장음표시 사용
111쪽
fieri ab aqua regia probat omnis praecipitatus simplici tantum aqua forti elaboratus, fieri autem ex additione ignis Veneris valde corrosivum Mercurium, verba sunt autoris loco citato.
Nec leve dubium relinquitur lectori num non simul ignisVeneris ab aqua regia mutetur ipse, ut vires alteri conferre nequeat. Hoc quidem scio, si sulphur Veneris, de quo in praeparatione Driis mentionem facit autor, cum aqua forti misiceatur, illud statim in speciem longe aliam priore&quidem in album corpus reduci posse, cum amissione virium priorum. Vix itaque credibile est, talem ignem Veneris dulcem si cum chrysulca commisceatur, posse suas vires servareis alteri communicare, cum sub forti hac aqua agente succumbere omnino probaverim. Qtiod si vero Hel montius artis pyrotechnicae satis gnarus, quia eum nunquam eius fuisse intentionis credo, ut igni enetas actualem illam dulcedinem vellet adscriberes, saltim tunc temporis confundere suos malevolas voluit , ei condonandum existimo Sin secus, pro defensione hujus MercuriaIis praeparationis, quod tamen pace aliorumChymicorum peritorum dixerim, rationem invenire vel substituere equiden vix possem, prae primis cum hoc concurrat, quod etiam pulvis Joannis deVigo summe sit corrosivus vi iam praecipitatus,& non opus esset addere novam aquam regiam, sed sulphur Veneris si pro fixatione Mercurii 'rs ejusdem dulcoratione adderetur, sussice rei. et montius autem ipse fatetur, quod post quintam cohobationem cum igne Veneris pulvis valde sit corrosivus. Contrarium etiarns statuisse videtur Helmone in nuctat de Re boverb.σlapidi md P. in fol.
quando dicit, quod argentum vivum absque ulla sui aut de suo participatione, imb& citra ullam de se commisturam radicalem commutet, quicquid spiritus sulphure attigerit, Quae verba cum acti Lignis Vetaneris opponantur, quod nempe ignis Veneris sulphur Mercurii extra vertat, placido relinquo lectoris iudicio. Ex quibus omnibus , 3 quae supra Iam dixi, patebit non statum vitrioli utcunque exquisite rectificatum, sed oleum vitrioli quod ex forti destillatione decolcholare prodit, esse debere verum ignem Veneris HeImontii Volente etiam hoc Paracelso, qui lib. des hure rom. r. pag. oa. . sit B expresse docet, quod sulphur volt tile sit elementum ignis, oleum autem est sulphur volatile, volente Helmontio, L p. m infoLmo E. Hoc adhuc magis apparet ex fractatu in herb. vers. Iapid. coumno zpAn.IV. sic nempe runcurius diaphoreticus ultimatum te entel e chia sic
112쪽
chiae scopum acquiret per ruboremsulphuris ascendentis, cui satiunione indissolubili nectitur , cuius modum destillandiis processum, ut dixi, ipse Hel montius de Lithiasi c. I. . p. oecio exhibet. MODUS PROCESSUS. Esset itaque modus processus Hel montiani Mercurii diaphoretici sequens. N. Vii destinati nam non opus est pulvere Ioannis de Vigo J V iij v aa 8 viij destilla, prout moris, ex retorta vitrea , repete, addendo novum oleum vitri olivi aquam fortem ad quintam usq; cohobationem, sub finem augendo ignem. Hoc absoluto edulcora pulverem si placet aqua communi ad tempus, si non pla= et ηἰ aquae
ovorum ἶviij abstrahe, re itera nova affusa aqua ovorum, donec corrosionem abstuleris omnem. Hoc peracto, cohoba decies cum spiritu vini optime de phlegmato. Exiccetur Migniatur in crucibulo, pro
ut moris, manebit pulvis fixus, aliquomodo adstringentis saporis Dosis agran .ij. ad iij.
