장음표시 사용
401쪽
VARII S. Lib. II. Ol. III. 337
Tarquinius Priscus, ut populi favorem obtineret, nam quos ille adjecit, Plebeji erant, sed Patriciis decreto regio a quati, Dionysiius Halicarnass. Hos vocabant Patres Conscriptos, titulo celebri dc qui deinde post ejectos Reges in publicis ad Senatum alloquiis adhibebatur, Livius ' Nec aliter Ovidius 3:
Aut ut erunt Patres in Iulia tempta vocati, De tanto dignis Consile rebus aget.
Iulia templa Caesaris forum puta, quod ille post victoriam contra Pompsum obtentam Templo Veneris circumduriit, ac Romanum forum esse voluit non quidem rerum venalium , sed eorum qui ad jura conVenirent,
teste Appiatio ' , & conser fustum Liasium f. De Curia
ordinaria paulo antea dixerat: Protinus inde domus vobis Pompeja petatur ,
Non est Augusto juntitior ulla foro. Et quod sequitur:
Aut reget ille suos dicendo jura Quirites, ConspicMVm signis cum premet altus ebπr, Curiam Pompejam depingit fac obus Laurusq. Nam an tea erat Curia Hostilia a Rege Tullo Hostilio condita, quam depingit idem Laurus 7. Caeterum Equestris ordinis viri in Senatu nulli fuerunt, donec Gracchus Tribunus plebis seditiosis rogationibus nobilis, trecento SEquestris ordinis viros ingereret , ac sexcentos essiceret
Senatores, Plutarchus Τ. Hos ultima vice CreatoS VOCabant Senatores Pedarios, quia pedibus ad curiam ibant, nouν ro etiam curru vecti , ut Aulus Gellius LXponit '. Esi
quia in pleno consessii non occupabant sellas curules, id est, eminentiores, sed insufεllus, id est, depressioribus sellis, contenti sedisse aderant quidem, dum consultabant alii, de voto ferendo non item rogabantur, tantum 4uod latae ab aliis sententiae votum suum addercnt, Y suf, il lib. sit. Di tit i. f3J
' b. IV. de Ponto Eleg. s. lib. t II. Rerum Civilium. uel lib. io . de Magnit. Urbis S s cap. 7.fsJ pari. I. Antiquitat. Romanar. num. T. 74 pari. I . Antiquitas. Romanar. uum. 1 9. in Gracchi
402쪽
suffragio eam velut roborarent. Martialis :Sedeas in alto tu licet tribuncti, Et e curuli jura gentibus reddas. conser facobum Ravardum y , Iobannem Corasium 3, Iohannem Zamor rimm φ, Petrum Crinitum . HiC numerus , uti novissimus varias contradicitiones passus nunc
obtinuit, nunc rejectus est. Sylla Dictator mutavit quaedam , Appianus q. Julius Caesar Dictator instituit nongentos , peregrinos in Seuatum alliciendo , ait Suetonius I.
Ita Senatum pro imperio auxit , estque notus Ciceronis jocus ad Laberium : Recepissem te nisi anguste sederem. Demum etiam mille in Triumvirorum concertationibus fuerunt , sed correxit Augustus imperator & honeste dimissis illis , qui abundare visi fuerant, sexcentos admodum veterem restituit, Suetonius ', Dion Ca us' , dccx illis Carolus Sigonius R, Flavius Blondus , Guilhelmus
ILE Senatu, cum necessitas postulabat, deligebantur Magistratus extraordinarii . Dictator, Mes, ster E-cituitum, Interrex, Censores. Di CTATOR summus Magistratus dc potestatis ab luUE , a quo non licebat provocare ad Populum , insignia omnia quae Regum antea fuerant, usurpabat , & lictorum turba comitatus viginti quatuor secures & fasces ostentabat, de pace belloque agebat priu lentioris imperii viribus, exercitum scribebat, educebat, abdicabat, omnia pro arbitrio deincidebat. Nam quod Nodinus ', contendit , potestatem Dicitatoris obnoxiam fuisse Populi 2 Tribunorum . iussis, a vero discedit , recteque confutat Arniseus β. Tantam potestatem semestrem esse voluerunt, ne in tyrannidem
Ee Roma truumphante sol. 67. si αὶ Annotatis prioribus ad Panderitas pag. 62. st 3 in loco dino pag. 83. I in lib. I. de Republ. cap. 8. I , in Re DEI. Polit. lib. I I. cap. a. bcct.
