장음표시 사용
321쪽
io Ant. Perearii Praelest in Lib. XI. Od.
ctis & reditus ex ag is percipiunt , onera quoque substineant, & tributa listo prestent ; nili aliter eum lonis convenerim , l. 32. ,. o. g. de admi u. tutor. ut ipsi praedia ; quasi a se su sta suo nomine pos sideant , ut dixi supra per t. q. hoe Dt. ti plura ris. x vi tisiuesion hias numero a'. ' Tributum velli capi tationis , Gallicδ tallti , singuli pro seo capite pendunt, nee ab eo adscriptitit, & ex iis nati origina-jii eoloni , tilla praeseraptione aut immunitatis conia cessione liberantur . I. ii. hoe tit. Ideo Cratianus Imp. sustulit immunitates speciatim datas , & iugationem & capitationem libris censinlibus factam ,& encaustis ciuitatum , idest , monumentis publicis insit tam , sne approbatione Censorum ti ordi nariorum Iudicum , ι. ς. Me tit. Itemque sabstri ptione Principis , qua immunitates specialiter datae confimari , ti siet encausto muniri debent , I. d. sup . da diis V reser t.
28 Quoniam vero uariae eensebantur agricolarum capitationes , praesertim eorum qui erant ex prooine iis Armeniae secundae, Cappadoeiae, & ex urbibus Ca- manens ἔc Ariara teneti, ae tantum penderent binae foeminae , quantum viri singuli , constitutum postea fuit ut bini ac terni viti, mulieres autem quaternae unius capiti tributum solverent; placuit etiam hune temperatae capitationis modum monumentis publieis
innecti , I. ro. hoe tit. De capitatione latius titulo
29 Hodierni agricolae , de coloni non ita adfricti
sunt agrorum culturae, ut perpetuli iisdem agris ad-hirere , & operam iis colendis impendere debeant sunt namque liberi in suis vicis , & sbi vivunt . quin & aliqui proprios agro colunt , plerique verbaliorum . Estque triplex horum colonorum differentia ; una locantium operas suas conventa mercede ;altera eorum qui parte fructuum aliqua accepta , excultis , remanente proprietate Dominis , alienis insudant; unde isti coloni ρattiarii dicuntur , L a 3. f. s. E. Ioeoti . Tertia species eorum est , qui sendos conducunt colendo ad certum tempus sab pensione , ad propriam utilitatem per modum arrendae ut dieii ut ) suique fluctus suos faciunt ubi primum decerpti suetint , I. et s. f. t. E. do furtis. Porro eorum qui suos iandos eolunt . potestas & arbutium rerum suarum est , ut dominorum in propriis liberum , Lai. sup. mandati . 3o At eorum qui adienos agros colunt , non ita libera est potestas; tenentur enim ex lege conUentio nis omnia gerere , quorum curam et culturam susceperunt, atque ex bona fide ea praeitare, quae tacite in conventionem .eniunt, ut quae de locatione
tacita dicuntur , si dominus patiatur poli elapsum iocationi et tempus colonum manere in stando , L ia. f. pen. I sq. si Ioeot; . Caeterlim ipsi colono sundum alteri te locare , aut pignori obligare non licet, iustio vel invito domino , I. 17. hoc tiriati; muli minus ex posse isone exire , vel eam alii cedere et tradere , qui si possidere incipiat animo domini reo easu licet dominus amittat pollissionem , l. 3. f. quia s fresi s. uti. E. ι .eq. pols eam dein recuperat condictione ex l. titi. sup. de acquir. mg. non enim ex culpa , aut dolo coloni .el inquilini, pr*iudicium misessioni inserit potest, L kIι. sup .s aliena res pignori data .
si Est et aliud colonorum genus in Galliae Previnciis , ut in Avernia , Burgundia , Campania ἔ item in Hannonia proὐincia Belgica . in Germania et
Polonia . quos manumortales vocant, Germani prinprios homines , tanta similitudine iuris adscriptitiis et o iginariis colonix coniuncti, ut prope iidem esse videantur . Non enim serui sunt omnino , sed in territorio domini sunt tanquam alligati, non habentes demigrandi facultatem ; et si alio sugerint , pintest eou dominus persequi et capere , quamvis ingre sis fuerint loca exemta, eorumque privilegiis se tueri velint. 3 a Domin ut enim ius suum retinet ubicumque locorum fuerint, iuxta l. i. h. ι. tributa percipit, et nonnullas alias eommoditatea habet , ex quibus hanc maximam, quod colanis issis vita suntiis, sine sobole, succedat vel ex toto, vel pro parte , Antonius Fabee in Cia. Iis. 6. t t. a.doniι. a. uel altero ex coniugibus decedente, mobilia meliora accipiat, quia ius luti uosum vocat Garria de express tas. s. Ex quo profluxit mox ille, apud plerasque gentes receptus, ut mortum uatalici, domino seudi melior vestis, vel res alia mo bilis detur . similiter rectori parochiali, qui animarum curam gerit, datur ex bonis desuncti lectus , vel vellis, aliave mobilium vel immobilium portio , Gu-
huiusmodi coloni qui et talltabiles vocantur, citra ὀ mini voluntatem, nee liberam mulierem ducere, nec ordinari in eleri eos possunt, sed iando reddendi sunt, ne suo iure dominui defraudetur , a. I. it. Idem in servis nitituit Iuttinianus: uide iusta I. ra. ait. 34. In adscriptitiis υerli ut pollini quidem ordinari s e consensu do mini , modi, si reinam capitationis agnoscant, et in rur libus obsequias alium subrogent; quia respectu domini terrae servi quas censentur, N eII. 123. e. iv. Avithisistri itio, o Atiis. δερ. d. d. Dis. o eleris. Non tamen ita sit.ilis est adscriptitiorum conditio; s-; a qui flem in reliquis inibus reputentur liberi, quorum conditionem sequuntur eorum filii, qui coloni originarii hie appellantur . Et eum iure antiquo nati ex ad scriptitio et libera essent adscriptitit, Constitutione In finiani conditio ventris seu matris sola spectatur, I ne diutius ri. o I. uti. h. a. Idque confirmatur novis It migConstitutionibus in No II. 34. Icla. Ex quibus constat natos ex adstrillitio et libera, nune esse libemuhomines; ita ut pollini sibi acquirere , et habere peculium p prium; non tamen quin coloni una cum sobolesua maneant , et cogantur agrum colere , cui pater suetat adscriptitius, Cuiae. ιιι. 4. olf. cap. S.
