Orationes, quarum pleræque tractant argumentum politicum. Accedunt nonnulla ejusdem in utraque lingua poëmatia Antonius Aemilius

311쪽

frugumque proventu Cererem certare cum .ibero quibus deliciis animum relaxare, urbanam nauseam edulcare liceat contrari negotiosam est urbem principi seni gravem: onerosam, de molestam illic hominum esse turbam plus litium ac querelarum, quam olim muscarum est , cum caletur maxime quae jugis cura numquam patiatur rectorem populi interquiescere. Ita in speciem tranquillitati principis consulit re autem vera suae ambitioni velificatur, majorem solitudinem captans: ubi remotis arbitris magis vacuum sit, augere potentiam, apud inertem, loci mollitie fractum principem. Quo longius ab urbe abducito, nemini ad eum dabitur aditus, nisi per Sejanum rerum omnium internuntium,i principalium iterarum arbitrum ream enim spem conceperat quae major potestas ad maxima quaeque erit usui. Multos quippe, dato ad principem aditu , sibi obstringet plurimorumque studia parabitu diligenter interim cavens nequis forte prudentior adeat Caesarem, aut soli loquatur, cautioremque reddat. Adhaec domino feriante inter amoena Campaniae suaviludia, vel in utramvis aurem otioSe dormiente solus omnium arcanorum imperii popia erit solus legatos audiet reddendasque Caesi-ri iteras resignabit eique, quicquid lubuerit, renuntiabit, vel celabiret, cum ita videbitur, ab intima publicarum rerum cognitione exclu-

312쪽

1 6 AN T. AEMi Lo det. Quod portentosos istos homines, vel po stius semihomines, spadones dico,cum quidvis denique apud imperatores possent, feciste te tgas, apud Lamprid. in Alexandro caeterum, ii Campanis secessu , anceps Caesari oblatum iPericulum, immane quantum auxit Sejani a gratiam, fidem Tiberius forte, prope una danos montes epulum instrui jusserat, in vii ala subterraneo specu ut solet alia atque alia uiuae uriae irritamenta quaerere fastidiosa satietas a Hic dum secure, una cum Sejano, paucis a gliis, convivatur Iecce derepente, inter vinum epulas, pars fornicis solvitur,t saxorum fra

mina in necopinantes corruunt, multis ministrorum obtritis.Quae improvisa calamitas Caeterorum quidem exitium, aut terriculum ,-nius Sejani incrementum fuit.Aliis quippe asstiis is,vel fuga dilapsis, solus restat, inexpecta itum casum in occasionem vertendum ratus.

Manu igitur genu que super Caesarem suspensus, imminenti ruinar, c exitio se opponit: quasi omnem molem suo corpore excepturus, o a principe aversurus cujus interitum hic

quidem fatis permittere potuisset. Non enim ferro, non occultis insidiis : sed fatali casu periisset Capsar, nulla Sejani culpari quiete ipse in omnium trepidatione,& fuga fuis et excusabilis si derelictus princeps,speluncae ruina forte fuisset oppressus.Verum,hoc uno capite sublato, uecdum salva res foret Mox enim . ex do

313쪽

mo Germanicuvindices imperii aderunt,tergemini fratres quos,florente incolumi Caesare, evertat promptius: nunc utique recenti hoc

in servatum principem beneficio rex quo aucta jam gratia . fide, majore fiducia criminatur innocuos,magis nunc credulo,8 ad omnia ob-

sequioso Tiberio. Qui Agrippinam in insulam

Pandata iam: Neronem filium inPont iam probjicit ubi postpaullo extinguitur ejus fratrem, rusum, Roma in vinculis habet caeterum quaesita Campaniae solitudo, necdum satis sola visi est Caesari. Qui, ut paucorum erat ho minum, ingenio subtristi, in proximam Caprearum insulam se illatebrat, furtivae libidini magis opportunam quia importuosae inaccesia, uno eoque parvo aditur litore, circumsepta praeruptis scopulis Coeli quoque temperies huc pellexit quae montis objectu mitigat tempestatem hybernam, Favonii flatibus se- stivam. Quo gratissimo secessu abditus,cum jam explesset annum sextum, sexagesimum inter spintrias,ac monstrosos concubitus, tanquam apudSirenios scopulos consenuit rabjecta omni reip. cura;quam suo Sejano transcripsi Te,visus

est. Ita,Deus meliora,Audit navis rei p. in alto fluctuans, quandoque illius committitur arbitrio,quem minime velimus gubernatore interea, vel aliud agente, vel otiante ut solent non.

