Septem Asiae ecclesiarum et Constantinopoleos notitia

91쪽

incisa, quae eam imperante A' 'sti , cujus nomen illic memoratur, erectam uise ostendit.

Ex adversis Pharm , Φαναειὸν , Graecorum opus

elegansti magnificum, promontorio inaedificatum, quem adscendimus, inde enim commodissimus in illud importuosum Minfame mare , quod Tur Hara denisi, id est nigrim mare appellant, prospectus est. Situs hic inter duo maria, longe antequam a

Constantino caput imperii constitueretur mi antium nobile emporium reddidit, utpote commerciis quam maximξ opportunum. Quicquid enim Gracia, quicquid OR tm dc Mauratania habent , liud facile vehitur. εω iam mihorem in consipoctu i habet, inquam copias tum frumentarias tum militares securissime trajicere licet, de gentes, quae ingentem Pontum paludemque cotidas circumstant, suas merces perquium commode mittunt. Ita ut a quocunque coeli cardine spiraverint venti, naves aut ab hoc aut ab istho mari ad urbem ferantur. Sed de ipsius situ in genere pauca hac praelibasi sussciat. il Constantinopoliδὴ Turcis nominatur hyanpol, quod constan-juxta tritum loquendi usum , qui ubivis obtinet, 's'

in Stampol aodne degeneravit. Inde cuivis constare diam posse certum est, nomen illud non uuica eslhoriginis , quasi pam=boul , id est inbs fidei pona, scribendum esset, ut aliqui imperite conjectantur, sed ecbraco plane mutilatum, veteri saepe-

92쪽

numero urbium nomenclatione ad linguae Tyciccgenium modulumque paululum inflexa , ut Edriane, Tursia , Umis udun, pro G rianoposi, Prusia , Smyrna , Luda j sexcenta ejusmodi. Particularem vero . ipsius situm accipe Scutario

Uciterum tu sopoli urbi peramplae leucae intervallo objacet, de Chalcedoni in angusto sinu redu chae, quae temporis edacitatem & fati violentiam tristesque rerum vicissitudine luget ac testatur. Ignobilis enim hodie pagus est, s Turcis radi 'i, id est Iudicis oppidum adhuc tamen sedis metro liticae dignitatem obtinet apud Gracos, qui pulcherrimum templum pientissimae conliantissimae martyris Sancta Euphema nomini dedicatum, unicum veteris magnificentiae quod superest morinimentum, hic habent. ιnlisia i Trianguli formam refert, cujus vertex est promontorium, a Gracis Sancti Demetrii promoratorvam nuncupatum cui supereminet palatium Imperatoris. Inde majus latus, quod a Proponitde ad Austrum se obliquatione facta in sinum subducente subtenditur, ab Euroaquilone ad NotoZephyrum sex fere milliarium intervallo usque adi septem turres eXcurrit. Alterum latus versus Boream, litore instar cornu flexo, ad tria milliaria extensum ab ortu ad occasum facit sinus Galatensis, a Strabone Κὴραο dictus. Pro base habet in planitie campestria diraciae versus occidentem isthamum,aProponiti e quater mille passus fere meridionaliter ad sinum exporrectum , triplici muro cinctum , usque ad Constantiniani palatii rudera, inde angulo curVa projectura facto, ubi est maxima terrae declivitas, unico,

93쪽

unico , modico nimirum ad portum intervallo, quemadmodum duo latera, quae a mari alluuntur; habent. Quoad ambitum, tredecim millia passuum m-Avibi M.tra moenia compleisti videtur Latitudinis autem est variae, coeuntibus aut recedentibus diversis angulorum onpositorum partibus Montibus duodecim, ni fallor, turget, e quibus ' septon insigniores sunt , utpote elatioribus jugis maxima conspicui. Horum plerosque ornant templam gnifica , ab Imperatoribus juxta formam Sancta Sophia condita , quorum testudines pyramidesque nubes fere attingunt. Sed de his nucleatius postea

dicendum erit.

