장음표시 사용
293쪽
DE DRACONIBus CARPATHIO ET TRANssTLVARI Is 227 ultra biennium dolentissime vexans corporis animique vires atque facultates depasceret. In citatis Observationibus eum nonnulla ossa Draconum , atque interea etiam cranium junioris animalis delineatum dederimus, B. Lectorem nec cranii, grandioris bestiae, pictura,eeu perfectiore illa, quamque juxta ipsum naturale exemplar factam, eidem laudatissimo Patersonio acceptam ferimus, defraudandum censuimus cumque ipsa tam evidens siit, ut explicati*ne non indigeat, verbis abstinemuS. De reliquis saltem figuris in eadem tabula exhibitis, paucis monuisse iuvat, illam litera C. notatam, dentem caninum bestiae in naturali sua magnitudine exprimere Color dentis ἶij pendentis, ex luteo rubescit, seu subcroceus est , admodum tamen pallet in mucrone, qui
solidissimus est instar dentis aprugni, at reliquum corpus iam in lami nas fissile, instar unicornu fossilis Scrobem ejus nonnulli in epilepsia
magni faciunt, aegrisqtre exhibent. Adjungere praeterea placuit conem unguium draconis, quorum in Obs. D. Anni In Ephem. Curios mentio facta est , quique in Ph. Jac. Sach sit a Levvenhaimb. b. m. Bibliothecat ab Excell. D. Patersonio,uti eonjicio, donaesi asservanturi; in eorum utriusque sopositis schedu Iis, talis egitur inscriptio I. Medulio Unguia Draconisi joris in mou
tibin Carpathicis reperii cuju vas aromatica ex odore cognoscitur, sqVesudorifera m unicornu, Glinguae adha=e r Ea in hac Tabula signaturlit A.
A medicit et pars est magis ossea iselidior i. pars porosior ac vere medullaris c. corona seu basis ossea praefracta, cui procul dubio
unguis adhaeserat. V. Ungtiis Alius ibidem repertus junioris, minoris multὰ Draconis, qui non ade)potens, integer tamen in radice totam,Ruram habet. Irae major confractior est,sed rarioris majoris virtutis Signatur Tabula lit. B. Aa basis solidas ossea , b pars medullaris Dporosior; c. foramen
cui vena nervus v inhrtus fuerat.
Utriusque unguis color flavus est, qualis se ossium vetustiorum esse solet. Netite lare emunguis nune aliquamst grantiam At, nec lingua a m pliis adhaerescit. Caeterum Dracones volantes in Transsylvania reperiri, fidem fecit a-
liquoties Vir satis integer ac alias fide non indignus amicus mem
294쪽
perdilectus,GeorgiusVette, Pharmacopoeustabiniensis at quidem in litteris is Maii anni 16 s. tali sensu scribit: Nuper grandem Draconem alatumVallacha quidam in arbore excavata prope montana , combussit. Rusticus is dudum observaverat istius arboris cavitatem ab illo frequentari uein quanquam varias ipsi insidias strueret, eum tamen capere vel interimere, quoniam propriae vitae discrimen metuebat, non ausus est. Tandem tale strata gema excogitavit; nimirum arborem illam absente Dracono plurima virgultorum aridorum strue cinxit , eamque, cum Draco ad domum suam iterum advolasset, subito accendit, sicque arborem& Draconem combussit. Itudem paucos ante annos in tractu, uno milliari a Cibinio distante,Draco unicum arbore excavata, quam inhabitare solebat, quamque fulgur accenderat, combustus est, cujus caput in aedibus Judicis Regii in hac civitate asservatur, ibique videri potest. Idem D n. Vette, in litteris s. Iul. Anni 1673 de alioDracone haec memorat: Ante sexcireiter septimanas, duobus abhinc multaribus, prope montana , arbor; in qua Diaco habitabat, fulmine tacta est, quod hospitium, hospitem simul incendit atque combussit. Draconis istius os quoddam vidi, quod extrinsecus vitro propemodum simile videbatur, interius vero ab aliis ossibus non abludebat. Praefatu, Pliarmacopoeus, rursum in litteris mense Novembri, anno 367 . scriptis refert, sibi esse dentem, pro Draconis venditum, qui ἴ 6. libra verogiis medicis propemodu viginti constat pendeat,non esse euadmodum longum,sed palmo latioremvideri similiorem lapidi, quam
ossi :Se illum accepisse a Mechi fiensi seu Meduvisthiensii quod oppidum
quinque milliaribus ibinio distat viro, integritatem facie prae se serente4 asserente, dentem eum, iuxta cum plurimis ossiibus aliis, Vallacham qui Romuin i e Romanos se nominant in abstrusissimis montibus, non procul a Porta ferrea reperisse. Eiusdem plane formaeis magnitudinis dentem portae Templi Lesch-xirchensis, catenae ferreae alligatum, videri, qui ipse quoque a quodam Vallacha in errorum montibus vulgo das Serurgeburge vocant anni s abhinc quatuor repertus sit. Haec iste. Si quae alias deDraconibus alibi locorum vel visis vel inventis scrupta stant, quenquam scire iuverit, conferre is poterit D n.D. Joh. Dan. Majoris, Pro Niloniensis, Fautoris collega mihi honoranter amicissimeque colendi, Dissertationis Tertiae de Pinacothecis Rariorum at ratium a
295쪽
uit an rantem Europae, cap. inprimis IV. s. ubi in proditas hacteis nus narrationes de istis Bestiis haut inerudita censura animadvertit.
