장음표시 사용
601쪽
HiPPOCR. APHOR. mulier. certissima futuri cancri indicia, nisi curentur. Quod si malum inualescat, de sanguis ille delabatut per uniuersum corpus, caputque potissimum petat, inde mulieres mente percelluntur, & in maniam incidunt. Fingamus ea tubercula colligi in mammis: a liquando etiam fit, ubi sanguis vel malignior est, vel copiosior, qui corrumpatur, ut vel portio aliqua sar. guinis, vel vapor quidam malignus ascendat ad cere. brum , de maniam faciat. Praeterea ut tollamus qu2 scripta sunt ab Hippocrate lib. de mor. mul. tamen γιdemus in viduis,ubi suppressi sunt menses: sanguinem coaceruari in mammis, unde furorsyncipite percon sensum affecto. Non tamen hinc colligere oportet o. mnes, quibus in mammis sanguis colligitur, in maniam incidere: sed id fit magna ex parte. Hippocrato enim multa scripsit ex obseruatione & arte. Quares per συππφὼ intelligamus quod proprie dicitur ab
Hippocrate, omnem videlicet tumorem praeter nateram natum in mammis, inueniemus quod aliquando
ex eiusta odi tuberculis fiunt maniae. Nam si copio forsanguis fertur ad mammas, & illic corrumpitur, ferturque inde, vel eiusdem portio, vel vapor ad c 'put,fiet furor. d aliquando contingit,licet nos filia frequens. S C Η O L 1 A.
ΕΥβppressone mensim, si sanguis ad mammas
ibique non conuereatur in lac ed maneat impermsit tus. qVod vel multo copiosior quam par si illuc delusu ti uel qaia insigniter feruidus acsccis existat, tan I virna illic mora Ῥel putredinem contrahi indeque
nationem concipit i citra putriainem ac solam*- : .
602쪽
1hcalefiat ac phlogos in excitat, indeque longa istione ateip
cepit: su miliae, non concepit:
SVnt qui hos orianeshphorismos de mulieribus
probant,nec putat esse Hippocratis lex quibus est Oribasius propterea quod haec sententia experimen to non est vera: tame Hippocrates non solum hoc loco, sed etiam lib. de mori mulierum,huius sententies meminit. vult autem eo in lib. anisum conteri , permisceri melli , deinde hoc ita permistunt aqua dilui,ut inde fiat aqua mulsa cruda. Oribasiues addit,v fiat probatio huius aquae oportere mulierem non e Gaisuetam potioni multa, alioqui fallet hoc expetimentum. Sed oportet octuplam partem aquae,& su octu piam mellis crudi. Sunt & alia signa certiora Mexperimenta de conceptu de quibus Postea, quae pro cognoscenda sunt ad institutionem & vitae & teme diorum. Itaque si nosse velis an mulier conceperit,ei pleno ventre , id est, ubi coenata est, bibendam bis aquam mulsam , crudam scilicet: &s cruciatusae tormina circa ventrem hanc corripuerint eo m
603쪽
H1PPOCR.' APUD R. si eri in mulieribus grauidis, quia cruda mulsassa tuba est:quae cum talis sit flatus inclusi in intestinis, si viari non habeant & exitum, retinentur, & ea distendunt, sicque tormina excitant. Nihilominus tamen certum est, quod initio gestationis uteri mulieres habent in testina minus astricta quam ante,& ventrem quian. tea tumebat,& corpulentus erat subsidere,& planum esse. quod inter conceptus signa numeratur. Nam fit. mul atque semen conceptum est, tum Vterus totρs constringitur & colligitur ut comprehendat ipsum semen: ut videre est in mulieribus quae tum moliuntur.Si enim eas seces,non inuenies uterum crassiorem una & maiorem una nuce. Idem fit in ventriculo ubi cibuna. concepit. Quia ergo constringitur uterus, flut intestina & aliae ventris partes versus eundem colligantur,& ita subsident. Gare non est verisimile νt circa initia mulsa excitet tormina. Cum semen utero conceptum est,neque excidit, mulieres habent leues
quasdam purgationes post so. dies: deinde illa ampli,
