장음표시 사용
431쪽
DE LUnis pUB L. Lib. II. Cap. VI. 367
non quod ipsi vel ararent, vel pascerent, sed' quod Publicanis obstricti, circa eadem negocia Versabantur, eo utiliores Reipublicae, quo in opere qui sique suo diligentius negociabaxur. Vetus ergo inii itu tum fuit, ut plebem egenam frumentatione pascereΠt, atqUe Ca magno sumptu paranda, advehenda gratis distribuenda erat, ut descripsit Vincentius Contarcn; ', quaedam habet Iustus Lipsius φ. Nec minus auri profusum est in opera publica, theatra, amphitheatra , circos, palatia, basilicas, templa, fora, curias, statuas, colosios, vias lapideas, Pontes, aquaeductus, balnea. De quibus agunt Lipsi us 3 , Franciscus Ser lius', Antonins Salam anca , Τὸ cobus Eoi sardus, Alexander Donatus, Iacobus Meursius = , Milhelmus Blaeu β.
I. T uor Publici erant duorum generum : Circenseal vel omnici Scenici. De Scenicis praeteribimus, qua que Co pertinent, legi volumus apud Lilium oratdum Z, Iulium C rem Scaligerum ' , 'ohannem K Anum'. Circenses erant festi : quamvis enim ad ludos animi gratia conVenirent, nequaquam tamen sine De rum titulo fiebant, ac proinde a Diis etiam nomina sua
habebant, uti dicetur in sequentibus, & in spina Circi
positae erant multae Deorum statuae. Hae quoque cum pompa magna solebant in Circo per Sacerdotes circumferri, a flectante turba. Suetonius yR : Accidit votivis Circensibus, ut correptus valetudine, lectica cubans, thensas deduceret. Nempe vehiculum , in quo sacra Circensi pompa deferebantur, religiose assequebatur, ut pingunt
lοὶ in Volumine Admirandorum l
432쪽
Numismata apud Antonium Augustinum . Descripserunt peculiaribus libris Onubrius Panvinius, Iulius Caesar Bu-
β. Edebantur in Circo maXimo , quem in hunc usum, spacio inter Palatinum dc Aventinum montem porrecto forma ovata in media Urbe, egregia operis amplitudine, ut Versus orientem semicirculi specie, versus occidentem duobus angulis rectis desineret, exstruxit Tarquinius Priscus, Reges successores ac Consules sedilibus adjectis dc tecto stuperadducto expleverunt , Dion ius Halicam s. '. Hodie est inter vetera de-
Iacobus Laurui ' , Iacobus Meursius R , ohan. facobus Boissardus , facobus Strada 8. Ejus vero loco sub Principibus fuit Amphitheatrum maximae molis , de quo ti-brum peculiarem concinnavit fustus Llsius. Coepit sedificare Augustus , dc absolvit Vespasianus, testibus tonio , Dione Casso '. Ιconem habes apud Sebastianum Sertium i, facobam Laurum 'si, Iohan. Baptistam de Ca- vallertis I. II. Gymnici dicti sunt, quia corporis varia CXercitia in illis peragebantur ad firmitatem, agilitatem, Per nicitatem ostendendam. Aurigabantur, equis pedibusve decurrebant, luctabantur, feriebant pugnis , cestibus , hastis , gladiis, missilia projiciebant, navaleS pugnas conserebant , Cepe etiam natabant. Denique fodiebant ensibus , dc cum bestiis congrediebantur venatores , instructi ense dc tecti clypeo. Pleraque expressit
pari. 2. Antiquitat. Romanarum
pari. 2. Antiquitat. Romanaris
437쪽
Horatius , ubi de praeparatione corporum animorumque ad istos Ludos publicos , quae in campo Martio fieri solebat , verba facit. Campum Martium desineae Jacobus Laurus '. Sic Vero ille:
Oderit campum patiens pulveris atque solis 'De Cursoribus sonat dc Aurigatoribus , qui cumprimis