Actia I ARD ENTIBUS.IDem, quem in praecedenti Observatione nominavi, Amicus Cibi.
niensis in litteris r. Jul anno et . ad me scriptis haec refert: Quatuor a Cibinio milliaribus, in pede montis viniferi, fons sca turit, cuius capacitas in diametro ultra unam , profunditasque unam cum dimidia vix excedit. Aqua scaturiens nigricat&turbida est, spithamae altitudine ultra superficiem fontis exilit, tanquam in alieno ebulliret,frigidissima tamen semper existit,&quod miratu maxime dignum, nunquam exundat, sed semper intra suum continetur alveum. Si ignem palmi intercapedine supra aquam admoveas, ipsa subitosammam concipit, Instar spiritus vini ardet, ignesq; trium pedum in altitudinem dispergit, nec non ligna, aliasque res inflammabiles incendit. Fons hic semel accentus, diutissime ardet, nec extingui patitur flammas, nisi injecta terra illae suffocentur. Licet vero aquae hae ardeant, semper tamen frigidae sunt, Iulphureum quid acidularum instar, sapiunt, flammae vero odorem nullum de se spargunt. Extra suum delatae fontem, ignem nusquam eoncipiunt, imbi ero alios quosvis ignes prompte extinguunt.
Accolae istius loci reserunt, fontem hunc iam a viginti circiter annis scaturiisse, sed demum anno superiore 6 et ipsum exardescere, com- pertum exstitisse. Cum enim tunc vicinas rustici arundines exurerent, ab earum flammis fons hic improviso accensias primum est, pluresq; sieptimanas diu noctuque cum multa admiratione, tantum non mille hominum, qui spectatum hanc rem venerant, arsit. Ex eo quoties quis veritatiem res experiri cupit, ignem admoveat,
necesse est, quodvi ego hisce feci manibus, oculatusque conlecuti essectus testissum,
296쪽
Ii, ex quibus causam huius rei percontari tentavi, nyn idem ferunt iudicium; alii enim halitus subterrane s/ sulphureius , alii terraepinguedinem vel Naphtham incusant. . Hae tum ide. Ego in responsoriis meis deinceps autor fui, ut idem D n. Vette, porro inquireret in naturam istius fontis, utque id tanto facilius effectum daret, nonnullas ipsi suppeditavi quaestiones, ad quas ipse tr. Januarii Anno I 6 a respondit, sensu qui ex sequentibus patet. Materia e fundo fontis extracta nullatenus inflammabilis est, nec
terra circa lanterm Intra fontem nec muscum nec aliam plantam reperii, sed in vicinia ad ulnae distantiam, arundinesvi gramina abundanter proveniunt. Vinea ex sabulosa terra congesta est, vinum vero ibi crescens, nec sapore, nec virtute ab alio vino differt. Aquam eam homo brutumve, quod scitur, nunquam bibit, quia ob continuam ebullitionem atro limo turbatur, ut ipsemet illam degustaturus, nauseam quandam perceperim.
Insecta ibi certa familiariter versari, non deprehendere potui; nec puto in his convalliis ulla degere, quoniam tota salsuginosa sunt, ita ut sal ipse et plorescat, terrae albedinem inducat perpetuam , nisi quando pluit. Siccata vero terra, sal albus iterum apparet, iam aestate, quam
In salis fodinis similem effectum videt ut illato in eas igne vapores ibi exhalantes ignem concipiant non observavi. Nam milliari saltem uno a Cibinio fodinae salis gemmaro sunt cryptam praevastam&fornicatam ex mero sale referentes, iisdem pariter lacus adiacet amplissimus, aliquot orgyias profundus Dississimus, ita ut neminem submergi patiatur, licet sanitatis causa admodum ab accolis frequentetur; imo seposita post balneum hoc indusia tantum salis imbibisse visuntur, ut exsiccata,propria rigiditate erecta sine alio adminiculo stare soleant. At nec hic lacus flammas concipit. Vicinia fontis dumosa satis, ibidemque sylva uliginosa,ex adverso vineae supra didite, sita est. Quam primum licuerit mihi ad fontem hunc redire, non intermittam subministrata experimenta tentare, successumque deinceps perscri-
Denique non reticendum, quod aestate praecedentis anni, a fonte
dupla dicto, passus aliquot nova aquae pariter instammabilis scaturigo
297쪽
prorupit, quae tamen in circumterentia angustior illi priori, vixque meis dium pedem profunda est.
