장음표시 사용
91쪽
grandi circuitu amflexa, ad occidentem litus acl-
vertit. Tunc ad septentrioties conuersa, iterum
longo rectoque tractu ad ripaS Rheni amnis ex- pandit Terra est frumenti praecipue et pa-Duli ferax, et amoena lucis immanibus. QuiC- is quid ex satis, frigoris impatiens est. Ager et
ubique alit, et salubris, et noxio genere animalium minime frequens. Gentes superbae, stiperstitiosae,aliquando etiam immanes adeo, ut hominem optimam et gratissimam Diis victimani Is caederent. Manent vestigia seritatis iam abolitae, atque ut ab ultimis caedibus temperant, ita nihilominus ubi deuotos altaribus admouere,cle- libant. Habent tamen et facundiam suam, magistrosque sapientiae Druidas, Hi terrae mu .uo clique magnitudinem et formam, motus caeli ac 'siderum, ac quid Dii velint, scire profitentur. Docent multa nobilissimos gentis clam et diu vi-cetiis annis in specu aut in abditis saltibus. Unum ex iis, quae praecipiunt, in vulgus effluxit, videas licet ut forent ad bella meliores, aeternas esse animas,vitamque alteram ad manes. Itaque cum mortuis cremant ac desodiunt apta viventibus olim. Negotiorum ratio etiam et exactio crediti deserebatur ad inferos: erantque qui 3o se in rogos suorum, velut una victuri, libenter immitterent. Regio, quam incolunt, omnis Comata Gallia. Populorum tria summa nomina sunt, terminanturque sutilis ingenti- . bus. Nam a Pyrenaeo adGarumnam,2 quitabi: ab
eo ad Sequauam, Celtae: inde ad Rhenum per-
92쪽
tinent Belgae. Aquitanorum clarissimi sunt, Aulci: Celtarum Aedui: Belgarum,Treueri: vr besque opulentissimae, in Treueris Augusta, in Aeduis Augustodunum, in Auscis Climberrum. Garumna ex Ρyrenaeo monte delapsus, nisi cum ohiberno imbre aut solutis nivibus intumuit, diu vadosias et vix nauigabilis sertur. At ubi obuius Oceani exaestuantis accessibus adauctus est, iisdemque retro remeantibus suas illiuῖque aquas agit, aliquantum plenior, et quanto magis pro ' scedit, eo latior fili ad postremum magni fieti
similis; nec maiora tantum nauigia tolerat, Verum etiam more pelagi saeuientis exsurge0s, iactat nauigantes atrociter, utique si alio ventus, alio unda praecipitat. In eo est insula Antros ommine,quam pendere et attolli aquis increscentibus ideo incolae existimant, quia cum videan- tur ecliti ora quis obiacet; ubi se fluetus implevit, illa operit, haec ut prius tantum ambitur: et quod ea, quibus ante ripae collesque ne Cer-ss inerentur obstiterant, tunc velut ex loco supe- riore perspicua sunt. A Garumnae exitu latus
illud incipit terrae procurrentis in pelagus, et ora Cantabricis aduersa litoribus, aliis populis media eius habitantibus ab Santonis ad Osismios sorique deflexa. Ab illis enim iterum adseptem, triones frons litorum respicit, pertinetque ad v, timos Gallicarum gentium Morinos, nec portu, quem Gesoriacum vocant, quicquam habet nothis. Rhenus ab Alpibus decidens, prope a ca- 5spite duos lacus essicit, Venetum et Acronium. Ea Mox
93쪽
Mox diu λlidus, et certo alueo lapsus, haud procul a mari huc et illuc disbergitur. sed ad 11nistrum amnis etiam tum et donec emuat Rhenuα γ ad dextram primo angustus et sui similis, post ripis longe et late recedentibus, iam non amnis sed ingens lacus, ubi campos impleuit, Fleuo dicitur: eiusdemque nominis intulam amPleXUS, . sit iterum aristior iterumque fluuius emittitur. CAp. III.
