장음표시 사용
231쪽
ΗIsTORIAE DAN IcAE L I B. κ ρε priuigni manu, maritimo hostem certamine excipit an quo Iaui sagittarius Enaxu , magno corporis artist robore praeditus,tanto rigore mirifici arcus tormen Enari sagistratum intenderat,ut exculsum ab eo iaculum, nulla rerum duritia sisteret, quo mi ri monstrosenus citato motu, uniuersum penetraret obstaculum. In malum nauigin incidens, riat.
gnum uiolentia sua peruiu habuit . Eodem interiecto regis clypeo tabulae ratis illapsum, uix inter undas impetus sui fine reperita tam grauius hoste solus orii socio hi manus assicere ualuit. Ceterii adeo certo ictu destinata seriebat,ut quicquid impetebat ostenderet.Quo euenit, ut Sueno tormeti monstro territus,plus metu in unico stipite, Φ tota hostili classe reponeret. Cum solum in eius corruiptione remediu animaduerteret, non tam sagittariu quam artis sagittariae instruae mentum ab eius rei peritis impeti iubet, uiolata arcus sortuna tutius bellu gerere cupiens. In quo delecitis certatim tela congerentibus, unu sorte arcui impactu, arxiscem ingenio, hoste uictoria spoliauit. Cunal late ruptionis eius fragor obstreperet, situpens latius quidnam esset cominutu interrogat. Cui Enarus,conuul Rrn, inquit, abs te Noruagi puta. Plus nanq; opis in arcuib exercitu repositu tuis dicabat, sutur pugne exitu abscisa responsi sagacitate coplexus: nec secus quam praedixerat accidit Fractio nanc arcus insecuta Noruagiensu cladem ominatavii. Ut aut latius hostiu manus arbitrario fato praecurreret, mortet sibi ipse coasVisceret, armis onustus praecipiti saltu profundu pelint, tant uita seliciter excessis xu si no auiditate lucis uictorem intueri cogeretur. Cumi Sueno hostiu uires in suam redaetas potestate uidisset,quos armis ad fuga inclinauerat oratione ad obaei quium sectere cupiens,insigne rei bellice successum ad blanditias transtulit,ui Ciori cum uictis pacisci deso me no duxit. Nec Noruagia sibi subiecisse contenius, petita Anglia pactu cum Adalsiano habuit, ut eo decedete regis honis ac nosi inest uere fuisdem temporibu lucri religione successit. Pro Lesdago Fulbernis sacerdotio fulsit: postque Othir, ς rus Albus splendidissimo loco natus insulas sumpsit.Cuius liberalis in deuanimus, ne paruula quidem sibi summa retenta, amplissimu patrimoniti necessari js xemploru usibus erogauit,cellas ct ante id rei Lamiliaris inopes uberrimis agris aci iis indi j locupletes effecit, adeo ut eaecellentissimae totius Iuliae ciuitates quic quid penel, dioru possident, a religiosa eius donatione perceperint. Ita proopior publicae deuotioni in priuatae facultati, solidaec magis fluxae audis appeiens,momentaneo reru impendio mansura animi delicias coparauit, sem patriis moni j si religione rei familiaris inopem esse maluit, ad eum haereditatis suae hoὰ norem transferes,a quo pia dona perpetuis bonis rependenda cognouerat Jee possessione sacris impendisse cotentus,ut omnes uirtutis partes ac numeros exequeretur, etiarerubenefici js uirtutu adiumenta subtexuit. Siquide Stalandiac
Scaniam officio piae eruditionis aggressus, mirificu sacri dogmatis autore agere cupit. Ac ne parcius animi quam corporis osticiu administraret, tantu se in amplificanda religione gessit, quantu egerat in locupletanda pro quo patrimoniti erogauerat,etia morte paratus occumbere. Caeterii Sueno senilis animae Iaboribus
sessus, diuinis rebus infatigabile ultum temporis curam tribuit, nec spiritu preligione diuturnior fuit. Siquidem omni humana concussione uacuus,in ipso perseriissimae uitae fulgore decessit Hunc igitur duae inter se diuisere fortunae, quem uaria sors in ludibria ac decora alterna uice traiecit, regno illius captiuitatem,caaptiuitati exilium substituendo. Qtiis enim crederet illum a maximo solio ad Sela, uorum peruenturum catenas Quis rursus existimaret a Sclauicis uinculis ad regni rediturum insignia r Attamen ex rege captiuus, atque ex captiuo rex est isorius. Ita nunc miserrimis nunc felicissimis par, diuerso conditionis habitu gemisnλm utrius Iortunae mensuram equauit.
