장음표시 사용
101쪽
me solenni mensis iram festo in palatium alterum ingredi permittuntur, Reginae Hasa i , sive
primariae, Imperatoris feminae obsequium d reverentiam delaturae.
Viginti stadia ambitu suo complecti videtur .
quod spatium non continuis aedibus, sed hortis areisque amplissimis occupatur. Porta ordinaria , qua itur ad palatium, clim caeterae non nisi rarissime aperiantur a Janitoribus , se pigiler quo. rum clypei, hastae, bombardaeque illic in omnem usum pendent, in ingentem altitudinem effertur, cui par amplitudo non respondet. Hujus parast
de muniunt duae columnae e crassiusculo marmoveri hinc patet area , tercentum pasius longa , triente minus lata : a sinistra rotunda Graecorum ecclesiola, quam consentiens fama olim sacrarium an ia Sophiae fuisse tradit , nunc armamenistarium, adhuc eXstat; prope amplae sedes Agiamulanis, qui vilissima quaeque ministeria obeunt. recipiendis destinatae a dextra continuo procur rae nos comium, quo linterioribus palatii deis runtur valetudinarii. Ad secundam portam , a Ja. nitoribus quoque custodithm , supra quam for mula ficiei Mohammedicae amplioribus aureis characteribus Arabic inscribitur, quae in aliud atrium ducit, de equis descenditur. Nemo enim , nisi pedeste , praeter Imperatorem , illud ingredi potest mihi hic omnia placuere, ordo, magnificentia, pulchritudo. Quadrangulii enim es , singulis lateribus ad bis centum pastis extensis , quae Undequaque ambit porticus plumbo tecta, septem circiter pastus ampla , in fornices columnis e
102쪽
marmore Thebaico sumultos pari intervallo divisa, quarum bases Sc prominentiae supra scapum aeneis circulis colligantur. Variis platanorum cupresib-rumque ordinibus distribuuntur ambulacra , in quorum medio fons eminet, placido murmure aquas ebulliens. In atrii extremitate a laeva junio, dicatorium est, Divan Turcice, quod i et irim primarius, vel si abesse contigerit, Cymacamin Ghis Gubernator , quater singulis hebdomadibus adit, magno militum d apparitorum numero sti- Patus. aditis rios aliosque in enodandis juris dissicultatibus versatissimos Asiesibres habet, quorum suffragiis & conssilio in causis, cognitionibus, postulationibus, libellisque examinandis usus, quamlibetcunque litem formaliter Citra appellationis
remedium statuit decernitque Camera duobus fornicibus innitens pavimento sternitur marm reo , ad libellam cum area fere complanato; scamno paulo eleVatiori, quod extremo parieti assigitur, imminet fenestra, ubi Imperator, quandocunque ipsi lubet, a nemine conspectus sedet, de re aliqua penitius cogniturus.
De alienis negotiis uti id obiter 'uasi loco
non suo hic annotatum habeas non sunt adeo soliciti Turca, ut ea curent, unde neminem foro adeste moris est , nisi quem lites huc trahant, nec permittunt Iudices, ut quispiam otiosus intersit. Hos enim tanquam Xploratores Mnequiter cu-mosos abigunt. Quosdam Franco illic stare ante paucos annos vidi pro tribunali sedens primarius Tiorius, is erat Mohammedes priuis Achm
iis, qui Candiam expugnavit, pater ipserum
103쪽
postulationibus interrogat , se seta videndi gratia illi intrasse respondent; quibus ille eXcandescens, Putatisine nos esse simias , ut huc spectatum veniatis Expelluntur protinias , dc parum aberat , quia' singuli in curiossitatis suae poenam fustuario mutactati fuissent. Quo de ejusmodi periculis mihi caverem , simulatam litem Judaeo cuidam Smrnensi intentandam curavi rideo audaculus accessi cum Interprete nostro primario, illud fictilium meum jus X petiturus. Postulationi, quam requissimam fingebamus, facilesin sine mora annuebant. Laoartificio ipsos clusimus , quod nobis non pistris constitit, quam centum circiter aspris Actuario pro more ob chartam obsignatam datis. In aliis palatii appendicibus describendis non est quod te morer. Quicquid ultra portam tertiam continetur, C inanos latet. Quod extra apparet, licet id non sit architectonicis regulis prorsias congruum , magnificum videtur , pinnaculis deauratis turribusque fastigiatis illustre In clivo momtis decurrit ingens aedium a mari facile spectandarum ordo , hortique longo tradi protensi litori objacent. Sed de his hactenus caetera enim quae prudens omisi, a plerisque Scriptoribus facile pe