GERMANIA. Germania hinc ripis eius usque ad Alpes, a m
ridieipsis Alpibus, ab oriente Sarmaticarum confinio gentium, qua septentrionem spectat, oceanico litore obducta est. Qui habitant, im-s manes sunt animis atque corporibus, et ad insi-itam seritatem vaste utraque exercent, bellando animos, corpora adsuetudine laborum. Maxi- mo frigore nudi agunt, antequam puberes sint rei longissima apud eos pueritia ost Viri sagis Io velantur, auelibris arborum, quantuis saeua hi meo Nandi non patientia tantum illis, studium etiam est. ' Bella cum finitimis gerunt, CausaS.e rum ex tisidioe arcessunt: neque imperitandi Irolatandique quae possident, nam ne illa quiem enixecolunt sed ut circa ipsos quae iacent vasta sint. T ius in viribus habent, adeo ut ne la- trocinii quidem pudeat, tantum hospitibusboni, , mitesque ipplicibus. Victu ita asperi incultis, que, Vtcrucis etiam carne vescantur, aut recenti, aut cum rigentem in Ula pecudum ferarum- . , que '
94쪽
que coriis manibus pedibusque subigendo reo varunt. Terra ipsia multis impedita fluminibus, multis montibus asipera, et magna ex parte siluis ac paludibus invia: Paludum, Suesia, Estia, et Melsiagum, maximae. Siluarum, Hercynia, et et aliquot sint quae nomen habent: sed illa dierum sexaginta iter occupans. ut maior aliis, ita et notior. Montium altissimi Taunus et Rhetico: nisi quorum nomina vix est eloqui ore Romano.. Amnium in alias gentes exeuntium, Danubius et an Rhodanus; in Rnenum, Moenis et Lupia: in 'Oceanum, Amisius, Visurgis et Albis clarissimi Super Albin Codanus ingens sinus magnis parui que insul is refertus est. Hac re mare, quodiremio litorum accipitur nusquam latepate nec ps quam mari simile; verum aquis pasi1m inte fluentibus ac saepe transgressis, vagum atque diffusium facie amnium spargitur: qua litora a tingit, ripis contentum instilarum non longe dia stantibus, et ubique paene tantundem, Ut angu-Unum et par freto, curuansque subinde se, longo supercilio inflexum est. ' In eo sunt Cimbri et Teutoni: vltra, ultimi Germaniae Hermones:
sequuntur,Visula amne discreta,qtia retro abitusque ad Istrum flumen immittitur. Gens habitu armisque Parthicae proxima: verum Vt ca
li aspetioris, ita ingenii. Non se urbibus tenet, e
95쪽
et ne statis quidem sedibus. Vt inuitauere pabula, ut cedens et sequens hostis exigit, ita re opeSque secum trshens, semper castra habitat: bellatrix libera,indomita,et usque eo immaniS B ro que atrox,ut seminae etiam cum viris bella ineant. Atque ut habiles sint, natis statim dex ira aduritur mamma. Inde expedita in ictus manus quae exeritur, virile fit pectus. Arcus tendere, equi-tdre, Venari, puellaria pensatiant: ferire hostem,rs adultarum stipendium est: adeo ut non percutiasne, pro flagitio habeatur, fitque eis poenae
virginitaS. 'CAP. V. . , - SCYTHIA.