232쪽
s AVONI GRAMMATICI Mortuo Silenone Angli ac Noruagienses, ncicru summa alieno imperio subiectam haberet, reges ex suis legere, quam a finitimis mutuari satius rati, abroga to Danici nominis respectu, sed ualdum atq; lauti in maiestatis fastigio locaue runta uorti praeualidii robur an inus Danorum solio stinctus inter rerum ni ita aggredi ueritus, ne tamen regnandi usum intra patriae metas clausum habe
ret, dissimulata magis quam omissa paterni imperii recuperatione, primu clauis ac Sembiae,perinde ac debilioribus regnis serrum iniqcere statuit. Quarum altera Streno tametsi graues iniurias pastus, obstante religionis uinculo cocutere formidabat,altera ab Haquino oppressa, absumpto eo rebelles Danis manus exercuit Solerter igitur a Danici regiminis succestare prouisum est, ut in hac patcrni gra uaminis, in illa defectionis noxam puniret. Neq; enim ignorahat hone indolis habitum ad maiorem uirtutem capessenda leuiori rerum conamine oborari,ideolin ipsis militiae tyrocinio,adolescentia suam aliquo praeclaro opere auspicari cupi uit. Nec eo quide segniores desertoribus manus intulit, sed nescio an ideo prona ptiores,quia strenua ingenia quo plus experimenti sumunt, hoc ad insigne ope ramidendam maiore ausu prosciunt Cuius propositi compos spes suas duabus splendidissimis uictoriis alitas,tertia ab Anglis expetere docuit. Quod ut prom ptius expediretur, Olauum Ortiagiae potitorem cum fratre Haraldo, tectis dissimulatione odins, aduersum desectionis suae cosortem armauit Enimuero ut pru denter, ita periculose hoste in hostem usus, ambitione cdiunctos armis diuiduos fecit. Igitur Danorii Anglorum c exercitibus acerrima pugna cosertis,4 ymmo genere talandicus, cum hostili impetu socia partis aquilas admodum inclinatas uideret, leuemlec quem sors obtulerat ramulum hasta sustulit, eos uexilli loco
usus, at*in eum uociferatus modu quo Kanuti milites mutuae adhortationis gra tia acclamare cosueuerant, aduersas in fugam turmas felix antesignanus auertit. Itaq; non tam signi quam animi uirtute salutare suis aquiliseru gessit, nutantemPDanorum fortuna ad uictoriam usq; ne laberetur erexit Nec solum sonitudincipis plenissima prebuit, sed etiam ex sociorum animis pene profugam reuocauit. Cuius tacti decus postmodu cognomine usurpavit,insuperi uirtutis titulo honore primipili a rege donari meruit . Nec puduit Danorum partes splendidissimo aquilifero defeetas,plebei hominis ductum ut obscuru specie,ita preciam euentu recreatis animis salutis praemium cosectari. Igitur Eduardus contusis suorum animis, intolerabilem Danici eXercitus spiritum animaduertens, quia manum non poterat, pactum cum hoste conseruit ut quoad ipse uiueret,Kanu tum dimidii re gni consorte haberet, cxtinetus omnium bonorum haeredem relinqueret. Ita ui ctor a vieto extudit, ut is sibi consortione imperi fui uens cederet, totum moriens testamento legaret. Eodem tempore Aluuinam ab latio adamata, anulus exiφmia matronae specie delectatus, stupro pei fit. Igitur latius siue quia concubinae facibus spoliatus, siue quia promissa Angliae parte per anulum fraudatus sue rat, priuata olffensam publicae militiae praetulit, peracti si stipendi js, ira pariter ac dolore instinctus Noruagiam redijt, non incongruu eius desertore agere ratus, a quo plena turpitudinis iniuria uexatus fuerat. Septenis postmodum interiectis annis quidam tricliniit in quo Ka nutus epulabatur ingressi, totius Angliae regem salutare ceperunt A quibus re sibi letum cum Eduardo foedus per inuolucrum exprobrati ratus, nihil eius se pudere respondit. Sed ne ab ira animune uul tum a rubore cotinuit, prosectas a scelere uoces ludibrio propinquas existimans. Tunc illi sunestum ministeriti incauto consessitonis ossicio prosecuti, Eduardu sua interemptu opera iactitabant, eo se regi placituros rati, quo summa ipsus offen fana accenderant. In quos rex perinde ac maiestatis insidiatores, praeparati premst loco,suspendio protinus animaduertendu curauit, deterrimu opus deformi uin
233쪽
ΗIsTORIAE DAN IcAE LIB. dis ae specie puniens. Quanqua enim se acri aemulo liberatu cognosceret, scelerix me poenam,quam utilitati gratiam referre maluit Memorant alij Eduardum
clandestinovianuti imperio occisum, eiusdemi iussu poenam a maleficis, gratia deinde suspicionis exactam. Vt enim innocentiae suae fidem astrueret, seciei curupae affinem fuisse negaret, grauius in sceleratos cosulendu putauit. Ea tamen res primum regis apud domesticos fauorem quassauit. Qui cum Anglorii rebus obtentis nectendam cum finitimis amicitiam decreuisset, Normania praese B Rois herii filiam Immam matrimonio duxit, eiust fratri Rihardo sororem Estrilham Loniugio potienda permisit Igitur ex Imma Κanuto,Gunnildac suscepta, duo
rum populoru concordiam comuni sanguinis uinculo stabilivit caeterum quo promptius habilem expeditami clientelam contraheret, splendidis militiam tyisi ociniis auxit,amplissima sortibus stipendia proponendo, no tam numero quam robore militu uenerabilius imperi j sui decus futuru existimans. Itam militaris ala. ςritas,cuius maxime pre nins honos alitur, certatim in eius contubernium defluebat. Cuius munificentiae gratia luonem quendam e Suetia accersitu, dolis maingi quam uiribus insignem,in militarem ordinem allici contigit. Cuius quoniam incidenter mentionem egi,ortum summatim disseram. Cuiusdam patrisfamilias in agro Sueuco filia liberalis sormae cum ancillulis lusum egressam, eximiae granditatis ursus deturbatis comitibus complexus rapuit,excepiami unguibus praeseleniter ferens,adnotam nemoris latebram deportauit. Cuius egregios artus
nouo genere cupiditatis aggressus,amples iendi magis quam absumendi studi nitari dicturi egit,petitamcn laniatui praedam in usum nefariae libidini uertit. Continuo enim ursus fisa uehu ex raptore amator et Tectus famem concubitu soluit, ardoremsi gulae Veneris sa lua puellai exietate pensavit. Quo, eam indulgentius aleret,crebris incursationibus uicinuisi . Rcrius incessabat armentum,nec nisi lautioribus ante uesti solitam,sparsis sanguine dapibus assuefecit.Adeo enim captiuae species efferatam raptoris saeuitia fres Ariora uia. git,ut quem sanguinis sui cupidum e timescebat,amoris auidu experiretur, paustuminabeo perciperet cui ore protinus alimonia metuebat. Quo non penes rat, aut quid non excavat amor cuius ductu etiam apud efferatam belluaru raubiem gulae irritamentu libidinis imperio cedit. Tandem gregis possessor exhaussi pecoris inopia prouocatus, obseruatione adhibita circumuentam canibus belluam cursu ac clamore uehementius urgere perstitit,fugacemi sectatus,eo sorte laci quo puella seruabatur accessit . Siquidem domicilium eius inuin paludibus Clausum,perplexa ramorum series cdtinenti frondium umbraculo texerat. Vbi mox sera a retiari js circumuenta ac uenabulis occupata confoditur. Vt ergo duisplicis materiae benigna artifex natura nuptiaru desermitatem seminis aptitudine Oloraret,generationis monstrum usitato partia didit, sylvestremi sanguinem humani corporis lineamentis excepit. Nato itaq; stiO,p ternum a necessariis no usi stissumen imponitur.Qui tandem agnita su Nuerirate prop/ginis, patris interfectori praeetiei.