Vettim ne domini per huiusmodi Conlii tutiones dam. a num paterentur,& conditio adscriptitiorum decrestetet, qui agria colendia necessarii sunt, vetitum fuit connubium adscriptitiorum eum liberis mulieribus, sic tit illi ab eis extrahi possent, et per Praesdem moderata castigatione corrigi, s non consentiente domino duxissent.
I. h. l. t. Negligente autem domino, manet connubium, et filii ex eo procreati liberi sunt, sequuntur mattis conditionem, quae libera est. Quod si autemiast istitia libero homini nupserit, tenet coniunctio,
et liberi ex ea nati, sunt adstri mitii, ae una cum matre revocantur ad coloniae suae ministerium, Li6. h. a. smiliter adsis stitio adstriptitiam ducere permissum est, etiamsi snt diversorum praediorum, quamvis excepta ea caussa transire alio nequeant, NOHI. I 37. ac eo casti decisum suit statum paternae conditionis agnosci oportere, I. ia. h. t. ' Quod non repugnat ei 3 squod paulo ante a ictum , ventris conditionem respicit nam in eo: an nati snt adstriptitiae conditionis venter inspicitur ; quod velli attinet ad locum et colonatum, vel utrius domino servirent, si parentes di veriorum dominorum aflscriptitii essent, respiciebatur potius pater hoe iure Codicis : nam Novellae malunt hoc e se partitionem fieri prolium inter dominos, si earum valis si numerus ; si una si proles, ut matrem do minumque eius sequatur, Mis l. 136. N generalitees impar suesit numerus, qui superat matrem sequi tur, propter labores huius maiores in patiendo& n triendo , d. Nisau. I 36. I 37. icla. uti.
De capitatione eivium cens bus eximenda. i Romana pliis a caphatione exemta . a Soli retini Cy ras ei penderint espirat; nem, exceptis Thracensitis. et Omnes citharas o Mesrotomis Amtines a eo ra-ι ona , etiam sectindum mores sensium e eaeepto imperio Ttiriaco. 4 Prosistu. moris censia; aeqnisimus, tit non evitae itim , seu eortim lono rit mentur .
na inviti .Iium iam iacim agnoscere cogantur.
PRditer tfibula et indictiones , ὁ ε quibus supra , t omnes Romano Imperio subiecti pro suae possessionis iugationisque portione . & pro numero animalium auibus polsessiones exercebant, certam pensionem prς stabant . Sie in singula iuga & capita quaternae s liquae definiuntur .n C. Th. Lib. ia. t. 4. Eaque pensitatio dicebatur iugatio , idest , pro iugo tantum . Capitatioveth capitis census erat sngulis capitibus impositus . Spectahatur autem aetas censendi tempore: namque ea
322쪽
qui xἡam tribuebant ne tributo onerarentur, I. 3a ae tus , sacilius homines ruere in . ser nautem , qu meis . Exigebatur hie censis plerumque vel ratione hλ- recuperare libertatem , tis. I. una bitatiotiis, uel artificii, quo,modo este tos non con cernebat , ι. 4. sup . ue ini olis . sed incolas ac inquill nos, qui in alimias colonias transmigiabant ὲ unde capite censi appellabantur: qui cum ob tenuitatem sui patrimonii, censum rei seu patritu i ιle tributum prixu re non possent.; ideo capita & personae 1 nguidi censebantur, &masculi a t4. anno , unum aureum, foeminae aret . usque ad o3. anuum a dimidium quotannis pro capite pendebant: ut dixi sup. δε avn . di tria. n. 37.