403쪽
abiret , Polybius , Dionysius Halicarnass.', Livias 3, &Confer Onuphrium Panvinium ' , Lartholomaeum Martianum Stephanum Vinandum Pthium ρ, Alexandrum Neapolitanum ' , Boecierum ' , Roxhornium '. Caesaris Vcro Dicitaturam perpetuam inter abusus dominationis recte Sue
quem Dictator ipse e viris Consularibus aut Plaetoriis eligebat, ut absentis locum in exercitu teneret. Nihil tamen arbitrio proprio audebat, quod Papirius Cursor cXemplo suo probavit, de quo agit Valerius Maximus . Gerebat munus illud olim Tribunus Celerum apud Reges , dc gessit deinceps Praefectus Praetorio apud Imperatores, uti scribit Pomponius φ, dc confer moenbecium Petrum Fabrum , Bule erum Τ= , Guidonem P cirollum si, Guilhelmum Budom δῖ.
perio esset, aut olim defuncto Rege , aut postea Comitiis Consularibus morbo Consulum, bello, seditione, impeditis. Obibat ille ad quinque dies tantum, quae Vel Regum vel Consulum propria munia erant , Dion sius Naticarnass. μ' , Livius '', 'h. Stadius*0, Alexander Ne
apolitanus y . Inscriptio NarbonensiS: T. COMINIUS. C. F. PO. DUOM VIR. IEDI LIS. INTER REX. Gruterus*ῆ.
Tectores. Et primo quidem annis quinque praefuerunt muneri illi, ac Populus singulis lustris ceniebatur. Prae-Y Σ cipua
m. cap. 8.'. :I69 Commentario ad Notitiam Imperii Orientulis cap. s. O 7. O Commentario ad Noti liam Imperii Occidentalis cap. 2. i l Annotatis prioribus ad Patν-rictas pag. IO . 183 lib. i. si 'ilib. i. Ovis. Hisor. seto) Commentariis ad Florum pa . 27. ii) lib. V cap. 6. a: in Volami-
404쪽
Cipua ergo horum functio erat , Censium facere Oc lustrum condere. .nsum facientes inquirebant , quando quis natus esset, quando ad Virilem aetatem pervenis et,
quando obi i siet 3 Servius Tullus Rex jusserat pro strictiori Censurae administratione servanda , ut cum quis nasceretur, aeris aliquid in fano Junonis Lucinae solveretur , iterum cum quis togam primam acciperet , in fano Juventae precium solvebat, denique in fano Veneris Libitinae pecuniae, tantulum erogabatur cum morerentur , Dion sivi Halicarnass. '. Hoc etiam rogabant, quo se quisque modo domi suae erga uXorem , liberoS, servos , propinquos, necessarios, Vicinos gereret ῖ quae
domestica esset disciplina 8 unde victus oc amictus Z quis opum usus & abusus Z quis focus & mensa ξ Describebant Romanorum civium capita, in classes pro opum quantitate redigebant, ita distinguebantur a Protetariis, qui nihil in sere habebant, dc in diem tantum Vivebant, mercenariorum & operarum Vulgus , turba inutilis ad colonias deducendas saepius adhibita , ut civitas eXoneraretur a Purgamentis ci Vitatis . Nonius Marcellus R. Finito Censu praelegebantur e tabulis nomina Senatorum,
Equitum. Plebejorum. Et quorum nomina ha ut legebantur , illi Senatu aut Tribu moti tale ob delicta magna intelligebantur. Inter ipsos vero SenatoreS primo loco recitari, perhonorificum erat, isque Princeps Senatus vocabatur , dignitatis aliquid habebat prar caeteris, nihil potentiae. Principum Senatus indiculum resertonuphrius Panvinius . is semel lectus honore illo, dum Vivebat , potiebatur, C Consularibus aut Censoriis viris. Eadem ratione Princeps Equestris Ordinis dicebatur ille, quem Ccia res primo loco descripserant in tabulis. Lustram condebant, cum quinto anno Urbem Lustralibus, id eit , piacularibus Sacrificiis in campo Martio multis cum ritibus e X piabant. Valerius Maximus 3 : Ne Africanus quidem posterior nos de se tacere patitur : Qui
