장음표시 사용
381쪽
hens &de se. obliq. stellar. fixa r. ad latit. locis r gr. 2 miri ali
1 3 Austratior Sept. partis arcus Q a17 Trium capitis H autecedens a Praecedere incoise Equuleia 8 Sequens in captie Equulei
382쪽
Tabula amplitudinum orti v. different. aseensiona I. &
383쪽
NOMINA SPELLARUM 39 Iu dextra mauu π: A lirri se ..
76 In dorso I, sequessas Apex trianguli
384쪽
Caput VI iiDe ortu & occasu stellarunia.
Epin hori rete rem omnes stelia ortamur ct occidunt 3 propterea quod polae
mundi in Lori onte vero collocatis j cum o terra instar puncti sese hab/at ad nimiam ex reponem supremi coeli, ct horizontem Ussatim eum vero pro inuniat; nec esse stellas motu quotidiano terrae etiam vicinis opolis,sursum cle- mari,ct deorsum deprimi , nec ulta sis immune esse maris, ut loquitur Lucanus in obliquo alta tantum vices ortus o oceasus habent. quarum deest. Hi Complemento elevationis poti: reliquae velsempersupra hanentem eminent, vel semper latent.' Relati in hac nostra Septentrionali ebliquitate sagr. 2o ista stella tantum oriuntur ct occidunt quὰ declinatisi em minorem habent ψ7gr o . Reliqua si Septentrienalem majorem babeaut. simparsi/ra boriΔontem eminent: Si Australeviscnsper nista b it pntem deplessa occubantur.
Quae vero oriuntur & occidunt, taciunt id, aut una cum Sole; cuiuis modi ortum do occasum Astronomi & Poecae verum appellant; aut paulo ante vel post Solem; cuiusmodi apparentem seu Heliacum V canti Contin-Verire vel Cos- gis autem verus ortus o occasus, vel mane, CT Matutinus Graecis cri ni v ' i AR φ ιών; undeselia Sole oriente ct ipse oriens, ortu Comico oriri; occidens vero, o euyu Cosmico occidere dicitur: Rel vel'eri, ct Vespertinus, Graecis ἀκιον pedatur; Mnesieta Sue occidente Θ ipsa occidens, occasu Acronacto occidere; Oriens vera,ertu Aaron cto oriri dicitur, uischemata adisncia Uiendunt.
υntur quae deis lib. . Tamenclinationem ha natio minor bene minorem Complement elevationis p - aclo ἐκ ut Eendi ortum elim.
, Primum igitur ad rimos redum ortum verumstellae; iis horizonte quidem recto ,se e recta quaeratur alcensio itina caput semum: In borironte vera obliquo. selia obliqua inet estieetnr ascensio eonveniens obliquitati locistropo kr,ruxta caput praecedenso risi ex tabulis Urensionum accommoiam loco assumto, scto areali
385쪽
i resu qu.eratur cui modi gradus Oisticae cum reperta a sens me em reae tum enimgra sim cum Sol occupa Σerit , p. lla onum matutιnum υeιum habui: il positum cum tenuerit, stelia ον tu vis' nico emerget.
Secundo adco noscendum oc afum verum stellae, congruit quidem in ho.
rizonte recto occasus vessertinus cum o tu maculino, o viceversa occabus ma. ID ntis cum ortu ves3 nins ιuxta veroo I . ..Chronice descendit i . diis quod Cos ce surgit:. Cosinice descendit stilus miod Chronice sirgit.
λd explorandos ergo occasus stellarum .' descensiones obliquae earundem ex praee edenti capi e prius cognoscantur. Pollea illis cognitis adrientur ad descensionem obliquam semici icialis : Ac tandem videatur,em Eclipticae loco aggregatum congruat . secto, ut capra monuimus , areali in convenientem tabulam ascensionum obliquartim ingressi. Eundem enuia Eclipticae locum cum Sonen uerit. itella Ma. tuti mi in oecas irri verum habebit : Opp situm vero dum cccupaverit,vesper iliis oc-aasu cum Nole domerxetur elati sit quare du oculi N re ora tam vel=ertinis quam matutinus in no ba o liqui. ate sagrad. aomin. Primum eius L ensionem obseqγam ex precedenti ta 'nexolligo 8s rem 2 cPsed ardo ad defensionem. venanis ianulum i 8o levis: agere simur temp. 10 min. 2.