antur,& extuberat venter .ltaque si contingat ut post 3o. dies venter extumescat, leues eae purgationes eanti& sentiat mater in utero motum,indicium est marcssi
esse conceptum. At si h c post o. aut a. dies acci λtimulier foeminam concepit. Praeterea si marem con- Ceperit, tertio mense motum foditus sentiet: si fami nam, quarto mense. Aliquando sentiet mulier statu hebdomada,ut vult Aristo t. Sed duplex est motus iavtero. Unus Hipp. alter Aristo t. Natura ubi primβη
conceptum est semen non occupatur circa formatio nem foetus : sed tum foetus ipse est tantum cars qar
d/m rudis, in qua inclusus est spiritus ille semia: sdenique est veluti fermentum idque usque ad sp, i in maribus: aut a. in sceminis. Deinde fit ut leuci ii
604쪽
purgationes eant,& sine noxa . Praeterea, dum natura incipit carnem illam rudem formare δι distribuere in partes,atque discrimina resentitur motus non foetui, sed naturae. Et hic est motus de quo intelligit Aristo t. A so .die in masculis,ad 3. mensem:& a 2.die in foemianis ad η .mensem natura cosormat mebra:& ita tertio mense, si mas sit:& . si scemina, omnibus membris absolutis foetus mouetur, qui motus foetus est Hippocr. S C Η Ο L 1 s. Sta I qua mulier laboret morbo, quase grauidamsuspicetur ut curationi locus sit cuius occasionem praeripere posset grauiditas: hac arte sitnegrauida explorari poterit. Dato illi dormitura potionem ex octupla υel duodecupla aquae parte,ctfiupla mellis crudi confectam: qua hausta, si ventrem torminibus diuexari sentiat, astatulentos'iritu aqua murus,in cola intestino retentoinec exitum habente ob eoru co δε- tractionem ab steri contractione inductam,grauida est. Hoc autem experimentum Hipp. Ut verumst has cautiones h beat oportet: visat flatim acoceptione,in muliere qua mediocri corpore nata est, nam in calido flatus flatim disiip rentur: qua non sit torminibus obnoxia I qua non assueuerit potui aqua mulsa: qua nec dura nec lubrica sit aluo. nam tu
dura aluo, Iam facile colliguntur,in fluida, facile d suur.
ΜVulier grauida si marem gerit, coloratior est: D
605쪽
HI s P o C R. A Ρ Η O R. IS color bonus aut malus debet conserri cum colo se ipsius mulieris, cum non grauida erat: hoe signuannotauit etiam lib. de sterit. Hip tamen non est per petuo verum, sed magna ex parte. Pr ter colorem,sunt alia certa signa maris aut foeminae, ut de motu qui st3o aut 2. die in dextra vel sinistra parte. Spectare ite Oportet utrumque oculum. Nam pupilla oculi dextri maior est & splendidior qu)m sinistri, ubi mulier ina. 'em ς*ncepit. Oportet contingere arterias carpi deburi,&quae mouentur in temporibus, sintne magi commotae,& tumidiores quam lateris sinistri: dethie inspicere venas sub lingua, an sint dextra parte tumi diores quam sinistra : praeterea an non institerint i a facie maculae quaedam ac lenticulae, quales sunt i hole,liae maculae sceminam indicant: & reliqua signa ante dicta, marem. Qinnetiam si mamma dextra maior est, tumidior sinistra, eiusdem mammae pupil la magis erecta, si eiusdem mammae pulsus est vali dior, haec sunt indicia maris. Non enim oportet usqtantum signo contentum esse. Caeterum si mulier marem conceperit, coloratior est: quia magna e partςςalidior est in as,quam Mnaina, & a calore sit coloi melior.Quanquam nonnulli ut Arist. Jputant irinil nas viris calidiores, propter fans uinis copiam , lis ii
rete mina ct quae ominum gerit decolo str est gerente mare: id quod a maiore aut minori cristri psim fortin in Ctemo concepti ac contenti depedete Color c
606쪽