Haec sunt, quae mihi constant, de decantata hac praeparatione Hel montiana. Est opus immensi laboris & periculi. An autem desiderio medentis satis taciet, prout libet Hesmontianus promittit , quilibet experiatur. Constitit mihi istud experimentum per vices re itera, tum centum ultra imperiales. Caute a tamen hic maxime oservanda. 1 ne omnis corrosio, vel salia exspiritibus corrosi vis concomitantia Mercurium, ab eo ab Istrahantur, nihil enim deinde Mercurius operabitur, sed facile per sublimatione in eundem Mercurium, qui fuit ante destillationem, mutabitur. Haec voluit Hel montius indicare e δ. de Lith. g. io. in verbis: Ablatis alunctis minenslibus nunc steti olei S vel erretortam pupis scmper manet idem Mercurius, qui anteireditque in
pristinum corpus.1 Si omnino fixus esset Mercurius, ut flante solle quod tamen mihi non patet in album metallum reduci posset, non esset medicamen,
quia fermentum stomachi aeque eludet, sicut aurum Margentum foliata, quanquam Hel montius contrarium statuat in truct in herb. ver b c lapid. p. ΠΙ.paulo ante nem his verbis quique tames assernetur omnem digestionum laborem c. is exinde nullius OIDnino usus in medicina, nisi iterum in medicamentum reduceretur, teste etiam Hel- montio esset expectandus. Verba eius sunt lib. de Lithias. c. i. F. 7.
p. m. o. quotici a Mcrcuriis fles distinxi, admiratu sum oram igna-piam o
113쪽
Contra vero si esset reductus, aeque nihil operaretur, quoniam Mercurius in se est immutabilis. Tract de trib. princeps. g. s. m. ab a in verbis Mercurius est indivisibilis. Quo tamen etiam lectori bene volo ex tot libris revolutis Hel montii, aliqua utilitas respondeat,paucis explicabo verum Paracelsivi Helmontii Mepcurium diaphoreticum, quem ambo laudant. Hel montius etiam eundem praeferre videtur eo,
de quo egit in tractatu de febribus xllithiasi. Locus iste, in quo Hel
montius de eo agit, est Tractatus, Ignotus Hydrops F. 7. σὰδ Verba sunt sequenti, Paracelsus Dumpraecipiolum,pνeMercurium sua minera mortuum eductum, prae reliquis approbat remediis Fateor, quod Meγcurius in votis meis semper obsecundaverit. D sicilis autem os ejus acquisitio. Et paulo in feta u. Oportet autem Mercurium mori absque ustostium externorum sodalirio aut stirituum alienorum consortio. Gmtulor illi, quem ignis docuit me intelligere. Suffcientis informationis causa adeat benevolus lector ipsum fontem, nempe Paracelsum in chirurg magn. lib. a. de lue Vener. correct impost. c.F. p. ' in quo loco totum processiam perspicueri luculenter inveniet, verba ejus sunt: Minerum Uii, prout in prima coagulatione nondum indurata aut corporea facta invenitur dxx. norunt eam metallurgi,pulverisi, coque per horam aqua pluviali uisordes depurentur, quaesundum Pa spetent. Corpus autem purum reserva, ροη in cucurbitis desista, prodibit liquo purine albus, anu prout moris phlegma, manebit oleum infundo album pondere Mercuriali, Doggr. tr.