'' 'rum' i xege ; qui hominem nescio quem

in puppi collocant, ut ipsi tanto liberius suo

314쪽

1 8 Ab T. I Iobsequantur ingenio. Nimirum, quae illorunc stolida credulitas est, existimant se amorem: fidem ministri, quem tanto honore cumulant magis obstrictam habere. Verum regius mini, ster quidem, dum in modica positus dignitate, majorem exspectar, omnibus ossiciis demereri volet principem ubi vero se jam in excelso po situm videt, nec majora sperat quem hactenus domino amorem debuit, nunc impendit sibi. Et, quia propemodum fatale est intelligit, ut duobus in summo loco collocatis, alteruterruat magis suae deinceps , quam illius securitati, consulit: quia, summo duli divum

Stare loco, sociisque comes discordia regnis.

Inter haec autem male feriar Caesaris otia, non Oscitatur, nec compressis manibus sedet Sejanus sed, quod viri prudentis est, suo occasioni ubique intentus, rei destinatae caussas, vel struit, vel sponte oblatas arripit. Munia reipub inter suos clientes partitur suspectos, aut invisos, removet nec alios, quam sui beneficii magistratus, provinciarumque praesides , admittit. Adhaec una cum principe, Capreensi clausus insula, ad tempus delitescir,

Nec vi facilis, nec dictu assabilis, it

ut nempe rariore sui adspectu plus venerationis acquirat, tanquam Vestale secretum consulatur. Interea quisque procerum obnixe

effagitant, ut sui visendi copiam faciat. Qua

315쪽

O , o I. a s spe, in proximo litore, acet senatus&eque S pernox de perdius iratiam juxta 8 fastum janitorum ejus perpessurus Diversi in urbem redeunt, alius gaudio elatus, cui salutandi domini copia forte fuisset alius tristis&expes, quem nec adspectu dignatus foret. Quae profecto indigna generoso populo servitus est. Hoc rerum successu magis magisque cristas erigere

Sejanus, a multo , quam ante , spirare altius. Utque melioris notae vinum hominem invitat,

ut justo largius, 3 ultra sitim, bibat sit 8 ille

ulci fortuna ebrius, suae ambitioni, e nTO-tentiae jam laxat fibulam ubi videt se in tanto esse honore. Quicquid enim calcat, rosa est, ut ille loquitur : quaqua incedit, omnium ad- sunt obsequia, omnium applausus Sc studia: venienti assurgunt patres, fasces submittunt proceres , gratulabunda acclamat plebes iuncti denique unum venerantur Sejanum, posthabito Tiberio. Quo Senatus 3 populi cultu

elatus, tanquam alter Salmoneus invehitur ,

subnixi salis , oculis eminentibus , inflatoque collo toto nomine inferior Caesare. Quomodo enim animo sit demissis, cui majoris tortunae ventus ita adspirat, vela implet sui impos humanus animus est, cum fortuna largius obsecundat Tiberius quidem ejus potentiam

plus equo auxit sed ipse majorem sibi in dies

sumites ita ut summa fortunae jam proximum

suspectet Caesar re metuat nihil ei deesse vidensa

316쪽

18 AN T. AEMILII

dens, praeter imperatorium nomena quod ne derepente ei deseratur , jam timet. Eoque, quam hactenus ambitionem fovit, nimium nunc crevisse dolet .&,quod magis miserum,altius elatam dejicere metuit, majorem ejus potentiam veritus. Et sane , si in utraque parte positis calculis, bene subducta ratione, utriusque vires testimes , Caesaris 3c Sejanishic praeminere videbitur quia praetorianorum succinctus manu, praevalet gladio. Adhaec plerorumque procerum, incuria praesidumque in provinciis, tenet hi dia domi militiaeque multis subnixus clientelis Ut rem in pauca conferam, Aud minister armatus est , inermi domino neque aliud res hare videtur,quam ut miles,&jopulus, eum consalutent Augustum Dummodo ipse velit, promptos Omnium inveniet animos Ac, quemadmodum impudentissima u-lia , ad foedae libidinis obsequium , cunctanti privigno caracallae, dixisse fertur, Si libet, licenita Sejano quoque Roma, quasi victa, hic dicet posset, Si libet, poetes: Miamdudum ad incitas redactum tenes principem. Hic nunc Cerramen cernitur, inter minis rumin dominum:

inter Sejanumac Caesarem Tiberius, quamvis plus satis jam suspectum, tollendum putaret; non protinus infest um praesert animum ne ille majore injecto metui una cum suis ad desperationem actus, novissimum consilium sumat ab audacia s&, quod occulte speravit hactenusa

317쪽

sterius, palam armis petat, periculi remedium psum periculum ratus. Quo rerum discrimine ircumventus Caesar, dum animum nunc huc celarem,munc itidi i uc, M partesque rapit varias, perque omnia versat:

