장음표시 사용
401쪽
X orbi προήκατεις, accedunt, e stomachi vacuita ab inedia D Aν- vertinaciori, vel nimiae humorum 'cuntiones, sise R ---V kie L mine intemperanter effuso, sive ab emetico aut cathartico Qui impares erant aegrae vires.s7s. Jam vero ab hac totius morbi imagine, secundum Causae
vulgatissima ejus μανόμ να depicta, proximo loco ejus causa, etia '
.mciente interuae, sive προηγουμένω mihi veniunt Penatitisndae, quantum eas ex omnibus qua deacripsimus circum-
Atantiis simul junctis expiscari valeam Pendent ergo Me tiones istae, quas in s minis Matericaa, in maribus ποctomiariaeas insignire libet, quantum ego judico, a spirituum tanimalium ἀπαξιε, unde facto impetu in hanc illamve partem
Plus quam pro rata densi nimiique seruntur, apasmo uti et lorem excitantes ubi in parte sensu exqvisito praedit ismunt, atque organorum, tam ejus in quod se ingerunt, tum istius a quo abscedunt, functiones pervertentes eum utrumque ab hac tam iniqua partitione, quae Naturae oeconomiae penitus adversatur, haud parum detrimenti capiat. 80. Cujus quidem ταξίας origo atque Rus anteceden anteea- est debilior dictorum spirituum crasis, sive nativa ea fuerit, sive etiam adventitia, unde quavis προφω- dimipatu faciles sunt, et eorundem systema nullo fere negotio dirimitur. Quemadmodum enim homo quidam exterior conspicitur ex
partibus sensu obviis compaginatus, ita procul dubio et imterior est quidam homo e debita spirituum serie et quasi fabrica constans, solo rationis lumine contemplandus Hic vero, cum temperie corporis intimius conjunctus et quasi unitus, tauto aegrius laciliusve de statu suo dejicitur, quanto major est minorve ea, quam amatum sortimur, principiorum constituenti in firmitas. Quamobrem foemin- longe Plures Cur plure, quam masculos hic morbus aggreditur, quoniam videlicet istas lamin 'Natura magis delicatulo rarioreque corporis habitu ceu vitae eos iis sa- molliori, et hominum deliciis, destinatas, blanda donavit; is Rin mare autem toroso corporis robore, utpote qui laboribus exantiandis in tellure colenda et repastinanda, et seria quibus alantur capiendis, aliisque similibus, apti nati sint. 81. Dictam autem spirituum ταξ- briu morbi cau-sycti. ii sam esse phaenomen jam de8cripta satis probant, quorum in ' ' 'praecipua tantum attingam, motissim illo Affectu Hyste- ωνα---rido, qui Uteri Strangulatu Vulg dieitur, initium laciens. .uu . 4.
402쪽
DL Ar Hic jam apiritus, facto quaa agmine in ventre se aeriore '. ..i. terentim magnoque impetu in auem irruentea, minam .er,puod excitant per omnem quam tranaeunt regionem, ventinin in-' ' M flantes, instar globi praegrandis, qui tamen nihil Miua eskquain partium p morientatarum convolutio et quani Coragl batio quaedam, quae non nisi magna vi reprimi Potest et coerceri Partes interim extemae massaque eam. viritibus jam alio raptis magna ex parte destitutae, eo unque frigescunt persaepe, non in hac sola Affectus Hysterici specie,
sed in aliis omnibus, quod prius fi 72. adnotatum, ut
cadavera non frigeant magis. Fulsua interim qualis an rum est, nec aegra ab hoc frigore de vita periclitatam niti illud ab evacuatione aliqua enormiori praecedente originem
illius quae f82. Idem etiam dici potest de violentiviri isto Affectusu I. Mysterim, qui extem lacie colicam biliosam, vel etiam P -
mul tur sionem iliacam, aemulatur in quo aegra dolore vix tolerando in regione cordis scrobiculo circumposita, una eum immani materiae herbam colore referentis evomitione discruciatur. Quod quidem symploma haud aliunde nasci existimo, quam avehementi spirituum dense conglomeratorum in dicta paries impulsu, unde et spasmus, et dolor, et earum totalia factu-