hus funesta supplicia exegit.Cuius filiusThrugillus cognomine Sprageleg, nullo probitatis uestigio a paternae uirtutis imitatione defecit. A quo Uluo genitus,
originem instento declarauit,auitum animo sanguinem repressentans Caeterum ut ad diuerticulum quo excessi redeam,olatium cum Haraldo fratre Danis atrociter imminentem Lanutus classe ex Anglia petitum, ad socerum Gerithassauu Orientalium ducem exilio migrare compulit, recuperataq; NOruagia rediens, Rikardum acerrimu uxoris osorem effectum patria exegit, sed di sorore Stalanis dia redditam regiaru partium scinctione donauit. Interea absumpto Sueonu reis Re Olauo,succedit Omundus,a uitae diuturnitate cognomen sortitus. Cuius seox Olauus Noruagiensis repetendae patriae fiduciam nactus, cotracta Sueonumve Noruagiae summam audaci usurpatione corripuit, quod Kanutum fraternae
234쪽
s AVONI GRAMMATI cIC opis cassum, ac celeberrima uirium parte desun 'tu aduerteret Idem ignarum ius ris populum,passim l&agresti more uiuentem, legibus salubriter aeditis,ad melioris uitae habitum perduxit, quarum uetusta monimenta plebs Norica praesensti ueneratione complectitur, nec minus in deum uenerabilis,memorabili exenas plo seruat aereligionis inclaruit. Nam cum prima seria cultello fustem per incus riam secuisset, ait ab his qui proxime costiterant, lutc a se religionis fuisset adsmonitus,cotinuo dexteram suam,quod eius ministerio lapsae mentis errorem coplasset exosus, sparsas repente scindulas legit, factoc ex eis soculo,subiecta pals mam cremanda praebui tum,sortuit culpae modum, solido cruciatus genere puns gens. Adeo scrupuloso cultu leuia quoin religionis mometa seruauit,cuius detracta tristem a seipso poena exigere cunctatus non est. Nam cum reos poenas apud inferos manere persuasum haberet, leui admodum cruciatu grauiore precurrere statuit, manumi ad praesentes pinnas perserendas patientie duramento firmare, quam anima suturaru metu suspendere tutius duxi tuta ne caeteri a diuinitatis curuli auocarent, ne sibi quidem ignoscendu putauit, ecquod pia dissimulare licuit, suppliciter expiauit. Cum praesidio negligentia errorem tueri posset, ne qua religioni statis fieret, poenitentia magis representare curauit, poenase correctioisse aridem, quam impunitate delicti testem esse maluit. Ita prudentia ac deuotioe instructissimus, propior publicae religioni quam priuato reatui suit. Cuius facti circunspectissima sanctitate, aeterna cognomine memoria usurpauit. Ab eodem quoq; pauperibus protectio, pupillis tutela, sacerdotali ordini ueneratio, detri, mentoru uiolentia lacessitis subsidia praebebane . Praeterea ex gremio eius ueluti quodani unificentiae sonte,complura alia uirtutu spectacula manaverunt.Haec hactenus, quia publico cultu consecrata pietas, priuatae laudis egena non est. At Vluio uirtutis aemulatione grauibus in anulum odij efferatus,quia tuto inimicitias gerere nequibat,quo efficaciores insidias necteret,instrumentu doli simulatione ossici flexit.Suetis enim assiidue Scaniam irrumpentibus, primus ad con stringendam rem proficisci poposcit, impetratis c petiti ministerii partibus, Estri tham quaecunc imperasset exequi iteris Ictgnatorio anulo impressis uberi peti uit. Quibus acceptis, continuo mare ontu eius postulare aggressus, rei bellicae mandatum ad nuptiaru preces transtulit, libidinosum c quam strenuu legationis ministrum agere satius duxit. Qua rem Estritha arcano fratris imperio consenta neam rata, perseueranti repugnare passa non estuta uersuti ducis animus impulssu capti odi finstinctus, corrupto legationis ossicio, linguae uolubilitate qua plu rimum ualuit, fratris ac sororis credulitate nefarijs perfidia laqueis circumuenta oppressit, bellummaduersus Dania professius, struetis callide dolis audaciter eviradentiam praebuit. Et ne Lanutum in Dania ultorem operiretur,declinanda uins dictae gratia,in Suetiam sibi cum coniuge transeundu prouidit. Ubi inuadendae Daniae propositu pertinacius animo uoluens, mundo, lauol consili sparticipibus factis,alteri maritimis Stalandia copris, alteri Scania terresti ibus impeten dam proponit,ipse se classem e Suetia ducturu promittit. Cuius rei molitioedete ista, Haquinus quida e uilIa tangby,amantissimus regis,arrepta jcelerrime nasDigatione,Κanuto cuncta ex se cognoscendi copia tulit, eam humanitate quanta principis ac patriae charitate teneret,aperuit. Rectantae cospirationis nunciu exercitu subsecutus,ne rumoris autore praemio uacuu praeteriret, fide nuncin quod
longa' periculosam nauigatione egerat, praemii loco duum iugeru agri Sca nici donatione pensavit Interea lautas classe sua apud insularum unam acquies scere iussa, habili expeditos nauigio Stalandia petiit. Vbi accersitu concionis nomine populum ad deditionem l potuit disertissimo prouocabat eloquio, modo uniuersorii modo singuloruiopositis blanditiaru figmentis animos demulcedo,