Haec alternanti potior sententia visa est:

tempe occultis cuniculis eam molem subverereri quam palam aegre convellas, sine con-ellentis exitio. Quo igitur magis securum Op- rimat majoribus eum cumulat honoribus,da- isque ad senatum literis, identidem, uum Seja rum vocarita principaliumniae curarum socium,mnibus ostentat nimirum alterumPhaethonem in imperatorium currum recipiens ut in autum denique praecipitet. Quemadmodum nim artem medicam professi, inter correra melicamenta etiam in promptu habent narcoticas ita Tiberius clam eversurus suum praese lum, ne quid ei suboleat, soporiferam potiorum propinat majore indulgendo honores. tque, quas parat insidias, magis obtegere ossit, sibi in consulatu designat collegam, pecie sum ni honoris, dimittit Romam quasi id obeundum magistratum. Ille urbem ingresus,eXtra conspectum principis,sua ambitioninagis aperte laxat frenum simul amici e lientes multo jam liberius hominem colunt, acrificiisque' per fortunam ejus jurando,ipsi lxaequant Caesari Qui omnia istaec dissimulans,

tuos apro eodem capit saltu dum ambitiosi

animum

318쪽

18 A, ire in animum penitius introspicit ejusque cultori praecipuos deprehendit. Sejanus autem ja: collega Caesaris, ab ipso in excelso positus velut impos sui, in omnem effunditur amettiam nec principi jam secundus sed parta tantum non eminentior videri cupit illuminius insulse, se terrarum dominum ostentan Ego autem verbenis e secra infula adornata rhostiam mihi hic cernere videor, OcimmClandam Grandi quippe gradu nunc ad exitium properat: nec contis, quod Munt , aut remulis; sed plenis quasi velis provehitur persuasissimus, Tiberium, inter Capreenses voluptates, obdormiscere, suo potentiae securum. Quem tu quidem, mi Sejane, aulici artibus elusisti sed

, -- ars delud tu arte.

Tu quod non alius potuit, penetrasti interiorem regnantis animum, dissimulando tuum verum, quod haut nescis, Principis es virtus maxima no se suos. Quare, ut tu illum, ita vicissim ille te denique norat, princeps ante alios callidus quem captando ipse capiere: , quos mantu improba dirigit ictus, Autorem ferient tela retorta suum. i euod ut possit, omnes civile tectanas, qualcallet plurimas, jam depromet Caesar: quas in ter prima est, compositi oris , verborumque a simulacrum. Ut enim in histrionia parem non habuit

319쪽

O ra I. 18 3abuit Roscius rata, in simulationis theatro, irimas partes tenet Tiberius quo non alius uagis decore eam personam sustineat. Qui autem plurimum sua interesse putat, ut prius uam potentis limo inimico manum injiciat,

ertius experiatur, multos, an Paucos . Onantes, an temporarios, ille habeat clientes c quanta militum sint studia: c contra, qui-am ex patribus, populo adhuc sint in par-bus Caesaris ut haec omnia edoceri possit,srimo gravem ementitur morbum taut ex cu-

sque moerore, vel gaudio, omnium volunta-em, de spem perspiciat. Dein rursus firmio-em valetudinem, deproperum in urbem rei tum simulat ut ex cujusque trepidatione e interiore animo conjecturam faciat Po- remo varium se praebet, nunc Sejanum lauaris , nunc deprimens ejusque clientes, parim honoribus extollens, partim dejiciens. tua dubia Caesaris voluntate Sejanus, inter em metumque Pendet animi nunc erectus, uti dejectus Senatus quoque Populus, uasi Scyllam interi Charybdin,incertus futuat nec , ut ante , palam novum dominum

olere, nec deserere, sustinet nescius, quid de- iique futurum sit quia talem se praebet Tibe- ius, ut Sejanum ejusque asseclas, nec amare ideatur, nec odisse. Qua haesitatione illius nabitioni, continenter ad majorem poten- iam grassanti, aliquam injicit remoram et Ut

ipse

320쪽

18 A, Iipse interea, in re tam ardua deliberandi sp tium nactus, consilium capere, rebusque cor, paratis, magis secure eam pestem tollere p sit. Qtio autem adversus novissimum discmen se magis roboret ex Germanici domo, prae caeteris apud populum Set militem favor bilis erar, adoptivum nepotem Caligular, quasi sibi succes rem palam ostentat que populari amore armatum, Sejano formidahiem fore norat Et prosecto, absque eo fuisse jam in apertam vim erupisset ambit se, palas armis sibi vindicatura principem locum Dioni credimus.His Tiberii artibus patrum, populi animus, nonnihil a Sejano fuit alientus. Quo intelle sto, Caesar maturandum ratuli teras Sertorio Macront, quem )cculte praeficerat cohortibus praetoriis, ad senatum persrendas deditos intempesta nocte, ius furtivconsiliis opportuita eli, urbem ingressus, morem cum Memmio consuleta: Gracino Lac ne praefecto vigilum, communicat. Dein suauroram, ad palatium properans, ubi Senatu

in Apollinis habendus erar, obvium habet Sejanum: sed subtristem: quod princeps nullas aeum dedisset iteras, qui omnium arcano rurimperii arbiter fuisset hactenus. Nequid autem ei de occulto Caesaris consilio suboleat neu in curiam, hoc est, in nasiam inde elabnon possit, ingredi curretetur callide, Macro ut erat recoetus veterator, Heus tu, inquit