83. Νeque ex eo quod ista, quae in hoc affectu sive peros, siVe Per sedem, egeruntur, colore quandoque viridi tingantur, statim conficitur, morbum hunc in humoribus residero, aut atrocissimum illum dolorem ab humoris alicujus acrimonia, partem cui inhaeret dilaniantis, produci; idcirco pro minera morbi habeamus, ac proinde remediis tamia, o quam κατον catharticis radicitu extirpandum censeamus. Etenim de sacto consint, aegritudinem illam qua laborant navigantes a spirituum animalium agitatione ortam, in fluctuanti ac irrequieto mari, colluviem coloris plane herbaces ex hominum vel sanissimorum ventriculo exantiare, ubi primum in mare longius sunt provecti, quibus tamen ante semihoram ultimo lapsam non inerat bilis haec, quam poreaceam a pellare libet. Annon et insanica paroxysmi convulsivis, in quibus spirituum animalium maxime res agitur, tam per superiora, quam per inferiora, materiam ejusdem plane coloris
ieiunt Quibus addendum est id quod experientia seme
403쪽
Quotidiana docet, scilicet quantumlibet ejusmodi alae s minas, D Aν-inis infantes, iterata catharai exhauserim . attamen color ram νης -
inctus in eis quae vel per omitum, vel per aedem, Xeunt, inaque visetur Quin etiam a pharmacia tam emeticis quam catharties frequentius propinatis uberior materiae viridia πι-Citur seges, cum ab utroque genere spirituum vim αεία pr Vehatur; quae vel nescio quomodo istarum partium sementum destruit ac pervertit, vel in ventriculum intestinaque viriPnsmorum succum aliquem alienae indolis intorquet, qui humores ejusmodi coloribus inficere potis est Chymiae se latores licet nondum ita bene cum illis sit, ut quae in organis Suis πολυτα - medicamenta elaboraverint, majus aliquid in morbi debellandia praestent, quam quae contunduntur inmortario, vel in olla decoquuntur, tamen curiosorum περιεργία eo usque gratificari norunt, ut, duo liquores aeque limpidos clarosque ostendentes, ex iisdem invicem commistianniuratum colorem aliquem, quasi Praestigiantes, possint exhibere et prosecto ita lubrica eat et evanida colorum speculatio, ut nihil certi ex illis de corporum, in quibus apparent, natura queat deprehendi. Neque magis aequitur, ea quae colore viridi sunt, acria esse omnia, quam omnis quae sunt acria, viridi esse colore itaque undique perpensa, satialiquet dolorem immanissimum, qui hac Colica Hysterica laborantes pene exanimat, tum etiam materiae Viridis rejectionem, Color via spiritibus, nimio impetu in partes sub cordis scrobiculo 2,22
Posita incursantibus, atque easdem spasmo contrahentibus, - - omino excitari.
M. Huic etiam spirituum enormitati tribuendum est ClariΗysymptoma istud, quod superius si M. Clavi materiei nomine tibi .:
indigitavi, in quo spiritus ab omni corporis ambitu in certo pericranii quasi punctulo concentrantur, dolorem haud minus perterebrantem, quam si clavus serreus in caput vi adigeretur, accersentes, una cum insigni materiae viridis evomitione. Quae quidem spiritum ab universo corpore quasi in Vinctum contractio non multum abludit ab ista radiorum solis collectione quae fit ope vitri incensorii utque hi vi unita exurunt, ita et isti ob eandem rationem dolorem infligunt, membranas quasi discerpente lacerantesque junctis Viribus. 85.J Deinde ab hac inordinata spirituum agitatione san-
404쪽
Da Aν- guinem Pertur ut exoritur amploma illud tam Hysterii Mςτ-ην in uun Hypochondriacis haud insolens, ut inpra Dra Duot . .. imus, quod nempe saepenumero urinam reddant Mn-- Ε-- limpi pidamque simul et copiosam cum enim ainguinis mononiam subinde interpellatur, quod importatur aerum alia diu et nere nequit aeger, sed illud prius dimittit quam istis particulis salinis, quarum ope color ad citrinum tradues debuerat. impraegnari potuerit. Hua re quotidianum ha inua experimentum in eis, qui, cum plus satis liquoris, maxime ten loris atque attenuantis ingurgitaverint, lotium mox limpidi simum ex munt Quo in ora sanguia ab ea aeri quantia iste, cui retinendo prorsus impar est, plane devictus, illud omnino limpidum amittit, necdum a corpori suo rinsectum, ob moram justo breviorem.