Et meminit huint capitalionis Caesar tis. 3. . de Mia
Uerun quia odiosa erat huiusmodi capitatio ,& eius exactio nimis acerba . eam Gallantinus statulit, iussoque ne imposterum cives Romani pro capitationis tributo , convenirentur, sed haberentur immunes , I. Mn. α h. i. ' Cum tamen tu ilici L coloni ingationem cum capitatione penderent, . i. inse. ne res ei a tili. ollis. exceptis Thracensistis & Illyricanis, qui iugationem tet. Tae tantum solvebant, I. a. in se. d. eolonis Thrae sitis ;item colonis Ecclesia Thessalonicensis sit. 11. su p. d. . . et ιγ,sua. & qui in Metro mi is habitavit . Clim agri spatium quod iuncti boves uno die arare poterant, iugerum appellatum , Plinius I A ig. e. 3. Varro lib. I. ca Io. da re rustia . Erant in provinciis tabulatii qui rationem conficiebant iugerum , ἔκ eorum quae inserebantur publico aerario , I. i. ET 7. su p. vi exuti. tr itis. a Hinc colligunt Interpretes non tantum cives utriusq; Romae , sed cuiuscumque civitatis exemios suilsea capitatione , quae nunc tamen in Tureso Imp/tio est usi-iatillima , ubi Chiis iani, lie/i exteri, pro lingulis ca- . pitibus drachmam auri, hoc est, aureum Hungaricum, exsolvunt . Liberos autem esse omnes cives isto o ere,
indieat generalia huius tituli inscriptio , quamvis diri-patur ad Praesidem Lyciae 3c Pamphiliae , quae Atiae Provinciae sunt , ut inde otiundi exemti sint, prout sunt omnes incolae ex provinciis oti titi & hodieram cives, quam coloni I rullici Hispan; m, Celm niae B.lgii, Galliae de Italiae , qui non nisi ob repentinam & necessariam causam eompelluntur capitalici nem praeitate e libentius enim fortunas suas 4e bona patiuntur aestimari, sutaque aequasi onerum partitione in 4 censum te serti . ' Quem modum valde commengat Bot-nitius d. Harao Lb. s. cap. i. a. atque aequiorem iudicat capitatione , aliisque impostion ibus mere personalibus: quippe quod illis maxima iniuria afficiantur cives , qui , cum nihil aut parum in bonia habeant ;nihilominus aequale rerum gravamen cum aliis perferre coguntur . Unde etiam priscis temporibus damnata suit capitatio civium , quam induxerat Tarquinius Super bus . qui neglecto inllitato Servii, io. genarios pro capite cuiusque civis exegit. Oρtime proinde Impy.ssemper cives a capitationis censu exemerunt, & Itiae bona eorum cinetati voluerunt , nec ultra modum possessionum , I. 3. su p. vi annon. ρο ιν θώt.s Quaeli ion is et r an princeps civeς quos in suo domi. nio habet censibus exemtos , alteri domino donare , vel ex caussa commutate poli: t ὶ Et quamvis populus ei & in .um omnem potestatem conceuerit, non tamen
quam linet tribuit . Dedit enim Principi potestatem regendi suos ei uas, seg tanquam homines liberos, nouveth alienandi eos quasi serum. Cederet namque ista alienatio in detrimentum thsus principatus, 3c ipsortim Mutum; squidem ex liberis, serent sit Vi, 3e insuetis tributis obnoxii . Quare ut principis interest non perflere iura , quae habet in subditos i ita δε subditorum in te.
reii , non mutare dominum, sed apud sinini temanere , I. Titius F. de as. emt. l. et . titi. defrii Om. Id. o Si tamen causa publica coni mutationem suadet , quod sorte e eoidia inter vieinos principes obtineri, auraliter severi nequeat, nisi civitas donetur, exquirendus eo casu erit ciuium consensus, & blange inducendi sunt ne inviti alienari , 3c involvi uideantur negotia , quia eis perpetuo nociturum est, Cephal. rens εχ 8. Quid enim gutius quam privari libertate , qur lumen vitae polita est, Ic subiici seruituti, quae morti comparatur , di extremum est malorum omnium, non solum bello, sed morte etiam repellendum , Cicero re Phil p. a. Lu- eas de penna ad h. a. Amissa semel libertas non saei lexecuperatur , sia optatur . Est avis fugitiva , quae ad manum non redit . Doce; exactissimus scriptor Taei-
In quibus caussis Coloni , Censti , dominos
a sitiando prest sententia in futuram paratam
rum . Colocii apros proprios, plerumque alienat colebant; nec eos dimittere poterant, quamuis manet runt
liberi ab omni censu & opera seruida , qui per triginta annos huiusmodi conditioni alligati suissent , L pen.
r. 47. quibus praediorum domini nullam poterant vim aut coneumonem inferre , nec eorum liberis, qui per . omnia patrum conditionem f.que hantur. Cestiui C
loni libris censualibus inseripti magis servi erant . utpote perpetuo obstrieti culturae agrorum, &quod ex
conventione tenetentur aliquem censum domino solve
te ex i piis agris, eorumque fructibus: de hin intelli
da pael. in ε. Quia verb saepe contingebat , ut domini
ampliorem censum exigerent , quam consueverant , aut ex conventione eis praeflare coloni tenerentur ;ideo hie statutum , ut si domini coram tuarce convicti fuerint , id omne quod supra modum moremque extorserint, reddere compellantur , di ne hoe faciant
Sie quod peccatum est, sarcitur; & ne in posterum g - Σat, p si tur. Quo pacto consulitur domino x colono , huic agenti , ne deinceps moleuiam patiatur a dominci
plus exigente , quam anterioribus temporibus exigetet sueverat e illi ut si colonus stato tempore pensiones non solvat, petat eum condemnati ob debita praeteri
ta , & in futurum sibi quotannis pensionem sol. 1. Qui condemnatio valet tamen praesenti praestatione , quam sutura ; adeo ut in te napus futurum parata sit rei tu dicatae executio, implorato solum tuticis ossicio . Nam
quia dicitur iudicium non esse de suturo , i. 33. g.
