장음표시 사용
681쪽
.ibi Iastidium,si hsinteria comitem habeat febrem stim.
dicium erat,intestina instammatione, aut a Vesa,aut Uc re asci. a P Η ο R. IIII.
SAtis intelligimus Graecos ut Hippocrate confinis
dere ελ α ι παυριατα. Si ergo contingit ulcus aliquod glabrosum esse, malu . Nam ut percurctyr ulcuS, necesse est non solum ulcus : sed etiam partes vicinas esse temperatas alioqui nu quam percurabitur. igitur, Vt regeneretur caro in ulcere,opus est sanguine utili&moderato. At si partes vicinae 1 unt vitiatae, loco bosidanguinis demittunt vitiosum quendam, ac malignu, dc velut salsuginem quandam: unde neque regenera tur caro, neque curatur ulcus,& pili defluunt. Dicuntur ulcera o est maligna, contumacia,rebellia,
quae nutriri non possunt, nec ad cicatricem perdaci, S C Η ο L I A. ΡRun icon de ulceribus. Ea omnia sicera ferina,maei gna ct vix ac ne υix quidem ad cicatricem p ruenta Dat,quibus 9 cutis de uaruatur, ct pili decidunt. Dius enim est, non modo intemperiem insignem quali νης cos , iam diu in partevlcerata vicinisque partibus c train, sedctforditiem ad impuritatem quandam humorum 'esse, quae cutis se pilorum alimentum corrumpit. Sic ni sti' planta lixiuio,vrina aut aqua salita irrigata pereallor obseruet in elephantios, i petiginis 2I- τιβρο '
682쪽
TSν ο δυνέο ν h ευρ in , κ, 9 D πι- αλ. Doloribus lateris ct pectoris, caeterarumque partium, an aegri multum disserant,disiendum. HAEc sententia est, ut agnoscamus,praesagiarrius, 3
artificiose remedia adhibeamus in doloribus.Nasi dolorem no cognoscamus,nihil horum recte facieiamus.Monet tamen Hip.distinguendos esse dolores,de
oportere conferre aegrum cum aegro,& dolorem cum dolore. Ergo ubi dolor est commotus, aduertere oportet ad qualitatem doloris,vehementiam,continui .
talem & remissionem Fingamus verbi gratia lateria dolorem essh. Primum est animaduertenda qualitas doloris,ut an sit grauis,punctorius & acutus. De qui bus differentiis seu speciebus doloris, vide Gal. lib.a. cap.1. de locis affectis. Non satis est intelligere qualiatatem .sed oportet rursus spectare vehementiam.Nam
pleuriticus dolor differt ab alto,ut capitis, renum, se cund um vehementiam. Vbi intelligimus & qualitata&vehementiam,videndo est an sit diuturnus dolorde
cotumax,an vero breuis. Vided si etia,an sit cotinuus, an intermittes.Id agimus ut cognoscamus partem aia sectam,materiam morbi, & causam quae dolorε facit. Vt autem praesagiamus & conuenienter curemus:Fingamu) dolorem esse pungentem, ut in latere pungit, . ergo locus affectus, membrana est. Grauis est , ergo musculus male habet. In renibus dolor grauis est,erso afficitur substantia renis carnosa. Dolor est punisses,offendit turergo partes ncruaceae,& mebranaceae. --- T ij
683쪽
HIPPOCR. Apipost ' -- In hepate dolor est grauis, ergo hepatis substantia liborat. Pungens est dolor,ergo membrana quae hepar ambit. Iam uti vehemens est dolor, sit a natura partis, vel qualitate aut quantitate materiae.Nam si dolor de cupat partem neruosam,vehementior est: Si ςst multa materia, maiorem excitat dolorem, qua pauca. vehementissimi dolores fiunt ab acri &calida materia. DNinde videbimus diuturnitatem. Si diuturnus est,oportet talem essh vel ob multitudinem materi ,vel ob naturam materiae crassae & frigidae,vel calidae.Aliquado propter intemperiem & imbecillitatem partis ut capitis in cephalaea.Interdum non quantitas aut quai taS materi T, non partis intemperies facit huiusmodi dolorem: sed fit quia non patet exitus materiae. Si dolor breuis est & intermittit, oportet esse fiatus tenues, a ut serosos humores qui facile transinutant locum. Tum oportet diligenter animaduertere tempora ut monet Hi p. 6. Epid. ii qua parte diei, mensis,horae repetat dolor.Siquidem alia remedia competunt in eIacerbationibus: alia in remissionibus .Praeter id,ubi dolor urget videndum qu et partes consentiant,& quibus communicetur dolor, ut in renibus ubi iam dolor at crus peruenit, ut sit in eo veluti quidam stupor, tum intelligamus renes vehementer grauari. Aut enitalcat culus crassior est, aut tuberculum, &c. Item si dolia perueniat ad testiculos, dicemus etiam esse in renibus. Potest tamen esse dolor in crure affecti lumbaribus musculis interioribus transuersis, nedum renibus. idque propter consensum. Sed cauendum ei