235쪽
ΗIsTORIAE DAN IcAE LUB. eam demu tutiore potentia credens, quae pace magis quam praelio costitisset.lgio tur a maioru quoda astu benignissimae responsionis exceptus, simulatu plebis fauorem spe eximia coplectebatur. Tandem inter uariu plebis tyrannis sermone speculatoru unus ex maritimis superuenies, grandia terris uela propinquare narrabat . Igitur fluctuante Olauu, senior regis aduentu operiens, interrito se animo gerere cohortatus,consueta littoribus merce aduehi praedicabat, non aliam preis mendi inimici occasione aptiorem fortuna ratus,*s odium beneuolentiae specie suppressisset,spem eius uano sermone protrahere potuisset. Secundo quocippari nuncio accepto,cocionantis metum cosmili affirmatione discussit.Tum demuolauus assertione eius suspicione insecutus, emissum in littus speculatore exploarare iubet, Κanutus ne essiet, an negociatorualiqui uenientis exercitus speciem
praebuissent . Quo reuerso se frequens classe pelagus prospexisse perhibente, cotinuo sene mendaci j damnans colloquiu soluit. Ille nihilominus uera se omnia retulisse cotendens,eos aduentare dicebat,a quibus Daniam serro coparare quis pQissiet. Olauus uix fuga usus, pertinaci remigio socia repetit classem. Subinde Gnutus portu classe c5plexus, uietum labore remige nocturna quiete firmauit: ubi Vincolis mundu terrestri agmine Scania, Ultione nauali fluuiu Helgam occap isse cognoscit. Ipse igitur O mundu excipit,classem ad opprimedo qui ad amne Rppulerant mittit. A quo cum nauiu duces mundu apud Stangam monte insigni pugna obrutu coperissent, ipsi quoa cosentanea sortitudinis opera edere cupientes, ne rege audacter agente ignauu gessisse milite uiderent, quo promptius in eam quam hostes occupauerant insula traincerent, aliam eidem uicina ingressi, mediu amnis spatium cotabulatis molibus sternunt. Illic siquide fluuius latius man ntibus aquis,amnis modu excedens,ingentis stagni specie prebet.Tum tuo sitos ne hoste coepto deturbaret admonitos,trainciente telis eminus ac sagittis iniscessere iubet futuru taliter inquiens, ut ipse sua sibi manu ultima fati semita strueret. Progresta uero longius opere ueluti nostros trastu prohibiturus, in aduersa ripa phalange explicat Quo uiso Dani traiiciedi cupidiores esse' frequetes onerauere ponte. Vbi dum conserti, sed in cippericulosum iter progrederent ignari, bellu instanter appetui, subito desdete cogerie inter undas auida pugnae spiritu deposuerunt. Si que uero ut in eo discrimine accidere solet,semel ad summu fluctus retulit, tinus alterius amplexibus implicatus, in proscindu periturus abstrahebat. Ita du mixti atq; alius ali j cohaeretes inuice opem exigui, mutuo sibi exitiupepererut θά que salutis quis autore petnt, infelicenti comite habuit Nec enim Rrmoru podere pressi,tutum natandi euentu Tequi potuerutata Viuomanorudecepto magis huictor,aliena temeritate quod proprins uiribus nequibat obtiis nuit certissima hostiu uirtute salubrius cuctatione pugna impetu proculcado. Cuius facinoris insecutura metuens ultione,qd sibi hinc classῆem obstare,inde eis imminere cospiceret, salutis obtinedae cosiliu ut uiribus dissicile, ita arte promptissimu reperit suga nanci diligetius animo circunspicies,cum unicii eius diuerticulu in classis desertione restare animaduerteret,noetu maioribus nauigins rellis exis,in proxima ripa uniuersum scaphis traiecit exercitu sci clandestino secessii usus potitia latebris agme abducit. Diluculo Dani sociae cladis ultione auidius situentes,du in hostiu nauigia ruut,eade propugnatore uacua reperiunt. Rex lacu Iustrari tuta,mersoru corpora uncis aut euerriculis capta, apud Asum contiguum mni oppidu supremis procurauit offici js: Olauu uero per Oruagiens quosdapecunia a se correptos domestico bello opprimendum curauit . Ita egregi Lanimi duxsuoru auaritia lacessitus,quos foris propugnatore habuit, domi percussores inuenit Cuiusfrater Haraldus cosimile gentis persidia ueritus,adito Byzatio suis
specta patris fidem longinquo declinauit exilio. Igitur Ka nutus sex prepol tentiu
236쪽
regnor possieta effectus, eximio sui fulgore etia Romanu illustrauit imperim
