장음표시 사용
181쪽
PEREGRINI s. Lib. I. CV. V. 129
num usibus innocuis addicta, laneae Vestes autem essent ab animantibus domesticis , quae nefas esset occidi, ut deinde etiam Pythagoras statuebat. Apul us': Sed enim mundissima lini seges inter optimas fruget terra exorta, noumodo indutui ct amicitui sanctissimis e E 'ptiorum Sacerdotibus , sed opertui quoque in rebus sacris usurpatur. Philostrat US', ο λιν - ως ο ὐ rvio , & vide eundem ClaudianuS':
--- Sic numina Memphis In vulgus proferre solet, penetralibus exit
Effigies brevis taea quidem, sed plurimus infra Liniger imposita se pirans veste Sacerdos Testatur sudore Deum. Nilotica sistris
Suetonius de Otione Caesare : Sacra etiam Isidis spe in lintea religiosaque veste propalam celebra spe. Gratius siet Vix operata sis o sacra ad Bubastia lino Velatur sonipes festivi turba Canopi. Sonipedem turbam Vocat a crepidis, quas Antistites illos gestavisse, auctor est Heliodorus 7. Tunicas lineas prolixas fuisse constat ex Appiano', e τας ολνας ὀνέδυ πις m-δ-δες. Martialis': Linigeri fugiunt calvi, sistrataque turba. Nam dc Calvi erant, itaque Apuleius se ponit inter Sace dotes Isidos senem calvum ct cinaedum, Martialis iterum: Nunciat octavam Pharia sua turba juvenco , Atque pilata redit jamque pubitque cohors. Pilata , id est , depilata , ut Petrus Scriverius φ monCt. Dice depilabantur Calvi Isidos , id cit , vellebantur, quod mτῆ vocant Graeci . Quod vero Farnabius CX ponit . armata gladiis 2 cultris, quibus sibi brachia sthumeros sauciabant, ille sensus , inquam , non Placet.
182쪽
Bisique die resoluta comas tibi dicere laudes, Insignis turba debeat in Pharia. Ut rite supplicarent. dispersis crinibus ibant, lugentium moren fidicit, Videlicet mane dc Vesperi, uti ex tuo dc Arnobio declarat Scaliger . Dicere lauaes estύπιω- Et plangebant. Juvenalisy: Ergo hic praecipuum seummumque meretur honorem , ut grege linigero circumdatus 9 grege cia Ptangentis populi currit derisor Anub s. Habes vestes lineas , calvos praecones , plangentes sib- sequas, quae omnia sunt de cultu Apidis uti ille in AEgypto servabatur , & confer proli XC Laurentium Pigno
C A P. Ui. De GentiliuU Theologia, quae Literis Sacris con tuetur, digressio prior
I. UNT quaedam hactenus dicta , ad quorum melio-
rem intellectum facere possint collationes uberiores Deorum peregrinorum. Magnus hic numerus est, ideoque recensebimus eos tantum, qui in Sacris proponuntur. Occurrit primo locus Esai. ' Qui contaminant
se , ct deinde trest aut se aqua sumpta in lucis post
ACHAD patam. Ebraeum Inix appellative ceperunt Muosterus , Castallio , Tigurini, Pagninus, Arias Montanus , Treme Pius, Votclbius, Piscator , & non uno sensiuper eXpletionem addito explicare tentant. Sed est norneli proprium Idoli, di quidem Solis , quem Assyrii vocabant Unum, quomodo Latini eundem appellant, quia fotui & unus in suo genere est, tarc quicquam simile habet. Philo Byblius ex fanchlaniathone: A δωμ, βοαn υς θεῶν. Et Macrobius β: Soli quem Deum summum Pen rantur Assyrii, nom v Adad dederunt. Uti enim Hebraei
ΤΠN dicunt, ita Syri omissa forti aspirata, dc postrema
183쪽
GENΤILIUM. Lib. I. Cap. VI. 13t
litera geminata, dixerunt N. Scaliger ': Adad legi olim Solem dicitum Per rum buzua. ΙΙ. APIS vitulus ab Hebraeis in deserto cultus, Exod. eundemque desertores Hebraei cum Rege Jerobeamo Coluerunt, L. Reg. 3 2. Chrouic. ' Graecus liber Tobia 1 :ελον Βάαλ τj1 , fors GPerunt Nahali juvencae.