ne fallamur ut sqpe fit in meatibus urinariis,qWiὸ p testiis esse consensus a renibus & musculis lumb/n bus laborantibus, dolor per spinam aliquando pζxta
684쪽
Oromam dolor =mploma est, vinde non flum partem
assectam sed oe morbi causam 'eciem,magnitudine, motum ct morem dignosiere licet:Dolorum ideo disserentia diligenter stetitanda ad diagnosis,prognom ct curationem
morborum. Partem assectam indicat dolor punctorius nempe membranam inflammatam. pulsatorius, arteriam. Gravis, carnem. Ten suu3,membranam repletam. Μorbi causam arguit:Dolo tensium sepletionemsanguinis, aut humoris, aut
flam aut vaporis Dolar calidus,calidam: Dolor uidusfigidam. eciem morbi ostendit dolor lateris punctor ,pleuritidem morbi magnitudinem, dolor multum punctorius magnam pleuritidem dolor mitis leuem pleuritidem: Dolor quoque indicat tempus uni enim quidam dolores, qui certis temporibus inuadunt ac repetunt. A PHOR. VI. TH νεφε πχή- ώ-εργγδιλ υμ
9 vesica sitia, in senibus disiculter curantur. HIpp-is Epid.parte 8. apud Graecos & sub finem 7.
apud Latinos, ait quod non nouit vitia renum percurata post 'O. annum: & non solum vitia renum, sed etiam obstructiones viscerum &scirrhos, ut lienis,hepatis. νεφειτιπο est aliquando inflammatio renu,& aliquando calculus in renibus. Itaque per τα νεφωmis non solum calculum renum intelligemus , sed etiam inflammationes,& dolores. Non tamen sequitur ut si qua sint vitia in renibus ea non possint curari-
685쪽
er,vel multo negotio sanantur senioribus. Rationem reddit Aristo t.3. de partibus animalium, quia, inquit, substantia renum diuulsa & distributa esst in multos ramos. Aurelianus in Chronicis suis adfert alias rationes,quia,inquit, viae sunt angustae,& renes positi sunt in recessu corporis: ita ut medicamenta quae per ossumuntur, prius sint alterata, qua ad eos peruenerint: quia item si adhibeantur topica remedia, non possunt etiam eb Has vires transmittere, cum multi intercedant musculi. Qilyria causa, quoniam renes perpetustrecipiunt serosam substantia, quae molesta est propter bilem permixtam. Itaque vitia renum & vesicae acrimonia eiusmodi materiae irritantur. Sed preter heto Communia etiam senibus, maior cutis condensatio, viarum angustia & virium imbecillitas,ac naturae, iis accidit,& ob id non facile in iis curantur vitia renita de vesicae. In iuuenibus iis qui non attigerunt P. aut 'D. annum,ea ulcera &abscessus δc calculi in renibus,& vesica curari possunt,recta victus ratione adli,
bita. Licet curatio sit dissicilis in renibus quidem β,
diuulsam renum substantiam, urinae acrimoniam,&viarum angustiam: In vesica vero, quod ea sit neru)ς ea, & qu bd ab urina irritetur. In vesicae tamen astactibus, catheteribus &iniectionibus uti licet: nihilinminus non facilis sequitur eorum curatio S C Η ο L I A
686쪽
nibus triplici di ferentia constitutis, disculter saxiantur:
Non solum, quia omnes lectus tum diuturni,tum acuti, iusinibus discissime curantur ob caloris inopiam Onatura m-frmitatemsed quod inter reliquos morbos a r num ac voltca assectibus omnium discissime senes conualesi'nt: ob renuo vesicae t emperamentum paulo frigidius: loci profundit tem,ita ut remedia vires sura amittant , pri quam eo v nerint . periculum , ne remedia transeundo partes interm dias ossendant ob perpetuum alluxum ferosi excrementi per renes is vesicam defluentis: Onde irritantur ulcera ct dolores istarum partium: quibus ad curationem quiete ct siccatione opus est. a P H o R. VII.