SCHOLION. HAlitus subterraneos in praecedentibus descripti incendi causas
esse, haud obscuris argumentis ex allata relatione constare posse existimo, atque hinc etiam, quod aqua ista, proprie loquendo nec ardeat, nec eidem fontis nomen attribui debeat. Crediderim nimirum equidem ex impetu halituum, ex illa terra prorumpentium , eam excavatam esse primo, moxque deinde eo ex vicinia uliginosa aquam confluxisse, atque sic potius in parvum lacum, quam fontem concessiisse. Quod vero in aliquam altitudinem prosilit aqua, scaturiginem quidem mentitur, haut revera tamen est, quippe ab halitibus solum elevari efferrique tam vero similius est; alias vel in rivulum defluere, aut a proprio vortice, qualis vero hic nullus deprehenditur, ab Arberi eam, necessum esse videtur. Halitus isti quales nam sint , definitu sortasse non a debilanum est. Sa vo expertiorum judicio, eos ex sulphuris minera qualis iis tractibus, ubi talis proventus est, familiariter se insinuat provenire, facile edixerim, cum sapor ejus acidulus Dodor sulphureus uti exRelatione patet)id fere suadeant.
Quod si naphthae aut bituminis quid adesset, fortasse pinguedo nonnulla aqua supernataret quod in aliis fontibus observatum est, licet
nondum, an isti admota flamma ignem concipiant',id Varen in Geo- grvh Generat. l. t. c. ἰ7 prop. st. Odoreque graviores, inprimis dum ardet, illa se proderent aut etiam terra, tame fundo fontis extra sta, quam prope fontem admota incenderetur flamma, quod in fonte illo Lance- striae Nobilissimis Thomasyheris , Equesct observasses experimento, non sine ingenio, facto demonstrasse, relatione sua, in Actis Philosoph. Regiae Societatis Anglicana, aes confirmat.
Neque vero proinde negatur terram propie sontem , de quo sermo est, sis alis quodam flore conspersam, ejusmodi halitus, non aeque atque tantem emitteres; quod tamen ea non ardeat pariter atque aqua, proba bilis causa est, quod e terra vapores illi magis dispersi ac rari procedant, e fonte vero uniti magis&densi; adeoque propterea flammae capiendae
Hanc quoque causam esse, licet coniicere, cur sontes,unde sal excolouitur, fodinae,und uitur, ignem non concipiunt,licet foetorem sul- phureum
298쪽
phureum satis fortiter spirent; sic notum est, Haliae Saxonum operari. os, ut advenis profunditatem fontium monstrent, in eos demittere fasciculos ardentes seu stramineas faces, sine tamen ullo vaporum incendio. Tale contra ea incendium circa salinas racovienses observavit ob. Ir, ossius, dubius tamen haerens,utrum sulphuri, an vero Naphthae causam adscriberet. Verba eius in Praefatione ad Obs. d. nomina is linis a se eo criptam, libet adscribere Istud, inquit, admiratione dignissimum videtur , quod adsulis forina utplurimumsulpbureisontesprope reperiantur ut Boebna σMelicia innνο οπicae e quantula enim haec es distanti, ae inter fatis capernassaepe Naphtha ad ignemprosiliens, multos amburit maute aliquot annos aestat erventi memini terram inter Craco viam intelicisam arsisse multis diebuι. Haec ideo huc adduxisse visum est, non ut cuiquam quicquam persia a- cmina luere de intis istius Transylvanici incendio contendam, sed ut ansam praebeam, in aliis etiam experiundi aquis , an simile quid contingat, causae evidentiores ac veriores talismodi incendiorum a Viris curiosis indagentur, sicque certius innotescat, ubi Naphthae aut bituminis ,
bive sulphuris quid subsit. Cumque celebris sit fons iste, qui prope Culmam Borumae effervere dicitur, licet semper frigidus sit, unde dictus est operae pretium ι latet , experiri, num admota flamma ha situs ibi prorumpentes, incendi
se patiantur. Contra experiundum, an sons ille prope Gratianopolim cujus -- gustinus in de civit.Dei meminit, spost eum Hieronymis Montuin re Petrus Areodus, citante Strobelbergero in Descript Gastia Politico. Medica sect. . p. m. i injecta omnia consumens, cuius flammam nubiloso coelo
clare, sereno non nisi face adhibita videri ajunt , injecta terra extingui suos ignes sit passurus , quemadmodum id in illoTransylvanico contingit. De his fortasse, aliisque notabilibus circa eum sontem, consulendus Dion . Salvagnim Boessus in descriptione septem Miraculorum in De phinati, ubi de eo pluribus egisse dubitare haut licet, etsi librum hunc evolvere hactenus nunquam concessima fuerit.