Starożytności warszawskie : dzieło zbiorowo-zeszytowe

191쪽

quod Illustrissimus olim et Reverendissimus dominus Christophorus SZembeli, in certo lando haeri- ditario, a religiosis patribus Franciscanis quaesito, domum Orphanotrophii erexisset, ibidemque in eodemmet fundo, de consensu tam olim Illustrissimi et Reverendissimi Sgembeli domus Orphanotrophiilandaloris, quam etiam de consensu constaternitatis sancit Benonis, domum correctionis erigere prae- concepisset, prout de facto sumptus non modicos, ad sustinendam in eodem lando domum correctionis exposuisset; accepta denique certe nolitia, quod idem landus virtute transactionum, cum religiosis patribus Dominicanis conditibnale initarum, ob receSSum eorundem patrum ab incoepta fabrica eccle- Siae et conventus, ad suos haeredes proprietarios videlicet Magnificos Setymanowskie certo certius redire debeat, nonnisique superficies quaedam, per

religiosos in Christo patres Dominicanos de Obser-Vanlia comparata, religiosis in Christo patribus Franciscanis sit sui praemissum) vendita, per eosdemque religiosos Francisoanos Illustrissimo et Reverendissimo Christophoro Sgembeli proluno episcopo Livoniae et Philadelphiensi nominato episcopo pο-Snaniensi demissa, majoris securitalis ergo Super huncce landum, Magnificorum Sgymanowskich haereditarium, ab eisdem primum donationem mBnuBlem de data eius in bonis Milanowell, die vigesima prima mensis aprilis, anno millesimo Septingentesimo trigesimo tertio quaesivisse, demum privilegium o Serenissimo Augusto tertio rege Poloniae selici-

192쪽

ter ad praesens regnante, ad erigendam ei sumandam domum correctionis, in hoo ipso specifico expresso lando, a Generosa Christina SZymanowska capilanea vissogrodiensi ac filiis ejus, pro hac sundatione manuali transactione donato, Sub die vigestina sexta mensis ianuarii anno millesimo sepligentesimo trigesimo sexto exportasse, approbationemque in comitiis generalibus regni, landationis domus eorrectionis et privilegii eo intuitu ex cancellaria regni emanali, anno eodem obtinuisse; servatis itaque his de jure servandis, insuper donationem authenticam coram aclis civilibus Antiquae Varsaviae, seria quarta post festum Nativitatis sancti Ioannis Baptistae die scilicet vigesima Septima mensis junii, anno itidem eodem millesimo septingentesimo trigesimo sexto, a mentionalis Magnificis Christina Sgymanowska Capitanea Vissogrodiensi matro et Mathia Sgy-manowski moderno capitaneo Vissogrodiensi filio, superhunc landum idque pro sola landatione et usu domus correctionis Vulgo cuchisug, nulla vel minima lacla mentione orphanotrophii quaesivisse, taliterque in certo jam indubitato lando suo haereditario, erectionem et ordinationem perpetuam domui correctionis praescripsisse; Nobilem quoque Bychoves per speciale sui instrumentum, pro directore ejusdem domus advitalitiali constituisse, circa quam domum conservationem nonnisi puerorum Orphanorum

bona fide appromisisse, nec iisdem dispositionibus flante vila Illustrissimi et Reverendissimi Christophori Sambeli per quempiam nec per metipsum

193쪽

recalcitrasso; quinimo iisdem adhaesisse probabiliter repositis documentis deducitur; quo circa nos commissarii Sacrae Regiae Majeslatis allentis praemissis literatoriis documentis, juribus et privilegiis, soli unico domui correctionis servientibus, landum totum et integrum in latum et longum prout ad pra Sens extat et extenditur, tanquam Illustrissimi et Reverendissimi Roslkowski episcopi Philadelphiensis Sufraganei Luceoriensis proprium haereditarium constituimus, per eundemque ex laudabili gelo domui correctionis applicatum, eidem domui perpetuo adjudicamus; circaque eandem domum regimenque ipsius, juxta praescriptum olim Illustrissimi et Reverendissimi landaloris, Nobilem Carolum Bycbovei pro advitalitiali directore declaramus; imtervenientibus vero ejusdem Nobilis Rychovei salis,

