장음표시 사용
581쪽
CONNUBIORUM. Lib. IV. CV. u. 93hiis perastis sacra faciebant Iovi, Iunoni, Veneri, quod
omnes illi conciliandis matrimoniis Prodeste censerensur. Immolabant porcum , at sel cum eXtis reliquis non of
serebant, sed revulsum citra aram dejiciebant . ita significare volebant , quod bilis ic iracundia abesse debereta nuptiis . caeterae partes adolebantur, unde capiebantur ligna suturae inter eos tranquillitati S, autore Plutarcho. III. Pro Sponsa ornanda adhibebatur cura accurata. Velo rubro aut flavo , quod Sponsus donaverat, obnubebatur , dicto alias flammeum , Catullus , Plinius R, Suetonius , Petronius Arbiter'. Nec aliter Lucanus f: Non timidum nupta leviter lectura pudorem, Lutea demissos velarunt flammeu Uuθουs. Locus es: Genes. si de Rebecca : Tollens cito pallium operuit sese. Erat testimonium pudoris dc verecundiae. Virgilius':
Ut tibi Corycio glomerarem flammea luto. Corycium lutum est: flavus color , ut eXplicat Taubmaunus). Martialis ' rFlammea texuntur sponse, jam virgo parula est. Sponsius veniebat in aedes Sponsiae comitatus Paranympho , atque ibi nuptiae peragebantur. Ad coenam nuptialem quam Sponsus parabat sumptibus suis) considebant, & laute excipiebant convivas. Aderant una Tibicines' & Hymenaeum decantabant, pueri quoque ad amovendum fascinum recitabant carmina Fescennina ut Festus V refert. Lucanus : u soliti lusere sa es, nec more Sabino Excepit tristis convicia festa maritus. Sabini primi invenerunt Fescennina , & conser fanum ilhelmium . Fascinum amovLbatur, quandoquidem pervulgatum, quod Sagae crebro partem illam, qua Vir
582쪽
erat. Sponsi Magica arte laederent, ut ossicio suo langi haud posset in concubitu. Tibullus :Ipsa Venus Magico religatum brachia nodo. Magicus nodus est καταλλος sive fascinum, uti ex Sal moto annotat Simon Abbes - aC proli Xe Hntonius Guberiatus Costanus 3. Iohannes Fernelius'. Hymenaeus cum primis Junoni iacer erat , quam λε λιον s-Θεα, plurima nuptiarum solennia respiciebant, adeoque cum Sponsa ornabatur, coma ejus hasta parva discriminabatur , more a Sabinis petito , qui post concordata cum Romulo sedia in civitatem immigraverant, Cultores Junonis , eique arma consecraverant , inter quae hasta excellebat. Ovidius :Nec tibi qua cupidae matura videbere matri,
Comat virgineab hasta recurva comm.& adde Boxhornium si, Philippum Beroaldum'. Convivae liberalius invitati clamabant Thalasgionem , qui vetustae memoriae Sponsus tunc cum Romulus Sabinas mulieres rapicbat cum Sponsa sua invenerat conjugium per Omne vitae tempus placidissimum. Paris gloriae matrimonium Vovebant novis nuptis , cum Thalassionem Vocabant, Festus Pompejus , Plutarchus ' , Martialis 'se , Ianus Guilhelmus Laurembergius , Gerhardus Iohan. Moysesus φ. Nuces spargebat Sponsus , & inter pueros praesentes projicicbat, quod puerilibus oblectamentis omisia si s , deinceps res serias agere vellet, uti maritum & ci-Vem deceret. Catullus Non nuces pueris neget Desertum domini audient
Ubi tamen & alius sensus subest , quem exponunt Scaliger
Problemiatis Romanis quaes. I. tol lib. i. Epigram. 36. lib. II I .
