. . nauis. T neat, ς tu in se usumfructum, & proprietate separatim ad de usus. Lutique in fin. de re.ued. nullat,illa neutrum queant agnoscere. Quod alibid Ioanc I. lex quae tutores resp. pen. nes huius nominis alter a vigesimo Pontifex acutissime si C.de admi .luto. n ut, lacopiosissime declarat,negans Eecclesiae Romanae ct In eXtrauag. ad conditorem talium quae usu consumuntur, dominium esse posse,quam in prin.& I. si autem ad res cum alioqui dominium habere constat, utensilium,libroruin, F. sancimus uer . vestimentis de uestimentorum, rerum denique omnium iure lignipeda uer .sgni f. sodalitati relictarum, idcirco, quia ovo, pane, caseo dum
.l utimur,evanescit substantia, nee usushuctus a proprietas te aut re,aut cogitatione recipit separationem.Cum enim
, . idem temporis puncto teneat, stuatur, absuiuat, nec me dium carere possit Gircinis nullaqi personaruin diuersi e l,lii re colarde suitum. pd. tas intercedat,usuffuctui locus elle non potest, re sua nemis I .i .srde usu seu . Inst. .inpia. ni seruiente, ς nec salua manete substantia, i item non pog l .ult.infn.C.de bo. quel ib. test locus dominio alterius este una existente persona SN .h Ias d. ii .f. si liber not. v. ff. de in at quae totum facit,& illico re evanescente. η Quae Di condit .ob cau. nia cum pateant ad sensum, quid uerbis opus est: l De Iui l .antiquitas ubi glo.8c Bal.C. stiniano aute facillime quis mihi persuaserit eum ab vi qe usus Ang.& Iasi. quoties col. plano diuersum non abiisse. Quis enim adduci queat, uxv.in prin.C.de haerea.Insti. Bal. credat uocula tantam legum stragem editam ab eo,qui serioueli tracta.dot. par. vii. fuit. re cum aliquid emendat,copiosiora nimbus hi bernis v ri .cOl. iiii vers. noe etiam est credi ba Mndratari' hi sui dicam quod sentio a cum Iustinianus i vino,oleo, rumento uestimenta subucit,hoc a tintost
52쪽
I.iisy.de usu instit. . in pn. Rrg. l. i. f. i. de do. ubi Bar.
eat etiam se loqui de iis, quae minutitur usu,licet supra laalumniodo uerbum consumptionis usurpaverit,in quibus perinde atque in iis quae tolluntur usu negat usumfluctu consistere .lum repugnante natura quoniam tantum de iure in corpore decedat necesse est,quantuni usus de corpo re deterit: tum aduersante ciuili ratione, quia talibus aha ud congruit usus fructus definitio,' licet Accursus ς bst aliter ratiocinatus qui quidem rationu unam a lege cos Porc .instit .de usus in prin. modius,quam a natura petiiset: altera ideo nequit huc at e glo .d.s .constituitur uer.natutinere,quia lex anteuertens ei potius ortum dedit. 4 Tras rati uer. ciuili. latio enim dominii ,est introducta,cum iam appareret hv d I .ii .uersquo senatus cos. &C. iusnrodi res usu sfructus descriptione haudquaquam cos sed remedio intro.&c.ff. de usus. cludi nee aliquid nioliri cotra naturae uetita lex auderet . ea. re. - Vnde inter legem latam de recto usus iactu, Ad factum e d. l.ii. ubi Bal .d.f. constitui de quasi usufructu senatusconsultum interiectis temporis in fin. bus, cum testator alicui bonorum suorum usu infructum s Arg. c. sedes aph. de rescrip. legali et,cellis uinariis,& oleariis plenis relictis, nihil ins Ear. l. quaesituinnuin .ii. T. si quis de ad fructuarium pertinebat. Vsus mi inlegatus fuerat, cautio. Aleae .conLX illi. nu. alii. ion abusus, ut inquit Cicero in Topicis. Quae exceptio lib. i. Alb. in dictiona.uer caetera post introductu in senatusconsulto remedium cautionis, his