electionem seu assignationem alterius directoris, pro libitu et beneplacito Illustrissimo et Reverendissimo Supremo regni procancellario, tanquam ejusdem domus inscripto prolectori potestatem relinquimus. Decisa tandem et resoluta causa juris videlicet proprietatis fundi, sublatoque landamento dominii per confraternitatem sancti Benonis praesenti in causa acti et obiectorum, ad Iectionem inquisitionum per partes educlarum sese contulimus. Quibus lectis et per omnes circumstantias trutinalis et perpem Sis, quoniam ex eisdem constat, nonnullos confratres confraternitalis sancti Bononis, curam et dispositionem super pueris orphanis ibidem in loco com- manentibus , reclinatorium nonnisi participantibus praetendentes, contracto odio contra Nobilem Rychο-

194쪽

vel directorem, aliquoties jurgia, rixas, contentiones et lites movisse et allentasse, minimeque consideratis meritoriis ejusdem actibus et operibus, stante provisoratu ejus laudabiliter per eundem gestis, denique oblitis beneficiis non tantum domui correctionis, Verum et eonfraternitali praestilis, eundem malitiose et irreverenter qua provisorem tractaSSe, et nonnullis suis delationibus coram variis distinctis personis proSecutos esse, ac per Saepe facias Bemulationes projecta ac dispositiones ejusdem directoris, in augmentum hujusco domus correctionis studio ei industria elaborata, per Sinistras coram magnalibus delationes destruxisse, et non tantum eundem Νobilem Bychovei certis in Occasionibus benefactorem, provisoratu confraternitalis suae per subtiles modos privasse, rerum et per Saepissimas invoIuliones ad regimen directoris competentes, sub praetextu curae tractandorum negotiorum domui orphanotrophii servientium ingesisse, et sere a sundatione directionis praelatae domus eundem Νobilem Rychovet exuere, eandemque landalionem ac ipsammet domum correctionis sub suum dominium et dispositionem subjugare conatos esse, eoque s- ne nonnullas personas violentas et infames, ad exedicendam fabricam praetextu ac si majoris fabricae ad intercipienda et appraehendenda aedificia ac mansiones, ad domum correctionis proprie spectantes obtrusisse, et introduxisse; tum quoque mulieres non sine majori eveniendo Scandalo, gratiae ac si pensurahendae lanae Velle acceptasse, et nonnullos magistros cum uxoribus personas rixosas: admi-

195쪽

sisse, ipsisque pro assignandis mansionibus quamvis ad domum correctionis Spectantibus, eundem Nobilem Bychovei stimulasse, eundemque praemissa recusantem irritasse et ad jurisdictionem spiritualem cui non suberali malitiose detulisse, decreta visitationis eo intuitu effecisse, magistris et aliis sa-bricae famulantibus qualenus sine ulla dependentia a directore sese gerant demandasse, alias denique personas acalholicae fidei ad praelatam fabricam

Suscepisse, et cum summo scandalo sese gerentes, per Nobilemque directorem delatos non increpuiSSe, imo eisdem dissimulasse et in majorem oppreSSionem in praelata domo, easdem person conSerVBS- se; famulos domui correctionis inservientes Oppres Sisse et verberasse, ipsique directori in provecta aetate existenti vecta furibunda protulisse, et toto serme tractu malitiose cum eodem directore procedendo, processus varios vexatorios eidem insinuis se, in damna et Iilis expensas evocasse, et eadem causasse. Attentis itaque tot inconvenientiis, damnis, injuriis, incommodis. scissionibus et aemulationibus, in meram et pathesicam suppressionem, ac sero extinctionem landalionis, praesalae domus corre tionis vergentibus, cum etiam constat praelatam domum correctionis a dicta confraternilato diversas Servitutes idque ex eo: quod incessanter ape'riendo et occludendo portas tam pueris Orpbanis, quam eorum magistris sive ad civitatem exeuntibus, sive abinde redeuntibus et non modo ipsismet, verum etiam aliis plurisque personis ad illos adve-