583쪽
CONNUBIORUM. Lib. IV Cap. II. 9s
IV. Post epulas finitas Pronuba manu Sponsam apprehendebat, dc in cubiculum ducebat, ut in lecto geniali accumberet vestibus depositis, Catullus Τ :
Iam cubile adeat viri Hos bona senibus viris Cognita breve semina Collocate puellulam. Scilicet Pronubas deligebant eas , quae Uni marito nU-ptae , Ut conjugium novum esset auspicatum. Genialis
vero lectus proprie dictus est ille, qui sternebatur puellis nubentibus, testibus Serviosi , Lipsio'. Accumbebat deinde Sponsus, dc cum Deo Subigo ac Dea Pertunda
coronidem imponebat actui. Arnobius : Pertunda qua in cubiculis praesto est , virginalem scrobem effodientibus maritis ξ Hoc erat, cingulum solvere. Catullus ': Tibi virgines cionula Ροωzut sinus.
GraecorUm more, λυ Ἀν - νita γνἱω apud Homerum, Theocritum , Musaeum, quorum testimonia adducit Mur tus '', dc confer furtivum de Roas . Postridie novus
Maritus reversus in domum suam, ibi parabat cinnam, dc quia velut instauraretur potio , vocabant Kepotia, Ur Festus - dicit. Tunc etiam inter amicos distribuebant sportulas, teste suis, o i. Erant Numismata cum imaginibus novorum Conjugum , ut nos docent S mmachus ' , dc ibidem Franciscus iureius β. Adducebatur ad eum nova Marita cum peculiaribus solennibus. Abstrahebatur Velut per vim c gremio Matris, aut si illa obierat , Cognatae proximae , dc ad Maritum trahebatur ad recolendam memoriam vetustissimi Matrimonii, cum jubente Romulo Sabinarum mulieres, quae ad spectandoS
Commentariis ad Catullum pag. II 6. II pari. 2. Singularium lib. IV. cap. 6. Iχὶ lib. x VI.
584쪽
dos Ludos equestres, non vero ad matrimonium paci scundum aderant , per impetum raperentur & obtinerentur. Ducebatur in Sponsi domum . velut domicilium suum, dc quidem alta vespera. Catullus : ruper rides , juvenes consurgite, Vesper Olympo
Expectata diu vix tandem lumina tollit, Surgere jam tempus, Iam stingu linquere mensac , Iam veniet mirgo , jam dicetur Hymenaus.
--- Tibi desierit Hesperus Octam , id est, nox advenit, ut interpretatur Servius 3. Comitabantur eam tres pueri Paranymphia ac hi quidem patrimi matrimi, hoc est ἀμφοφους --εχοος -- ώοντM , ut interpretatur Zosimus '. Eorum facem prae ferebat, & Vocabatur praelux , teste Festo. Petronius Τ:Zmbasicoetas praeferebat facem. Saepe etiam plures. Inscri
ptio PataVina: Cos. AUG. PUBD. CLAUD. QUAEST. A R. ANTONINIAN. VOLUMIAM. VIRGINEM. VOVENT. AUS P.M. PARENT. SUO. IS. COEMIT. ET . IV. FAc. IN. DO'.
DUXIT. Gruterus β. Virgilius': Mopse novas incide faces, tibi ducitur uxor. Ei spina alba nuptiales taedas fieri solitas, Festus testatur, concinitque Catullus : anu stineam quate taedam. dc conser Muretum', Franciscum Robertellum R. Nam Maliger legit: /Manu pineam quate isdam , dc defendit , adductis Verbis Senecae *r Musti am jam tempus erat seuccendere pinum.
Accedit ratio lita , quod taeda non sit in spina, quae est
propria resiniferarum arborum. Ovidius S: Exoptat puras pinea rada faces .
585쪽
CONNUBIORUM. Lib. IV. cap. ii. 97
Pronuba nec castos accendet pinus honores. Et adde Barnabam Brissonium , Franeiscum Hottoman
neum', Simonem Abbes Gabbema Duo Pueri tango
bant Sponsiam erantque Cons anguinei ejus. Sequebantur ancillae & ferebant colum , susum , stamen, quod Tanaquilla Regina primum ordinaverat, eoque Ane laonum cum colo 9 ffo in aede Sanci appenderat, uti rescriPlinius β. Erat hoc argumentum laboris , quo deinde Occupator esth debebant. Ovidius 7:rinde cito passu petitur Lucretia , cujus
Ante thorum calathi, lanaque mollis erat.