386쪽
dem axeum Eclsetica una cum araretato asini dentem,ex tabula a relio um obli Esum . qua tam venit obliquitari loci propositi quaero, quisese osseu 29grad 8 miu. M. Sole igitur hunc locum filii pti. a praιurrante, quod sit ii Noremb. mane ex opposito Solu, maturi ι ιε Mingit octasita Palilicii rnoeninin acιidit cum Sol ν' m Ecliptiis locum nemps 19 graa. 8 mimur di iraret, quin sis iam dis Massi. pparem seu E parens vel Heliatus oram ct occasussimiliter ess υHMatutinus,-I V Heliacus o ru stertinus. Matutinus ortus est, cum si ita mane ante ortum Solis prius non vi ενi., quis h. Est D pri n rere iscipit: quod sit ,cum vel LIA: stesta, aut Stella a Sole runt Matutinus Heressa eri, ut amplius radiis Solaribus non texatur. Cadit hie ortus in omnes sellas eam fixas quam errati as , excepta Luna , que Heliaco ortu matutino nunquam oritur. Occalus Hesiacus notutinus eri , cum stella mane ante ortum Θωisa primum di pares: quod sit cum sella ad Solem ita fertur, ut radiis eius condi incipiat. Congruit hie occueus . z ct 2 tantum,non ιtem reli ruis erraticis re
v. I v. Ehii Vc spertinus ortus est, cum sesti rue vesperi post oreasῖm Solis viis appanus ruit , primum in con Iectvmprodit: Fit tacortu r, cumsi ina velo iore motu a S,Ddigreditur,ct ex radiis rivisese expticat. Cadit autem simititer ue Arior occasio tantum in s p ct Vespertinus occatu, cit, quando sella vesteri post ocia-Ρἐπ Solo prius visa, primum occultatur. EAccidit hic occasus eum vel Sol ad fleniam , v I etiam sua ad Solem ita maυetur . ut radiis Solaribus obfuscari incipiar e
tumColmicurvis Figura de ortus Heliatus vel pertinus oceasum Acro nyctum siriolis
Onis ct occasius matutini ortae ct actam vespertini
Etsi vero ortu 3 Heliacus matutinus,onum cosmicia verum; st ortus inliacus esse, cis vestertinus, occasi- Acronyelum verum,H0Mor diebus siquitur e Rusums occasus in um, de Heliacm matutinus, Cosmicum ortum verum i ct occasias Heliacus vespertinus oc
387쪽
vaseum AcronIctum verum aliquot diebus antecedit: tamen consentaneum en in treυallum, quod huic ortui ct occisui congruit, in omnius steris non posse se adem. Cum enim moenitudo ct DSeste arum multum disserat , ct everiamur vesseri
maiores ae lucidiores siens citius in conoectum nostrum prodιrritardius minores: Uuane vero citius minores evanescere CT ra tis Alaribuae obfuscari, quam maiores e Constat maiores cT lucidiores misus, minores υyro maius requirere a Sole im
per vallum , ut o appareant 2 di 'areant: ct multum certe disi militudinem apparitiori, ct di 'arisionis biiuυat inclinationis sphaerae diversitas.