Enimuero eius principi Henrico,filiam Gunnilda nuptu tradidit,eunde paulo post italica costernatione perculsum auxilio prosecutus, pristina fortunae pressa rebelliu conspiratione restituit. Inde reuersus Haraldu natu maiore Angliae, Da Diae Kanutu, Noruagiae uenone, que ex Aluuiua sustulerat, abst ulla maiesta tis suae diminutione praefecit . Nam etsi tres prouincias totide silioru regimini tra didit, nihilominus comune sibi triu imperi reseruauit, ne summa penes alium consistere uoluit Praeterea teneris adhuc ducibus,in ossicioru tutela sortissimora praesidia sociauit. Post haec Hestritha siliu Suenone enixa, sobolis intercessii uiro fratris gratia cociliauit Beneuolentia enim qua Κanutus perfidis Vluonis meri tis denegauit, cosanguineae sibi prolis respectui tribuenda putauit. Quinetia sororem Angloru satrapae Godeuuino nuptiis iunxit, gente genti animis at assini tate coserere cupies. Ex qua Haralds,Biornone, Tostonet ortos memoria pro ditu habemus. At Caesar excunnilda filiu atque fortuna ac uocabulo Magnum suscepit, a quo illustriu Theutonicorii imagines, splendidat Germaniae lumina successionis serie pullulasse produntur. Eo temporis Guttiscalcus Sciauicus exismiae indolis adolescens, comititium regis stipendia meriturus accessit. Is Apribis meu patre christiani cultus amatissimo, deficientel a religio HS cIauia nequicqreuocare conante,praeter nationis suae more percipiendae literaru disciplinae gratia,doetoribus traditus, ut eum a Saxonibus potiendae Sclauiae cupidis interepta cognouit,efferatu ingentu leni studio mitescere pastus non es L Repente enim armis scolamutauit,& ne alienigeni ingenr exercitatio patrios ritus pigrius pro sequeret,literaru cultu in lyrociniu uertit, omistac doctrinae studio strenui uins dicis .ignaui discipuli partes agere maluit,audaeter u industrie animo uti satius autumas liac naturs magis uireceptoris monitis obsecutus, parta tande ultio Κanuti comititiu expetiuit. Ita adolescetis mens in ipso doctrinae limine saeuitis stimulis intercepta,studiosae ratiois elemetis ingenitu sanguini suo rigore expugnare non potuit.Eode tempore apud Dania sacroru antistites ali js alia successsisse traduntur. Na Gerbrando substituit Avaco, thynkaxus iunior Ripen pontifeπcreat Caeterv Kanutus tria prememorata regna circuiens, clientela sua sex millia numeru explente,sexaginta nauigns cultius apparatis, eorul quolibet centenos armatos capiente distinxit Cande aestate pro tuendo imperio excubante,hyemccotubernhs discreta alere cosueuit: mensibus stipendia nouabant A quo tuo tepore quo reruauior nobiscu immortalitate sua partiri uoluit, annuo feriaru circuitu repetito,apud Roskildia couiuialiter accersitus, postu industria temulentia uicerat,mersae nuper militiae clade nocturnis laudu suaru cantibus celebrabat Aquo rex suorum sibi pericula palam exprobrari iudicans, uehementis irae procursum aduersum columeliosum eius carmen destrinxit,indignit ratus eo coutuanti,
cuius duehi se sortissimis propugnatoribus spoliatu cognouerat. Igitur Uiuo in ter ipsa mensae sacra ab astantibus inter fici iussus, praecipitis linguae iusta sup plicia pependitata dum aliena fata paru sobrie meminit, sua cecinit,siccatosq3 cupide calices proprη sanguinis liquore compleuit Merito enim ex tam petulanti ingenio amaritudine potius quam uoluptate percipere debuit,quod gloriae sibi loco arrogasset,dudiu suo praecipuis regis uiribus ultima incessisse iacturam. Quo peraclio
Nanutus uiolatae necessitudinis iniuria,ac sororis uiduitate,duarum prouinciarii attributioe pensavit, quas eadem postmodu sacrosanctae Trinitatis aedi,praecipua apud Roskildia ueneratio culte, decimaru nomine partiendas curauit Iam sequens ad Kanutu miles defluxerat, animis quam impensis onerosior. Pleristien, amplior uiriu quam moru grauiras inerat, quicpse splendidius bello gesserat,ob scurius pacis decora intuebant, adeo ut qui foris insignes extarent, domi ignobi
237쪽
MAIsTORIAE DAN IcAE LIB. les uiderentur,uixi eadem & honesta cx acria ingenia reperiebant itur copia res ad uima rixati sic in aula perniciosi esse 5sueuerat . Quos cum rex natione, linguis, ingeni is quam maxime dissidetes animaduerteret, quippe uari js ac per plexis inuiceatasibus urgebant, nam petulantia alios,alios inuidia, quosda etiaira uexabat, quo minus seditiose se gereret, saluberrimu castrensis discipline tenorem, qua tantae uarietatis discordia rumperet,debitat militi maturitate monstraoret,exactissimis edidit institutis stac circunspectissima eiusde deliberatio ponis Stalandici, caeteros prudelia tin autoritate praestantis, monitis persuasa, ne externa sorte domestico crimine turbarent, socialis Odri tempestate repressit, egessseuerissime cauendo seditiosum militiae spiritum ueluti fraterna quadam charitate coercuit. Aim ut audaciae comitate adinceret,sortissimo militi speciosissimu moris habitum ingenerauit, clientela suam effrentu ac litigiosoru co uictu tanquam erubescenda aliqua sentina vacuefacere cupiens Ut ergo improborufrequentiam a neris mutisscuriae ualuis repelleret, statuit ut in capessendo discubitu ordine quo quisc mili is milites pro taris muneris aduocatione sortitus fuerat, uteretur, Ocac antecelleret, qui prior temo minia obsequio foret. Adeo militiae uetustatem honore mensae rependi par duXerat, ne uersis. promiscuis sededi locis colasa meritoru series uideret Eum uero qui coena inita, aliqua mora interpellante tardior superuenisset, inter considentes excipi oporteabat.Quis tam arcto se consessiu iunxissient, ut ob nimiam eorum frequentia qui