ad Solem concitabant pulverem. Solebant paVimentum defabulare , vel arena consternere, Ut eo firmius pedem sigerent certantes, atque etiam tanto molestius decur rcrent equis, Curribus, pedibus. Ovidius :Fortior in fuma novus est lucisator arena. Uuam cui sunt tarda brachia fusa mora. Currebant a carceribus recto tramite αρχα , uti Vocatur Hebraeor. φὶ in stadio, quomodo apud Graecos fere & finiebant ad metas Circi, quae turbinatae atquCita compositae erant, Ut post equorum cursum , in Venationibus dc pugnis tolli commode ac restitui possent in principio & fine curriculi. Sublata metae, ait Suetonius Τ, inque locum earum bina castra ex adPerseo constituta erant. Nisi metae illae fuissent, pro libitu suo agitatores contrahere sipacia potuisient , & brevioribus lineis cursum describere. Apud eundem q: Circensibus, bacis Cirri ab utraque parte producito ct in gyrum euripo addito, 7uadrigas bigasque 2 equos desultorios agitaverunt nobilissimi juvenes. Dario Circi producto, nimirum ut emoveret latius ab utroque latere , ac emi lii cursores hoc modo zurriculum liberius haberent. Ab utraque parte ait, nam ut recte pingit Onuphrius' erant tres metae, Oc porta sive carceres sex in angulis rectis Circi, Unde procurrebant quatuor biRu vel quadrigae totidem redio tramite, obliquato paulum cursu quando praeteribant melasn semicirculari latere oppositas , ut ad carceres metas que illas, a quibus egresti fuerant ab altero latere reVCristerentur. Spluam vocabant aggestam in medio Circo hu- A a mum,
438쪽
mum , quam tramites ambiebant exactiS per metarum designationem lineis, ut vectoribus commodae essent, & in hac spina stabant velut in aggere , columna Fortunae , Columnae Tutelina , Columnae Meciae , columnae Setiae , sedes Solis , simulachrum Cybeles, arae Deorum, simulacrum Victoriar, Delphini,& prope obeliscum Lunae positae erant septem metae ParVM , Gio ἡ γημα μὴ vocat Dion indices quod 1 eptenis spaciis vel curriculis absolveretur missus. Euripus Circum alluebat , eratque fossa profunda per tria Circi latera ducta ad pedes Io. in quam aquae derivabantur, Velut in canalem grandem. In ea hippopotamoso crocodilos p gnantes exhibitos ' esse prodit Beroaldus o Aliter vero divinat Sabellicus φ nimirum, propter elepbautos ita facilum sise , ut objecitu aquarum , quas non faciis olerant, pavidi γ consternati eo acrius depugnarent invicem. Poterat Utrumque esse. Quamobrem Delphini septem positi fuerint, diximus seupra . III. Postquam Julius Caesar ampliaverat spacia, persedilia elevata in ambitu occupare locum poterant ducenta sexaginta hominum millia. Ad occidentem carceres erant , unde bigae & quadrigae in Circum per medium ostium maXimum emittebantur. Ante CarCCrCS duo Hermuli seu Herm tes parvi squae erant simulacra Mercurii in fixi erant, funem vel catenam praetendentCSCarceribus, ne equi, apertis carcerum Valvis, ante signum datum procurrerent. Hi S VCDo Catenis opera ministrorum , ad signum datum prolapsis , in certamen effundebantur. Ad obeliscum Lunae in spina depositum erat bravium, unde illud petebat victor. Subinissis catenis Hermulorum, pcr dextram Circi latus eo ordine, quem sors jacta dederat, procurrebant, & septena CUrricula sinistro gyro ducebant. Qui ista prior confecisset, desiliebat in i pinam dc bravium capiebat a munerario Propertius ' :
439쪽
ΡUBLICI s. Lib. II. Cap. VI. 37 a
Aut prius inferito deposcit praemia cursi ,
Septima quam metam triUerit ante rota.
