ErycI Puteani Suada Attica, sive Orationum selectarum syntagma. Item Palaestra bonae mentis, prorsus innovata. Operum omnium

711쪽

PALAEs T. BONAE MENTIS.jusmodi rimas admissa cogitatio, aut rem ipsam perlustret interius, aut denique aliquid semper effodiat, a quo stili postmodum )unctura timetur. At nisi continuo usu percolamus ingenium,velut agros solent diligentes agricolae; in foecundum sterileque permaneat. Mortalium animos natura

domi, industria perficit. Bonas artes Superi laboribus vendere solent,non instillare : Musasque in Parnasse sedentes semniavit antiquitas : nemoramenta ad illas nisi vigilando perve nit. Nam qui in forum negligentius properant, plerumque loquaces sunt, ac nes Cio quo verborum tumore semper aliquid strepunt,ita ut ab eloquetia longius abesse videantur, quam ab ignorantia. Profecto in rostra prodeunt, non ut doceant, sed tantummodo ut audiantur,& fermentum vomant. Scilicet sese tum ornate dixisse putant, ubi aut sesquipedali termino sententiam claudunt, aut petulanti verborum saltu lascivientes, sicloppo

tandem buccas rumpunt. Neque Uo tamenta lumina reprehenderim in cla

712쪽

3o ERYCI PUTEANI in clausulis posita; sed in his frequentiam duntaxat accuso : Cum .inctiliano dicam minus crebra apud antiquos, nostris temporthm modo caret. Limbum in veste Iaudamus extremae laciniae, atque juncturis diligenter as sutum. Limbus autem oration IS, sententiolae sunt,non turgidae istae S inanes,sed vibrantibus clausulis expres :curandum tamen, ne extra corpUS Ο-

rationis emineant, sed aequali Junctura verborum enitear curiosa felicitas, ut sat , Odi profanum ut stus es arceo. Torquenda igitur quotidie sunt Oratorum monumenta, &curiosa sciscitatione ablactadus est Poetarum succus: ab illis enim expugnabimus nexum orationis ; ab his arcana neglectae vetustatis musteria. praeterea cu-

randum est, ut quos eorum eXprimere proposuit studiosus adolescens, quotidiana exercitatione imitetur. Sed de exercitatione nihil dicam. Clarissimus enim Director noster, ERYCIVS PUTEAN Vs , novam dicendi rationem introduxit, quae ad formandam eloquentiam , vel sola videatur

713쪽

ΡΑ LIEs T. BolIAE MENTI s. 3Isufiicere. Novam inquam, quia in hoc celeberrimo Athenaeo non usu palam prius. Video tamen ad hanc PALAESTRAM plerosque veterum accelliste. Cicero enim ad Praeturamulque Graece declamavit, Latine etiam senior. M. Antonium,Caesarem-

qtae August um,ne gravissima quidem bella deterruere ab antiqua Consumtudine. Atque ut ad Imperatores descendamus Nero bis publice, Gordianus in Athenaeo, declamarunt. Sen cam, Quinctilianum, Plinios, tantam denique temporibus istis admiramur profluxisse copiam Z illi tamen omnes in umbratica PALAEst RA se ad forum accinxere. dectimatio. quit Fabius , edt judiciorum imago. Et, Schoti velut ludus oram quasi ares quae' dam eis. ibi armantur ingenia; hic proe- .liantur: ibi praelusio, hy pugna committiatur, ait Eumenius addo ego: ibi audaciam assumunt, ut hic attonita non Obmutescant. Quemadmodum ante

pugnam, sanguine gladiatorum fascinatus exercitus , obfirmato oculo postmodum spectat vulnera morientiums

714쪽

umbra in forum transeuntes, hominum vultus ferre, & frequentiam sciunt. O inventum, o institutum multo utilissimum s at nescio quomodo hactenus sic neglectum jacuerit: nunc veris, Clarisssime Director, a te usuram, lucis accepit. Beneficium hoc tuum est : imis quantumCumque est,totum tuum est. Solus excogitasti, lus pro movisti, totum denique transegisti solus. Utinam mecum hoc omnes agnoscant,& probents agnoscant,ne

ingrati: probent autem, ut videantur agnoscere : reddit enim beneficium,

qui debere se fatetur. IDEM.

715쪽

EXERCITATIO III.