Μετ αρα potest intelligi secundum longitudia
nem ventris & profunditatem, per ventrem imtelligamus quicquid intercipitur a pube ad diaphragma. Longitudo est a diaphragmate ad pubem, & eius medium est umbilicus.Hinc Hipp. lib.a. Epidem. Sin prognost. ait quod quicunque dolores sunt iupra umbilicum, & tumores & abscessus, periculosiores sunt, quia sunt in visceribus, vel prope viscera θquam qui infra umbilicum. Sed hic mτεωρα intelligimus secundum profunditatem. Scimus per anato men poritonaeum medium esse inter musculo pigastri j,& ometum ac intestina. Distinguamus iam profunditatem ventris cute dc spina lumbari,&ponamus
687쪽
edium peritonaeum. Sic υτώρα dicuntur versu ibtem ventris ad peritonaeum. Gal. ita interpretatur de profunditare, ut didat, Si cui dolores sunt & tumores an musculis epigastri j, vel ad cutem ventris, ii minus vericulosi sunt, quam qui occupant partes quae sublunt peritonaeo:Dolores itaque & tumores ventris su-Dlimes,id est, in epigasti iovel in cute sunt leuiores seu minus periculosi: quia longius absunt a partibus principibus: & quia ficilius adhibentur medicamenta partibus exterioribus, quam interioribus, Non subli, rnes vero hoc est in omento,intestinis visceribus sunt 3 mementiores & periculosiores 3 C Η o L Ι A. Dolares aut tumores ventrῖν exteriores o Oi Utraperitonaeu non feruntur,leuiores sani: qui vero intra Writonaeumβbeunt a ciuntque partes abdomine contentu, non tantumfortiores, sed oe periculosiores: quia i se φentricula hepa lienem, vesicam,uterum, intesting, rapartes sunt publicum munas obesintes in corpore, quar scio sita carere nequit. A P Η ο R. i VIII. roim νδρωπι σ3 τά γ ιδμα ἴρωα eo ia muατι,
qua inter cutim laboranti vi exina in corpore τομLr non facilς sanantur, VLςu quatenus vicus est, resiccari postulat, hoςpςxit ux repurgetur excrςmentio , sari
688쪽
Sga Tio SEXTA. mirum quadam, quae nascitur E corruptela partis: i ita item humiditate,quae nascitur ex superfluitate alse ruenti, in hydropicis multum est excrementum quoat aperta via eb demittit natura: quare ulcus Illud aem- er cum madeat non potest resiccari,& ita neque cu- ari. Neq; ver' satis est ut sit repurgatum ulcus 11S cvti rementis sed oportet carne repleri. quod ut hat necesti e est naturam partis esse integram & temperatam. rit i in hydropisi est cachexia, ergo non regenerabitur c o.Et ut natura partis sit integra,non satis est: oportet ' raeterea tantum ac talem sanguinem conuere ad pam
em, ut pbssit caro regenerari. At in hydrope hepar ale affectum est , & gigni potius aquas & pituit m uam sanguinem bonum. Si ergo ad partem,loco bOni sanguinis, influat sanguis serosus&pituitosus: si hon possit resiiccari si cachexia est, non est mirum si in lydrope non post uni videra sanescere. Aquam autem nter cutem intelligit inue ea sit leucoplegmatia, siue Ascites, siue timpanites S C Η ο L 1 A.