405쪽
Censor, cum Lustrum conderet, inque solito sieri Sacrisicio Scriba ex tabulis publicis solenne ei precationis carmen pra- iret , quo Dii rogabantur , sit PopVli Romani res meliores amplioresque facerent: Satis , inquit, bovo ct magnae sint, ita rue precor ut eas perpetuo incolumes serUent Suetonius ': Cum Lustrum magna populi frequeutia in Campo Martio conderet , aquila eum sepius circumVotaVit. Cum negociorum moles premeret eos , impetraVerunt a Senatu
Populoque , Ut anno uno dc sex mensibus Censuram agerent, ac deinceps creati quidem sunt Censores post finitum quinquennium , sed tribus annis & sex mensibus Osium habuerunt. Dignitas eorum magna fuit, omnia Consulum insignia habebant, exceptis lictoribus. Opes publicas ' privatasque in tabulas referebant, uti illas cives jurato profitebantur, vectigalia locabant Publicanis, qui sere ex Equestri ordine erant, Senatores, qui negligentius in consilio aderant, abrogabant, Equites puniebant, equo dc annulo ademptis , Tribu movebant cives pravos in Centum tabulas referendo illos, ut sine lege Se suifragio essent, ex albo centuriae siuae eXPUncti, atque inter proletarios relati bona eorum a Censo ribus, ipsi incensi ut vocabant) a Consulibus vendebantur , materius Maximus R, Livius 3 , Onuphrius Pandii-
Goeddaeus Z, Bartholomaeus Hiarbanus , Hugo Grotius '. Et vero inter Caesaris honores nimios erat , morum Pr ectura , Suetonius P. Rem habuit, titulum Censoris perpetui per speciem modestiae recusiaVit. VI. Ordinarii Magistratus erant Consi es, Proconsules, Praetores, Tribuni plebis, uuaestores, TriumViri capitales.
Ac CONSULES quidem post ejectos Reges duo creabantur, qui anno praeessene. Duo eriunt, quod novam
i praedia, pecnnias , servos, pecudes.
406쪽
libertatem uni periculos e committi arbitrarentur . aedivisio imperio, si alter malus esse voluisset, alter eum habens potestatem aequalem coherceret: nec imperium longius quam anno habebant, ne per diuturnam potestμ- rem insolentiores redderentur , sed civiles essent, qui se post annum forent futuros esse privatos, Eutropius . Jus mi- Iitiae summum habebant, civibus dc sociis imperabant, Tribunos militum , Centuriones, ossiciales majores, minores designabant, Populum convocabant, Foedera sanciebant, Leges promulgabant. Breviter : Autoritas erat in Senatu, potestas erat tu Populo, dicente Cicerone R. Nam a Senatu ad Populum provocare licebat velut ad judicem majorem. Quin de Tribunorum intercessio arbitrium pacis, belli, serendarum legum eripuit illis, ut sine Populi jussu nulli earum rerum Consuli jus esset, ait Salustius 3 , adde Onuphrium Pauvinium ' , Alexandrum Neapolitanum Τ , Boxhornium β. Sceptrum Vel scipionem eburneum , in cujus apice erat aquila, tenebant manu, quando in curia jus dicebant. Juvenalis': Da nunc ct volucrem sceptro qua purgit eburno. Prudentius :Aquila ex eburna sumit arrogantiam
Inde est quod Domitianus in equo sedens, manu sceptrum , tanquam Consulatus insigne gestans , imprimatur Numismatis apud Antonium Augustinum'. Similiter Antoninus Caesar sceptrum & rami laurum tenet in statua sub tecto quodam columnis superimposito 'R , dcconfer Thomam Remesium φ .