' Constituerunt autem artifices, ex diligenti Observatione . generales 'termi 'bos apparitionis & 'occultationis in Circulo verticali ab horizonte ad Solem numeratos Stellarum fixarum quidem primae magnitud. in gradus: Secundae M : Tert: tometri. is: Quint: 6 Sext. 37: & minutissimarum i 3 gradus, ad quos si Sol infra horizontem adhuc distet, 'incipit mane crepusculum matutinum, cic finitur vesperi erepusculam vespertimina. Erraticarum vero terminos prolm. cap. 1 lib. I s Al. ni 1g. constituit. In B li grad. In A iz: In J io grad: sonii n. v m V io grad. Lunare et tu, terminus non tribuitur quandoquidem ob diversim eius positum ad Solem in ascensionibu , et adiaci rectis vel obliquis; latitudinem Septentrionalem vel Austra Iemi motum velociorem vel tardiorem, & obliquitatem horizontis vel maiorem vel min rem *alixs citius co ni picitur. & tardius evanescit . aliis tardius conspieitur Sc citius evanescit, imo interdum statim primo post coniunctionem die , interdum secundo, i liter dim tertio demum in conspectum nostrum producitur, quae omnia singillatim evolvere huius I ei non sunt aeterum ut cum is stellae cognoscas ortum vel Oeeasum Heliaeum, susscsti primo cognitum esse angulum .' quem in proposito horret Onte punctum Eclipticae hellae coori essis cum sinitore constituit, Postea cum illi angulo termini adducti appa-bitionis Sc occultati his respondeant i & angulo recto, distantia Solis in Ecliptica ab Ilorizontei quaeratur tantummodo di-
santia illa simplici analogia, Sc habebi-
'itur quae seum: Nec Videtur cosaltum iuriis maiori uti subtilitate. Innotescit aut em angulus , vel iiuxta adiunctum sche- 'gna. in quo Meridianum repraesentara: rculus Α 8 C, H 'ri Zontem 5 D C, PE e viatorem G IH Zodiacum E DF qua- 'etrantem circuli declinatienum L DI, . in quo puncti Eclipticae D, decli flatio' e st D I. areus apparui onis in circulo et licati numeratus M. in Ecliptica I M. Primum e go quaeratur propositit taci Ecliptieae Dicit in qua pella oritur, a cingulus. quem cum ti m Lonte recto vela ieridian constituit L D X. hac analogi x: Quae est ratio sinus Complementi declinationis loci Eclipticae propositi DL. ad u.
cultationis stetiarum sunt In tuta Ia Erraticia Ratio ellierem ca
sum Heliacum. Pti mo quaeri me angulus Belipticae quem ista stella cin Rendens etiam horironte es,
388쪽
ad sinum eomplementi maximae deelinationis LX: Ea est ratio snus qstadrantis seu
anguli L X Drecti, ad sinum anguli. quem Ecliptica cum meridiano & horizonte re ct c constituit ΚDL: Gq ι hie angulus in Eclipticae quarto & primo quadrante die. dietatis ascendentis. Borealis Orientalis, in secundo &tertio quadrante medietatis deinscendentis, Meridionalis Orientalis. Postea investigetur angulus differentiae L DC.
quem propositum P tinctum Eclipticae D cum horitcnte recto LD & obliquo CDe Format, hac analogia: Quae est ratio sinus complementi declinationis D L ad sinum e etationis p Ii L C . ea est sinus quadrantis seu anguli recti DC L ad sinum anguli
differentiae L DC. Angulo di Terentiae invento, videatur num punctum Eclipticae propi situm sit medietatis ascendentis vel descendentis. Nam ii descendentis fuerit. angulus differentiae iungendus erit angulo, quem facit idem Eclipticae punctum cuiri meridiano vel li rizonte recto .& aggregatum auferendum a semicircular di ascenis dentis. subtrahendus erit ab angulo priore , ae remanςbit utrinqι angulus Eclipticae es horizontis quaesitu S. Iritati sit quarentinornu Helia in comis si seu RMusi. que stella se unium se Mnem ετη--
zontem D BC. Aeriatorem ED F. Medietatem cireuli verticalis A M L. Polum mundi punctum O. Data ergo alleuius stellae in I. obliqua ascensio ne GD: veluti 'ali licio . cuius ascensonem obli-q' m cap antee edente ad annum Christi i6io Osefendimus secundum Copernicum i pari: ἐαI .