uers& debet intelli. renitus sublata est. Quare potior ratio est a non copetes re his rebus usu consumptibilibus definitione. uod autem Iustinianus subiungit ibidem de pecunia caeteris p re bus satis accepiti transferendis, ad uestimenta protedi no g d. f. sed L si uestimentorum debet stanquam dissimilia, secundum quod ante probas d. resp.pe.facit d. f. sancinius uer. ium est: quorum & s .pprie non est usiusfructus ob demi, uestimentis ubi sacerdos utitur nutione substantiae ut diXi uelut tamen usum etiam lis Rci. Ecc.est domina. cet non scut quantitatis, ut transsatione sit opus, ueteres h f. is igitur instit .de iust.& tu. induχerunt, g quibus suisse male amica lustinianu haud s.sed non usque ad eum ueris staquaquain putandum est. Nemo uerli mirabitur in hac re ne in primis,instit.deleg. l. ii. f. Iustinianum tam parcum fuisse, qui cogitabit plus imbes scd eum persperimus. C. de uetacillitati adolescentium,quam iuris apicibus indultu opor iur. enucl. ruisse,& humi fuiste in talium caussa serpendum, ne rerum i Ind. c. s. varietate,& subtilitate argumentorum intromissaeos a tu χ Arg. Instit. de pubi .iud in fi. ris scaentia redderet alienos,& quodam modo ingressu ar Alciat. lib.iiii de uer.sgn. ad fit. ceret. i, Quod sane non habet in Gregorio locum. Nec l δ rg.l. no onanis .it .si cer .pet. sanus aliquis re indice ii calumniam adstruet cuiquam in in .: d.l. si tibi uini Alex. consit. ea re, cuius doctrina latior e sontibus ipsis haurieta est. i cxx. quia oportu. vers. erat ergo Proinde tantum meminit aestimationis. cum tamen inteα in facultate &c.lib.vi. grum sit legatario cauere res eiusdem qualitatis restituta n d .lib. . parerg. iri,& inastimata quae sibi legata sunt,accipere. auod o In l. hacta italis . his illud Riciatus quoque censuit, licet aliter Baldo sit uisum. Q col. ii .uer ex quo nota. C. de scabensi is Celsum P uerbo,commodius, iniecto cripuisse te cuia . nup.ratario alternadi facultatem. Sed quae haec inconstantia ρ p . d.l. si tibi uini. '. , il' Fuerit igitur suadentis illum, non costituentis,aut prio q l. non ad ea . ii de condir. 3era corrigentis .Et sane est proeliuius, ut suboriatur in red: Minon.
driadis eiusdem qualitatis rcbus laticular, quam si de pecu r Arga .i. de contrahen. ciny
pia tractetur. r. bri hi legulator nos uoluerit iuuare & Livia iamia de in lit. lipta ,
53쪽
s l. pacto .detralae.l .is et desti. consilio .Quod non est infrequens. Plus admittit idems de re.uen .d.U.J.recte autem uo Alciatus,ut mulier quae principio cauerit aestimationem tust.quemad.caue. se reddituram,nihilominus usufructu expleto possit eius; Arg.d. l. si tibi uirit. dein qualitatis res restitueret aliquod forte lucrum inde u Arg.l.si mulier.f.fin.Tquod factura .sed ego mulierem audiendam non esse arbitror, ruet .cau.d.l.si tibi uini d. . cons etia si ad haeredem compendium redundaret. Id sistituitur .d. c.fi .ec pig. Alexan. d. velit eas res ipsas reddere,quas acceperat,m illis casu non cons.c .col.ii.uers.nec ob .d.l.si fuerit usa,nihilo sint deteriores,ut nec id ei liceat,s A si tibi uim &c. aliud sedet Alc ato.Minus concesserim, Π ut partim rem x Arg. l.fi.de usu Rhabi. cum partam estimationem soluat,sive pro rebus alnissis uel res
smil. lentis pecuniam dare uelit uiue precio detrimentum in