eum oleo σica nardi Forte&haec materia tibi majora suggeret. Quod si modus hic etiam non arrideat, lene volo lectori placeat tum parare diaphoreticum ex metalloin crudo Mercurio, inveniet et . iam genuinum praeparationis modum satis laudandum apud Paracelsum, cui omnes virtutes apud Hel montium in libr. Febr. suo Mercurio ibidem attributas vere tribuit. Locus iste in chirurg. Vn Paraces. l. 0 de utieribus f cicatricib. e De Venerea p. m. soa sub titulo Suff, edicamenre Cautelam ibi Paracelsus, magno & singulari iudicio permotus, apponit in verbis: In argento vivo etiam dulcis e I Balsamin, ejinpraepanutio ect, ut neris calcinatio Icilicet per aquas fortes eque sublimis io scilicet per sesia ejusflat, sed debet per aquam ovorum, e calce sua de tintam, seri coagulatio in rubicundum pulverem. Dulci es hic Mercurius fanat ulcera iesica σcol la Mis. Alias cautelas adiungit Para-
114쪽
OBIERVAT 1 XCLParacelsus, nullum Mercurium cum aquis fortibus paratum posse esse verum medicamentum, quoniam corrosivi spiritus ex aquis fortibus fortiter ei adhaerent. Praeparationem hanc saeptiis commendavitis resteravit Paracelsus
variis in locis. im Spitia Bucbp. Irem de correct impo
l. a. c. la. p. m. ι6. Item decuriatione luis venereae p. m Iaa.
Paratur autem aqua ovorum sequenti modo: N .s ritus phlegma. tici alura inis, stiritu phleginatici Pli ita disi. N B. non debent esse fortiores spiritus, sed priores, qui cum phlegmate egrediuntur . ceti de stiliati dis . albomiis. oporum duriter coctorum ditii sputamina potes ad de reo affunde pedetentim spiritus Macetum, nam fermentant valde, destilla usque dum videris oleum prodire, tum abstine a destiliatione, calcina, quod in cucurbita reliquum estire affunde aquam de album ne destillatam, re iter destillationem, sic habes aquam ovor Um. Haec itaque sunt, benevole lector, quae ex lectione, praxi Observavi. Expreste autem protestor, me ea, non animo contradicendi , aut cum aliquo disputandi apposuisse, sed aliis ansam dedisse in arcanum Mercurii diaphoretici ulterius inquirendi, e sic tandem ad scopum inquantum fieri possit tanti medicamenti deveniendi. Ex Helm ontuli biis nemo inveniet illud arcanum, praxis, ibi confuse scripta, operanti altos labores, sed sine laboris pretio, causabit, quod experiem tu illi, qui secundum ejus simpliccm ductum , laborabunt. Meam autem; ut dixi, tantummodo sententiam & quantum ex lectione Par celsi, Heli non tit,4 propri experientia mihi patuit, cujuslibe intentione Mob larvatione per omnia salva huc apposui. Cum nemine etiam super hac retri emi novebo, sed potius opto, ut viri docti manum huic Operi admoveant, sua experimenta iungant, quo fructus, quo honor D si de proximi salus, eo excellenti O progerminet.
BUiseri lapidem multos in admirationem rapuisse medicos constat exinde, quo mirabiles effectus ad stuporem usque, quos n.
115쪽
Helmoni , tanquam oculatus testis, enumerare voluit, exhibuerit Dolendum est, hujus viri excellentillimum inventum nulli communicais eum&terra mandatum es his oblivioni. Interim pie defunctus Hel. montius aliud si stituere in eius locum visus est medicamen, quod sua vernacula Brifin care ei libuit, cujus requisita cum in tabro Buller ipse explicet, materiam verb& modum praeparationis aliis suis tractatibus ob cure saltem indicet, quae mihi de laris illo Hesmontiano patent,salvo tamen meliori iudicio, modeste explicabo. In victatu de lithiasi in fol. p. m. ab G δ. . a Fecem corcholaris ex destillatione residua viri descere cuprearnm esse,quod quidem etiam experientia probat, dum totum colchotar longo tempore in novum Liriolum iterum destillabile per se in aere positum reducitur. Intracta-
Iu Duum -υinutusp. m. all. . . e colcholare praeparationem sulphuris
vitrioli communem reiicit Maliam substituit. In Iractat Bulle issine repetit, e nempe docuisse in vitriolo, utut in Venere depravata saepiusque destillata adnvic superesse ipsam Venerem actualem , quae depravata Venus est, quam incolcholare residere infra H lithis meminit. Ita se materiam hujus Uri suppono corcholar vitrioli, quod ex ea stillatione spiritus larioli residuum in retorta remanet. Hoc itaque optime calcinatum hujus Dri praeparationi inserviet. Modum processus ipsemel montius explicat debet nempe resuscitati resurgere & sublimari cum sibi additis aliis. Debet autem fieri sublimatio cum ente peregrino fermentali archaroque amico. Hoc ens est sal ammoniacum. In digitare hoc videtur Helmontius in inrct Duum viis, in f qnu citato S. st in verbis : quodpraesa vulgaris hil ammoniacus.