Nihil non illustrein tanta , quae spargebatur,sse se sema dignum in hac urbe exstare , oculi quo- ius oque spondentibus fisus, credebam quamque in

gens sui desiderium illa e longinquo conspecta e ruinon perent , exprimendo non sum quam tamen 1ngressus , me misere delusum esse praesens sentit mihi primum displicuere filebrosi viarum flextis det inaequalitates non sine labore superandae ; undequaque enim vel adscendendo vel descendendo itur, si unicam, quae urbem transversim dividens ab Imperatoris palatio ad portam Adrianopolitana aequali superficie ac sine aliqua curvatura ducit plateam Xcipias dein earumdem angustiae, quae nitoriin amoenitati detrahunt, ut sedes alicubi utrinque se fere contingere videantur. Sed cum his facile mihi in gratiam rediit, cum meminissem,

94쪽

7 CONSTANTINOPOL Eos in causa fuisse tum situm, tum umbrae commodi- tem, studio quaesitam , quo solis radii, ne nimium infesti sint, magis arceantur. Veriam enim velo haec nihili plane erant prae spurcitie dc coenode sordibus quibus plateae scatent , prae sterquiliniis prae solitudinibus, quas incendia passim fecerant , prae deniqu taberniset sedibi humilibus inornatisque, non e saxo affabre decolato sed e tenuioribus asseribus vel luto sole cocto coagmentatis. Ex antiquis enim Graecorum sedibus paucae. admodum hinc inde supersunt, idem fatum cum Caeteris ob vetustatem brevi subiturae , quae fatis testantur , quam pulcherrimis splendidissimisquec iis aedificiis olim superbire dc exornaretur Constamia -- mpolo: de privatis sedibus loquor, quarum Xteriori cultui parum consulitur. Nullibi hic exsu gunt porticus columnis sustultae non postes deaurati , non arborum seriatim depactarum ordines ambulacra ornant terminantque frustra imagines pictas, sculptas, aut opere coronario elaboratas hic quaeras Q areae in quae sint , penittis deformes, nec juXta canonem dispositae. Hoc solo discrimine caeteris antecessunt Magnatum EdeS, quorum magnificentiam aliunde petendam esse supra diximus, quod laxiores sint, portarum prommentit C Variis coloribus, putaminio, caeruleo, Croceo, tesu senatis. Ex atrio adscenditur in aulam fatis amplam, qua excipiuntur quotquot illos negotiorum causa adeunt cubilia angusta, sine aulaeis pari lie&, quorum vices interdum supplent laterculi

variis florum foliorumque nexibus depiisti ac deaurati, opus intestinum raritas. Aliquot hic G

corum

95쪽

eorum vetustiora aedificia excipio, mrae altitudinis, e lapide caeso exstructa , quae nondum tempus, non Turcica barbaries demolita est. Turcis autem palatia magnifica condendi neque cura neque cupido est, tum ut stultae vanitatisin superbiae notam magiant, tum ne hac inani opum profusione invidiam, iram Modium Imperatoris, quasi ipsius magnificentiae aemuli, sibi acce

sanis

Moenia tum ob crassitiem tum ob altitudinem Maenia. nescio an urbi majori sint praesidio e munitioni,

an decori, ornamentori turribus muniuntur,

unde facile depluat in hostes imber plumbeus, si

qui ea aggrediantur. Quo ea, quae ad Pro nudem sunt, accedant grandiores naves, rupes in longum cx adversosib aquis procurrentes obstant. Horum partem fluctuum vi vel terrae motu dirutam Theophilum Imperatorem instauras e inscriptio haec, quam passim exstare accepi, testatur. ΘΕΟΦΙΛΟΣ ΕΝ ΡΙΣΤΩ ΤΩ ΘΕΩ ΠΙΣΤΟΣ ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΚΑΙ ΑΥΤΟΚPATΩΡ as MAH N.