Mi. .hi. F6. Tertius jam agitur annua a quo Nobilia quidam me sibimedicum volebat, qui Colicam Hypochondriacam pati
mihi videbatur, ad passionem iliacam sere accedentem, d lareque et vomitu enormiori; quo morbo diu multumque fuerat vexatus, et tantum non actus Per omnem morbi decursum sedulua animadverti, quod, ubi Maaime se habuerit, urina simpida Et exora coloris semper merit, quando vero paulo melius, ad trinum vergeret illa. Hunc die quodam adiens, urinam conspexi quam tribus vicibus excreverat, in matulis totidem reservatam citrino colore praeditam laetua ipse hilarisque cibum ex ευπ-ποι aliquem jam Rasumere
meditabatur, invitante quod mihi dicebat, appetitu in quo
temporis articulo superveniens quidam eousque bilem -- movebat, ut extemplo aegrotin matulam deposceret, quam urina limpidissima crystallum colore aemulante sere implevit.
Piγ.ti,ini 87. Forte etiam a spiritibus sanguinem ita molestantibus .i .... eudet Pu simu ille Hystericis familiaris, cum ad multas
septimana salivam expuant tenuem perinde ac si unguento ex Mercurio fuerint delibutae durante enim hoc turbido sanguinis statu, in quo excretionibus ad alium methodum exigendis impar is est, serum, motum hunc inversum sorte sibi vendicans, non jam in renes pro lege Naturae exoner tur, sed per arteriarum extremitates in glandula deponitur, et per ductus salivales salivae sorma prodit. Idem dici potest de nocturnis istis sudoribus, quibus foeminae Hystericae non-
405쪽
nunquam perfunduntur, qui non ab alia causa fluunt, quin a DE A
seri sanguinis diathesi, qua in corporis habitum gesti essundi, '. h. .
ob modo memoratam sanguinis ἀταείαν. 88. Frigus quod attinet, quo toties algent partes extemRe Frigus, inaffectibus Hystericis luce clarius est, illud ex eo accidere, quod spiritus, suam in illis stationem deserentes, se nimio opere in hanc illamve partem inserant. me est dubitandum qua tam fletus, quam cachinnus, quem tollunt haud Mossetus, et Hystericae, etiam nulla data ansa, a spiritibus animalibus 'ςh 'Rin Procuretur, organa, quae his functionibus animalibus inseriviunt, magna vi pulsantibus.
89. Obiter dicam mares etiam quamvis rarius id evenia infletu ex nulla προωσει quandoque obnoxios reperiri. ac Casus eu-oediebar aliquando ad virum tam ingenio quam genere λο- i:,
bilem, qui non nisi paucis diebus ad re convaluerat, alterius modico Medici consilio usus, qui et sanguinem detraxerat, et hv αὐ .imacum catharticum ter exhibuerat, tum etiam camibus illi 'hnoxii. interdixerat. Hunc ubi vestitum conspexerim, et de rebus quibuslibet cum judicio disserentem audierim, rogabam quo num me conveniret; respondit familiaris quidam ejus, modo expectarem paulisper, ea ipsa loqueretur Considens itaque
et sermones cum aegro trahens, mox obaervavi labrum inferius pendulum protrudi, cum motitatione crebra, uti solent insante morosiore fletum adomare, et exinde aegrum in tanta solvi lachrymas, quanta Vix alias Vidi unquam, cum gemitu ac suspirita tantum non convulsivis qui tamen repentinua torrena non ita multo post detumuit prorsus mancem affectionem a spirituum μαξ-, partim a morbi diutumitate, partim ab evacuationibus quas θεραπεία necessario extigebat, orta, pendere existimabam partim etiam ab exinanitione, et abstinentia a camibus, quam etiam ad dies aliquot posteaquam convaluerat imperaverat edicus, quo munis recidiva praestaret securiorem Hinc eum pronunciari extra omnem ebria aleam jam constitutum, symptomnque medictum inanitione tantum deberi ac proinde suadebam ut pullum gallinaceum assum in prandium juberet parari, etaimul vinum modice hauriret quo facto, et camibus dein ceps moderate vescena, nunquam deinceps fletum hunc con