de jtidie ii . locum non habet, ubi praestatio sutura caussam hahet ex praesenti iure , sue cum praesens A sutura ea nidem habet originem , Lucas de Pennati platea ad d. . s. Plan) ne actor quotanni; iure agere , vel protestari Icogatur , potest petere in futurum cautionem sbi prae stati pro flamno quoi timet a te ruinosa, Li4Me domuo,V io, vela persona . Hinc colonus si metuat vim δ oppressionem a domino sbi inserenἡam, petet a iudice cautionem dari de non offenflendo . Avertenda namque est distordiarum caulia, praesertim inter dominos de eo-lonos; qui lic/t vitam agant liberam , ipsorum tamen est dominis obsequi . Si quadam debita servitute censum annum pendere , dg agnoscere omnia eius esse , cui ut ipsi sunt. ' Quo fit ut non possint dominos in quocate, lite pulsare vel accusare . Cum enim decretumst . ne quid ex peculio suo , cuiquam e lonorum ignorante /omino praedii, vendere vel alio modo alienare sieeat, qui fieri potest, ut contra eius personam aequo polst in iudicio consulere, qui propria bona habere, di quae potest acquirere , alienare piohibetur, . i. h. i. Ideo Impp. iti caussis civilibus huiusmo3i hominum seneri ad uerius dominos , vel patronos aditum intercludent .& vocem denegant, excepta super exactionis caussa , idest , si aliquid ab eis utita debitum. domini edi igerent, ut in a. i. t. aut s crimina litur suam suorumque injuriam persequantur, a. I. a. in βη. huiusmodi enim accussit opubliea e i, quam iure intentat is cuius interest, illat imnon esse iniuria nar hanc enim remittere nemo cogitur. nisi sim satilisaesioue. ' Imb non remittere ex pe- 1 dat, ut crimina de convitia pumantur. Vitio a quidem eii ui.
323쪽
i a Ant. Pereati Prin. a. in Lib. XL cod.
est hic istetigi libido I nim tamen ultio Ae hccusatio, quam lex statuit, est iniqua. Unde PNybius Ito. g.
Tap. 34. veterem serendo injuriam , invitas novam . Quamobrem vietotis est iniuriam propulsare non inferre .
Quid si eolonus aut vasallus domino suo injuriam in tu leti ὶ non patera flominum posse uindicare & punime; uia uideretur in propria caussa sibi ius dicere; nisi ei uxigni talem l edat iniuria , aut iurisdictio domini , illa
Impediatur, penna ad d. l. a. v f. terris.
2 Au possiι dominus propria auctoritate eotinum βω-
s Et lasellum gnarere in praecita ali O. fi T Xemplo colonorem Reipnhliem, mittebantur no- C. vi coloni , qui desertas eaptasque bello civitate
implerent , colonias repararent, agros colerent , sub pensionis pret statione annua, a qua praeter duodecim eo: ias Romanorum , paucae aliae erant immunes.
Quin adeo iasi tui coloni, quodam aeternitatit iure, ut illis non liceret ex his loeis quorum fructu releua hantur, abstedere , nec ea deserere, quae semel colenda susceperant. Cuius ecinditionis erant etiam coloni Palaestini, qui quantum vix liberi, terram tamen dimitte re non poterant . uni a vein id se poste quodam proprio 'iure existimabant, sancitum est, ut per totam Pal&sinam cuius tres erant provinciae in Oriente ) nullus omnino eolonorum illo iure velut vagus ac liber exustaret ; sed exemplo aliarum proUinciarum , ita domino, undi tenerentur, ut sine plena etiam suscipientis non possit abcedere; et si recessisset, domino possessionis su-gitivum te υoeandi libera ficultas daretur, I. un. h. t. a 'Hinc glosmraphi inferunt. dominum etiam habere potestatem fugitivos colonos expiendi, s a nemine detineantur , eu quocumque vagentur; quia non vigetur
in .adere alienum , sed retinere quoq suum est: sicut si ab alio colono possieantur, aut ipsi diu steterint in li-hettite , palati iudicium liberale suscipere et tunc enim xemitten/i sunt coloni ad ρrovinciae Praesdem , unde ἡicantur recessisse, ut ibi iudicium intentetur, Li. o 3. sup . tibi caulasM. I. . 3.' feretis sciet r. post .plura su p.rii . n. i . tetigi, & dixi haec intelligi, nisi dest copii pi sdi es subst perieulum fugae ; quia tunc plena tributi ut potestas domino revocan3i, eapiendique sugi a foum, es ad iudicem ducendi . ' prout etiam datur potestas domino perquirendi at investigandi servum aut vasallum fugitivum in praediis alienis,pina per praesidem imposita in eum, qui praedium ingredi & perquiti non permiserit, i. t. 6. a. t. . f. de fuit iis , Lucas diapen-
t D Er nnioersam Thraeiarum dicere sm; quae provin-J eiat sex comple Rebatur, videlicet Europam , Thraciam , Hemimontum , Rho open . Maeliam secundim, Scythiam ut habet notiti. Imp/ν e. 13r. )eoloni omnes immunes erant a capitationis censu , ac solum iugationem terrae solvebant. Non ideo tamen quod tributariae sortis nexibus essent soluti, uagandi,& qub libuisset recedendi faculta dabatur 1 cmebantur enim ut citeri coloni teret ad herere, nec ullo picto eam dimittere, aut permutare licebat. Nam quamvis conditione existimarentur ingenni; erant tamen servi ipsus a terrae, cui nati, I. un. h. ι. ' Unde qui colonos hi suscipere, vel retinere auderet, eos cum peculio A agnatione sua , restituere cogebatnt; ac insuper dominis duas
ut iis perpetuo adhaerere teneantur; illi tamen qui in annos aliquot agros conduxerunt eerta pensione, ex seu ctibus pendenda . non eis licet nis statuto tempore terram deserere , quanquam domino possessonis faculta sit eos ante praeui tutum tempus dimittendi, s non re .cte officio sto ah ti fuerint.