VII. Post Consules eminuerunt PRAETORES. Quia enim Consules domi quidem morbis, foris bello impediri poterant , nec esset qui jus diceret, Regum
407쪽
VARII S. Lib. II. Cap. III. 3 3
eXemplis , qui in belrum profecturi , ne urbs sine imperis esset, loco seuo urbis praefentum designabant, Dion us HalicarnasC. , Tacitus φ) Voluerunt Praetores constituere duos. Urbanum unum, qui civibus Romanis jus diceret , Peregrinum alterum , qui Latinis, advenisque jus explicaret. Edicta sitia inscribebant albo, ut facilius innotescerent, id est, tabulae nigrae cretatis literis. Plautus 3:
Si id fiat, ne isti faxim nuspiam appareant,
ut hic albo pariete aliena oppugnant bona.
Lectio est in codice Meusi , & multis hic desudant
Viri Docti , ut venentur sensum , quod reserunt Robertus Titius ', Villiomarus , Taubmannusq. Edicta Pra torum fori parietibus affigebantur, vel lapideis pilis surrectis appendebantur, ut omnes C plano legere pollent. Vult ergo Plautus , bona aliena albo seu tabula edicti Praetorii ad parietem suffixa oppugnari, lite contestata adiri, & confer Iacobum Stoery, Thomam Demiserum', 'han. Corasium ' , Vultuum ' , Johan. Calvinum . Lapideas pilas illas Plinius '' appellat stelas , eodemque prorsus sensi Ecclesia dicitur esie ' ἐδρο- ίω μω μαληθει , I. Timotb. ubi est hujusmodi pila vel stela. De qua re prolixe agit Iacobus Gotho fredui '. Numerus Praetorum est auctus , postquam bello victis populis dari debebant Magistratus a victore Populo, Iraque Praetores multi in regionibus Europae, A sire, Africae dc Insularum , qui Proconsulibus amplissimorum regnorum Senatus nomine praefecturam gerentibus suberant, ut cum praetor Iudaeae suberat Proconsuli Syriae. Erat enim Iudaea pars Syriae ab antiquo, quanquam legibus suis uteretur ec libertatem armis vindicasset ad-
Locis Controversis lib. x, cap. 2 .i uel Animadversis ibid. pag. I 'T.s 6 l Commentario ad Plautum pag.
408쪽
DE MAGISTRATIBUS versius Syriae Reges. Praetores ibant in publico sex lictoribus comitati , qui totidem fasces oc secures ferebant, uti refert Plutarchus'. De P toribus vide Onu-
VIII. Ac PROCONSULES quidem potestatem
Consulum obtinebant, verum extra Urbem in Provinciis validarum nationum bello subactarum, in quas aut finito Magistratus anno postquam in Urbe Consules fuerant) aut ex inferioribus Magistratibus , . aut etiam hactenus privati a Consulibus mittebantur. Et eorundem justii belli duces quoque pro tuendis finibus aut Proferendis , exercitum validum per stationes dispositum militari imperio regebant, factumque est tapius, ut a legionibus dicerentur Imperatores . habebantque potestatem Legatos , id est, locumtenentes in provincias mittendi , viros peritos rei militaris, ut in partem Curarum venirent lites decidendo , controversias judicando , pecuniam in rationes referendo, Livius , Dio- Usius Halicarnass. ' , & ex illis Onuphrius Panvinius R,
Alexander Aeapolitanus , Iacobus Stoer R.