No. Ut tandem finiam: caetera enim quae in hoc morbo
406쪽
DE Aν spectantur phaenomena jam mima sario: in hac ima amm-. Qithir tumn inordinatione nascitur perturbatio ae Et variana, inde Iosema tam animi quam corporia intemperies, quae tum in Hotericis. in Hypochondri a dominatur cum enim utrisque clerit ea
quot ani rapirituum firmitas, quae in robustioribus, atque iis quorum ΘΗ. h facultates jugi spirituum vegetomm a fidio cinnitar, --mperi per invenitur, impremione rerum minus gratarum nequeunt
perferre sed vel ira vel dolore subito perciti, perina sunt irritabiles atque illi quorum ἀπε--ων mollius et a itius vel Natura primo procudit, aut longior aegritudinum miseseries sive mora tandem reddidit. Etenim animi rotin et constantia, quamdiu hoc corporis Iuto is incrustatur, a firmitudine spirituum eidem simulantium maxime pendet; qui quidem supremum in scala materiae gradum conatituunt, in ipso Entia Immaterialis confinio positi. Cumque animi compama si fas est ita dicere, longe magis affabra sit et delicataqu- est corporis structura, utpote quae in harmonia facestatum praestantissimarum et pene divinarum consistat, si hujus συστο- quoquomodo fuerit interrupta conturbataque, major inde sequetur ruina, quanto praecellentina erat et magis exquisitum opificium, dum integrum perstaret. Et hic quidem miserorum quos depinximus, animoque s actorum, status est; cui malo non citius remedium adseret pertinax aliquod vel insolentissimi Stoici decretum, quam o νταλοίαν praecaveritis qui firmiter statuerit, se nullo modo permissurum ut dentes
91. Satis itaque jam constat, opinor, omnem Hinc modibum ad spiritus animales non rite dispositos referri debere;
nec a semine aut sanguine menstruo corruptis, quod asserunt nonnulli authores, et halitus maligno in parte affectas elevantibus, produci; nec succorum nescio qua pervera depravatione, sive etiam humorum acrium congestione, ut alii volunt, sed ab iis quas modo assignavimus causis Quod enim morbi omes in materia non delitescat, unica hac in-Μorbido stantia satis elucescet. Foemina, verbi gratia, quae retis--.-A.' sma semper valetudine uti solet, modo delicatula sit illa et non uti teneriore corporis habitu, si sorte errore aliquo, sive emetis .iatilia.iu siVe Rinartico quovis sortiore, nimium fixerit debilitata etivid tu haustaque certo certius symptomate aliquo ex iis quibus hie morbus alipatur, multabitur; quod tamen ejusmodi vomitio
407쪽
ve catharsis amoliretur magis quam invitaret, si morbi κἈν-mmera in humore contineretur. Idem dici potest de m V kksti modico sanguinis dispendio, sive phlebotomicis fuerit extractus, sive in puerperio debito copiosius manaverit, uti et de Exinanitione et justo longiore a camibus abstinentia quae omnia ad Misci mystericos praecavendos potius sacerent,
quam ad eosdem accersendos, si illorum fomes in materiantiqua involveretur cum e diverso, non alia causa ita constanter paris hujusmodi affectus, ac solent dictae Vacuationes.