Fit itaque Dri tali modo : - couoth dij. sal ammon. hi sublimas. a. Aqua ex destillatione procedens ad alios usus potest asservari. Flo testantum ad hoc opus requiruntur, si sublimatio peracta , reitera hanc fores nempe sublimatos cum capite mortuo noviter commi stendi fac hoc tertia vice & habebis flores aurei coloris , veram Hel-
montii Venerem peregrino fermento comitatam.
Recipe hinc salis marini fusi q. v. commisce cum subtripla parte hujus entis Veneris, fiet autem hoc commodius, si duo tigilla ad iane in
apponantur, Ut cande fiant. Postea alterum recipe, Mens Veneris iniice in tigillum istud candefactum, ad unde statim fusum a maris bene cooperi tigillum cum luto, permitte stare, donec refrixerint,is procede ulterius, prout in Hel monti Bullero videre licebit. a Hoc
116쪽
s Ossa Ru ATIO XClII. Hoc Dris non quidem attingit vires Bulleriani lapidis, sed usus ejus
tamen non est contemnendus, in doloribus stomachi, in nausea sequentibus vomitibus. Sic etiam refert pie detur OUS Patrirus meus, D. A C aessetius . R. M. Polon. c Suec. Archiater , in suis observatoni 'bus, se ipsum liberatum esse ab imminente hydrope se idis bis rusti nibus, iam Ebἡssitum usi ab immi μὰλε hygFo' unius tantum grani usu diebus intermittentibus. Possunt, qui felicior iis copiosiori praxi utuntur, etiandi hujus medicamenti. vires ulterius explorare.
DE GENERATIONE ROSARUM.' antas mulias degenerare , seu mutari in alias, easque viliores; I pecies asseveratur a Bolanicis quorum tamen assertioni non em
per respondet experientia. Ego recordor, mihi aliquando caulem floridum caul fior, T lumento hi per hiemem in cella repositum, vere, conveniente tempore, telluri rurua immatriculatum, produxis I semen maturum, e quo plantula quid c enutrivi, quae ta-rnen transpositae produxere brassicam non cauli floram, quod etiam monuit Laurθmb. Horticuli. c. s. sed tantum capitatam, eamque crispam instar faba udae, ultu Sque tenerrimi ..Hactenus diversis annis e locis diversis mihi communicati sunt rosarum, qua vocant Bam vicas seu centifolias lautices. Ex his perabam flores centi folios, sed eventus e quibusdam, in ingulis transplantationibus, exhibuit speciem Rosarum viliorem dilute rubescentium flore, semipleno nostrates a medio conservante ocant si rima Eucter' sis feta adeo ut per multos annos in hac arserim haeresi , me dono hoc. licet ab hortulanis pecunia redimendo fuisse deceptum. Frutices quatuor per quadriennium excrevere luxuriosissime, quia in agro ruderato, rosis, iuxta Bauhin Hist. l. l..ta φ .ia convenientissimo , sed sine fore. Horticulturae periti locum accusarunt nimis umbrosium. Hoc Julio quinto ramus unus exhibuit rosa binas, easque non centi folias, sed specie vulgatae viliores, acharinas. Hae mihi confirmare videbantur hortulanorum fraude S. Paucis abhinc diebus errorem hunc siti ecta fraudis excutere videbatur rosarium meum. frutice malui per decennium, in hortulo a dibus,
117쪽