Quo Mercatoribus caeterisque advenis, qui qua chahies: licunque de causa urbem petunt, melius iubvotasse amniatur, iis recipiendis, limi humanitatis&oT- cii aliter a privatis hominibus frustra sit expectan-, dum passim exstruuntur in plateis insignioribus, is impublica hospitiam, ad usum magis quam ad pom- pam, quo se divertere possint , Nemo ab his,
104쪽
qualescunque religionis ritus colati, eXcluditur. Nomina autem a conditoribus , vel a peculiari mercium , ut serici , OryZae dcc quibus tanquam in apothecis reponuntur, genere sortiuntur, e quibus duo caeteris antecellere videntur alte
rum ab Imperatoris , qui hodie imperii incita
habenas moderatur, matre prope Moscheam sua ad sinum, alterum a Lupriubo me iris hodierni parente in nout baear, seu gallina foro , conditum.
Omnium eadem forma est , idemque usus. ELXo caeso plerunque conduntur; aream mediam, quae in quadrum Xtenditur, non raro occupat
Mosi ea una cum fonticulis angustis cubiculis tota, etiam in inferiore parte, ambitur, cum in antiquioribus totus ambitus sub eodem tecto sine tabulatis parietibus intergerinis pateat. Projectura leviter strata ab omni parte muri excurrit, superficie terrae sesquipede elevatior, septem Circiter pedes lata in cujus extremo ad duodecim pedum intervallum circumcirca eriguntur camini. In cavitate vero inferiori prope stabulantur equi. Sed quod ad diversoria, quae usibus Peregrinan tium magis sunt accommodata, a primo adita saxeis utrinque scalis adscenditur in porticum, parem cubiculorum numerum a latere habentem. quae ab extremo ad eXtremum circumcirca pertingit. verasten, lis proxime cedit forum ingens , quot Ter his' en dicitur, figurae quadratae. Hic linteum, an
z- . inus, stragula, pelles Zybellinae, caeteraeque quan- lium livis pretii merces veneunt muris clauditur saxeis atrium ossicinis sibi invicem, modico intervallo i
105쪽
vallo, quo itur, relicto, oppositis intercluditur. Hoc autem Prusiano amplitudine d ornatu longe inferius mihi videbatur.
Cum mundities , quam assidua lotura eXpo-mis .
scit, sit praecipua pars religionis, Mohammedica, nec minus valetudini firmandae in his regionibus conducti , balneis publicis plebi, hic ut in quavis urbe celebriori, hac e parte benefit Mate
ria autem, e qua Constant, utpote marmorea,
figuraque, qua supra vilissimas aedes in tholum asia surgunt , illis non parum nitoris Mornamenti conciliant. In exteriori atrio, spoliario nimirum, quod opertum est , fontem circumambit murus lateritius storeis stratus, quo vestes loturi exuunt; inde per angustum vestibulum ad amplam cameram transeundum est, quam ob tholum sphaericam dixerim , nisi quod in varios sinuetur: CXcurrat angulos , in quibus tanquam in recessubus X cavantur sedilia. Quamprimum accessieris, non nisi cum dissicultate respirandum est, spiritu calidis aquae hypocausti periphunculos immisae halitibus pene oppressori qui adeo crasse exspirant ut a tecti fastigio , ne penitiis avolent, impediti, reflectantur, c densiores facti, guttatim decidant. De praefinito Mochearum , quae singulis πὰ Vsh as
plateis urbis locisque circumjacentibuSoccurrunt, numero certo non mihi constat in assignandis rerum, Ut sola conjectura fit, quae simul confusae
oculis obversantur , numeris saepe CXcesi erratur. Quod nescio an mihi ex parte contigerit, dum Vulgarem calaulum , quem jam reductum habes s
106쪽
86 Co Nare A N TI Mora o III 4habes, in superioribus epistolis apposuerim. De
iis autem , quae ab Imperatoribus conditae ob amplitudinem capacitatemque nuncupantur Giamea minua len, tum Medi sit nomen generale, quod locum sacri cultun adorationis denotat , dc minora quaeque oratoria dc sacella comprehendit maxime gloriantur Turca Horum laudibus dec tandis strenue incumbunt, qui religioni tam splendido apparatu ingentibusque sumptibus consuluerint.