92. Quamvis autem satis pateat originarium hujus morbi Spirituum fomitem in humoribus nullatenus stabulari, latendimi est a. . tamen quod res est, spirituum παρο- illam, cui morbus tridos ali- debetur humores putridos in corpore coacervandos gignere, Oolii cum tam illarum partiumminctio quae vehementiori spirituum impulsu distenduntur, quam earum quae illis privantur,
omnino pervertatur Cumque harum pleraeque organa sint quasi separatoria, excipiendis cruoris recrementis designata, si earum functiones quovis modo laedantur, fieri non potest quin ingena saeculentiae colluvies accumuletur; quae quidem eliminata fuisset, totaque proinde sanguinis massa depuratior facta , modo singula organa munus suum explevissent; cui nullo modo defuissent, si debita spirituum oeconomia universas inrigorasset Huic ego causae adjudico cachinia inalg hine etiam
ni es, ἀνορεξίαν, sive appetitus prostrationem, in juvenculis chlorosin, sive ebrim albam, quam quidem speciem mse eblorosis, Affectionis Hystericae nullus dubito, aliamque omnem, lorum emam , in qua immerguntur misellae quotquot hoc morbo diu elanguerunt quae omnia a succis putrescentibus in sanguine congestis, atque exinde in organa varia depluentibus, succrescunt minus sarinae eat hydropa testium in et hydmps Beminis quae jam diutius Affectu Hysterio laboraverint, ς' 'μ''
natus a succi depravatis e sanguinis maas in organa rejectis; unde perversis eorundem saevitatibus, primo steriles fiunt mulieres, et destruitur prorsus oeconomia artium, indeque serum et sanie gignuntur, quae non tantum nodulos ovaque testium inserciunt, sed etiam in tunicarum inter-
408쪽
D Aν alitia aeri intinntia, testes in molem ingentem elevant; quod V kkihi in earum dissectionibus cernitur quae hoc morbo Perisset Diith. Cariathesis interim Hysterica horum aliorumque humorum.. talis rimitum musa est primaria, quamlibet ejusdem ruin tua
primaria; marinae non fuerint.
quemad M. Quemadmodum in febre quartana, qua vel Pnno μία.hi rim Hens quispiam corripietur, si modo duos trem dies inrituo um docis paludosia ac lac tribu egerit, primo spiritu uin quod- quartana Ἀ- - σμα morbi hujus sanguini imprimitur, suo mutumnius inhaerens, laesa tandem Murae oeconomia, omne o
poria succos inquinat, aliena prorsua indole eo imbuens; unde aeger maxime si aetate grandior fuerit ac in Enium jam vergat , cacheriis aliisque malis obnoxius redditur, quae sebribus intermittentibus diu affigentinum superveniunt. Quae tamen febres non sunt profligandae remediis quibus rectissime expurgantur hujusmodi humores, sed specificia iis quae abigendis istis febribus immediate dicantur. Praeeipua f94. Ex omnibus quae nos hactenus congemimus, abunde eurativa mihi constare videtur, praecipuam in hoc morbo indicationem ..'ae' curatisam eam esse, quae sanguinis qui spirituum sona et tionem in origo est, corroborationem indigitat quo facto spiritus invi-- S orati eum servare possint tenorem, qui et totius eo oria et
singullarum partium oeconomiae competit. Cum vero haec Quare τε spirituum παθα quod supra fieri posse eoncessimus, mora .io,ihis,u longiore humores VittaVerit, e re fuerit eosdem jam comptos praemit et phlebotomia et catharsi priua imminuere, modo aegrae vires permiserint, quam ad sanguinem e roborandum nos accingamus; quem quidem acopum vix Maequi poterimus, quamdiu saeculenta humorum colluvies se mediam, quasi obieem, interposuerit. Quandoquidem autem dolore au ciores, vomitiones, et diare me enorme ita nonnunquam efferescant, ut inducia non erant usquequo primariae illi
sortificandi sanguinis intentioni possit satisfieri, quandoque ab effectis eo opiendis missa aliquantisperea a, curationis
Ab anody tela necemario ordienda est, exhibito scilicet medicamine mo- η' in ' R dyno dein spiritibus, quorum mala infirmior morbi musa eat, rectificandis opera danda est, quo ejusmodi amplamatis et remediis deinceps occurratur Cumque experientia doceat, permulta
21 ι- m quae laetoris exhalatione repellendis spiritibus sedi.