Genere sceminino , uti in simili negocio mi ais ju
vencae Bethaven itini Osee q. Vide Commentaria Riveti 7. Nec aliter Sulpicius Severus δ: Vaccam auream in Bethel, alteram tu Dan constituit, qui Vi litaret populus. Nimiis rum sunt δαειάλεις, uti est in Sixtina editione 2 Catabit notu, pro quo Compitate is habet, Βααλ τῆ δ μ , quae vero lectio citra dubium Vitiosis est , nequo debuisset eam alteri praeserre Francissus Iunius. Esst enim correctio a manu recentiori, de quo Vide Nicol. Ee
rum '. Cultus Osiridis in bove singulari celebris erat apud AEgyptios , & vocabant Apim , Plinius R, Hero
I. Reg. δ' Syrorum appellationes variant paulum, qui Vocant Atergatim di Derceto, Ovidius ' in, Plinius ''. Quod enim Suid syse monet, Aparthe nomen ab astro fecerunt, i yi Luciferum essefabulantur, fabulosum est. Venerem Graecorum esse, unt Cicero φ , Coelius Rhodiginus- Ploridus Sabinus *ῖ , Philip . Cluverius *AE , Dionysius Gotho-fredus' , Sanctius - β. Esse Lunam sive Dianam , arbitram noctis , putant Lucianus H, Hossius y',
184쪽
Aus S, Fullarus', & ante omnes hos Augustinus 3. Scilicet est Dea illa, quam Flor tu ', Suetonius Τ, & Inscriptiones Italicae apud Gruterum si, P. AVianus 7, Vocant Deam riae. Confer Salmasium Τ, Petrum Fabrum ' , Iobau.
IV. BAAL multis locis, dc contracte I EL, quod
est in Additamentis Danielis sed nomine perfecto quod est Graecorum Ζευς O Misam': Maccab. ySic vocabatur a Phoenicibus Sol Deorum maXimus, Ut
scribit Augustinus Βῆλον vertunt Graeci , uti resere Strabo H, atque inde Belus apud Latinos, de Beli hujus cultu est locus insignis Claudiani' :Thuris odorati cumulis 2 messe Sabea Pa em conciliant are, penetralibus ignem SacratΠm rapuere a ris , rituque jae Uencos Chaldao strat vere Magi. Rex ipse micantem siclinat dextra pateram, secretaque beti, Et vaga testatur volventem sidera Adithram.
