장음표시 사용
71쪽
Isthmon irrumpit. In eo septentriones spectare litora incipiunt. In his est Aegion, et Aegira, ias et Oluros, et Sicyon. At in aduersis Pagae,Creu sis, Anticyra,Oeanthia, Cirrha, et notiora aliquanto nomina Calydon et Euenos extra Rhion. In Acarnania maxime clara sunt oppidum Leucas, flumen Achelous. In Epiro nihil Ambracio sinus o nobilius est. Facit sinus, qui angustis faucibus, et quae minus mille passibus pateant, grande pe lagus admittit. Faciunt urbes quae assidunt; AAium Argia Amphilochis, Ambracia, Aeacidarum regna Pyrrhique. Buthroton ultra est. 1 s Deinde Ceraunii montes: ab i is flexus in Adriam. Hoc mare magno recessu litorum acceptum, et vaste quidem in latitudinem patens, qua pene trat tamen vastius, Illirycis usque Tergeste, cetera Gallicis Italicisque gentibus cingitur; Parisothini et Dassaretae prima eius tenent: sequentia 'Taulantii, Encheliae, Phaeaces. Deinde sunt, quos proprie Illyricos vocant. Tum Pyraei, et Liburni, et i stria. Vrbium prima est Oricum, secunda Dyrrachium,Epidamnos ante erat. RO-33s mani nomen mutauere, quia velut in 'damnum ituris, omen id villim est. Ultra sunt Apollonia, Salona, Iadera, Narona, Targurium, sinus Polaticus, et Pola, quondam a Colchis, ut serunt, habitata in quantum res transeunt ij nunc Roma- Iiso na colonia. Amnes autem Aeas et Nar, eas Danubio, qui iam diffiis est Ister: sed Aeas fecundum Apolloniam, Nar inter Pyraeos et Liburnos, Per
72쪽
'per Istros Ister emittitur. Tergeste intimo in sinu Adriae situm finit Illyricum. CAP. IV.
De Italia, magis quia ordo exigit, quam quia
monstrari eget, pauca dicentur: nota sunt omnia. Alpibus incipit in altum excedere, atque Ut procedit, se media perpetuo iugo Apennini attollens montis, interAdriaticum etd huscum, siue ut aliter appellantur inter Superum mare et Inserum excurrit,diu solida. Verum ubi longe abit, in duo cornua finditur; respicitque ait ro Siculum pelagus,altero Ionium: tota angusta, et alicubi multo, quam unde coepit, angustior. to Interiora eius aliae aliaeque gentes; lanistra parte Carni et Veneti colunt Togatani Galliam: tum
Italici populi, Picentes, Frentani. Dauni, Appuli, Calabri, Salentini. Ad dextram sunt sub Alpibus Ligures, sub Apennino Hetruria; post La- ui
tium, Volsci, Campania, et super Lucaniam Brutii. Vrbium, quae procul a mari habitantur, opulentissimae sint, aci sinistram Patauium Antenoris,Mutina et Bononia,Romanorum coloniae uead dextram Capua a Thuscis, et Roma quondam Ioa pastoribus condita ; nunc, fi pro materia dicatur, alterum opus. At in oris proxima est a Ter geste, Concordia. Interfluit Timavus, nouem capitibus exsurgens, uno ostio emissus. Deinde Natiso non longe a mari ditem attingit Aqui- ας' leiam. Ultra est Altinum. Superna late occupat
73쪽
pat litora Ρadus. Namque ab imis radicibus
Vesuli montis exortus, partiis leprimum sonti- bus colligit, et aliquatenus exilis ac macer, mox m aliis amnibus adeo augelcitatque alitur, ut se per septena ad postremum ostia effund it. Unum de iis magnum, Padum appellant. Inde tam citus prosilit, ut discussis, fluctibus diu qualem emisit Undat aagat, suumque etiam in mari alueunt ser-3s vel, donec eum ek aduersi, litore Istriae eodem impetu profluens Ister amnis excipiat. Hac re- per ea loca nauigantibus, qua utrinque amnes eunt, inter marinas aquas dulcium haustus est. A Pado ad Anconam transitur Rauenna, Arimi- num, pisaurum, Fanestris colonia; flumen Μetaurus, atque Aesis. Exin illa in angusto duo rum promuntoriorum ex diuersb coeuntium in