409쪽
tionem molientibus, et in loco suo continendis, apta nat Da Αν-nint, quae idcirco hysterie audiunt, neque illa sunt negli. . kkid . gonda, quoties dictis intentionibu implendia operam n eis,euratio-
s5. Ad hanc ego metam Mimans, venam in brachio necreri jubeo, dein ut purgetur aegra tribus quatuorve --xoria continuis Per hos dies, in quibua Venae-aectio et Post ve-ontharsis celebrantur, ita plane nihil emolumenti capere amet gm, ut in pejus ruere ibi videatur, cum dictae evacuatione camarata tumultu concitato μαίαν promoveant; qua de re egram in videi diligenter praemoneo, ne innimum despondeat, suadentes' ' γ' morbi genio. tui fuerit, vitiosi isti humores, quos morbo diutumiore coaggeratos supponimus, quatantenus sunt detrahendi antequam primariae intentioni percommode satisfacere queamus. 96. Post has evacuationes, ad sanguinem consortandum Remedia
et proinde etiam spiritus ex eo prognatos, remedium aliquod l. 22
martiale, seu chalybeatum, ad dies triginta praescribo assu sumantur. inendum, quo non aliud certius hic votis respondet: etenim Nihil ma-
massae sanguineae jam effoetae et languescenti volatile quod Aid
dam sementum, ceu calcaria, subdit, a quo excitantur et quasi eriguntur spiritus antea jacentes et auo pondere pressi. Cujus rei indicium est vel apertissimum, quod quoties chalyba indiei est in chlorosi propinatur, pulsus derepente major fit et celerior, M.,o,i 'exteriora corporis incalescere, lacies non amplius pallida et mortuis concolor, sed vivida emi et sanguine Purpureis. In quibus, Attamen hic notandum, quod non semper venae-sectio et VI ' ministica chalybia usui sint praemittenda, cum Viribus in eatharsimodum imbecillis et diuturnitate morbi attritis lanetisque, dum ii. omitti ea possint ac debeant, et cum chalybe statim incipi H ducta indvin quod diligenter Mertendum. dum. 97. Commodissime vero aut ego allor, in substanti Nuda oh exhibetur atque ut nec observavi unquam ipse, nec sindo accepi, eum ita sumptum cuivis nocuisse, ita certiorem me quavis sedit experientia multiplex nudata chalybis substantiam et, pari sellatas et breviore temporis spatio curationem absolvere, xi'n' inquam si is quovis ex iis qui vulgo seruntur modo fuerit prae Ab ossiet- paratus cum tam in hoc quam in aliis melioris notae reme z . istadiis, id quandoque praestiterit chymicorum ossiciosa sedulitas, sedulitate
410쪽
, ast h- no tram sortiter sustinebit, ipsam minerem, Pae ut a Z ...tiae terrae visceribus effoditur, Tudam me rus in in via su
i 'igandis operari, quam somm ignem μή unam et mmones , an mi depuratum cujus rei fide tamen penes nutruamin aere, me ista, i nondum Aperio siccine se res habeat, an em alitem Ideerto scio, nullum remedium Praeciam ninum εξ---τυν Pr 'ipu uspiam gentium fuisse pro sum, quod non amatum in
cipuas vires acceperit unde 'Θε- πη-υ' - - --γ- - minum, praecellentiora quaeris medicamina antiquitae grataeompellavit Quod vero nativa quidpiam bonitate Penestri et emcacia mirandos edat effectus, quacunque demum I maci : ingeratur, testes hic adduco par illud nobile, papaveris la- i. ho. m si e Pium, et corticem Perimanum Neque enim rem tantum in medicamentis praeparandis medie eernitur peritia, quam in iis seligendis appropriandisque, quae atum auo igne elaborata atque evecta liberali manu porrigit. Id tantum, bis agendum restat, ut medicamenta in eam formam eductantur, qua vel eo dem substantia, vel saltem via et inearia, naetius orporibus nostris impertiri queat eui muneri obeundo facultates nacti sumus plus quam par at chalubis Syriipus substantiam, ejusdem sympo lubentius et prae aeteri utor..us,itatis . Fit autem e serri aut chalybis limatum, in no Rhenano in rixi dem frigido infusa, usque dum vinum satia impra natum fuerit, quo sacto liquor colatu cum sacchari quantitate sumesenti in sympi consistentiam excoquendu est. Ei in ha 98. Nec mihi solenne est, toto illo patio quo aegra aquam balybeat sumit, catharticum aliquod statis intervallis ex- tDimr ii' hibere cum tam in genere Hysterico quam Hypochondriam, iliaritea chalybia vires a cathartico intercidi atque infringi mihi ridei' iiivii ' unt Quando enim id mihi palmarium sit, ut spiritus in
tur. Ordinem redigam, atque eorum systema redintegrem firmem- quo, quod toto vix octiduo resarciveram chalybis ope, catham lico vel lonissimo exhibito die unica rursus demolior atque ita diruta extruendo, atque a me extructa subruendo, et negros et operam ludo, vanus et infelix ardelio. Qui quidemnaiν cum etin in unu aquarum mineralium obtineat, quae