SsCTIO N T etsi sisieribus vigenti.Ηla autem Aphor. est de his quae ut plurimum unt:υ ideas enim plurimasgrauidas quae gerentes foeminas, coloratiores fiunt seipsis gerentibus marem l uod m- mirum multa seminasint quibusdam maribus calidiores Orobustiores. Adde quod grauida pro vario victus genere quo
utunturiunc atque alium colorem obtinent. calidior enim
mictus fluidiorem,stigidior decoloratiorem escit. layor quoque quem mater sustinet gerendo: item cura aliquid coloru dotrahunt. Ura etiam quia plurimum ad conceptionem virium habent, fleuim ct homo hominem generant,
ΜEminisse oportet morbψrum , quI mulieresarauidas necessarib interficiunt: Inter hos periculosassimum est, erysipelas uteri , &ignis sacer, abile, vel feruentissimo sanguine. Esto ut sit erysipelas in utero, mox consequetur febr 1s ardens: foetus itaque qui deberet esse in humido, & temperato calor: erit in calore ardente, re siccabitur uterus, corrumpetur alimentum foetus, & tandem foetus & mater morientur: quate inter signa pessima est erysipelas xteri.
607쪽
ptomat est matri se foetui cita mors impendet, matri get dem asebrectissammatione partis quae cum primi ibas Ra ximum habet consensum fuerat,tum a febre, tum a tumore, qui aut abortum commouebi aut saetis intus conclusum ιέ, lore ct compressione necabit. a P H o R. XLIIII.
QV praeter naturam tenues uterum gerans, alanitat nec habitioret euaserint.
VT intelligamus hune Aphor. sciendum, quoi
Primis mens bus,hoc est 3Ο. diebus, si mas est, α o. si tamina, paucus sanguis defluit ad uterum, qlli tum natura pauco eget alimento. Post diem so.S V alii opus est aliquo sanguine: ubi perfectus est stetit imulto eget. Corruptiones tatuum fiunt, vel antipdiem,vel post γ. ut ad 3o. diem aut o. vel r. Vocant autem ante diem .e υθαι , id est effluxiones post V 'TO T. πωσμους esse,id est,abortiones:licet putetAsist us πω μου, esse O pdi 1 u.Fingamus mulierem esse sim extenuatam, vel morbo: quia corpora morbis desed eha,sunt solutiora ac salubriora si is coeat, facile cor cipiet.Si cum ita extenuata sit,conceperit, necesic ς Vx dc matris corpus, alimento reparetur & nutriaiph
608쪽
At eum lia moibo extenuatis imbecillus sit calor nativus, hic autem paucum sanguinem conficiat, non poterit pauco hoc alimento nutriri mater via, cum tu,adeo ut sit necesse,vel matrem perire,du sanguis
qui deberet conuerti ad eius nutritionem, conuertitur ad uteriam, vel contra foetum abortire. Et quaeritur cur non potius abortiat , primo mense, qllam te cundo , quia foetus primo mense non eget multo languine , & natura illi distribuit sanguinem quantum laus est,& si tum reparetur mater , declinabitabortum. Sin postueo. diem perseueret matris extenuatioν
quia tum natura occupatur circa formationem metus:& foetui maiori opus est sanguine copiosiore, fani guinis autem portio relicto utero fertur ad mammas, secundo mense abortiet alimento deficiente. Quae vero post secundum mensem fiunt abortiones, fiunt aliis de causis praesertim externis. Donec crassan id est recorporentur. Nam si possint recorporati duobus primis mensibus, & primo praesertim, optimum est. igitur videamus mulierem morbo liberatam, dc extenuatam concepisse , summa adhibenda est cura, ut optime nutriatur, ante 3o.aut a. diem, alioqui pe riculum est ne abortiat 'Aliquando tamen fit ut mulieres etiam multum extenuatae & emaciatae, foetu validos 3c belle habitos ferant: hoc fit, quia natura
magis occupatur circa nutritionem suetus, quam matris, idque propter coseruationem & propagationem speciei. Hinc saepe videarin morbis acutis naturam i ta foetus prouidam,magis quam matris,ut is primuniciiciatur,deinde si debet seruati mater oboriatur quPdain crius.