Nam quod ibi olim legebatur, secretaque belli, corruptum est, adeoque bene mutavit fos. Scaliger 'si, dc sequitur C p. Barthis; 'L Simili modo corruptus cst locus apud Curtium Τ, ubi vulgo legitur, eminebant duo aurea simulachra cubitalia , quorum alterum in alterum belli gerebat erilem. Ita Modius nec quicquam mutat Ladems ', Cum tamen cum latere non posset Iosep i Scaligeri palmaria correctio , quorum alterum Nini alterum Beli gere-brint erilem. Sequuntur Nicolaus Blancardus*R , Loccentus - . Per Ninum Assyriae, per Belum Babyloniae imperium conjunctum innuebant, utriuaque primu S COnditor Nimrodus fuerat, de quo est Genes. - Fuit prin-
185쪽
GENTILIUM. L b. I. Cap. VI. 13 3
ο-ἰum regni ejus Babet. Et De terra hac egressus is AEdriam condidit Niniven. Sic enim postrema haec verba debent verti cum Paraphrasta Chald so, uti recte mo-
chartus f. De quo plura alibi. Relenum appellaverunt
senium', Tertullianum' , & meminerunt Gruterus ' , emarmoribus Aquit ensibus ' , Elias minetus 'R, Petrus Pithoeu, S. Scribit Philastrius '' : Iudaei suo nomine Bahatis adoraverunt Balaamtam arist tam J sFotamenum . de
quo est Numer Imperitissimel Cultus Solis universum Orbem pervasit, quod siderum praestantissimus oculos hominum prae aliis in se conVerterer . NU minis hujus sacris initiatus fuit Caesar ille, quem Alagabatum vocant Insicriptiones apud Petrum Avianum 'si, Gruterum ', vi delicet dialecto Syrtensi: H uo o Cαλον appellant Herodianus, Tiphisinus, Capitolinus, Lampridius, Graeca infle-Nione , uti diximus in Auctariis ad Pappi epitomen ', de Vide plura apud Iohan. Setdenum '. Cognomina multa sortitur in Sacris. Est ibi Baal Peor. Numer. -' de suo Scaliger - : Erat Z ψ odi , tare Praerat Z C: , 'piter tonans, 'Nem nomine ridiculo
Scriptura vocat VlyNDI quod est ZGς Iupiter crepans. Vicinum hoc est illi, quod Rabbini docent, cultum exhibitum Idolo , detractis caligis ,
stercus egerendo , Salomon farchi δὴ, Maimonides φῖ. Eos nugari, vere ait Dionisius mystus ῆ', adeoque vera est
186쪽
sententia Theodoreti , nomen habere a loco , in quo cum primis venerationi crat posito illi fano. Phegor est nomen tractus montani in campis Moabiticis, Numer . 'Deut Ita fuiter Capitolinus , A fusa Helicomades , dc plurima alia. Qui hunc Priapum esse contendunt cum Hieronymo ', Uidoro , nimiS a Vero discedunt, quoniam vetusta illa tempora Deos hujusmodi prorsum contemptos necdum habebant: sed colendis Astris unice in horrebant Gentes in Oriente , Deut . si Graeculorum inventa Romanorum desipiens superstitionum multitudo longo post tempore demum obtinuerunt. Secundus est Baal Berith. Iudic. ' Hic est Graecorum Z ὀρκιγ, de quo meminit Sophocles') dc templum habuit in monte Gebal, quod deinde occupaverunt Cuthaei. Tertius est Baal Zebub. 2. RUI sfaith. R Scaliger censet, nomen esse fictum per χλὐασμον , Verum nomen C si Cid est, Deus vicit arum, quod Judaei per contemptum mutaverint, quomodo ex ,MI a Domus Dei facerunt iidem domus vanitatis, Hoseae R. Nempe locus
qui a vilione Jacobi dc lapide ibidem consecrato speciem aliquam religionis , habebat, ille postquam Rex Iero-beamus ibi Vitulum deposuerat, indignus priori nomine habitus, nomenque alterum ei datum est, Belbaνeu, uti patet Israe ' , i. m. ' Haec ille. Nec multum ab co diversus est Gratius ' Verum obstat, quod Achasias Rex ita appellat, nec enim credibile est, eum cognomine vitioso uti voluisse, qui Numinis opem rogabat. Nihil certius est, ac quod Phinnices coluerunt eum depulsiorem muscarum , a quibus agri Vastabantur. Tale quid reperitur in aliis Gentilium facris. Plinius β:
vocant Cyrenaici Achorem Deum muscarum multitudine
Appendice ac libros de Emendat. Tempor. pQ τε 2 S. D P IV IS.