Inde Asiae confinia, nisi ubi perpetuae niues sedent et intolerabilis rigor, scythici populi
incolunt, sere omnes etiam in unum Belcae appellati. In Asiatico litore primi Hyperborei m-is per Aquilonem Rhipaeosque montes sub ipso siderum eardine iacent: ubi sol non quotidie, ut nobis, sed primum Verno aequinoctio exortus, autumnali demum occidit: et ideo sex mensibus dies. et totidem aliis nox Vsque continua est. Io Terra augusta, aprica, per se fertilis. Cultores iustissimi, et diutius quam ulli mortalium et beatius vivunt. Quippe festo semper otio laeti non bella nouere,non iurgia: sacris operati. riuixime Apollinis: quorum primitias Delon misisse initiors per virgines suas, deinde per populos, stibinde tradentes ulterioribus, moremque quamdiu, et 7 donec vitio gentium temeratus est, seruasse reserentur.Habitant lucos siluasque,et ubi eos vivendi
96쪽
Isatietas magis quam taedium cepit, hilares redi- miti sertis semet i psi in pelagus ex certa rupe prae- a cipites dant. Id eis funus eximium est. Mare s- pium ut angvflo,ita longo etiam freto primum terras quasi fluuius, irrunmit: atque ubi re sto alueo influxit,in tres sinus diffunditur; contra os ipsium
in Hyrcanum, ad sinistram in Scythicum, ad deri 2 stram in eum, quem proprie et totius nomine Cas pium appellant. Omne atrox saeuurn, sine portubus, procellis undique expositum; ac bellu is
magiS quam cetera refertum, et ideo minuS naui- .gabile. Ad introeuntium dextram ScythaeNoma- 3 cles freti litoribus insident. Intus sunt ad Casipium sinum Caspii et Amaron , sed quasSauromati das appellant: ad Hyrcanum ibant,etMoschi,etHymcani: in Scythico Amardi et Paesicae, et iam ad fictum Derbices. Multi in eo sinu magni par- uvique amnes fluunt: sed qui famam habent, Ox
Cerauniis montibus uno alveo descendit,duobus exit in Caspium Rha. Araxes Tauri latera deis 'missus,quoad campos Armeniae secat,iabitur placidus et silens, Meque in utram partem eat, quam- εο quam intuearis, manifestus: cum in asperiora
deuenit, hinc atque illinc riipibus pressus, et quanto angustior, tanto magis pernix, frangit se subinde ad opposita cautium. Atque ob id ingenti cum murmure sonansque deuoluitur adeo ψ citus, Ut qua ex praecipiti in subiecta casurus est, non declinet statim undam, sed ultra quam canalem habet, euehat, plus iugeri si alio sublimis et aquis pendentibus semet ipse une alueo ferens: .. E derido
97쪽
so deinde ubi incuruus arcuatoque amne descendit, fit tranquillus, iterumque per campos tacitus et
vix fluens in id litus elabitur. Cyrus et Cambyses ex radicibus Coraxici montis vicinis fontibus editi, et in diuersa abeunt, perque theras et Idymis canos diu et multum distantidus alueis defluunt: post non longe a mari eodem lacu accepti, in
Hyrcanum sinum uno ore perUeniunt. Iaxar-
tes et Oxos per deserta Scythiae ex Sogdianorum regionibus in Scythicum exeunt; ille suo
v fonte grandis, hic incursu aliorum grandior, et
aliquandiu ad occasium ab oriente currens, iuxta Dahas primum inflectitur: cursuque ad septentrionem conuerso, inter Amardos et Paesicas os ρperit. Siluae aliaque dira animalia, verum et Q tigres serunt, utique Hyreania. Saeuum serarum genus, et usque eo pernix, ut illis longe quo-uue progressiim equitem consequi, nec tantum remel, Ied aliquoties etiam cursit unde ceporit subinde repetito, solitum et facile sit. Causa ex meo est, quod ubi ille interceptos earum catulos aettus coepit avehere, rabiem appropinquantium frustraturus, astu unum de pluribus omisit; hae proiectum excipiunt, et ad cubilia sita referunt:
rursumque et saepius remeant, atque idem em-m ciunt, donec ad frequentiora, quam adire audeant, profugus raptor euadat. Ultra. Caspium
sin lim quidnam esset, ambiguum aliquandiu fuit isdemne oceanu , an tellus infesta frigoribus, sine ambitu ac sine fine proles . Sed praeter Phytago eos Homorumque, qui uniuersum orbem mari
98쪽
circumfusium esse dixerunt, Cornelius Nepos, ut recentior auctor ita certior; testem autem rei O. Metellum Celerem adiicit, eumque ita retin. lisse commemorat: ctim Galliis proconsit pra esset, Indos quosdam a rege Baetorum dono sibi sidatos; unde in eas terras deuenissent requirendo, cognosse vi tempestatum ex indicis aequoribus abreptos,emeniosque quae intererant, tandem in Germaniae i itora exiisse. Restat ergo pelagus; sed reliqua lateris eiusdem assiduo gelu durantur, 'o et ideo deserta sunt. i CAP. VI. Ν
ΗlSPANIAE EXTERlORIS ET SEPTENTRIOANALiS OCEANI INSULAE.