De Colonis Illyricanis. r suod sat altim ψn entivis aliis, tiram habes in II
ιγνicama , ut recedere nequeam a stia terra.
ei am manet in eos, qui colonos recepissent. Nooeritisat ignorantia.
Uod superioribus titulis dictum est de colonis pri- ,
vilegiatis, idem hoe iit. repetitur, colonon seisi cet I inquilinos per Illyricum, iugationem ter vae praestare , non capitationem ; ab ea tamen terra r cedere non posse . Itaque sic/t conditione viderentve liberi; erant tamen servi ipsus terrae, eique adhaerebant, non tributario nexu, sed nomine , titulo colo notum ; unde si abscessu sent, aliove sese contulissent , revocati vinculas poenisque subderentur . ' Manebat Esuoque eos poena iudicis arbitrio irroganda , qui colo num alienum & incognitum suscepissent, & damnum quod ex eius suga fundo tibvenisset, flomino sarcire t nebantur , t. tin. h. t/t. Dicit in cognatum ; quia non excuset suscipientem ignorantia ; imh scientia praesumitur, cum quisque scire debeat colonum alienum , suum non esse . Hinc qui seruum fugitivum illius regio nis suscepi illat, ignorationis excusatione sublata, quadrupli pena tenebatur; itemque damna sarcire ,& compendia operarum. sie qui pari usurpatione libertum alienum retinuisset, eadem afficiebatur poena, qua is qui colonum liberum occultasset, s. t. an. in. βn. o I. iet. sup. d. asiae. O censi. Itaque isnorantia non excusabata mulcta sisto applicanda & si forte poena remitteretur , quam dominus sugitivi coloni petebat, ob damnum iando illatum, I. 4. p. ae fervis fui . ubi si servus fugitiυus se esse ingenuum mentitus est, is qui eum habuit, si ignoravit eonditionem e us, nihil ab eo exiti potest, platea ad h. t. n. 3. Notandum ex his solere Principes uni provinciae plu- ata aut maiora priuilegia dare, quam alteri, vel obsingularem in prouinciales affectum, vel ob eorum merita, atque hane Utincipum utorum munificentiam experiuntur Belgicae provinciae, quarum Omnes a capitationi censu , & iugatione terrae sunt exemtae , aliae ab extraordin1ria e tributione & subsidiis : itemque teloniis, ea tamen restrictione qua d. I. un. ne coloni agri culturam deserant & 1lio fugiant, sed ut agrix suis adhaereant, eosque diligenter colant, Christinaeus M.t. det f. 89. n. a 3. ' curare proinde debent vicorum δο- 4
lint, ut eoloni & villici sui agris inserviant eos cui tiores reddant, ne abscedant, aut alid se transferant ;& si id iacerint, permissum est dominis , colonos prosequi 3c repetere; prout civitas ei vem suum repetit, Episcopus suum eleri cum , Αhbas suum monachum, quem etiam debita poena coercet, ut habet d. I. . B. t. o γ r. sup. d. f. is Ivlitia, .
Ut nemo ad suum patrocinium sumptat rusticanos ,
enorem, recomendum au ponocoliam .