addito quadrante D F yo grad nota erit aseenso re- resta imi coeli G D F isi pari. 34 mui, simulque ex Cancine a scensontim rectarum punctiis E lipti eat Κimum coeli transens, qui est ygrad g/ St. & ex Canone declinationum Eclipti eis eap μ deelinatio FK t pari. sp C see quς si aufertur a Complemento elevaricinis P ah c F s7 paria ες /,cgm declinatio sit Septentrionalis Additio enim institueretur si en
389쪽
et Australis remanet areus G Κ is pari. eo , 3, .Porro eum nota fit ascenso obliqua G i pari. IV, erit ex Canone alcen sonum obliquarum proposito horizonti ae-
part. I, erit ex Ean ne alcentionum obliquarum proposito
eommodato , notum quoque punctum Eclipticae H simul asce. dens is pari. Is ra,&consequenter arcus Eclipt. ΗΚ 13 pari. ys ,Vnde tali analogia utor iuxta tona. Pitisti lut ii X sue partet, s/silau, Sox ta ad anguli recti H CK sinum totum ror Co i ita CK ι9 pari. 4o ,so / sinus I 3669 se habet ad sinum anguli CHic qui peracta oper
ii est & in primo exempl Reguli Iς pari: s8 inventus est cuius sidius reperit tir deas quχtitat. hi 88I, at sinum arcus va ioni, ita circulo verticali numerati NM qui ex supra tradit: sint Iis primae magnitudinis ustix grad: cuius situs existit zz7sia, ea eli sinus quadrantis ico Co, seu anguli rem D , quem circulu. verticalis cum horiae onte conia stituit, ad sinum arcus Z diaci D M, qui operatione peracta colligitur ass9o cuius ariseus in grad. Αι , s C fest arcus Zodiaci arcui visi ni, correspondens. Hune arcum si ad extremum iungo matutina ortui vero Reguli, qui incidit iuxta Tyclionem iux grad rJ in in. AL producitur. 'rius Ile Haciis euis dein cum S grad. π min. , sec.'F. Sole igitur existen re in S gras. Ii , , quoi sit i Sept. anni reformati vel 2 Aug.anni Iuliani. mane ante stum S ii, Regulua apparere incipit: Si, Aut pissa ratione inpo/rim flevia praudii. . Que exim est ratis sinin anguli c uΚ ui tu Palilicior epe ἔ- 8 17, ad arcis ripionis N M in stella prima magnitudinia i 2 grad. fi- nia im si s ea es fauo anguli recti IIM N Izec co, ad Eum arim radiaci H N s qui per operatis in catiguur ψy7 7 ue cutus a V M in part et 8 initini. addit Mortui Hro Paliticii. getem in Gdere deprctendini in i grad. 31 min. 2 .prodacit oreum IIedainin Pasilicii Sole existente in i 1gr. a 4mis fere q. st 7 Diu anni r formiti. 7 re lxnii Aoni ret ri . hatio inquἰ- . 'Nec est a proposita dissimilis operandi ratio, si stellarum occasus Heliaci in- di oee,su, M quirendi sint. prinium enim quoqae quaeritur angulus, quo Ecliptica Horretontem limos stelIarti. occiduum secat: Et in Eclipticae angulo inquirendo in priori forma contrarium so y m'm q. oq; lummodo cum angulo differentiae cbservatur: Additur enim is . s punctum Eclipticae i. si h II medietatis astendentis, subtrahitur si medietatis descendentis detur. pti ea eum hori nisti in occasulieliaco Reguli investigauda iuxta n Maem, angulis disserenti4 s grad. as xonte oceiduamin. a SI , supra rvom , subi cur ab aetulo rcgr. 3 2I, 26 quem 2 rν 1 1 Ut cum Mub ue ς Riniri recto constiture dictustat angula. 36 grad. 2 , s8ficia quem idem gradis Eili ita cavi nostro hori data .lli us is occassa e format.