dibus meis vicino, qui quotannis produxit centi folia elegantissimas, etiam hoc ipso anno. Ex hoc frutice trunci unius ramulus alter produxit sicenti folia. tandem aliquanto serius simul aliam vulgo a charinam dictam, colore & multitudine foliorum etiamque odore a centi foliis penitus dissentientem Color non erat ita roseus, ut in centi foliis, sed multo dilutior, qualis fere florum PErsicorurn Foliorum numerus tere quadruplo minor, ut antherae globus nequaquam occultaretur, odor multum ignavior. Quienam hujus depravationis causa Num moratam diuturna in eodem loco Z Transplantationem enim rosarum ad conciliandam praestantiam ex Theophrasto laudat Bauhim H. PLl. t . p.ia. An frutis, δε- nectis Θ ita enim rosae non ustae, nec recisse quinqennium in flores rosae senescentiS deterioreS Bauhin. l. d. An temporis inferi conditiost
Serotina quippe fuit, quam degenerasse dixi, flores autem OmneS,NUosepores, eo ignobiliores, cum ob radios solare plantae minii convenientes, tum ob exhausta illius a partu praegress vires. Testes sunt tum rosae, tum violae autumnales, quae vernam odoris praestantiam non assequuntur, rarius etiam elegantiam. Violas flore pleno Martias habeo consitas in loco umbrota. Luxuriant fere per totam astatem flosculorum rudimentis led ad gratiam vernalem non adolescunt, adeo in contemtam florum serotinorum illud lusisse videtur Horatitur Mitte sectari, rosa quo locorum
An tandem neglecta sarritio, runca io γ Graminosum enim herbosum agrum oderunt centi foliae , vigorem ita nativum exuentes: Soli autem solitudine delectantur. Hasce causas, si concurrant ad degenerationem ducendam esse puto sat praegnantes. Ego saltem ex hoc rosiae vitio suspicor, totum fruticem in transplantatione solo,
sole non conveniente, posse degenerare, quod mihi contigisse dolui, dia excentifoliis fieri paucis olias sacharinas.
118쪽
taxat degenerationis vitium, sed earum luxuriam, hanc tamen sine vitio, ideoquevi sine convitio. Rosarum purpurearum Decies est, quas horticultores vocant Gallieno huis filio fert Acanthon rubesiam plenam videtur appellasse, Bauhinus i. c. p. ao. F. Fruticis ramulos armant spinulae rarisssimae, ut partim sint glabri, partim potius hispidi, quam aculeati. Ex his una vel altera mihi nata est prolirim, ita ut ex medio antherae croc eo pro pullulaverit cauliculus viridis cum calyce roseo barbat, aliquando etiam cauliculus tantum soliosus sine calyce, seu surculus ad longitudinem digiti foliolis exiguis viridibus istis dense stipatus. Prolificationis hujus formam exhibet Tabula Dura Lis innuere videtur
celeberrimus Elihohit horticulturae suae . a. e. δ. n. aδ. in descriptionerosae rubrae seu puniceae: Un die fer Arthi 3 sensi raudien er; etsi insiti EO tergiale an onderia Elii mei mei te intra es oes istis in Epiet oderithum deridia surida ei ne si os nichton threm sies auget fonderia umbelli Θ mei diein stiva d en iit Calyx ille roseam quidem ex alabastris ostendit purpuram, sed propter rosae matris aditatem brevem insere ephemer m foliola prolis non satis explicantem, quod monstrat rabulae figura Lycum matre simul marcescere consuevit. Ob floris tamen rudimentum maxime conspicuum proliferam jure dicendam esse
Veruntamen non haec tantumsola superbi: hoc luxu, quamvis forsan frequentius. In facbarina paucissor simillimam prolificationis Decunditatem anno I 6 r. non stravit ex hortulo suo fautor&amicus quidam, ut eruditione omni varia aestimabilis, ita rerum hortensium cultor curiosis limus. Eandem in centi lia Bam vica prolificationem exhibuit annus hujus seculi se esin iis tertius, Calycem nimirum, qualem descripsi, roseum dicer tro centi folia natum in Roseto Petrisylvano vidit, testis oculatus recemuit Uustriisimae aulae Gellior nianae