324쪽
t D Uiticini seu turleolae ruralia & terret fria opera faciunt, etiamsi quandoque in urbe degant , ι. 99. f. i. st. cie les. a. suntque omnino liberi & ingenui, non ut coloni & tributarii, quorum mentio fit ιη I. uti. h. r. quae ab aliis reiicitur tanquam aliena perpetuae
agriculturae addicti , quamquam agros quos colendos susceperunt, durante conuentione deserere non pos- snt & se aut vicos in clientelam data ; qui vero id fecisse probantur , digna eastigatione coercentur , tiad dominos seos reli te coguntur . Item potentiores nobiles , qui eontra publicam utilitatem , in suum patrocinium rusticos suscipiunt , centum auri libra xum condemnationem subeunt: mediocris verb sortuis hae saeuititnm satrum am i lsone plectuntur . Eamiadem poenam luunt intercedentes ' tabelliones, smutatos eontractus conscientes , quas bona rusticorum& vicanorum sibi vindicent potentiores , eaque defendenda susti piant, in siaudem fiseis , vel alterius, I. I. in a. h. r. Ita ut quod gestum est , inter eos , specie cuia iustumque contractus , nullam habeat firmitatem , extempore prascritio , coniti tutione quadam Martiani, veluti declarant Imperatores Leo ti Anthemius. a Unde quemadmodum in I. an. C. ne Aceat potent. liatis. patr. praes. prohibetur ne potentiores litigantibus patrocinia praellent, ne adversarius perterritus potestate,
iussae eauta prosecutionem deserat; ita hie ne privatus aut fiseus iure suo spolietur , non licet potentiori s p tr inium alicuius vici, ostri, aut communitatis suscipe=e . Nam lices fisens potens st; saepe tamen potioribus 4ominis par non est , qui proinde non debent fiscum ὀehaudate, nee inseriores seducere & protegereia.ersus suos dominos ; & lic t Impp. mitiorem ρα- nam nobilioribus hla imponant , pecuniariam videli-eet , augeri illa potest etiam ad ultimum supplicium iuxta gravitatem facinoris . Quoniam quasi crimen laesae maiestatis est, aduersari publicae Gulsae , & impedire quo minus subditi obtemperent, tributa pendant, vel solvant quod ali is debent. Quin etiam videntur p. tentiores sbi arrogare summum imperium , quod eis non competit & maiestatem minuere , quod es , ut inquit Cicero , aliquid 3e Republiea , cum potestatem non habeas , administrare. 3 Quo si ut quamuis agricolis & subiectis, uia & in iuria inseratur, non licet tamen potentioribus dominis, in suis territoriis ius protectionis usurpare r nam id solius Regia est, iure preptio, ex principiis iuris natura iis & diuini; adeo ut etiamsi dominis inferioribus Rex ne at inrisdictionem, cum mero & mixto imperio ;Non tenseatur tamen data eis haee potestas, & defenso se ilicet subditorem ab iniuriis , violentus; quia adhaeret ips regio diademati, in signum supremae potestatis , se ut ad ipsum Regem eiusve supremum tribunali quod ipsum Regem repraesentat perpetuus sit recursus, quo subditi oppressi liberentur; quia cum illis proprium si , vim propulsare , non potest haec proprietas, ad inferiores dominos pertinere , in damnum subdit rum , qui sunt sub protectione & tutela Regali, nee ipse Rex hoc ius protectionis& eognitionis per viam violentiae a se potest abdieare, ut multis probat Franc. Salgadori regia pretec . p. I. e. I. de Botadilla in poliι. ιis. a. r. aE. n. 83. o ri . o lys. 4 Quamobrem foe domi locorum Me ius usurpent, s.e ipsi subditi, ut onera lanctionum , aut carcerem evitent. & ne a creditoribus conveniantur, ad eorum clientelam e sugiant , aut ortas suas locem, nihil
agunt. Illi quoque qui sto illis interueninni, tabelli nes qui illi ei tos contractus ineunt gravis e punium tur , hi quidem privatione offeti, ae perpetuo exilio,
ι. Iq. f. 3. sup. de Iairosi. Eees f. interdum manus am 3 putatione, eap. I. vi prosis. Dud. alian. ' Ideo tabel liones ne per ignorantiam delinquant, scire debent statuta locorum , I habere notitiam improbatarum huiusmodi e Ventionum Penna , Platea & pyrrhus ad I s. i. h. t. mitius tamen eos puniri ubi per errarem &ignorantiam delinquunt, meminit iudicatum esse P pon lib. q. t. 14. art. g. si quis tamen error irrepserit an descriptione instrumenti , recurren8um erit ad pro locollum , tanquam veritatis matricem . Etenim tabellioni introrem suum eortigenti creditur si sua subscriptione telletur, se talem cancellationem fecisse , vel
Ut Rusicini ad nullum obsequium devocentur. i Ris cani capitation/m sollere te nentur, alia onera Milica stibise non eos tintiaν. a Paniantιν officiati tii res au assequia costina, oe
annonam do/hera in cια tates, o urgente neces
R Usticani sunt qui ruri habitant, & proprios agros t
eolunt, quo distinguuntur a colonis censitis , qui alienis agris relendis sunt ad eripti, neque liberi plan sunt, prout rusticani r de his loquitur Justinianti in L ti t. su p. vi resam. cum dixit: od otii via rusti oram dioestio ι , hoe omni modo Istatim stillii rite remi fa , fm,m iotidum via ton iot: & Impp. Diocl. &Maxim. hὶe , adeo rusticis savent, propter utilem ope tam , quam Reipublieae praestant, ut non patiantur eos agriculturam deserere & aliud obsequium subire ,
praeter annonam congruam & capitationem , quam praesare solent, omnes extra muros habitantes . Neque volunt a Rationali onera & sumptus illia imponi, qui sunt cirea equos ti mulos fiscales aut muliones , vel presecutionum ratione, I. i. h. t. I. viis. su p. deius sis. ' Multo minus equos , boves , aut servos a ipsorum misticorum capi permittunt , ab apparitoribu Praesi/um, & allia officiatis praetexto maneris publici,
La. h. l. solebant enim non tantum apparitores &Principes officiorum , sed etiam inserioris ordinis ministri, ut numerarii, cornicularii , commentariensesti alii qui militiae aue oritate poterant esse terribiles, insolenter cogere rusti et ad obsequia , quas essent ill rum mancipia , seruos quoque & boves aratorios abducere , & in usus pmptios convertere. Qum concnssionis species sub poena publieationis bonorum, de exilii per perni seri prohibetur . possem hie direre quod Iulli- qnianus in a. I. titi. in m. non solum antiquis legibua . &a retro Principibus, sed etiam a nostris Regibus , semper eonsultum fuisse rustieis, sne quibus, ut ait Arist teles lib. 4. pol t. o lib. 7. e. 8. Reipublica stare non potes , quasi destituta suis nervis: quare noυa illis priυilegia data sunt, & uetera retenta,ut non post ni agros suoqeogi 8eserere , praetextu alleuius publici muneris, aut oneris impositi, nee eorum equi, boues aratorii & instrumenta apta agris colendis retineri, pignori lari, aut ex cutioni subiici, I. 7. e q. su p. quae ras rign. MI. nisi a d mino landi , ob debita, si alia bona non reperiantur.