609쪽
S CHOLIA.GR mi is qua contra natumam a morbo, aut in ob duale,aut fame publica extenuata sint: non qui eae ex ren a tione inchoata, di patu tantum istintibus atque D- moribus,ssed perfecta ct abloluta a partium udaramex. hausto,abortiunt:extincto foetu,qui suo destaudatur genio, priusquam uberioresint habitu. Non enim tantum alimenti mater poterit conficere,quod ad sui alimoniam faetioque ιν-gmentum ac nutritionem sumiat,sed totum quod mater ψ- sumet insui alimoniam conuertetur. Proindesae prωὸ-or alimento.Vnde abortissequetur. A Ρ Η ο R. XL, . OKοσα γ μηπίως τὸ ἀμα- κππίαουσ1 1 duis
Ora vero mediocriter corpulenta abortum facisntfi
cundo mense aut tertio, sine causa manifesta ais G 'fessoves lentoris sunt plena,nec prae pondere suetum cstylint tm n ed abruptis decidit. SCribitur hic Aphorisimis ab Hippocrate in lib. ὀρmuliebri natura.Ea autem est seritentia huius Aph Si mulier ea q uae facile concipit, & parit,sine ulla o 'casione manifesta abortit secundo mense & tertio, oportet acetabula uteri esse plena humore visciiqi
crassis & phlegmalleo. Hoe scribit, vi sublatis alii causis intelligamus hanc causam praecipua. Aborti
610쪽
ies qriae fiunt ab illo excremento mucoso fere acculunt 2.3.& .niense. Ob id Galenus 6.de loc.aff. cap. . meminit & mensis, & libr. de uteri diffect terti j quarti.Hippocrates hoc loco dicit secundo de temtio mensibus. At in libr. de morb.mul non designat menses, sedidicit simpliciter abortiunt. Quφ igitur mulieres praetenues sunt, non pariunt: quae pingues, non concipiunt, ut se enti Aphorisim. At quae mediocri sunt corporis habitu , id est nequc tenuiore
neque ping Niores, quando a mucoso illo sicco intemcipiuntur acetabula,2. 3. mense, & . quoque xvi
ait Galenus de loc. aff) abortiunt. Qim daccidit non quia,ut vult Philoth. istus tam iustum podus habet, sed propter grauitatem quae incumbat mi uteri. Nam si acetabula plena muco &cruditate sint, cruditas tua grauitatem iacit & viam intercipit: quo fit,ut neccilest sanguinem foetus alimetum restitare in ipsis cotyledonibus, de illic colligi: Velabortiunt, quia necesse
est ab illa Miscosa humiditate,vincula quibu* secundς
nus firma facta non tam facile postunt talum miti-Iere. Adde his , quod inde ipsius uteri vis redditur debilior,& ita abortiunt. Notatur porro secundua ἶ- mensis : quia primis diebus informis est istus, 11-
ςet septimo etiam die re vera sint iam In eo lineameia quaedam omnium corporis p rtium sed nondum funt distinctae partes.Vbi aduenit trigesimus dies,di- stinguitur manifeste , sormatur augetur talustqRo fit ut copiosiore sisnguine egeat tum natu-J3. Si igitur eo tempore quo & natura & tatus