V cera hydropicorum , non flum an irca sed
9 Uite laborantium τix , ac ne vix quidem c rationem recipiunt. Vloera enim praeter quam quod exsiccari postulant , humido quoque calore ιaelesti perfuse
parti insito in Uent, ut regenerentur ac coeant partes via erat a. st in ulceribus hydropicorum nulla exsiccatio procurari potes, propter perennem luxum succi serosi pu- tris : partesique corporis hydropicorum defiituuntur hu- donatiuo is calore di siccesunt enim in dies, quod nul io alimentario humore ac sanguine laudabili irrore m ρ, hepar restigeratum : restigerantur quoquc 1u
689쪽
I Ata pustuia non admodum prurUinosae.
TA'γήματα non sunt variolae, ut volunt noss-num : nec tribuere speciei oportet nomen gen 'ματα, in genere φυμ-ν continentulie iunt minora. Exanthematum autem species sust Variolae, rubiolae, scabiosae. Est locus r. Epidem, ippo.variolas illas vocat κἈχὼματα, id est,aspre NeS. Intelligit eas variolas quae speeiemiiij accidahicratice,ut mense malo. Sed exanthematum seu pusist larum duae sunt praesertim species. Pustularenim)li Riatae sunt, aliae acuminatae. acuminantur a materia γ' L tescunt vero a crassitie materii RMigiditate. Nam quemadmodum tenuiora & cὸliquiora elementa ut ignis o tendunt in pyrami ς' Viagidiora vero & crassiora ut aqua in latitudii ς' magis: ita humor calidus & tenuis acuitur. Cras ii Vero ac frigidus potius ampliatur. Altera ratiqest ex meatibus cutis, quia aliquando rarior cilialiquando densior.in densa cute materia quae Π this xepellitur, dilatatur sub cute. At ubi rarios esz cutis,facilius exit. Hoc fit, ut in tela recens ic Ii quae si humore aliquo aspergatur, distenditur ιβ mor. Sin sit vetus quia rara est, magis ac celo igi
690쪽
enetrat humor. Porrb omnis prur1tus fit aut a pi- uita salsa,aut ab alterutra bile .S1 sit bilis, fit exul Ilo & dolor. Si pruritus sit , pituita salsa,non itate tur dolor, sed fit exulceratio, unde scabie: Si mare ia frioidior est, neque dum calorem illum pati crafientem,unde ea salsugo pituitae, a qua pruritus con-raxit, facit pustulas latas quae
ant.Praeterea salsa pituita non est tam crassa,quam rei qua pituita quae salsa non est.Ob id facilius pene irr: utimς exhalat. At bilis facil1us cutim permeat ociiscutitur, quam salsa pituita. s C Η Ο L I s. ri Rurim,est dolor nescio cum iucunda soluptatu partι-
2 ceps sine asteritate se exulceratione, excitatur1ub cure ab excremento acri immoto iose, aut pitvito se aut a trabiliario . eos potissimum exercens qui sordidisunt qui cruditate laborant, ct mitiosis buccis aluntur, multoque magusicabiosus o leprosus.Talu autem sensum doloris percipitur in scalpendo, aut excalefanto acri excremento sub cute contemio, idque plus vel minus, pro ratione excrement ι magHaut minus acrio biliosum enim excrementum, qliam pitur rosium aut melancholicum, acrius sensum mouet. Hinc pi,
ut latis pustula quaesunt a pituita, minus pruriant, quam acuta &fastigiata, quaesunt a bile. Bilis enim calida cumst, icca oe tenus, sensum magis proritat, quam pristit ct melancholia. Adde quod, latae pustula habent matu rem trant irationis locum quam acuta ct breues. Quin-stiam pituita ct melancholia non nisi per accidens mouent