196쪽

nientibus, tum et alliis insectis, incommodis ac periculis in consideratione praehabilis, quod major

porta in eadem domo persaepe praecipue sub tempus desiccandarum lanarum in campis, lignorumque pro soco convehendorum inocclusa remanere debeat, et per constaternitatem praetenditur, exindeque sequestralis personis facilior fuga patere solet , tum etiam ex ratione vicinitatis casernarum de quibus non tantum milites, verum etiam diversi status homines circumeando Versus eandem portam, cum eisdem personis sequestratis in cavedio domus correctionis laborantibus, facile in hocce cavedium irruere, et in colloquia cum incarceralis intrare, accum illis colloquia varia exercere, ad efrangendos carceres 'Sive compedes clandestine ipsis instrumenta subministrare possint et valeant, prout de facto

hac ex ratione evenerat circa revisionem carcerum, cardines ferreos et murum Vix non transferatum in campum eXcussum esse, et certae personae ad fugam occasionem dedisse, tum quoque ex occasione habiti prospectus in locum, in quo sequestrali castigantur et delinentur, ubi pueri orphani cum

eorum magistris ac magistrorum uxoribus et famulabus, apertis sibi senestris dum castigatur persona, spectare non debeant; ac praeterea Sive Vespertino sive nocturno tempore, cum iisdem Sequestralis personis per senestras colloquia secretiora habere, ad chartulasque conscribendas modos subpeditare, conscriptas ab ipsis recipere et illas quonam voluerint sequestrati tradere: subveniendo tan-

197쪽

dem majori securitali hujusce domus, et tam laudabilem ad exemplum aliarum nationum, Summeque necessariam hanc manulenendo landulionem, habita insuper ceria informalione, quomodo praelata confraternitas cum Suo orphanotrophio, ab anno millesimo sexcentesimo vigesimo tertio originem trahens, intra moenia civitatis Νovae Varsaviae versus ecclesiam sancti Benonis orphanotrophium loculum habuerit non modo ad praesens ultimae ruinae eXpOSitum , tamen vestigium sui landi habet, suscientiquelandalione praelata confraternitas provisa Sit, proe- scindendo ulteriores discendias inter praesalam domum et constaternitalem, adhuc usque non sine Scandalo existentes, quibus communio landalionum diversarum utpote orphanotrophii cum consi alernitate, quae est una domus et fundalio de natura sui spiritualis, ac omnino tam in temporalibus, quam

spiritualibus jurisdictioni spirituali subest; domus

quoque correctionis, et fundatio ejus quae est de natura jurisdictionis saecularis materiam praebet ac perinde intra ambitum unius ejusdemquo loci, et sub uno eodemque tecto, ullatenus commode et ex3cto in tam arcto et angusto loco gubernari queat, binaeque jurisdictiones sino collisione subsistere valent; ad extremum, eo vel maxime in consideralione prBe- habito, quod Honorata confraternilos cum Sui S Pue ris orphanis, lando suo eodem proprio ut Sul la deductum est omnino caret. Quapropter ex his et aliis profundioribus rationibus, animum juSlum permO- ventibus, utililali publicae Succurrendo, majorique