Y Arg.d.f.fi. d. l.si tibi uini d. f. minutae bonitatis earundem retro tradendarum resarcis constituti .d.c.fi. AleXm .d.c.nec recluanuis Alciatus hic quoque contra putet. λ sed&si ob flat. de reddendis rebus eiusdem qualitatis conueneri, adhuc Σ Arg. s.alleg.8c Bal.ind.quos dico h non posse haeredem dimitti pecunia.si tamen alterties vers.tu 'nsidera. C. de iur. natim fuerit concepta stipulatio,aut res, aut pecunia redodot. Bar .conccratii.rium. iiii. di ,recte uel precium,uel eiusdem generis res sibi he tradia Arg.Instit.quib.mod .re con tas inoffensa tamen bonitate pristina reddet. ς Vt austrahi. oblig. terra tum rebus tum numis haeredi faciat satis , nequeb Arga1. . fi .cum aliis.s. alleg. hic opinor debere eam audiri. ι Scribitetia Iustinianus, fac I. graece. I. si quis stichum .n. si fruituarius obierit,aut capite sit minutus usumfructum de fideius glo. l. si ita fideius lare perire,quasi alia de caussa no amittatur Ego adhuc in ues accepero .ffeod. stimentis,& caeteris ornatibus ex ueterum regulis si transe Arg.d. prin.instit.quib. mo. figurentur,uel dissoluantur amitti usumfluctum credideare contrahi.oblig.glo.l.ii. In pn. Iun. ς Unde in consesso est Iustinianum haec ipsa uix prias . si cer. pet. inoribus ut aiunt inlabris attigisse. Quo circa uerbum it d l .hoc legatum de leg.iii oc. tua uini menta est diligentissime afferuandum,nequando' Iub.de uer.oblig.col .ii. l. ii. fas emanet,aliisq; legibus cladem aliquam importet. Nec ii cit Ias.l in ecutione not. iii. de lud Omittendum, proponitur in Pandectis de usustu'uer. oblig. ctu rerum quae ulu consumuntur uel minuuntur : Vlpi e l.quid tamen. s. proinde qb. nust ait senatum censuisse, ut omnium quae cuiusq; in pari O .uluis .aluit.d.resp. pen .l. pen. trimonio essent rerum,legari queat ususstuctus,ideo eam usust.quemad .cnue.d.l. mulieris quoque rerum, quae usu tolluntur, aut minuuntur: i ta*f.j.de uerb.signifi. men nullum omnino uerbum de iis quas usu minuimus,f d.rub.de usust.ea .re.&l .i. de deinde in aliqua tractatus parte factum est. Unde appa usust .leg. g d.l.I. ust.quemad. cave.
solariat, rei satisdationem qua de in eo tractatu agitur, nequaqua ad res quas usus minuit, pertinere. Ergb non dubium est, quin sit uera opinio, ut in hoc quarto genere bonorum habeat cauere mulier,ql inde extabit se restitutura secu dii tradita ad Vlpiano stipulationis forma.Z Quae cui de stipulatio cuin interponi de rebus quoque mobilibus de beat,satius est interpretari de omnibus interponendam, de quibus nihil a senatu nominatim prouisum est,ne pars aliqua hujusmodi rerum controuerso iuri destituta uideatur. Proinde illud, ii qe' inde extabit,restitui,haud scio, an nulli potius, quam generi huie quarto bonorum cori Bar. l. si aestimatis opp. i. r. veniat .Quod Tudiscus probat: i nec iniuria, in uiam
bilia haud facilὶ non extet, R A quae sunt eorum aenniis mobilia
54쪽
mobilia, licet haec omnia temporis caussa possint deli a d .l .iutores .C.de admi .luto. tescere, unde interim ueniunt apellatione non tantia, b Arg.l.si rem mobilem d. l.qς reliqua autem quatenus utimur,ex oculis illicti manes uniuersas. f. item φ mobile. Aes.scant.Sed plura, i. statueram. Datum Ferraro Calendis itent F a mari l. per re. de aca. Martiis An. M D X L U I. po T. l . cum unus in fin.insta debo. auc.iud.pos.
FEDERICI SCOTI CO c d. l. cum imus in D.
Placetini, Tyrocinium Ferrariae septimo idus Iulias Anno Quadragesimo seXto,su α' pra milles muni quingentesima. P.S.quinto autem & uigino
tinde redditum nullo nec addito, nee detracto.