IX. Locus est Lucae qui ad hanc rem pertinet. Verba sunt i sta : Per id tempus decreto promulgatum est ab Augusto Caesare , ut censeretur orbis totus. Orbe peneroto pacato majus erat imperium Romanum quam uexillis externis viribus exstingui posset, ait de temporibus istis Florus '. Pergit : cui primus cessus habitus est uirino Praetore Syria. Ita vertit Castatio illud quod in Gr.eco est, s Συρίας Κυο ιου. Proconsulta rector Syriae erat Sentius Saturninus , ut nos docet
409쪽
VARII s. Lib. II. Cap. III. 3 s
ysopbus . Quirinum vero Q ΣυDM, Vocat EUangelista, quod cum imperio extraordinario missus erat ab Augusto ad faciendam descriptionem. Mos enim fuit Imperatoribus, ut primarios in Republica viros mitterent ad censis agendos. Getierat nuper Quirinius res feliciter in Cilicia vicina Syriae, Cujus pars erat Iudaea, Ut refert Tacitus , atque isto modo , licet Patricius non esset, in Senatum pervenerat. Solet ηγεμον si ειν pro majori potestate qualibet promilcue Usurpari , Matth. R, Lucae , Actor.'. Ergo titulus hilli competere potest, qui cum imperio eXtraordinario Venit. Bis Vero in Syriam venit Quirinius , semel cum extra ordinem mittebatur ad numerandas facultates et vires provincialium , de quo Lucπι' meminit: altera Vice, cum ordinarius Syriae rector & Proconsul ab excessu Quintilii Vari hic vero post Saturninum missus erat qui in Germaniam profectus ad silvas Hercinias caesus fuerat, imponebatur. Et hac quidem postrema vice novum Censum egit, Archelai opes in fiscum retulit, Iudaeis tributa imperavit, quod hactenus nemo fecerat, Josephus q. Tlta γα φ Ουυ ωτιω dicit Euangelista, ut censum hunc primum distinguat a censu secundo , quem idem Quirinius egit , dc meminit Lucas '. Illum obsequio si pertulerunt Judaei , hunc Iudas Gaulonites concita seditione, & Sadocum primae inter Pharis eos notae virum
in partes Vocando , turbavit , negans o λοφύλοις qualeS Romani erant, tributum Calva religione exsolvi posse, velut servitutis arrham. De eadem re meminit Lucas', dc prolixius describit Iosephus '. Di iterunt accurate Ca-μubouus 'R, Richardus Montacutius ' , Fridericus SPanhrmius R, Batauinus , alaus , Franciscus Stipmannus '',
disi. 28. 2' O I 2 II in Originibus Ecclesiassicis Exercitat. 8. . t 2 in Dabiis Euangelicis pari. v p L. I 2I. sis in Commentario perpetuo sae Evangelistas pu 9 Commentario ad AZLι Apostoli-
410쪽
X. TRlBUNI PLEBIS creati sunt postquam Consules dc Senatores annis sedecim ab ejectis Regibus Urbi praefuerant, non sine plebis damno , uti quidem Plebeji credebant) quam censibus describendis pro usu
CXpeditionum adversus hostes vexarent. Proinde facta iccessione in montem Sacrum, ut concordia reduceretur, postulatis annuit Senatus , dc concessit Tribunos plebis , custodes illos defensoresque juris ac libertatis, rit Plebis commoda adversus Patricios & Optimates uerentur , Senatusque decreta Vel approbarent suffragio, vel intercederent, Livius φ, Dion'sius Halicarnas I, et ex illis Onubrius Panvinius ' , Alexander Neapolitanus =, Boxhornius V. Summam potestatem e i gessisse , ait Salustius y. Et addit , eos Plebem exagitare solitos criminanis Senatum. Quod eis non dissicile factu in ea oportunitate fuit, de exempla Gracchorum, Rulli, Cornelii , Labieni, Curionis, Antonii testantur apud Cicer nem & Appianum locis multis . Lucanus :
mox quondam populi , libertatemque tueri Ausius 2 armatos plebi miscere potentes. Eorum adjuncti non unius generis fuerunt. Scilicet:
i) AEDILES PLEBIS, qui aedificia publica insipicie
bant, ne tempestatum vi aut alia occasione damnum caperent. Delubra, balnea, aGUadductus, curiam, fo-Tum , popinas , theatra, moenia , vias stratas intra dccxtra Urbem, cloacas in debito statu conserVabant, navalia curabant & ibi detentorum fabrorum stipendia quotidie solvebant ad classem validam habendam pro maris imperio, dc continendis in potestate Gentibus remotissimis. Annonam quoque regebant, ne a flagellatoribus precium ejus aut bonitas corrumperetur, ludos