Idem quoque factum ab aliis Imperatoribus

multis in locis testantur inscriptiones. Sub moenibus in extremo latere versus portum terra in litore aggesta disponuntur quinquaginta tormenta bellica , e quibus maxime inclarescit illud, quod primo contra Sagdadenses Curaverit Imperator orades, militibus illic perpetuo excubias agentibus, in palatii securitatem. In altera vero Propontidis parte rupi in mari sitae imminet propugnaculum, quod Κα olosi, sive turrim virgi- neum,

96쪽

neam, vocant ita qIIa dulci aquae puteus excava

tur saxis caesis fiunt, nisi quod alicubi inter veniant i tere dc lapides coemento intermixti; qsupremis versus terram moenibus, quae triplicia diximus , quidam hiatus , tormentorum impetu,

in urbe expugnanda facti , adhuc visuntur Addquibus reparandis minime cogitant, cum isti eo

rum oculis quotidie obversantes in memoriam re,

Vocent, quam felicissime suis majoribus illa obsi di tandem cesserit. In his turres quadratae a se invicem modicum distant, quarum spatio medio, quasi in trianguli formam, respondent in secundi

aliae Tertia minis aperturisque , e quibus pro spicere licet , destituta, in terram valde deprimuntur , fossa extima , viginti circiter quinque passus lata , hodie oppleta. EXtra moenia nullae sedes suburbanae , unica aut duabus praedialibus forte exceptis, nisi ad portum, ubi eXcurrit vicus incolis resertus Tota planities campestris patet, hinc accedentibus ad urbem spectaculum oculis gratissimum exhibent numero se admodum Pulcherrimae turres, aliae aliis superiores, ut dubium sit , an terra vel mari gloriosior Constantianopolis appareat. Has amoenitates oculis avidissimis hausis e non semel bisve contentus, totum illud spatium, quod occupant moenia a Propontide ad portum, non sine maxima delectatione pedibus penumero dimensus sum. F., .. omni parte quisque majori cum commoditate sine ambagibus urbem hanc, quae tanta perimetro circumdata est , ingrederetur , ab imstauratore sapienter provisu i erat o portarum

aperin

97쪽

aperturis. Iis , quae versus mare sunt , porticuli praetenduntur ac terra acclivior , in quam facile adscenditur, mediocri litoris intervallo excluso, stalarum instar, unde a Gracis Francis dicuntur Maia dc quo naviculae dc lembi appellunt, ut eX- inde in terram fiat exscensio. Numero autem sunt viginti quinque, quarum nomina, quibus a Turcis hodie appellantur, licet fortasse id leve prorsus iustius momenti censendum sit, cum a Deinmine accurat quod sciam hactentas praestitum sit , hic juxta situm , quem habent, brevissime recensebo. Ad mare Proponticum, nimirum a palatii promontorio ad septem turres hoc ordine septem oc

currunt.

. ohora se, ideststabularia porta, prope enim adsunt Imperatoris equilia. Chattidi, rupta quasi per incisuram

Lum , arenaria. Ontoscalium', sive parva cala. seni, nova. Daoud Basha Davidis Bassae, cujus nomen obeXpensa curamque in ea reficienda collocatam ipsi sorte inditum erat. Samathia, e Graeco aliquatenus corruptum videtur. Narsi, mesogranati.

Versus terram a Propontide ad sinum septem , quae Occidentem spectant. Pedicola, septem turrium , in eXtremo muro Australi quod a quibusdam linguae Turcica ignaris,