vestro positus religiosissis me Antistes,Interrex dignissime,patres omnium in tosto orbe terrarum praestanstissimi, locos heri vesperi ad interpretandii mihi ansnotatos sic expli cabo, ut iuris pontificii locum prius attingam.Is enim quoniam longe praestat, cogruentius exordium dabit. 4 In eo autem oponendo primum ru
bricam,cui subiicitur locus ille, annectam superioribus . t c antiqua de priuilininde mrmabo nonnullas quaestiones, quas quonia ues ,. ae αυ. Laio, tus interpres Gostedus exequitur in summa, locum unde peti queant,indicasse contentus ero,sicut moris est Tyroa .cinium apud uos consultissimi patres facientium. Terorio autem Ioco ad epistolam Decretalem ueniam,quae in terpretanda milii Qrte obtigit.Hanc ego conferam ad copendium, in partes distribuain, ad eam specie seu casuira quemadmodum uocant omnes) asiungam subiectis ratio tubus dubitandi simul,&decidendi Ite. pliteram cutio quimur uulgh legant post excerpam notatu digna imoae plicationi glossarum manus adin ebo: quas Gplanao diuidens, maerens,opponcns, ut mihi fuerit opportustritus uisum.Hoc loco iuuante Deo sic enucleato aggredi ar locum iuris Caesarei non seruaturus ordinem alium,
55쪽
Q. Eecti quaeitionibus,& ne ad cii insultima reseram.His omnibus ita Christo terete ope excussis ad excelletes lurisconsultos,q in me arguiuetorii spicula sunt cbtorturi .mec erta,& quantula ciique uires meae seret,id pugnabo,ut eoru conatus ad irrita re cidant. Reliquum est ainplissimi patres, ut meam examen uestra subituri rigidum illud , quidem ae pertimescendulia, sed ta incn & pium, existi inationcin commendatam habeatis. Qua in re uobis preces funderem, nisi uererer, ne suspicaremini me limanitati & clementiae uestrae dissideret. Α Pplices ergb adpcedentes haec rubrica re Cost.sntia hoc pa*cto: Quia rei aa iudicia uocati saepe obiiciunt sori psiriptione, ideo* ambiguit relinquitur ql sora deinde sequi oporteat excipiente s, meri id iudieiorum tractatui supponitur titulus des . ro competenti. Abbas uero connectit aliter: Tractaturus autor, de singulis partibus, x actibus iudiciariis, quoniam ante Onase einter monasterium de nia de fori competentia, tanquam de scindamento agendum est: Ie .iul.c.antep. de excep. idcircb praeponit hanc rubricam. Neque enim nisi iacta sint f prima q. i. cum paulus. fundanacta, suptauit. x Quid aiit sit Gni,& quomplexitu quali Val.in eleg.Sab .in Ennead. illud sortiamur ad Gobedii in funima huius tituli uos reles Ale.de quinque ped. pscr. go De Udori autem mali autoris,leste Valla, Sabellico,M Alag d.c. sorus de uer.signi. ciato,diepitu quas retulerunt in eo ut iuris Pontificii, 2 alius erit dicendi locus. Illud tantum dicam in presentia Aetoni uer bum larus pro causarii ge litium auditorio fuisse incognitum. Quod palam os cndit in sentina codicis de iurisdictione Om nium iudicium'. Qui tamen & ipse ridicula commentus est in hoc uerbo, rum deducendo.Sed haec alias,licet autem fue . rit Azo inultis post Isidorum saeculis, tamen obiit, animum ederentur Decretales epistolae. Quo fit,ut carpendus a neminest quasi legis immemor. Nam quae re Decretalibus epistolis apud eum citantur in tractatu de testibus uel alius affuit, uel ex , cerpsi Azo ex ii s quaeratabant ante Gregorii tempora, & rei ta lis dori in iuris corpus autoritatem. At Decretu legit, unde qu. aedam interdum adducit.Nam fuit eo Gratianus antiqui r V Edi I O ad epistolam Decretale hesterno die nulli assigna ram. Quod clericis & insta .Haec Decretalis intellectu Glostula rii in compendium redigitur hoc modo: Vbi Ecclesia profani iurisdictionem exercet, controuersiae clericoru in debent secundum rura Pontificum decidi, Abbas ita contrahit: Clericorum lites secundum leges terminantur,non autem ex Laicorum co
suetudine . . 'D I VI ditur autem in duas partes: habet prior concisam scholasticorum querimoniam, posterior mandatum .haec ibi, man
SPECIES uem Brinari se potest. Apud Romanum Pontifice quidem Scholasticiparisienses per literas questi sunt,quemadmodum reiiciebantur a iudicibus suae allegationes,si quana' litigantes aliquid ra iure Pontificio adduxiliunt de consuetudi
56쪽
c.pcia. I. si. C.ubi in re actio.