Addenda hae Constitutio Philippi II. Regia nostri
Catholici , Madtiti lata anno ς . cuius meminit Bo-badilla Id. 3. polit. e p. 3. n. si . ubi colonis villicis ,
eorumque rebus novae exemtionet conceduntur, inter
alias, ne ob civile debitum in earcerem eoniiciantur, aut executionem patiantur supra quam sacere possunt,
nisi sat in dolo. Iura enim subveniunt ignoranti- shus, non ὀolosa & uetspellibus rusti eis , quales hodie sere omnes sunt, propensi ad sena , sallaces in re-hus suis distrahendis , callidi in observandis temporibus , quibus frumenta carius ven/ant, & annonam vexent, & populum fame premant: tales plerumque sunt maioribus civitatibus vicini, qui frequenti cum civibus commercio , eorum vitii insciuntur; quae caussa, cur illis priυilegia minime sol eoneedencla , quae smplicibus tantum data , ut vult Hispaniae lex, ubi dieit: quem tib/odis smple , o a Ideam nee o: I. s. t. I 4 p. q. quam a. Ioca exponit praeter Boiad illam , Otalota da
Unde cogi possunt rustici sua vendere, curtihus & ε iumentis suis annonam devehere in proximas ei vitates, aut portus , quovis tempore vindemiae, messis, belli; tali etiam diebus sellivis , qui licEt suis exercitiis diviti sunt, & priuilegiati, tamen Respublica obam nae necessitatem, etiam eos dies sbi iti e vindicat &potes Magistratua rusticos suae iuris ulioni sthie MohR r compelis
325쪽
14 Ant. Peredii Prae Dei. in Lib. XI. Od.
sompelle te ad necessaria deserenda , quae s non suffciant, implorare vicinos pagorum oui latos, ut rusicos suos cogant , seu menta deserre & 1 ullo pretio
vendere. Urgente itaque annonae caritale, putem posse rusticos etiam exteros cogi, ti eorum equos, asinos, aliaque iumenta capi ad annonam devehendam , non obstante dispostione I. 1. . t. quae rusticos vult exemtos, ne agricultura , vel tantillo tempore intermittatur. Eo quoque pertinet I. I. 9. p. de agri l.
ν At hiate tantum abest id observetur, ut etiam miset ii rustiei, non in dies aliquot, sed perpetuo implicentur
deserendo commeatu , vel aliis rebus militaribus ; ita ut vix agros possint colere , ac tandem prae inopia cogantur desertis suis sedibus , alio migrare, cum summo non tantum suo , sed & totius Reipublicae damno ; atque aerarii dispendio: nam qui augeatur si eius venae,
di nerui quos tullicos esse dixi obitruantur. Hael nus de agricolis & rusticis .
Non licere habitatoribus meti omiae loca
comta . Metrocomiam Graeci vocant matrem vicorum,
seu villam maiorem, quae sub suo districtu plures pagos, vicos ti arces continet , I. . Ced Tleou. de patrae. υ can. Cuiae. tu I. 1 n. vi ex e .rν 5 t. solebant Romani devicta urbe, uel prouincia , potentiores inc Ias , & armigeros inde extrahere , bonis de telia is, &aetatio publico applicatis, alias terras ipsis assignare , quae terrae, metro , i4est , mensura , cuique assigqatae, metrociniae dicti sunt . Dein a Leone Caesare cautum est, ne isti mettoici seu possessores terras pu-hlic sibi datas, in alios praeter habitatores metrocmmiae transferrent; si secus fecissent , contractus oreret effectu , eoque rescisso , pretium quod gatum esset, restitueretur , i. tin. l. t.