187쪽
GENTILIUM. Lib. I. Op. VI. 13s
pestilentiam adferente , qtaue protin ivtereunt qua litatuis est illi die. Nec falletur admodum, qui Achorem Deum corrupto post secula plurima nomine putabit esse Deum Accaron. Plane enim credibile est, Phoenices hunc cultum in Cyrenaicam attulitie, quod notum sit pleraque Africae citerioris loca fuisse Phoenicum colonias,& celeberrimam omnium Carthaginem. Solebant Gentiles nomina sua imponere Idolis ab insecti genere , quod fugare posse credebantur. HerculeS κανωῶων apud Trachinios qui culices pellebat, Hercules convol-Vulorum depulsor, ne Vites roderent, Eustathius , de ex illo Lilius Oraldus φ. Sic Apollo qui mures segetum depopulatores fugabat : Iupiter scis γυι γ dc μυιοηκ' apud Eliens es & Arcades , quod tradunt Plinius R, Pansanias ε, Ovidi i f, & ex illis Lilius ora dus si, Jobannes Se denus', Ca bonus', Philippus Bero-aldus ', Elmenhorstius 'R , Iohannes Camers. Mυἰωδης mustarum abactor ibidem est , dc Muthumbes eadem significatione, voce Punica, festivissimus Plautus dixit R.
Ergo est Zς - , pro quo Judaei in
Novo Test. dixerunt Ital-, ta id est , Zo ς κοπρ γ , Iupiter iterculinus. Nam & idola in Prophetarum libris Vocantur stercora , Janus Drusus J3. U. CHAMOS, Numer. dic. 'Τ, I. Reg. β. DeUs Moabitarum , quem fuisse Bacchum , Graecorum κω - μον, Deum temulentiae , scribunt Forsterus L minus , Tholo Onus ''. Obstat vero quod sit Graecorum multo recentius figmentum , ideoque nec Orientis Gentibus nec vetustis temporibus Congruit. Saturnus erat,s i J Soboliis ad Iliada pag. 34. l
SIntum. 2. de Diis Syris cap. 6.
mentario ad voces Ebraicas Novi Tesam. cap. II. Ι J XXI. 29.
188쪽
is quem Moloch Vocarunt vicini horum Ammonitae dc Cananaei , hoc inde colligo , quod humanas victimas
obtulerunt, more Phoenicum in Molochi cultu. Locus est a. Reg. f. Accepit Rex Mesa si i*m ejus primogenitum , ct obtulit illum holocaustum siver muro. EJus , id est. Regis Edom , de quo proxime anteCesierat mentio. Hunc in eruptione quadam arreptum hactenus ca- Ptivum habuerat. Ita Tremellius ' , eumque juvat locus manifestus Amos 3. Nam qui de proprio Mesar filio a Patre victimae loco occiso CX ponunt cum Catabis , Cain statione , Grotio ', aberrant. VI. CHIUN , Amos , quod Tremellius, Paguinus, Castalio appellative capiunt, sed Arias Montanus, Chaldaeus Paraphrastes , Lutherus uti proprium nomen retinent. Et Arias quidem cum Aben-Esdr; dc Samuele Petito si , eXponit de Saturno , qui Phoenicibus Molocherat , sed Persis & Arabibus vocabatur idc lChaldaeis a. Reg. ' Syris denique pDI 2. Reg. ,
unde Alexandrini acceperunt suum P αμ cpi , quod iu. Actis Apostolicu ' , est P ε ιιφ- : P εφαν legunt Syrus dc Arabs. Nobiscum docent Ludovicus de Dieu R, Ianus Drustas . Lunam esse perhibet mustus 'R. Alia conje
ctura est Victorini Strigelii 'Τ: Cum quasi κώ- , id est,
rii stella velut numen custa apud raptios pro felici in- ndatione terrae , quoniam ad Drii ortum incipit Nilus ebullire. Sed Phoenicum Theologia hoc non permittit.