tita maHmus, ut deinceps talia siue petant, siue pulsen caussae ex Pontificum libris decidat tur. C A E T E R V Muidebatur clericum agentem sequi
debere eius forum, quem pulsaret. Nam perspicuum est actorem rei Brum sequi consueuisse: R ideoq; & ipsius les ages. cum dissidet i lege ciuili Pontificia, nee subest utila peccati suspitio,utraque suo in foro obseruanda est. bAttamen opposituin sedit Pontifici, eb qudd Episcopus de reg. iur. in vi. Parisiensis uice comitis est amplius, confluunt* clerici, c sto.c.ii .de arbit. in vi G.ii de Luci ci una ad eum: unde semper censeri possunt apud Eca reg.i . m. lib. etesiasticum iudicem litigare. Res igitur Pontificum legibus terminanda est . Debet* in gratiam clericorum disnor qualitas alterius ut ita dicam a luminibus obsuere: d cum tamen alias duae qualitates in eodem hos d l. i.de uer.sign.g .l.si ita scrImine separatim censeantur. ς Et ut sit assertio lubrica de ptum de Ieg.ii .facit Bar.l. cum se Parisiensi episcopo, quod uice quoque comitis obtineat, nat.nu .liii.de re. diib. dixerim hoc indultum scholasticis Parisientibus aduero e l. si Consul.de adoptio.Bal.I. sum reguIas communes Pontificis munificentia. sed quos i.iii.opp. C. de ser.susit. niam ea interpretatio capienda est,ut a lege parcius quam fieri possit,canon abeat diuersus, s arbitror caput hoc Lu f c. i.de Op.nO. nunc.l .uni.C.deletianos solummodo tenere,quicquid alii sentiant. Tum inoff.dot. etiam, ne illa expressio clerici Parisiis commorantes nisi
hil inserat. 8 Hic autem de litium decisione agitur, ut ni; g l.si quando.T de IK.i.hil officiat, quod alibi traditum est, Pontificem iudici rum Bri ciuilis ordinem tollere non posse. li sed plura h glo .clem. dispendiosam de
quam temporis exiguitas ad commentanda haec dati, & iud.Baraaeceptum . C. decori scrupulositas argumenti patiantur. stit.pec. L E po literaria Quod clericis & insta. Mandamus quat nus si quas caussas pecuniarias clerici Parisiis commorastes habuerint contra aliquos, uel aliqui contra eos, ipsas iure canonico decidatis. P RI M uin notatu dignum iuncto themate ad textum, consuetudinein ciuitatis generalem non a fiicere clericos
apud suos Pontifices litem persequentes. i Cocord.e. ecclesia Sancte M. AT ΤER um,clericos apud eχteros commorantes ne pe de constit.ubi Doritumariis quidem in caussis iudici profano subiici,sed epita scopo loci, quanuis studiorum caussa peregre agant. De qua re alibi. RT. E R Tium,ex mora quae fiat alicubi contrahi quasi domicili uin,ut conueniri unusquisque possit ant competes tribunal. Sed de hoc,loco suo. iB L R Nardus obiectioni tacitae respondet. Ait Potis ac, si contra aliquos clerici agant,caussam iuxta canones desimendam sed uideretur oppositum,proptera m actor &c. cum* dissidet a lege &e.Respodet Glogographus specias te esse, Lutetiae ut servee hoc caput obantistitis Lutetias ni duplicem personam. Qua de re pra dictum est.