flexu, cubiti imagine sedens, ac ideo a Graiis dicta Ancon inter Gallicaς Italicasque gentes qua-4s si terminus; interest. Haec praegressos Piceni litora excipiunt: in quibus Numana, Potentia, Cluana, Cupra, urbes: castella autem Firmum, ' Adria, Truentinum: id et fluuio, qui praeterit, nomen est. Ab eo Frentani iam Alatrini habentio ac Aterni fluminis ostia: urbes Bucam et Histonium: Dauni autem Tifernum amnem, Cliterniam, Larinum, Teanum, oppida: montemque Garganum. Sinus cst continuo Apulo litore incinctus, nomine Uria', modicus spatio, pleraquess asiper accessu. Extra Sipulatum, vel ut Graii dixere ) Siotis; et flumen, quod Canusium attingens, Aufidum appellant. Pin Barium, Egnati
74쪽
tia, et Ennio ciue nobiles Rhidiae e etiam in Calabria Brundusium, Valetium, Lupiae, Hydrus mons, tum et Salentini campi, et Salentina litora, et urbs Gruia Callipolis. Hucusque Adria,huc Vς-que Italiae latus alterum pertinet.Frons eius in du'quidem se cornua sicut supra diximus scindit: 'Ceterum mn re,quod inter utraque admittit,tenuibus promuntoriis semel iterumqtie distinguens, εs non uno margine circui nec diffusium paten ἰque, sed per siniis recipit. Primus Tarentinus dicitur, inter prona uiatoria Salentinum etLacini una in eoinque suntTarentus, Metapontum,Heraclea,Croto,
Thurium. Secundus Scylaceus, inter promun- 7otoria Lacinium et Zephyrium, in quo est Petilia, Carcinus, Scylaeeum, Mystiae. Tertius inter Zephyrium et Brutium, Consilinum, Cauloniam, Locrosque circumdat. In Brutio sint, Columna regia, Rhegium, Scylla, TRUrianum, et Me- 7staurum. Hinc in Thul cum mare est flexus, et eiusdem terrae latus alterum Medama, Hippo, . nunc Vibon,Temesa, Clampetia, Blanda, BUXen tum, Velia, Palinurus, olim Phrygii gubernatoris, nunc loci nomen, Paestantis ianus, Paestum so oppidum Silerus amnis, Picentia, Petrae quas Sirenes habitauere, Mineruae promuntorium, O mniaLucaniae loca. SinusΡuteolanus,Surrentum,
Herculaneum, Vesuuii montis adspectus, Pompeii, Neapolis, Puteoli, lacus Lucrinus et Auer-8snus, Baiae, Misenum, id nunc loci, aliquando Phrygii militis nomen Cumae, Linternum Vulturnus amnis, Vulturiium oppidum,amoena Cata 1-
75쪽
paniae litora. Sinuessa, Liris, Milaturne, For so miae, Fundi Tarracina, Circes domus aliquando Circeii, Antium, Aphrodisium, Ardea, Laurentum,Ostia,citra Tiberim in hoc litore sunt. Ultra Pyrgi, Minio, Castru In nouum, Crauis Ca ,ss Cossu, Telamon, Populonia, Cecina, Pisae, Etria-sca et loca et nomina. Deinde Luna Liguriam, et Tigulia, et Genua, et Sabatia, et Albigaunum. Tum Paulon et Vartim fumina, utraque ab Alpibus delapsa. Sed Varum, quia Itaham finit, Wo aliquanto notius. Alpes ipsiae ab iis litoribus . longe lateque diffusae, primo ad septentrionem
magno gradu excurrunt: deinde ubi Germaniam attigerunt, verbo impetu in orientem abeunt, dis renatisque populis immanibus, usque in Thraciam penetrant. ICAP. V.