VII. DAGON, ic. '' I. Maccab. Origo nominis est a psis, eratque Nereidum Princeps aliquis, sive ille Triton estet, quod probant Arim , Tremellius, Scholii a Batavi ε, sive Derceto, id est, Venus mari'
189쪽
GENTILIUM. Lib. I. Cop. VI. I 37
na, quod malunt Scaliger , Serarius', Sanctius 3, Seiadenus ' , si ve etiam Neptunus . uti Vult Stuc ius LQuod postremum equidem verissimum est, cum Gentes illae naviculariae A mercimoniis plurimum addictae Per mare amplissimum excurrerint, itaque maris Deum adsciverunt rerum gerendarum Patronum, qui Neptu-ΠuS erat. Nam Triton minoris gloriae fuit : Venus amorum conciliatrix ad praesens negocium Vix pertinet.
VIII. DIANA, 2 Maccab. q, ubi cst , dc eodem pertinet dives templum, quod Antiochus Magnus
spoliare volebat , I. Maccab. R. Deam A am Vocat
Strabo ' , sed corrupte, A Wμίδος Vocat Pol bius apud Iosephum ' , idque verum nomen Dianae est, quia lucis & nemoribus praeerat. m enus Et mea est in Appiano Q. IX. HERCULES, 2. Maccab. . Nomen est Phoenicium , illustrator omnium , f eratque inter eos celebris Hercules Tyrius, a quo plurima facta acceperunt Graeci, & fabulis suis permiscuerunt, obiitque apud hos magnus ille Orbis ης uti docuimus seupra Vocabant alias Melicarium , quod est rem p 'POVrbis praefectius. Nec non , uti apud Iulianum Caesarem Hinc exponas illud , colet Deum suum πῖ 'PIDaniel ε. Seldenus f occurrit: hunc Deum praetermisimus,
uti plane ignotum. Atqui non ita ignotus est. De Antiocho Epiphane sonat, qui A b ν , id est , Herculem Phornicium novo ritu & majoribus suis ignoto Veneraturus erat. Quod enim Herculi impense faveri, pate , quia praesens vidit ludos Herculis Tyri celebratos,
X. NEGO , Daniel. 7, qui idem est NERGA L. 2. Leg. ' Est ignis pervigil apud Chaldaeos ex institu
190쪽
to antiquissimo summo loco habitus, unde est nomen urbis, in Chaldaea , Genes. - , Nehem. φ, eadem Orchoe apud Ptolomum . Inter Varias Chaldaeorum disciplinas recenset Plinius '. Orcbjeu- distam , quae ignis pervigilis cultum praescribebat: Ignem illum sacrum Orimas a vocant Plurarchus Τ, Agathias si , quod est et 2: lN. Pro symbolo A it rorum , qu M. ignea esse credebant Veteres, et horum eminentissimi , SOLIS . ignes istos construebant. A Chaldaeis acceperunt
rant fustinus 7 , Curtius ', Strabo ' , Procopius 'se, Theodo- retus . Et permanserunt in Populis illis usique ad tem-Pora Saracenorum, quando horum Lunulis succubuerunt, qui hactenus Romanas Aquilas propulerant. Itaque de illis Mustarinus Sadi 'R canit: O benefice , qui , ex thesauro recondito nicolis ct simulacrorum cultoribus alimenta praebes , . Amicos quomodo deseras Tu qui hostium curam geris ' nicolas vocat Saracenus eos qui hactenus j -ρε, in honorem Solis foverant. In Literis Sacris dicuntur Uz I i Levitic. ' , quod Arias vertit , simulacra Solis,
Tremellius & Piscator reddunt, sub diales statuas, id est, quae Soli eXpositae colorem adustum habent , uti nius ' declarat. Optime Rabbimis Bec ai exponit de lo- Cis , ubi Solem colebant ignibus sacris constructis: nec enim tam simulacra, quam loca fuisse constat ex Vat. Τ,
ho , πυμα Procopius , dc vide supra ''. His autoribus Pervasit A siam minorem , Africam, Europam. Apud Phruges in usu erat. Virgilius ):