saperuenerat sessium recipi nequiret, qui eius loco insederat exurgens proximu occupabat, eoust inuicem se assurgendi officio uenerantibus, donec Iaxato toti consessionis ordine, egitim recipiendo pactu patuisset,mens ac qui postremus residebat abscederet. Si quis uero alieno discubitu uti per insolentia perseuerasisset, qui eo spoliatus fuerat proxime circunsedentibus iniuriae querelam detulit, hisdemq; testibus in cocionem productis aduersus reum actione cotendit, emisciti ut qui cedere iussius cotumaciter supersedisset, columeliose stipendi js amo, ueretur. Tertamen regi tali culpa affectis necessitate poenae remittendi fas erat. nec aliter uim ut tot gradibus quis discubitu indignior fieret, quot uicibus sodalem dignae sedis negatione spreuisset Ita enim legis temperamentu inter seueritatem ac mansuetudine medium ,rigori clementia sociauit, ut nec poenitentia repelleret, nec impunitate excessui daret . Quod si quarto se quis eode reatus genere maculatat,discreto a milite loco,mensae alienus fiebat,comilitonii nemini catino ut calice comunicabat. Nec enim ter ueniam experto ulterius ignoscendu pust bat,quia sua iam noxa poenam meruit, qui se ea toties affecit, adeo cotumaciam Contemptu mulctari placuit Ualuit enim apud regem spretae militaris dignitatis indignatio, eum qui parem uenerari nesciret, parum superiori delaturu esse existimatum est.Eodem poenae genere in minutos quost animaduertebat excessus: ut,siquis alium conuicio insecutus suisset,aut potione per columelia respersisset. Caeterum rex maritima saepius qualin terrestrem militiam agere consueuerat Igiatur quoties equitatu opus erat, milites equis omnibus vacui pro asservadis equis iternis uicibus excubabant. Qui uero adaquandi tempore ita sodalis equo usus
sitisset, ut ipsum continue nec modo suum, modo illius uicissim insidendo preme et,prsdictum poenae modum expleuit.Tanto enim studio rex uerecundia a suis struari uoluit, ut etiam paruulo impudentiae excessu deuios, castigationis rem dio coercendos putaret. Qui uero tribus fasciculis in stabulu conte stis,equo suo Comunis pabuli spicam, alieno stipulam admouisset,iuxta priorem formulam militia, aut turpiter uti, aut deformiter excedere cogebatur. Ac ne quis socio flume xansequitanti,ita equo cocurreret, ut ad ipsum turbulentior unda deflueret, pari industria cautum. Adeo scrupulosa cura paruula quom societatis ossicia pensarib4nt. Ei uero qui stationi addictus,ua se somno Onerasset, ut uestes aut arma dor γ
238쪽
sATONI GRAMMATI cI mienti detrahi possent, consimile uindicta genus mulctae nomine irrogabatur. Nec enim regio profuturus imperio putabatur, quem priuatus torpor publico excubiaru officio submouisset Verum aduersus grauiora praefractior actio consstituta fuerat. Si quis enim comilitonu suorum quempia manu, serro, uel fuste laeo sisset,aut si quicquam uiolenter eius manibus extorsisset, comam ue alieni capitis Diolasset, postremo si maiestati insidias struxisset,abudet de facto testium adstructione constaret, tanquam capitalis criminis reus,clientela amotus, militari munere defungebaturas naiam qui grauiter ab eo affectus fuerat,in primis regem sella posita ius militi dicere postulabat,deinde reum ut in concionem ueniret, tertio citatorum ordine prouocabat. Vnum quenq; bini duntaxat comilitones explebat. A quibus si reus in questione publicam deducendus rem familiarem possedisset, domi semel, bis in curia apud discubitus sui locum praesens absens ue postulari solebat. At si fundo careret, eo loci ubi in aula accubare consueuerat, ter sponsione prouocandus fuerat concione inita qui prouocauerant syncere se reum postuσlasse, nihil in ea causae dictione fauoris, aut offensae respectui indulsisse iurabat, simul*docitatoru,& testium partibus inseruiebant. Consequenter in reum principalis facti testimoniu,a duobus denunciandu restabat,iuramento praefari iussis, nec actoris amore, nec rei odio quicquam se praeter oculis aut auribus explorata dicturos. Nam in quaestione laesae maiestatis propensior auditui fides haberi consueuerat.Caeterum testimoniuinoculis reponebat. Praeterea obiecta defensionis praesidio repellere non licebat.Siquidem testium criminatio, nec alieno patroci*nio,ne propria cuiusquam repulsione subrui poterat Tantum quippe autoritati ipsorum pondus inerat, ut assertionis eorum sidem elevare proxima sacrilego dementia putaretur. Ita reus aduersum testimoni j fulmen, nec culpam nec inno G centiam ullo argumento tueri potuit . Sed nec ei si sponsione prouocatus fuisset