GALLIA NARBONENSIS. Gallia Lemanno lacu et Gebennicis montibus
in duo latera diuisa, atque altero Thus cum pelagus attingens, altero Oceanum, hinc a Varo, illinc a Rheno ad Pyrenaeum Vsque promittitur. 1 Pars nostro mari apposita, fuit aliquando Braccata, nunc Narbonensis, imagis consita, ideoquo etiam laetior. Vrbium, quas habet, opulen timimae sunt, Vasio Vocontiorum, Vienna Allobrogium, Auenio Cauarum, Arecomicorum Nero mausus, Tolosa Tectosagum,Secundanorum Λ-rausio, SextanorumArelate, Septumanorumque Baeterra. Sed antestat omnes Atacinorum Decu
76쪽
munUria Inque col*lia Vnde lina iis terris auxili- una, nunc et nomen et decus est, MartiusNarbo. In .
litoribus aliquot sunt cum aliquibus nominibus loca. Ceterum rarae Urbes, quia rari portus, et
Omnis plaga austro atque a frico exposita est. Nicaea tangit Alpes, tangit oppidum Deciatum, tangit Antipolis. Deinde Forum Iulii, Oe auanorum colonia. Tunc post Athenopolin,et Ol- gobiam,et Tauro ita et Citharisien est Lacydon, Mal-silienuum portus, et in eo ipsa Massilia. Haeca Phocaeis oriunda, et olim inter asperas posita, nunc ut pacatis, ita dissimillimis tamen vicina gentibus; mirum quam facile et tunc sedem alienam ceperit, et adhuc morem suum teneat. In ,
ter eam et Rhodanum Maritima Auaticorum stagnum obsidet. Fossa Mariana partem eius amnis nauigabili alveo effundit: alioquin litus , ignobile et Lapideus ut vocant campus, , in quo 3 Herculem contra Albiona et Bemion, Neptuni liberos, dimicantem cum tela deiecissent, abii vocatJdoue adiutum imbre lapidum serunt. Cr das pluisse, adeo multi passim et late iacent. Rho- dantis non longe ab Istri Rhenique sontibus siti, asgit. DeindeLemanno laeti acceptus tenet imp tum, seque per amedium integer agens, quantus
venit egreditur. Inde oontra occidentem abla- .
tus, utiquandiu Gallias dirimit. Post cursu in meridiem abducto,hac intrat accessuque aliorum 4o amnium iam grandis, et subinde grandior, inter Volcas etCauaras emittitur.Vltra suot stagna Volcarum, Ledus flumen, castellum Latera, Mesua
77쪽
collis incinctus mari paene undique: ae,nisi quod 4s angusto aggere continenti annectitur, iiiii ii β. Tum exGebennis demissus Arauris iuxta gathan. secundum Baeterras Orbis fluit. Atax ex Pyrenaeo monte degressus, qua sui fontis aquis venit, exiguus vadusque est, et ingentis alioquin alileiso tenens nisi ubi Narbonem attingit, nusquam nauigabilis: sed cum hibernis intumuit imbribus, usque eosblitus insiurgere, ut se ipse non capiat. Lacus accipit eum Rubresiis nomine, spatiosius admodum, sed qua mare admittit, tenuisss aditu. Ultra est Leucata, litoris nomen, et Salsulae fons, non dulcibus, Ied salsioribus etiam
quam marinae sint, aquis defluens. Iuxta campus minuro arundine gracilique peruiridis, cete rum stagno subeunte sit spensius. Id manifestat so media pars eius, quae abscis a proximis, velut insula natat,pellique se atque attrahi patitur. Quinet ex iis quae ad imum perfossa sunt, sussulum
mare ostenditur. Vnde Graiis nostrisque etiam auctoribus, veri ne ignorantia, an prudentibus etiam mendacii libidine, visum est tradere posteris, in ea regione piscem e terra penituS oriri, . qui ubi ex alto huc usque penetrauit, per ea s ramina letu capulantium intersectus extrahitur.
Inde est ora Sordonum, et parua flumina Telis, 'o et Tichis; ubi accrevere, persaeua. Colonia Ruscino, vicus Eliberri magnae quondam urbis, et magnarum opum tenue vestigium. Tum inter sPyrenaei promuntoria Portus Veneris insiguis fa
no, et Ceruaria locus, finis Galliae.