His oris, quas angulo Baeticae huc usque pei strinximus, multae ignobiles insulae et sine
nominibus etiam adlaeent: sed earum,quas prae . terire non libeat. Gades fretum attingit, eaque a. 'continenti angusto si alio. et veluti flumine ab- ς scissa, qua terris propior est, paene rectam ripam agit . qua Oceanum spectat, duobUs promuntoriis evecta in altum, medium litus abducit, et fert in altero cornu eiusdem nominis V bem opulem tam, in alterno templum Aegyptii Herculis, con- Ioditoribus, religione. vetustate. opibus illustre Tyrii condidere: cur sanctum sit,ina eius ita sitaemciunt: annorum queis manet numerus, ab
Iliaca tempestate principia sunt: opes tempus aluit, In Lusitan Erythia, quani Geryone na' rs
99쪽
bitatam accepimus, aliaeque sine certis nominibus: adeo agri fertiles, ut cum semel fata frumenta sint, subinde recidivis seminibus segetem notiantibus, . septem naiqimum, interim plures ab etiam messes serant. In Celticis aliquot sunt, quas, quia plumbo abundant, uno omnes nomine. Cassideridas appellant. Sena in Britannico mari Osismicis aduersa litoribus, Gallici numinis oraculo inlignis est: cuius antistites, perpetua virginitate lanctae, numero nouem esse tradunturi Barrigenas vocant,putantque ingeniis singularii bus praeditas, maria ac ventos Concitare carminibus, seque in quae Velint anim9lia vertere, sanare quae apud alios instanabilia sunt, scire ven-3o tura et praedicare : sed non nisi deditas nauigantibus, et in id tantum ut se consulerent proseistis Britannia qualis sit, qualesque progeneret, moκ certiora et magis explorata dicentur. Qilip pe tamdiu clausam aperit ecce Principum maxi-3s mus, nec indomitarum modo ante se, verum, ignotarum quoque gentium vidi ori qui propriorum rerum fidem ut bello assed lauit, ita triumpho declaraturus portat. Ceterum, ut adhuChabuimus, inter septentrionem occidentemque o proiecista, grandi angulo Rheni ostia prospicit de- , inde obliqua retro latera abstrahit, altero Galli-am,altero Germaniam spe stans : tum rursus perpetuo margine direct i litoris ab tergo abditista, iterum se in diuersios angulos cuneat triquetra; et
1 Siciliae maxime similis, plana, ingens . fecunda, verum iiS, quae pecora quam homines benigniust alant.
100쪽
al ant. Fert nemora, lacus ac praegrandia flumina alternis motibus modo in pelagus, modo retro fluentia,et quaedam gemmas margaritasque generantia. Fert populos regesque populorum: sed sunt inculti omnes, atque ut longius a contunenti absunt, ita aliarum op im ignari magis. tantum pecore ac finibus dites, incertum Oo decorem, an quid aliud, vitro corpora inseeli. Cau- γsas autem et bella contrahunt, , ac se frequenter in viceni infestant, maxime imperitandi cupidine, studioque ea prolatandi quae possident. Di micant non equitatu modo aut pedice, Verum et bigis et curribus,Gal lice armati: Couinos Vocant, , quorum falcatis axibus utuntur.Supra Britanniam so
Iuuerna est, paene par spatio, sed viri laque aequali tractu litorum oblonga, caeli ad maturanda semina iniqui: verum adeo luxuriosa herbis non laetis modo sed etiam dulcibus, ut se exiguapam te diei pecora impleant, et nisi pabulo pronibeantur, diutius pasta dissiliant. Cultores eius i
conditi sunt,et omnium virtutum ignari, pietatis admodum expertes. Triginta sunt Orcades an gustis inter seductae spatiis. Septem Aemodae. contra Germaniam vectae, in illos nu quem Co- 7odanum diximus,lax. Ex iis Scandi nouia, quam adhuc Teutoni tenent, ut magnitudine alias,' ita seconditate antestat. Q iae Sarmatis aduersa sunt. ob alternos accessus recessusque pelagi, et quod spatia,queis distant, modo operiuntur undis, mo- rido nuda sunt, alias insulae videntur, Alias una et ,