198쪽

commodo ex unica hau in regno landalione domus correctionis per privilegia et constitutiones approbatae subveniendo, utque magis haec eadem domus correctionis in subsidiis benefactorum et ampliori landalione reflorescere possit, suisque distinclis juribus et immunitalibus gaudere, meliori quam hucusque provideri regimine valeat, praelatam con- fraternitalem cum eorum pueris orphanis, de lando et loco praesenti amovendos esSe cenSemuS, prout de facto amovemus, injungendo quatenus praesala confraternitas, a publicatione praesentis decreti inquatuor septimanis ad pristinum suum locum et sundum proprium ad ecclesiam Sancti Benonis Spectantem transferri curet, de locoque praesenti condescendat, idque sub rigore sortis rumalionis, adhibita etiam executione militari ossicii castrensis varSaviensis, eidem confraternitali praecipimus et demandamuSQuia lamen Honorata constaternilas jus liquidum quoad summam quingeniorum laterorum imperialium, pro currenti Vero Summam quatuor millium fore-norum polonicalium efficientem, per Illustrissimum et Reverendissimum olim Cliristophorum Sgembekepiscopum prolunc Livoniae, pro aedificiis eodem in lando per patres Dominicanos desertis, iisdem patribuS eX0lulam eandemque confraternitali sancti Benonis applicatam et dispositam; studendo itaque

ju Stiliae, summam eandem quatuor millium storenorum polonicalium memoratae confraternitali adjudi- cornus, pro salissactione cujus exolvendae Summae, eo alienio, quod ipsa domus correelionis in statu

199쪽

Satisfactionis non est, imo magis majus exigil subsidium, ad Illustrissimum et Reverendissimum Nodai-cki supremum regni procancellarium, aSsignatum hujusce domus correctionis prolectorem remittimus. Quo vero spectat varias praetensiones confraternitatis sancti Benonis, ad domum correctionis, directoremque ejus habitas et praesumptas, et e converso Nobilis Bychovei directoris, intuitu summae duodecem millium norenorum polonicalium ipsius propriae, decretis adjudicatae, in necessitates hospitalis conversae, sopiendo inter praelatas partes ulteriores lites et contentiones, perpetuum iisdem partibus respectu praemissorum imponimus Silentium, et ne amplius Se Vicissim perSequantur, nec quocunque iitulo in jus provocantur serio interdicimus. Quidquid vero Nobilis Carolus Bychovei director domus correctionis, tam in necessitates domus correctionis, quam puerorum Orphanorum et domus hospitalis, de suis propriis summis hucusque in varias aediscationes et conservationem domus exposuit, et id totum domui correctionis spontanea sua voluntate

applicat, nos ejusmodi laudabilem intentionem Nobilis directoris bonum publicum et integritalem domus correctionis semper prospicientes approbando, huic domui correctionis perpetuo debere cedere declaramus. Cum vero domus correctionis ex Suo instituto et erectione, cum domo hospitalis erat connexa, Bd praesens autem seperata, per minuS prae Visam Ordinationem, quomodo se distinctim gerereel bonum ordinem ac regimen, Servare debeat, No

200쪽

bili directori quem pro advitalitiali esse volumus

injungimus, qualenus captato bene viso tempore, Illustrissimum et Excellentissimum dominum Supremum regni procancellarium, qua ejusdem domus correctionis prolectorem adeat, ab eodemque novam ordinationem et dispositionem. juxta mentem et praescriptum landaloris exposci curet, juxtaque eandem ordinationem ipsemet et caeteri pro tempore existentes directores sese gerant, serio praecipimus eldemandamus; Nobilem vero consortem Nobilis directoris, quod si acciderit maritum ejus prius de hac

vita decessisse, circa assignatam per anterius decretum commissoriale in domo correctionis mansionem Conservamus; quo Bulem allinet obligationes varias a variis personis chartas, membranas, tum etiam res varias mobiles, instrumenta ad fabricam

spectantia, domui hospitali Servientia, ejus propria, per seorsivum regestrum conscripta, et eidem directori per confraternitatem tradita, quatenus ea omnia idem Nobilis Bychovei director, circa evacuationem puerorum eidem constaternitati extradat, idque sub poenis arbitrariis i demandamus decreti praesentis vigore.' dosephus Andreas Zaluslii reserendarius regni Abbas Vochocensis V. B. et F. Sacrae Regiae Majestalis commissarius manu propria. Locus sigilligentililii cera rubra expressi. Ioannes Chrisostho. mus Krajewski instigator regni Sacrae Regiae Majestalis commissarius manu propria. Locus sigilligentililii cera rubra expressi. Post cujus quidem de-