Hinc mentis erga Cultum Mohammedicum Zelus ardorque apud ipsos emicat hinc rei militaris prosper eventus indicatur , clim a multis annisi
invaluerit, id nemini , nisi , qui cum Christianis aliisque Turcici nominis hostibus bellum feliciter confecerint, permissum iri. Ita Imperatoribus Muphtio aliisque suae religionis mystis subdole
persuasum est, ut odium, quod contra Christianos alunt , hoc famae stimulo magis acueretur. Imperium novae provinciae auctario ampliandum est. ereptis urbibus propugnaculis Christianorum sine ipsius extendendi , antequam quispiam novum templum se moliri posse speret, spoliorum utpote pretio condendum, dotandumque reditibus e terris, quae serte belli in peculium nuper cessere. His regiis fabricis maxime superbit Constantia
in '. . mpolis, harumque magnificentiae praecipuam gloriam, quam hodie jactat, acceptam refert. Emi nus conspiciuntur, sitae super montes in dorsum promontorii projecto , qui licet non recta procurrant, tamen curvaturam illa altitudo tantopere imminuere videtur ut non obstet quo minias celeri oculo aliquis eos percurrat.
107쪽
Templa alitem haec regi numeiantur Octo, quoium talo hic est. - Aja Sophia, Sancta Sophiae templum; hoc enim nomen, quod primo inditum erat, hodie retinetur. Achmetis, in i hippodromo in planitie eiusdem montis situm.
Sulcimani, prope vetus palatium Imperatorium. Shahet adu seu sim Imperatoris, quod in memoriam filii primogeni 14 Moh.imme , UCm C qua dam femma Roxolana natum d n gnesiae Praefeci una in summo juventae ardore illic exstinctum maXimo tactu etiam mortuum prosequebatur, exstrui curavit idem Suleimanm. Mohammedis , qui urbem debellavit. Templum olis Christianum, pol lorum memoriae di- Catum, quo quam plurimi e Graecis Imperatoribus
Selimi, patris uisimani, mi uamlucorum imperio everso exstinctoque t pium sub jugum
misit. Denique aliud Mohammedis templum , quod Phati , id est expugnatoris, peculiari nomine Uncupant, ad discrimen hujus ab alter, olim Beatissimae Virgini consecratum , quod Gennadio cholario in Patriarchitia post expugnationem urbis ab ipso concessum , post levi praeteXtu ereptum suo nomine insigniri placuit. S. Sophia templum , quo sepius ingredi conti f. s.'hiag rit, eo magis magisque obstupescendum ob nu NMΡ' η'rabilem ipsius architecturam videbatur Arti pene miraculum, ipsitusque maximum conatum meri
108쪽
88 CONsΤΑNTINOPOL ΕΟ Si dixerim hoc Pustimo Imperatoris opus, quod ex elegantissimo Procopis Caesariensis de aediliciis illius libro neutiquam quoad ambitum imminutum videtur, prout aliqui nescio quibus conjecturis inducti id sibi persuasum voluere. Quali autem sorma hodie visendum sit , licet parum accuraterumathematice , juxta deam , quam frequenti visu
in mente mea conceperam , hic brevissime exhibebo Ante templum porticus magnifica ad Occidentem totam ipsius latitudinem a Borea ad Austrum metitur huic aditum praebet ab extremorum alterutro porta ex aere incis opere curios Eelaborata in illius autem, quae regiam collis viam propius spectat, valvis variis circellis anni, κτι- σεως sive ab orbe condito uXta computum, qui non
minus cara Dominica apud Gracos hi invaluerit, inciduntur quorum numerus mihi penitus excidite memoria ΙἀΦYtere opposito quinque exstant portae crassiusculis fulgidissimi seris laminis
obtectae , in navem ducentes Tota longitudo templi est centum sere viginti passuum , amplitudo vero duplo paulo minor Fabricam arcubus