restipulatione uti licuit. Rationem testium districta iudicum insequebat autoristas, reum uelati euidenter noxium,nihilc iam pro se recusante, honore, opibus, patria, atq; omni demum militari funetione damnantiis. Hostibus eius honos atmimpunitas adiudicabant Iuxta in praesente absentem P sententiae serebantur. Sua nulli longinquitas praesidio esse poterat, quo minus Θ accusatio testibus, o daσmnatio sententiis instrueretur . Quarum utrac plene partes suas exhibente, reo defensionis amplecti praesdiu non licebat . Tum demu rex cognitione suscepta, an ea caeteris pronunciatio placuisset,interrogat Ipse enim auditoris tantum pars lem exequens militiae iudicationis mandauit arbitrium, deforme ratus damnare Diros, quos ipse Quisset. Quapropter in eos quorum egregia opera usus suerat, aspere pronunciare ueritus,questione ad se delatam,ad curiae cognitione relegas Dit, silenti ut moderationis suae fidem, quam sententia seueritatis testem esse maα luit. Cum c demum exaudita militum responsone, totius cocionis suffragia iudicationi colentanea noscerentur, qui damnatus fuerat interrogari solebat, terreno an maritimo secessu sugam petere decreuisset. Ita re proscriptione suos quam nece puniri maluit, deleetumc fugae, ne uiolentiam represenraret, indulsit. Quod si reus mari se credere delegisset, eo comilitonum fi equentia prosequendus, das taci naue, remigins, comeatu, vasculo egerendis aquis idoneo tandiu in littore operaedus fuerat,donec rem,si eis nauigatio gereretur, uel si uelis,antennae extra
cospectum abrissent. Tum deniq; qui profugerat superiori ab omnibus sententia
reperita amarissimoru maledictorum uerberibus laceratus,tristissimis totius militiae suffragras damnabatur. Qui si tempestate in littus relatus tuisset, cotinuo ut hostis habitus uiolais societatis poenas pendebat, discriment capitis eius sunesto damnationis incursu cupide a commilitonibus expetebatur Ia non periculosa minus, quam ignominiosa sontiu euitatio suit. At si militiae munere desunctus terra Perfugere
239쪽
pexsugere maluissctet, ad nemusis pari militum cura comitandus erat,cunctis raudiuin eius abitu expectantibus, quousq; procul ipsum abesse cognoscerent. Ac tunc dem magno cum totius militiae fragore ter ualide aedendus clamor,cunci que strepitu miscenda fuerat, ne igiturus ullo ad eos errore reserri possiet Tucdemum districta etiam inexorabilis omniti seueritas cunetis solenni iure complex ,ne de indemnato suppIiciu sumere uideretur,suprema reo damnatione intenauit, effeciti, ut qui se a specioso militiae covictu abruperat, turpiter uagam uitam proscriptus exigeret. Ita militaris disciplinae rei, iudicialis ignominiae grauitate in abiectissimorum conditionem relegabantur. Adeo enim rex contumeliam sonatium non sanguinem sitiebat,ut eos probros castigationis genere, quam cruenmio punitiores putaret. Si quis autem ei postmodum commilitonum uno telo aut comite superior obuio pepercisset, ipsus se contumeliae participem praebuit curitus culpam uindicit prosequi formidavit. Tale noxiis quoties curiae moribus egeneratum fuerat,militiae munere defungendi ius erat. Adeo quonda castrenisu notae dedecora iudiciali repellebantur umbone Quod si reus ab aetore testiis monio superari nequiret, sex secum commilitonibus in iusiurandum accitis, cutipae quae obiiciebatur alienuse fuisse monstrabat. At si commilitonum quis eum quem militiae consortem nescisset iniuria per ignorantiam affecisset,ad concilianisu m errori suo fidem,praedictum sodalium numerum in sacramenti societatem contrahere debuit caeterum solenni iure conuictos,ac superiori modo damnaraios felicitas deficiebat, occupabat aduersitas: eo quidem certius,quod trium reogHorum pontifices aduersum talium transgressionum reos solenni execratione usos esse constabat . Ita disciplinae ius geminum amplexa columen,partim regio,p rtim religionis praesidio nitebatur, ut humanam sententiam diuino crederes iuuisti comprobari. Cuius rigor discordias rupit, simultates finiuit, seditiones existinxit, pacatiorem c regi militem reddidit. Postmodum uero seueritati eius siue Q inertiam, siue ob clementiam principu, pecuniariae mulctar temperamentum .ccessit. Quo tamen sola ligni percussio caruit,quod eo canes quis abigere soleati Adeo maiorum uerecundia summam in ictu probroso contumeliam reponebat. Contigit autem ut ipse rex sua primu lege caderet, iurisc firmamentum quod eatenus syncerum,at incolume steterat,parum sobrius proprin militis occisione axaret Cumque se legibus quas ipse tulerat euidenter noxium animaduerteret, pinnitentiae acerbitate correptus, uocata militum concine,regia sella descendit,inc omni conspectu supplex humi demistiis,milites commissi sceleris poenas suo Rrbitrio exigere iussit, libenter se decretam ab eis poenam suscepturum promitis xens. Cumc factu maiestatis nomine tueri posset, militari se animaduersioni subis strauit,humilitatemc mansuetudinis suae documentum, quam uires elationis inis dictum esse maluit. Illi concione Iachrymantes egressi,deliberatione inita tristem se rege sententiam serre ut minus honestis,ita parum utile perviderunt,no ignarixisne eo esse se uacuum spiritu corpus,predam quibus ante imperassent futuros. postremo, uniuersum rei militaris statum eo pinna subeunte conuelli, ni unius ψmnes proscriptione damnari, apsum eius ruinam suam, damnationem, comta mune omnium periculum fatebantur. Igitur in tam ardua re sententiae dubi j,cre iditoque sibi iudicio aequo euius austeriusve ut ueriti, proprio regem arbitrio decreuere mulctandum, existimantes plus nutu maiestatis, quam priuatorum