HABET rubicae huius glossa duas partes, quarum in H
57쪽
priore Accursus radit ad superiores continuationem ,lti posteriore declarat uerba rubricae. Haec ibi,His ergb uer bis. Redeo ad priorem. Dictum est inquit Accursius, sus pra de in rem actionibus, & aliis quae illarum exemplo . . , instituuntur : superest, ut uideamus de personalibus a contractibus ipsis proficiscentibus . Vnde inscribitur de rebus creditis, quae uerba nemo ignorat este genera; m l.Mnhaeo. Ita. Cum autem inter personales actiones et,quae oritur mutuo , principatus detur, ob singularia quae;
ti l singularia insta eo. dam circa eam praecepta , u merith subiicitur illud si
certu in petatur, id est mutuum. Sed quoniam datur ad mutuum certi condictio specialis, ad cetaera uero credita
Q l .certi condictio in prin. in generalis, O iure additur de certi condictione' Nonulli ta
men putauerunt certi condictionem unam esse, quae generalis esset. Absolutinus priorem glosae partem,& Accur sanam continuationem. Quae quia periclitatur, ut uidere est apud Deciuin,erit alia tutior a Castrense traesta. Sunt . absolutae partes duae Pandectarum e septein.De terila igip l.u.C.deuet .iur.enucl. tur,x reliquis deinceps uidendum est. p Restat Gplican
da pars glossae posterior.Ideo ait Scholiastes de rebus creditis inscriptum est,ut non tantum de mutuo,sed & de reliquis contractibu s, quos rei creditae appellatio copraen q l. i.I.ii .in fi .l.iiii. .res .g. ea .l. dix,Rgi insta, q doceamur . Adjicit idem Accursius certus te l. certum l. nam dc si l. certi pro inviu' positum strictissima significatione,sicut apud condictio cum simil. infra eo. Iustini nu quarto libro Codicis. Postreinb sensisse quos r Arga. i. insta de codic. tritie. scribit haec uerba,si certii petatur,esse non e actionas. - QUAERO uerbum credendi quale sit, qualis rei a PellatiO,quotuplo mutuum . De quibus ad Azonein intumina tituli comparis ad codicem uos reicio.. T V N C accipio legem hesterna luce mihi attributam, . . Qui pecuniam.Sic haec lex consertur in pauca: Qui Pini si spe numerationis suturae, potest non accipere, nec it
DIVI sionem textus lic nullam recipit,quoniam uni is D .rub.deop. no. nunc. clausulae est. TALE autem est thema: Amicus quidam meus ad madi
pecuniam non habens,cum mutud centum ab eo rogauis. i. . stin, promisit intra biduum se mihi petitam quantit Imdaturum 'cui ego fidem habenx spopondi me tantundem Pecuniae repraetentaturum eidem intra calendas puta se ras.Nunquid eo cum pecunia reuerso possim non acciri Ihuiusmodi nomen deuitare e Paulus ait posse.
t l.si fui.C.de actio. & oblig.l. AT Videretur aliud dicendum fuisse, in poenitentiae lom conrodatum f. sicut insta cos CR non sit in contractibus noni inatis. t Nec dubia quintiaodati . . si illi contractus hic, quo de apimus. u Deinde si creu Doc.I. iuri en, in prin. ff.de dix*rii vj xus numerat,si urgeat debitor, ut plerisque εPin . sum est. Unde & idein obseruandum in debitore,ut cos.
58쪽
netur tame Pauliana decisio, quia hic cotractus erat inelidus,non autem initus,ut iure possit alterii poenitere.Vtq; uerum sit creditorem numerare cogi pecuniam, de quis i Gaut pauci ambigunt, non est par eius cum debitore Tatio .
Illius sponsio pura est, huius autem conditionalis si pecuniam acceperit. At nihil ponit conditio. Vnde ei debet a I.s quis sub condit. T si quli
esse integrum,ne accipiat. Huc accedat quM accepturus te omisca a. testa.
netur lacere. Nemo autem praecish ad iactuin compellis b l stipulationes non diuiduno tur, b sed liberatur eius quod interest solutione. ς Hic ta tur insta de uerb. oblig. men quia nihil interest creditoris, ratio non est,cur praes c l.si quis ab alio s. h. insta de stare quicquam debitor teneas. Porro extremum hoc ars re iud. gumentum iacit etiam cum illis, qui creditorem ad pecuaniae numerationem cogi negant.
LEG O literam, Paulus libro quinto ad Plautium, aut . ipecuniam inquit creditam accepturus, spopondit creditori Diuro,in potestate het,ne accipiendo se ei obstringat. P R I Mum scitu dignum,in mutui cotractu ineundo los cum habere poenitentiam a parte debitoris.
S E Cundum,non nasci obligationem, antequam numere 2 tur pecunia, licet promissio aut consessio interuenerit, cuprisci paliter debitoris gratia mutuum contrahatur. P O S Tremum,absque usuris perfici mutuum.Alias debitor cogeretur accipere,uel id quod interest,praestare,quoniam creditoris interesset. Q uinimo germana mutui na*tura usuras aspernatur. 4 Similiter & apud ueteres iuutuu d plo.& D .hie probat I prinerat gratuitum. Vnde Plautinus adolescens. cipalibus & l .seq.infra eod. Alex. SI mutuas non potero inquit,certum est sumaui scenore. cons. IXviii .nu. itu. lib. vi. arg.l.ro Quod suprae luculenter ut omnia, declarat Alciatus . fastis.si tibi infra eod. l.si tibi de HAEC glossa non admittit sectionein. Tantum respon* cem millia in prin. s. de pact. c. det Accursius obiectioni tacita',8c adducit loc um, qui si conssiluit de usu. & cosis .col pe. milem recipit interpretationem. Ait Paulus accepturus ad fi . lib. ii. in potestate habet,ne accipiendo &c. sed quomodo acce* e In rub. . ipturus potest non accipere Nam si non acciperit, utique . non fuit accepturus.Is demum est accepturus,qui deinde acceperit .Respondit Accursus,aecepturusia est habens accipiendi propositum,licet euentus desit.Sic alibi mulie . , rem intercessuram debitorem suum delegasse lectum est,
quae post haud quaqua intercessit. Unde constitit donastio, aduersus quam cessat Velleianum. Quod alioqui inatercessione lacta soluisset delegationem. t f l.quanuis. plane si mulier In V L TI Mum hoc scholium bipartitd distribuitur.conti sta ad uess.