Aderant vicini, noti, cognati, familiares in frequentia magna. Hoc ipsum per polenne nuptiarum in celeberrimo est cio deducere Sponsam , vocat Suetonius . Hi longo ordine incedentes quisque serebat secum utensilia novo Nuptae, vestimenta, aurum, gemmas, Vasa , pel Ves, ut Ceos , ollas , sandalia. Aderat quoque Puer Camillus dictus, qui in vase operto, quod Cum erum appellain
bant) ferebat crepundia pro liberis, si qui nascerentur,
Varro ' , Scaliger Fessus . V. Domus fores ornabantur floribus δί frondibus. Aput ejus μῆ: Domus tota lauris obsita , taedis ue lucid4 obstrepebat Hymenaeum. LUCanti Syet: Fessa coronato non pendent limine serta. Juvenalis ':
Ornentur postes O grandi janua lauro. Ubi prope limen venerat Sponsa , rogabant Spons pro pinqui : Qua est y Respondebat: Ubi tu Cajus es , Ust
sim Caja. Plutarchus λ . Postes vero januae lana coronam bantur a nubentibus & adipe lupino ungebantur, indς I i unxo-
586쪽
unxores, dictae, quasi uxores, Servius Factum ideo. ne veneficiorum artes quicquam mali inferrent, Plinius R. Peracta unctione Sponia limen, quod calcare nefas erat, transiliebat. Lucanus 3:I urritaque premens frontem matrona Corona Tralata metuit contingere limina planta.
Pro illo, quod vulgo legitur vetuit, emendat Rut msus', metuit. Res eodem recidit, adeoque vitat corripit 'ban. Frodius Τ , quam lectionem in Puteanorum Fratrum codicibus inventam praesert quoque Grotius apud
Schreνelium β. Hoc ideo , ne pharmacis Magicis laedi posset, quae sub limine ad destruendam Conjugum vel Concordiam vel virtutem generativam , defodi solebant veneficis. Plautus': Sensim superattolle pedes nova nupta, sesipes Der incipe hoc , ut viro tuo semper sis seuperstes. Et statim dabantur ei claves, Ut admoneretur, quod de rebus domesticis omnibus fidelem curam deinceps gererz Vellet. VI. Si quod Conjugium non placebat Marito evidentes ob causas dc in judicio approbatas , Divortium ab Uxore facietiat. Judicium erat conlesius Amicorum& Propinquorum , ut docet malerius Maximus , ubi de Lucio Antonio Senatore meminit. Res Porro ad Censiores deserebatur , dc Amicorum testimonio fides facta est, quod Divortii causiae legitimae essent, Gellius '. Causiae descriptae in libello & a septem testibus subscriptae dabantur Mulieri, ut posset illis uti in procurando matrimonio alio. Reddebatur dos, adimebantur claves, ac ut domo exestet, Clara Voce jubebat maritus : Res tuas tibi habieto. Juvenalis R:
-l in inae praestantissimu3 conspectas apud Joh. Bapt. Casaliuin de Insignib. sec. c. 3. eXponitur, qui ideo hic placuit. I Commentario ad lib. I v. ZE-neid. pag. y I. 2θ lib. x x V III.
588쪽
DE APPARATIUAbibat illa M nubebat iterum, quando vellet. rabulae sponsalitiae scindebantur. Iuvenalis :
Plura vide in Auctariis nostris ad Panum ', ic adde Iohannem Buxtorsum , Iohannem Corasum'.
CAP. III. De apparatu Conviviorum.