98쪽

na, quasi ad Romamam sive continentem Thracis spectans. 2 ul

Edriane, a virianopolitana, quae nimirum eo ducit Egri, roria, ob tortuosos fleXusin obliquationes. Ganseri in planitie, quae post curvaturam magis introrsum propius sinum attingit Ratio no iminis, quod a Iu=ω impositum fuisse certum est: lincertissilia a videtur Aliqui I uba eri scribi oportere contendunt, quem iobum e Medin sem Ansariensem dictium quo nomine Votquot e uoham Α - bello dc armis suppetias tulerint in Aisorano nuncupantur utpote . ipsius exilliferum alii Monachum chri ii um , qui una cum Bessarione ejusdem instituti viro religioso, prope in cryptis tenebricosis Asceticae vitae vacavit, ese fatuupt. Quorum illic sepultorum piae memoriae sacellum nunc in GVoscheam conversum dicabatur; inde, in posteriori nominis parte ad tibin Βεσσα ροωνα Aiat vasari allusum esse fingunt , ο extrito inter pronunciandum , sicut magnificum illud tona , plum Santila Sophia in Sophia hodie nuncupant Ad sinum eratinum undecim, quae Boream re, spiciunt. Sivat, a stina, qua ad Consti animi palatium ad lscenditur in extremo fere illius recessii , in

99쪽

quem evolvuntur duo fluvioli, Cydritia Tarhses

Veterum.

. Petri, Sancti Petri, ob templum ejusdem nomianis olim contigUum. Phanar, c ανάειον, seu laternaria, hac in urbem irruperunt Turcae, duplex autem hic X surgit murus duplexque portari in litore altera , altera in clivo, a civibus obsessis, cum in priori defendenda desperasent , tumultuario condita , hinc adhuc apud Graecos retinetur nomen δπλοφαναίει. Gebasi, montana, vel , valli sterunt, iob-ali Roseundi putei porta, porta Iubalica a quibusdam com rupte nuncupatur. Unoban, trinaria, prope copiae annonariae in cellis penariis reconduntUr. Odo, ignara , υλο ρ in Blachernu . supra monastichum hoc adhuc legitur , ανημη θανάτου χρη μευ ΤΛ. - emis , frialuaria. alubba r fori pisiarii. φαροπωλιον, sive portas scaria. Bal aban, mellis porta, prope quam Veneunt Uascula illius plena, bilance appensa.

Ennian carceraria. d. bahchia, hortularia , prope palatium Imperato-,ris, non das bis quasi solis labitu, uti male fingitur a quibusdam , noctu aperienda esset. selibet sedes ampla, si paulo magnifica sit, Tum nuncupatur Serat, nomine hoc Persico ad Vulgarem usum traducto, licet id a plerisque Oc-Pauli, modentabbus ad Imperatoris palatium, terminatio ne addita Sera by restringatur , de quo cum

100쪽

Turra verba faciant, hoc modo distincte esserunt, Padi,ha Serat, id est Imperatoris palatium. Situm est in summo promontorii vertice, in extimo sinus Galatam a sonstantinopob dividentis litore , o horum Thracic m ab oriente habens, cujus aquae rapido impetu, alveo oblique se habente ipsum seriunt, ut naves, cessantibus vel leniter spirantliabus ventis, quibus illud quasi aestuarium regatur, Lepenumero in rupes o vada impingant. Muris urbis duo ipsius latera , quae a mari de sinu al-luuntur , Cingentibus, alius ad terram excurrit, turribus quadratis quoque munitus , Ut propugnaculi speciem prae se ferat. Hic olim vetus B tantiam stetisse credibile est, primis incolis uti fit , ob commoditatem sinus prope degentibus; quorum sedes pro aucto civium numero ulterius in terram excrevere , uti postea succedentibus seculis Collegium religiosorum virorum , qui sacra munia obibant in templo S. Sophia , fuisse proce to habetur. Diu autem erat, antequam Imperatores Turcici has aedes in propriam sedem vendicaverint expugnata enim urbe , relicto Gracorum Imperatorum palatio vel quod in illa, quam pansa est universa urbs, s rage non integrum illaesumque permanserit, vel mali ominis vitandi causa, aliud, re in civitatis centro,eligendum condendumque censuere, quod hodie nuncupatur Es j erat, id est vetiti palatium , quo defuncti Imperatoris

eminae tanquam in carcere Clauduntur , Un-

quam dimittendae, nisi, quod aliquando fit, Magnatibus, quibus maxime favet Imperator ille, qui succedit, ipsas nuptum det vel quod maXi-