net pars una contrarii solutionem, at quaestionem altera. Haec ibi .sed quid si . Revertor ad primam .Lex ait,credis tori futuro,item,ne ei se obstringat. uidetur ergo neutrii, alteri obstri tui esse ante pecuni. ae numerationem. sed alibi Vlpianus Z scribit pecuniam c rediturum exceptione summoueri pecunia non solutaviabet igitur actionem .Er g
go hic debet. h Debet inquit Accursu es no cit effectu h
59쪽
ante receptionem pecuniae. Accepturus ergo in potestate habet,ne creduri accipitaci se obliget cum essectu .sed Iasoni uidetur haec adiectio superuacanea,cum simpliciter adhibitis testibus absque
socium intelligi contractum. Vnde exceptioni locus rota It d
ne orta. Quod hic non excutio.Illud tutum dixerim I Mn Dinon coni d. s. circa. stare,qui paulo post intelligit Vlpianum dare exceptioneII
spem numerationis,cum testes assuerunt *ψβψ ID,
Cum effectu autem non debet, quia de pecunia non numera Φlo eycipit. Quod intelligendum diuersis tamen casibus, in inter ora I ius hic explanant. Addat & de in factum exception is de hacten Argredior secundam scholii partem. Quaerat Accursus accepi pecunia k l. qui romae sub usuris in annum,elapsis quattuor mensibus osteroso Πης ἶin prin . infra de mestribus usuris creditori,an rure contςnd ,VI x Πpra ' i iida. 1 utib. Oblig. dicium. n. creditori fieret in reliquo laenore. Quod non est ad Eiusdem pro insgnibus oratio. CVM Ego praestantissimi auditore, totius ordini, huius amplissimi suffragio mitterer ad suscipienda in conspectu uestro insignia,quae lolei P ferri iis,qui in iure pontificio,&ciuili rudimenta apud hunc ipsuin Orposuerunt,ita me parabam,ut omnem consilii mei rationem uobis πῖnerem. Verum duae res pene de sententia me depulerunt ,negocii inagndo,contraq; exiguitas ingenii cum per se infirmi tum inopis ab Gerci tione dicendi. Vix enim semel in patria apud Ioannem Montanum lupimi ordinis antistitem illustrissimum, quem honoris caussa nomino, cuadesset studiosorum multitudo meorum civium corona frequen ,egi praesecto recentis Academiae deligendo nee dum studio iuris ex animitcntia maturus. Ad quod liaud multo post ubi me contulissem, humani ribus literis deinceps mihi supersedendum putaui: & satis exillimam ψxs generis eius libros obiter interuiserem , ut x id agerem, quod ag b-m, Mec ideo tamen bene partum male dilabi sinerein.Quod ii olitanis amenti simi suisset. Tuni animus ipse non habuisset tantum roboris , ut tuto ain duus in dissicillimos legum scopulos incurreret. Quare suit intriuetu Mustrum nonnunquam relaχandus.Quod magis etiam probandum esse a ptror,quia inde hausi multa ad iuris intelligentiam necessaria .Et aliena quidem studia sic colui,ut ad ius ciuile referre,quae licebat, ea in prinnβ ς in rarein quae uerd nihil attinebant, leui ut aiunt brachio tractarem. Cum igitur oratoria facultas parum adiuuaret,eius studiu remisi: nullan ONtionem nec conseci,nec pronuntiaui amplius, nihil in aspectum, lucem pProtuli. Q ad fit,ut prius haec bona sint eruta, quam radices agere potu runt Consilia autem mei tam multiplex ac uaria est ratio,ut eam uerbi cosequi longe sit mihi difficillimum.Tot denique, ac tantae res sua sponte με currunt,ac sese offerunt,de quibus agendum sit mihi hoc tempore, ut v rear,ne eZilis, ac ieiunus appaream, si de his loqui homo nullius Oratorix lacultatis perreXero. sed tame quoniam nihil dubito auditores candidatimi,quin frequentes nunc adsitis, sub mihi de hac re differenti uacuas a. re ,benjgnum p animum quae uestra est humanita praebeatis, dacam .