Pace potius quam besio clarum eri licet. V L LI, opinor, homini ita mens obduruit, ut tanquam obducta callo, nullis abblandientis for tunae illecebris, nullis

. . gloriae titillationibus capiatur, quemi nimirum non excruciet sititor hono- ris animus ; tyrannus sane crudelissimus,& non unius belli causa,sed unita versi propemodum generis humani pernicies. Hinc enim caedes hominum,. hinc pro a nata,es brevior dira mortis a perta via eis. Tanquam si non satis rei homines deficientibus naturae viribus occumbere ς etiam bella inventa sunt, ut praeter sortunarum lubri ambages, instabiles incursio-i D nes

716쪽

nes,& reciprDC s ferum vicissitudi- nes,quibus obruitur,ne quidem etiam

illis sua laniena deesset. . Nimirum honoris quippiam accedere non pos se videbatur, nisi prius quam plurimi discederent,& non essent illi,quos abesse nihil utile, nihil necessum. Oinspidi, o insulsi homines t honorem ambitis & gloria, cujus fontem ignoratis , aut potius, quam facili S expedita via possetis, mavultis per flexuo- das ambages, male tutas angustias, δύmille pericula reperire sui saltem fa- rear bello claru quem quam fieri pos se : is enim demum vivere videtur, qui aliquo negotio intentus praeclari facinoris famam quaerit. Sed adoreolam sitam Mars habeat:dabit quoque divina e caelo missa Pax, quod imi-lcris , & unde nominis tui immortalem gloriam consequaris:quia,ut Sallustius ait, vel pace vel bella Haurum Aerilicet. Sed quanto pax bello potior, tanto laudabilius, pacis studio innotescere, & clarum feri, etiam utilius. Nam , quod si hostem. tuum felici dextra profligaris, lauream coronam' quo

717쪽

PALAEs T. BONAE MENTIS. 3sque reportaris; quid egisti Z In discri

men civium securitatem praecipitasti,& infructuosa folia rcportasti, mercedem forte satis amplam,si absciuC Luo infortunio. Sed belli & ludi tere eadem est alca, eadem conditio, & fortuna neutro in loco beatur victor,sed victus depauperatur,aut uterque. Fit

enim nonnunquam, ut, dum mutuo

odio & bellq colliduntur principes, utriqqe subvertantur,& tertio cedere Cogantur, cum alter alteri nollet. Α- ' page ergo bellum, abesto bellum , omnis bello parta gloxia,cum tam ca- .ro sis praeitinanda pretio. Dulcior multis, & major est gloria, quam pacis delitiae proferunt, ac illa, quae tuis saevissime Mars, extorta minis , nihil tam sanctum, nihil tam pium habet, quod violare non audeat: gratior quoque est , quia a Deo, & Dei donum pax est. Sed in ea se futurum magnum forte quis desperet Viam ad honorum culmen , nominisq; immortalitatem pace stetni quis neget Nae ille Vehementer erret. nam no bello

718쪽

ti reges. ' Iustitiae, non Martis mystae sunt: & idcirco sapientissimus Poetarum Homerus non bellatores illos vocat, sed ius dicentes ; -υαλιι. Bellicis vero curis, &Martiali aestu qui agitatur, justum in-Justum, sacrum profanum juxta aesti. mat: leges,quarum ille lator &obseravator eue debeat, opprimit uno verbo, Rex esse desinit: Regis siquidem

nomen non aliunde deducitur,quam

a prudentia&justitia. a virtutum biga quisquis Princeps ornatus fuerit , de nominis & famae perennitate ne dubitet: etiam fugienti & nolenti aderit. Nam quid favorem Dei, nominisq; immortalitatem magis conciliare possit, quam neminem laedere unicuique suum tribuere, Cultum veri Dei neglectum revocare ' cerimonias & sacra, Martis indignabundi proculcata vestigio,restaurare λPetiit hac caelum via Numa Pompilius; vir

ille,qui ob inclytam suam religionem successor Romulo dari meritus est,&olter Urbis conditor nuncupari: ille, quem pacis studium , &in ea, sacro

719쪽

PALAEs T. BONAE MENTIS. 3 rum Cura , immortalem, & universe orbi admirabilem secit; vir ille,profecto dignus, qui Curibus Sabinis a- .gens ultro ad Imperium vocaretur, ut quod Romulus vi&armis munire Coeperat, ille Religione atque Iussilia

720쪽

EXERCITATIO IV.

EELLVM GERENDUM in hostili solo.

VAERENDvs Mostis, nono e sipectandus , ut cum gloria pugnes. Etiam vilis & imbellis quis que bellabitur , si pereundum sibi conspexeritmisi resistat. In ipsa terra hostili figenda trophaea sunt, quae loquantur posteris, nine, qui in externo selo generosi pugnare maluerint,quam in suo desidiosi quiescere. En Annibal, gloria Martis, spes Poenorum, terror Quiritium, esuis egressus transist in Italos , uti Carthaginensis juventus acrius proeliaretur, ipsa telluris inimicae calcatione facta ferocior. Hic Romanistisies uctui Annibalis non repulsi, ut Per