390쪽
Ο relinquitur asceno recta imi cali, nobis 3 ss temp. min. iaci ex Cauone ascensionum re aram arcus Eustice conuγηδεοι pctatar, qui est κ grad. 26, 27mm ; cuias dcclinatio australis addira , Septentrionalis subtracta a Complemento eleνaxionis poli , producit arcam meridiam inter bina rem o puncta in Ecliptica caelam infra seriet Antim median . Ia ue . exemplo deamatis colligatur atria, MI Merid. qua ad ita C limento eleνationis poli 37 grad. avo ostendit arcam victam ιν Mad. M . Quodsipunctam Ecliptiis, sinam infra heria rem medians , a loco Ediptita risian amabuqua stella torrestondemes birahatur,relinqvitur arsin Ecliptica ab imo caeli ad bariEmtem osci dentulam i In nostro exempla, sim trahitar a s r. 27 Η a grad. 9 ου restar arcis 'νθ- ώ 3 gru i . t de talis analogia ιamee M instituaris: Qua est ratissima baius arcis Ecliptica inter imam tias oborix satem Occiduum. Nobis Maia u est 6t grad. 42 D- 296 9, ad mim avuli rem seu fusum torum ico Q. ea elysinin arcis Meridiani inter honῆentem ticina tisiptis trusta εο ν, et Ontem imam caeli ιranseuntem intercepti: In nebo exemplo arc- ου eῆ s 9 grad 28scto 5 syssia sinam anguli, quem gratas Esi sica inm bariῆonte occia ιiai constituis 3 Qui sinis recta peractaveratione colligisar m Munde angulus que 'Ar est str. 9 , 380. Tandem cognito angulo occidentali, arcus Zodiaci arcui visonis per priorem ultimam analogiam congruens, subtrahitur ab occasu vero . relinquitur occasus ap-ε..; Ebris is ' parens. Vzluti in occasu Reguli Iieliaco inquirendo ex analogia hae: ut anguli is . n. ἐκ angulo grad. zi s D inus R. 37ο ῆ, ad arcus visionis tr gra L sinum R. Sie sinus totus iocoociis uiditur. ad arcus Eclipticae sinum III : Arcus grad. 66 inventus subtrahitur ab oe: easu vero Reguli, qui iudita Tychonem incidit in iis grad. stae restat 7 grad. 3 olim, In quo cum Sol versetur, quod fit i8 Iunii die anni reformari, i8 anni veteris,Regulus vesperi antea vi irs evanescit. Simili disco in maseu Pauliιii renauda ex analogia ista: κι angaesi s grad. y n. 18 m. - sis. R. 7o Ca, as a si is sinum απ9i: sic Sio totin i ococo, κέ an Ecliptica Damas 316. Λnin i7gυι mi κt fere reperim μει bitar a, os se rumino νero Palilicii, qui . aruit cum 19 trad. 9 inimiη, relinquiratarad i 1, 6 mis t. N: In quo cam Sal existit, quos βι 3Maii anni ceruiat 1 3 Aprilis anni uteris, Palili. ivm antea visum, Helia se occiau.
Adiunximus autem huic doctrinae tabulam ortus & occasus veri stellarum fixarum insgniorum. supputatam ad medietatem Zodiaci priorem, quae ineipit ab aequinoctio verno . & delinit in aequinoctium autumate: quandoquidem reliqua medietas eodem modo sese fere habet, permutato solummodo ortu & occasu Matutino in vespertinum & vespertino in Matutinum. Excinpli gratia, Media trium in tali bl κἀοidii iuxta Copem. νιberi sole existenta in urad 3 min. vix et Madia is A reo γο κ nitar vesteri Sue constituto in grad. zominat. G. In extremosinistra ala Galli a νscidit mane Siaa psya in o grad.