lGUA ita dicam,ut mali in eloquentiam, qj meum a uobis osticium ro
60쪽
PRO IN SIGNI B. ORATIO.qubi .Multa autem praeteribo,quia dies abit,urgentq; temporis angustiae: deinde de me ipse loquor inuitus, quonia fieri uix potest,quin aliquod uerbum eZcidat, in quod a parum candidas possit invadi. Ac primum
ego cum tempus moneret,ut deligerem quam uiuendi rationem sequi uel leni si vitain silentio nollem transigere anquain adiecta quadrupes ad pastum,& a re militari animus nescio quo modo abhorreret, quae tamen maioribus meis aliquid Brtasire nominis attulit literarunt studiis me to tu tradidi,& tria operae conficiendis uersibus, epistolis, id* genus leuioris ' doctrinae lucubrati uculis, historii scp pnoscedis,nec no in ascisceda latinae linguae peritia,& uocum orisine,usu, ratione rapendenda, obseruandis collocationibus uerboru,& sacris autoribus tacutiendis impendi, ut qua tum progressus secissem, nihil me poeniteret. Quod tamen non Marti sed Mineruae a puero me cosecrauerim,& amore literarum fatebor enim semper flagrauerim, Antonio Mario parenti meo optimo acceptum penh refero cuius ego uideri possum esse similior, qi fuit ille maiorum. Is enim nesquaquam in postremis Philosophiae affectatoribus fuit. Quod declarant habitae cum Dominicanis sodalibus scholae. Natura igitur facit. potuit efficere,ut patri sinitis esset filius, euin* imitaretur genere studii, ac uitae. Nam praecepta quae magnam 8e ipsa uim habent, nulla ab homine prudestissimo ualui accipere quibus accedente patrio affectu inflammarer ad uirtutem, proptera quM migrauit h uita me adhuc intra cancellos insantiae constituto. Vnde Propertianum illud merito usurpaverim , Offa legisti non illa aetate legenda Patris. Veruntamen quod potuit cumulath praestitit, exemplo ad inii, tandum retusto,& optima haereditate,omni li patrimonio pstantiore glos ria doctrinae,ac uirtutis. Et ut sit ainbiguum,utra praecellat gloria,bellicane,an literaria, de quo non habeo necesse hic ilicere, cum nec de paretis 3e maiorum collatione uelim agere, nec ad me quicquam attineat haec constentio uirtutum,atque conflictio,qui non quod optimum ciaeque enim taxium optioni meae tributum uelim sed quod est mihi accommodatissima,& quod me assecuturum sperem,sequor quil non tam,ut nobilitate maiesriae & prosectus magnitudine caeteris praestem,studeo, qi satago, ne in re honesta cui sciuel me dediderim,relinquar ratremus: certe prior illa pauscis hominibus plurimorii paratur malo. Haec eos quoque nobilitat, quos carpit,ac damnat. Hic Se qui uincit,& qui uincitur nullius Incomodo, sed omnium bono id lacit. Plec ignorat quisquam solere hanc suis cultoribus immortalitatem parere,qua non se tantum es illos etiam ipsos duces alio Quin contectos ac sepultos db Obliuionis situ uendicant. Cum autem post uaria studiorum genera iuris quoque scientiam attigissem,& mihi iam qua in disciplina potissimum elaborarem, statuendum esset, ne multa niouens nihil promouerem,statui denique in eo genere literarum aetatem costumore illudqi principali studio sequi,quod reliquis antecellera,quo inurus elus & ornatus iis aliquedo usui esciri, quibus me natu esse intelligebam. Facile autem cogitatione percepi iuris studium caeteris omnibus multo ei se praestabilius ac fructuosius,ut quod & hominum comodatatibus ubi*consuleret & propius ad diuinam rectionem accederet. Cuius praeconia suae post it ingenii uis persequi, & cogitatione ipsa compi Que ues