Septem ergo curricula in quovis misiti petebantur ab agitatoribus , donec quinque curricula Domitianus introduceret Hoc enim volunt illa Suetonii verba : Circen sium die , quo facilius centum missius peragerentur , singuis; a septenis spaciis ad quina corrFuit. Metarum usum
Scirent, ct longos ubi circumflexere cursus. Reverti, nimirum quando Vicibus repetitis provehebantur a carceribus . circumsectore , nempe quando prope metas Opposita3 pervenerant. Et conflar Simonem Abbes
Gabbema . Atque ille, qui primus omnium, ut dictum est, curricula sua seliciter absol verat, Ut in septimo curriculo ad metam prior appulisset , cxteris spretis palmam obtinebat, τὶν φοί, μα ἐλαCεν , ait Iulius Pollux q=βυιcῶον, 1. Corinth. F. IV. Sidonius Apollinarissi: Haec est janua Consulumque sedes, Ambit quam paries utrinque senis Cryptis porticibusique fornicatus. Ostium , quod ad medium Circi spacium patet, idem prorsus est cum hac janua ct consulum sede Sidonii, quae utrinque fenos carceres fornicatos habebat. Soli carceres illi sex , qui a latere dextro illius ostii erant , necessarii mittendis bigis vel quadrigis fuerunt , quoniam a dextera ad sinistram curricula sua peragebant. Ut aequalis esset architecturae facie S , totidem Carceres in altero latere facti sunt, qui ipsit eodem tempore pandebantur , quamvis nulli inde currus emitterentur. Ex illis porro sex carceribus , qui ad dexteram sunt , soliquatuor primi emittebant quatuor bigas quadrigasve certaturas , si nguli singulas. Erat tota Circi factio in A a 2 qua
440쪽
qua' uor colores gregesque divisse, ac VocabantuI' Pras ni, Russati, Veneti, Albati. De Prasina factione cst illud Suetonii : Prasina factioni ita addicitus 9 deditus, ut coenaret in stabulo alidue ct maneret. De Veneta est apud eundem - : . Puosdam de plebe ob idipsum ama Venetae factioni clare maledixerant, interemit. Vestimentorum colores faciebant discrimen ita manifestum , Ut cujus factionis est quis, statim appareret. Prasina habebat virides vestes. Juvenalis 3: Totam hodie Romam Circus capit, ct fragor aurem Percutit, eventum viridis quo colligo Panni. Rusiata rubeaS, Veneta caerulas, Albata candidas. Martialis AE: Si Veneto Prasinove faves, qui coccina sumis, Nec fas ista tran fuga veste vide. De iisdem quoque meminerunt Insicriptiones Veteres. De
Prasina est illa Romana: MARCO. AURELIO. LIBERO.
PATRI. ET . MAGISTRO. ET . SOCIO. ET. DOMINO. ET . AGITATORI. FACTIONIS. PRASIN L. AD RELIUS. CAECI LIUS. PLANETAROTOGENES. OB. III. PALMAR. HOC.DONUM. VOVIT. NATIONE. AFRI. Gruterus f. De Ru D sata est illa Romana : D. M. C. POMPUO. PUS CENO. CON Di TORI. DACTIONIS. RUSSATAE. ET . FACTIONUM. PRIMUM. PATRONO. B. M. OPTIMO. ET . PIENTISSIMO. FECERUNT. LIBERTI. ET . HAEREDES. FECERUNT. DE. SUO.
Gruterus q. Et altera illa Romana in domo Marii Delfini:
Boissardus '. De Veneta est illa Tiberina : RAPIDIO.
Q. F. LEM. MULIONI. MORATORI. LUDI. ClRCEN. ET AGITATORI. FACTION. VENET. VIX. ANN. LX. RAPI DIA. I ARITO. PIlSSIMO. B. M. F. Gruterus Τ. Rursum