sententi j deserendum . Emendabile enim credidere delictum, quod impetu magis quam industria nosceretur admissum. Igitur ex eo iudicem statuunt, poeisn mi praestolanti impunitatis potentiam largiuntur. Et pulchre quidem factam sibi iudicandi potestatem ipsius arbitrio reddiderunt, ne dissicillimum nego is Mum temere iacia pronunciatione finirent, uel commilitonis ultionem placide,
240쪽
sAVONI GRAMMATI cIC uel regis suppliciu crudeliter expetentes. Ita salus regis pene suo scelere euersa, temporis dissicultati donata est. Ad haec satis graues eum delicti poenas dedisse arhitrabantur, qui se in tanto sortunae fastigio, tam suppliciter abiicere sustinuisset. Tum demia uenerabiliter exceptu atl ex ancipiti reo securi iudicis partibus in seruire iussum, sellae restituerut Rex culpam aere redimi debere costituit Cum salias homicidioru crime quadragenis nummi talentis expiari soleret, ipse sibi re centa ac sexaginta mutetae nomine numeranda descripsit . Huic summae nouem talenta auri doni nomine adi jcit, eandemi mulctae speciem cosimilis culpae reis, lege perenniter irrogauit.Totius uero pecuniae parte regi prima, alteram militi hus, tertiam interfecto sanguine colunetis adiudicauit. Cum ipse in praesentia rum tam regis quam rei partes exequi debuisset, scriptam sibi portione sacrora praesidibus egenis diuisit,deu perinde ac comune omniu principe pio munere propitiandu existimas. Egit humanu iudicem,reum liberalem,ueniae genus absolutionis spem, debito emendationis ordine coplectendo.Caeterii eo uiuente militaris mos aeque uiolatore atq; expiatore caruit. Igitur dum sic seditiosis occurrit, mens militum a litigris aberat. In exequenda enim ultione non sanguinis,non necessitudinis uinculo parcebatur, quo minus damnationis partes legitimo rigore procederet . Nunc uero solutis hebetatis tristinis militiae neruis, grauiora inter comilitonesi exteros dedecora pariuntur, cum & omnis aduersum improbos
actio sileat,e qui culpa punitor esse debuerat, patronus existat, nec sit qui disi,
lutos militiae mores perfractius rigidius mostringat. Hanc itam militaris disciplanae cosuetudine diuturna usurpatione firmatam, nostri temporis principes abro gare minime erubescendu duxerui. Ubi enim domestica quies seditionu flueti, hus agitatur, priscae cosuetudinis forma covellitur . Quippe aduersum effrenes, cocitatilingeni styrones,seueritate potius cst nimio fatiore ac profusa indulgens tia utendu est. In quem modum Kanuti industria pro administrandis militatis di sciplina negoci js, syncere ac ualenter excubuisse cognoscit. Praeterea militi res gem, uel regi militem,non nisi pridie Kalen. Ianuarias abdicandi fas erat. Eiusdem quom postmodu obseruantiae grauitas ab aula regum, in aliquanto obscurioris familiae covictum prorepsit, diuisuperioris disciplinae etiam apud supparis codi
tionis uiros imitatio ualuit.Interea Suenone tutelae tunc Noruagiae uacantem cis
sus absumpsit,moxci ad patrem prouincialis ministerri summa concessit. Vt auteKanutus a Richardo, quod seroris suae repudiu egisset,atin aduersus uxorem se uerius aequo martiali supercilio usus fuisset, tanqua a coiugalia sacra columeliost tractante poenas sumpturus, ac Origenialis iniuriam repulsurus,in Normaniam magna se classe traiecit. Vbi cum paulopost triste quom de Haraldi fato nuncium accepisset, propior publics expeditioni quam priuato stectui, agmen eadem qua prius celeritate promouit, nec animo aut ossicio quo minus coepto insisteret, re missior fuit sed nec oculos ad singularem luctum a generalis militia contemplatione deflexit, adeo rerum ac temporis statum inter sortem patrem ac strenuum duce egregia animi moderatio diuisit, nec minus intoleranda fili j morte,quam in hostium appetenda perspicui roboris spectaculum praebuit. Cuius impetum Richardus Siciliam petens,fuga praecurrere maturauit. Interea Ka nutus ob gra uis militis labores aduersa ualetudine pressus, cum se corporis firmitate defectri
ac mox spiritu cariturum animaduerteret couocatos proceres, non nisi bello conse et domos reuerti iussit,haud dubie uictoria potituros si sunebri eius lecto humeros in acie subiecissent, alm inter primos praeliantiu globos ducis nomine corpus suum exanime pertulissent,idi sugato hoste quo clarius cinerum suoru mo nimentum extaret, apud Rothomagum promissa indigenis libertate, sepulturae mandarent, facile usuros conditione Gallos, si ilico hostem finibus suis excessu