78쪽
Pyrenaeus primo hinc in Britannicum procurrit occanum; tum in terrus fronte conuem
sus, Hispaniam irrumpit, et minore eius parte ad . dextram exelusa trahit perpetua latera Continuus, . donec per omnem prouinciam longo limite im- smissus, in ea litora, quae occidenti sunt aduersia, perueniat. ' Ipsa Hispania, nisi qua Gallias tangit, pelago undique incincto est: ubi illis adhaeret, maXime ala gusta, patitatim se in nostrum et ocennum mare extendit: magisque et magis la- Ioetior ad occidentem abit, ac fit ibi latissima, Viris, equis, ferro, plumbo, aere,argento auroque tam abundans, et adeo sertilis, ut sicubi ob penuriam aquarum effoeta et siti dissimilis est,tinuim . tamen aut spartum alat. Tribus autem est di- Iscti iusta nominibus parsque eius Tarraconensis, pars Baetica, pars tulitania vocatur. Tarrae nensis altero capite Gallias, altero Baeticam Lu- sitanignaque contingens, mari latera obiicit no- ' stro, qua meridiem; qua septentrionem sipectat. io Oceano. Illas fluuius Anas separat,et ideo Baetica maria utraque prospicit; ad occidentem, Atlanticum; ad meridiem, nostrum. Lusitania Oceano tantummodo obiecta est, sed latere ad , septentriones, fronte ad occa su m. Urbium de'as mediterraneis inTarraconensi clarissimae fuerunt 'Pallantia et Numantia, nunc est Caesaraugusta:
in Lupitania Emerita: in Baetica Astigi. Hismalo, D 3 Corduba,
79쪽
Corduba. At si litora legas, a Ceruaria proxim3o ma est rupes, quae in altum Pyrenaeum extrudit: Dein Ticer flumen ad Rhodam, Clodianum ad Emporias. Tum mons Iouis, cuiuSparte iri Occidenti aduersam, eminentia cautium . qUOcl inter exigua spatia ut gradus stibinde consurgunt, . alas Annibalis oppellant. Inde ad TarracO- nem partia sitiat oppida, Blanda, Eluro, Baetullo, Barcino,.Subur,Telobi: parua flumina, Baetullo iuxta Iouis naontem,Rubricatum in Barcinonis litore,in te Stibin et Telobin maius. Tarraco urbs 4o est in his oris maritimarum opulentissima Tulcis. eam modicus amnis stiper, ingens Iberus Dertosam attingit. Inde se in terras pelagus infinitat, et primum magno impetu admissum,mox in duos sinus promuntorio,quodFerrariam vocant,fin-4sditur: prior .Sucronensis dicitur, maior hic et magno fatis ore pelagus accipiens, et quo magis ' penetratur, angustior, .netabim, et Turium. et Ucronem non magna excipit flumina: urbes eoi lexus, et alias qui dona, sed notissimas Va- solentiam, et Saguntum 'illam fide et serumnis ini Clitam. Sequens illi Citanus Alonem habet et Lucentiam, et unde et nothaen est illicen. Hic iam terrae magis in alium eunt, latioremque quam suerat Hispaniam faciunt. verum ab iisn quae dicta sunt,ad principia Baeticae, praeter Car- thaginem, quam dux Poenorum Asdrubal condidit, nihil reserendum est. In illis oris ignobi- Ila sunt oppida, et quorum mentio tantum ad
ordinem facit. Virgi in sinu quem Virgitanum
80쪽
vocant.' Extra Abdera, Salam bina, Ex, Maeno-6oi ba, Malaca, Suel, Salduba, Lacippo, Barbesiit. Aperit deinde angustissimum pelagus,et proxima
inter se Europae atque Africae litora montes em- 'ciunt,ut initio diximus,Columnae HerculisAby-Ia et Calpe: uterque quidem, sed Caspe magis, et paene totus in mare prominens. Is mirum in modum concauus, ab ea parte qua spectat occasum medium sere latus aperit: atque inde in- , . gressis totus admodum pervius, prope quantum patet specus. Sinus ultra est, in eoque Carteia το/ ut quidam putant)aliquando Tartessos, et quam transriecti ex Africa Phoenices habitant: atque unde nos sumus, Tingentera. Tum Mellaria et Belo, et Bessippo, usque ad IunoniSpromunto. rium oram freti occupat. Illud iam in occi- sclentem et Oceanum Obliquo iugo Currens, atque ei, quod in Africa Ampelusiam esse dixer mus, aduerIuna, qu/ nostra maria iunt, finit Eu
MEDITERRANEI MARIS INSULARGades insula, quae egresi1s sectum obuia es
admonet ante reliquas dicere,quam in Ocea ni litora terrarumque circuitum, ut initio prOmisimus, oratio excedat. Paucae sitini in ΜaeΟ- tide, cinde enim videtur commodissimum inci- spere) neque omnes tamen incoluntur: nam nec
pabula quidein large ferunt. Hac re habitantibuS caro magnorum piscium solo siccata, et in