Ι. CCRi PsERUNT de rebus ad Convivia pertinentibuso Johanne, milhelmus Stuc ius , Robertesius , Bern*ger 's Rutengerus, Pe rus Ciacconius , Fulvius Ursinus , id breviter Alexander Neapolitanus in , fusus Lipsius si . Johan Rosinus', meronymus Mercurialis . Erant apud Romanos sentaculum , Prandium, Merenda , Coena. Comessatio. Nimirum quinque vicibus edebant , justae vero mcnta erant tantum duae , Prandium ac Reliqua pro pueris nondum adultis, & pro agricolis valido labore occupatis. Jentabant mane, panis portionem vino intin Iam sumendo , ut ait Plutarchus '. Quidam etiam omittebant vinum. Tacitus apud Uopiscum JR: Panemnis siccum , nunquam comedit , eundemque sale atque aliis rebus conditum. De scipse Seneca multum mihi ad balneum superest , deinde Accus , ct line meus prandium , post quod non sunt lavandae manus. Panem Comedere &jentare sunt eadem res, uti prolixe hic ann tat Salmasius Αφ. ' Hinc dicit Martialis 3: Surgite, binni vendit pueris jentacula pistor , Cristataque sonant undique D IS APES Et alibi I :
589쪽
CONVIVIORUM. Lib. N. Cap. II L sor
Caseus Hetrusca signatres imagine Lunae , Praestabit pueris proindia j mille tuas. Prandia , id est jentacula , ια se νομοις )κως. PrandCbant meridie , tribus inde horis merendam capiebant. Vesperi coenabant, lectum ingressuri commessabantur. Sed nec prandia quidem civium omnium fuerunt ditiores forte prandebant, Sc qui domi octo abundabant, aut qui nuptiarum solennia agit abant , ut nos docent Plutar-
roaldu, ', Lambinus f. Horatiussi: Pransus non avide, quantum interpellet inani Ventre diem durare, domesticus otior. --
Bis die ventrem Gerare, in vitio ponit Salustius ' , de Cicero) ait, nullo modo mihi placuit bis in die saturum fieri. Cinnas vero sive Vespernas, easque prolixas adornabant omnes, plerique comedationem adjungebant , si fortunae lautioris essent. Suetonius de Vitcilio ' : Praecipue u-xuriae sevitiaeque deditus , epulas trifariam semper , interdum quadrifariam dispertiebat , in Jentacula . prandia uenas oe comessationes , facile omnibus sufficiens , vomitandi conseιetudine. Idem de Domitiano '' : Convivabatur frequenter oe large, 6ed poene raptam : certe non ultra bocis oc- c um , nec ut postea comessaretur. Caetcrum ab ovi S au
vicabantur, desinebant pomis, itaque proverbio apud Ciceronem δ' , & Horatium '' dicitur : Ab ovo usque ad mala , id est, ab initio coenae ad ejus finem usque. Ovis addebant lactucam , ut appetitum in stomacho e X citarent. Martialis φS: Claudere quae coenas lactuca selebat avorum , Dic mihi, cur nostras inchoat illa dapeb Z
prandia puerorum sobria erant, quae illi semebant paulo post meridiem,
il in Quaestionibus Conviviali
590쪽
so DE APPARATU Indicat, quod paulo ante illa tempora lactucae suerint
coenarum ultimum condimentum . Autor Moreti: Grataque nobilium requies latituca ciborum.
Nimirum requies , id est , coronis, qua absolvebatur
II. Non sedebant ad mensem, Verum accumbebant,' idque more frequentato Orientis populis, ut bene dis serunt Casiaubonus ' , Thoranis Bartholinus =, Johan. Miruloe . Stuckius ' , Menochius'. Nec tamen ut Turci dc
Scythae, qui ἐνἀ, id est, genibus implexis vel per
crucem dispositis humi assident, itaque Flavius Blandus. Foroliviensis ' , non debuisset Turcorum accumbendi morem insigniter dissimilem , cum prisco Romanorum accubitu similem facere, a quo discrepat multum. Quanquam eodem errore lapsius fuerit Johannes Coroius'. In Coenaculo mensa ponebatur , olim quadrata ut monet Varro Rin sed posteri adsciverunt rotundam. Quod men sae rotundae fuerint, testis est Juvenalis ': Nam de tot pulchrii oe latis orbibus, ct tam
Antiquis, una comedunt patrimonia mensa. Orbes vocat mensas. Nec Vero erant perfecte rotundae ,
sed , πικυκλια , uti describit Iulius Pollux '', id est , lunae dimidiatae instar. Semirotundum appellat Apulejus & sensu eodem Suma dictae sunt. Martialis ' :Accipe lunata sic riptum testudine Sema , Oeto capit, veniat qui uis amicus erit, ex correctione Scriveris & Farnabii , quos sequitur Ia
nus' Ouae antiqua consuetudo semper placuit, ut liquet ex antiquo marmore apud J. Phil. Tomatinum de Tesser. Hospit. c. I 8.