innitentem tres ordine columnarum , quarum
buses epistylia spiris aereis circumcinguntur, suffulciunt , non unius specie dc colorisci hinc
enim marmor Ophiticum , mn Forphyreticum alicubi labastrates oculos adstrinxerunt perculeruntque In medio in ingentem altitudinem erigitur hemisphaerium , quod columnae quatuor ad Septentrionem duae , duae ad Austrum sustinent. Ingentem vero hunc tholum plures ejusdem sormae minusculi ambiunt, alii aliis superiores. Ex-
109쪽
porriguntur utrinque sacella seu aediculae, figurae oblongae, qua varius columnarum ordo multi plexque dispossiti essiciunt. Per cochleam saxeam molliter surgentem, quam quasi in tot gradus eminentiae instar strigarum transversim extuberantes dividunt , adscenditur in superiorem porticum, quam ne sic gallar appellamus, tria templi latera implentem. Ad Orientem enim utrinque te minatur. Illa pulcherrimis quoque columnis, lichi non eiusdem crassitiei cum inferioribus, ornatur, vigmti meos asius lata , oppositis lateribus in eandem, quam habet in serior templi pars longitudinem extensis. Inde liber in templum subjeci um despectus, feminis olim , cum sacris ossiciis interessent, has sedes, uti videtur, occupantibus, seorsim nimirus a Viris, quod apud Uraecos hodieque obtinet Pavimentum , tum quod templi solum , tum quod porticum tegit , marmoreum est , non in fragmenta minora, sed laminas mensasque amplas diductum Parietes e lateribus
coctis ab omni parte marmore incrustantur. Laquearium concamerationes olim ornarunt curioia
sae figurae, opere Musivo, quod e continuo tessellarum calculorumque ordine componitur, factae, hodie deformatae , Turcis X innato imaginum odio, quo in ipsas debacchari solent, illarum oculos eruentibus vultumque deturpantibus e reliquiis autem, cum tota litura non inducatur, operis artificium c pulchritudinem contemplari licet , deque historiis sacris, quas exhibent, cuipiam Taulo accuratiori obtutu ipsa. 4n-
110쪽
Templi Sophiam formam, cum ob pompam Ocnitorem , tum ob amplitudinem, quam figuraeX-hibet, Turcis perplacuisse hinc constat , quod ad illius modulum alia erigenda curaverint a quorum minutior descriptione , etiamsi hac de causa mihi supersedendum sit, pauca tamen de magnificis praeciarissimisque, Moscheis , quae uisimanid Achmetis nominibus insigniuntur , annotare non pigebit. M.ρhὸ In medio, quo illius temphim circumcludi-
viqi tur, atrio eminet peram plus fons , desuper obtectus, figurae quadrae, opere curioso elaboratUS. Porticum ornant columnae , pavimentum Vero
ejus lamina si fas sit dicere Porphyretica instar mensae strata dc diducta Tholum suffulciunt quatuor ejusdem marmoris columnae quarum scapus, ubi maxime tumet, vigin t circiter pedes in ambitu complectitur , Christiana ecclesiae spolium, non enim eo usque altum assurgit Turcarum ingenium, ut de tali artificio gloriari possit. Aehmου In huju templum duodecim gradibus saxeis η adscenditur , fores aheneae mira arte inciduntur: quatuor testudinis arcubus, uti in aliis, totidem ingentes columnae supponuntur . Illae autem plane factitiae sunt , utpote non e nativo marmore e lapidicina eruto caesoque, sed artis fusoriae beneficio conflataea coagmentatae. Harum ambitus viginti circiter sex passiis continet, quod circumeunti constabat neque enim alio modo eum metiri ausus sum, ne Turcis in rimando hoc tem