ne quis ex incolis praedia sua exteris vendat, aut donetr ivo comprehenduntur etiam eletici istius districtus eum in t eiusdem Reipublicae cives , &ut tales, subiiciantur aequis statutis laicorum , & terrae consuetudini, p. 3. . do innat. Quare alterius metracomiae elericis, utpote exteris terras N possessiones suas uendere n possunt, neque alio titulo in eos transferre. Non ob-ilat quos generalis statuti dispositio , non comprehen-ἡat Eceletiasticus , quibui permissum ess bona acquirere communi , I. 19. sup. de Iactos. Fecies quia hoc staturum eorum pri Uilegiis non a4versatur , nee impedit honorum aequisitionem ; sed tantum uult bona iam quaesta es loco fixa, vendi iis qui sunt istius tractus, d. I. ti'. quod e re eorum est, & Eici: qui a s ea bona exterit vendere liceret, fraus posset fieri fisco citea capitationem, quam solvunt rusti ei ' Mo reci, Aletitu hae &Amava d. prae ii s detur. m. 23. Le.s ' Eo pertinet quod alibi seriptum , non licere merces ad exterm deserre, aut cum iis nundinas exercere , I. q. o uir. sup. de te min/ν. o miscat quo facilius incolae onera sui tractua sustineant, & Reipublicae subveniant; unde non licebat mercatoribus mercandi aut vendendi caussa , secretiora imperii penetrare . & ad Barba. oe proficisci, sne Comite commerciorum, ne Reipublicae arcana , ab iis detegerentur ,& ex mercatoribus serεnt pro litores 1 quod ipsum scripsi Cicero Iis. a me. Quid s iocosa bona sua donet, aut talem heredem instituit, qui ab intestato sit successurusὶ valida erit donatio , vel institui ita 1 nam et mmviqvilio in loco institutus habitet, non habetur extraneus; ideoque prohibitus in tali mei rocom a terras emere, non prohibetur eas sui cenume tibi acquirere, vel comparare, qua maiorum suerunt, Platea ad s. I ntim. a. pae It in eam rem quod praeses provinciae praedia comparare non possi in provincia quam regat , aut miles an provincia in qua militat, ne studio culturae a militia sua avocetur: po test tamen ea praedia, quae olim ma orum fuerunt emere & acquirere, ι.ε a. si de conir. emt. I. 9. Iadfue νοῦ mihi. quia non tam videtur ea acquirere, quam retinere, aut fisco sorte occupata redimere . Accedit quod semper maxima st habita ratio familiatum &dignatatum , ut bona in iis conserventur, & ad eas revertantur , Tiraquel. de retra l. in praef. niam. 43. . num. Ioa.' Hinc recepta consuetudo, con- Illa iuris communit dispositionem, in I. i. sup. de coκ-ar. em . ut iaceat agnato proximiori ob favorem sanguinis, praedia patrimonialia in ex traneum alienata retrahere , pretio oblato intra annum : qua de re dixi supra lib. tit. 13. num. 23. Item seudalia bona, quae posi1idebatis qui augrestus est religionem, licet proximori agnato statim recuperare ; s quidem personali servitio erant obnoxaa , .ap. n. s defetido fuer ι conrn cap. tin.
d. mii te o iuqtii sisti. or. 'I. Iure seudorum subpsisna commilli prohibita est alienario bomotum fetidalium absque domini consensis, Bald. ιχ cop. Imperiatim deepronai I tid. Iun. Sed hodierna consuetudine, citra domini contensum seuda initar bonorum patrimonialium
pro scue vendi , ac hypothecae subi ici posse doce
Linscotius reis. 13. niam. v. er reis. 76. num. 22.
Ut nullus ex vicanis pro alienis vicanorum debitis teneatur.3 Paretis mos θν; invaluerat, tit iantis ex τὰ is fraaI a disti, ortir , s e prohibetην.
QMomodo praeeletidam in repres I aram eaectitio- ρum iniquus ille mos invaluisset , ut ex contractv v vel delis o utitos ex eo vicanis , vel rullicanis, altes conuicanus teneretur; & ut liceret creditori ob unius Pieani debitum, alium quemvis ex eodem uico detinere , & bona apprehenlere , quoad verus debito. satisfecistet, Zeno imperator huiusmodi iniquitatem eo tra vicanos . seu vicarios, perpetrari prohibet, LAn lee t ι. cuius legis verba intervit pontifex , cap., . . λ Uti, is o a mno in o. Quid di Honorius & Thaodosus nullo modo volueia et mnt, ut pro publicis debitis alienis convenitetnt alterius mulinio, iges 1 praedium ἰ cum tamen alioquin publicorum d/bitorum seu sse alium magnus si savos, L4. CMeexerat. c.V exas. I h. ia. o t. a. C. Th. δε es.s.
liena praedia convenire ob tributum fi o debitum , L .ff. de brie.- 3 flai. I r 94f. de juri 10 i; ubi res non
persona dicitur conveniri. Nam quod ante Theodosi Consti uitionem etiam persona locupletiora fisco conveniretur . detinereturque esus praedium , pro universis posse ilbribus vici. aut pati, id quidem expediendi nem. iii caussa sista fauor ex totietat . ut videlicet promptius publici ues thalis gebitum consequeretur; quo ca
su cogebatur executor ei qui conventus erat, actiones
suas prestare, ι. 3. ff. d. eresb. Vetum eum honis letibus, mali mores praevalerent, i& iterum invaluisset ut licini eius it in ciuitatis vel vi ci hominem prehendere, vel res eius ob debitum alterius eiusdem loci pignorare r qua de re queritur Cassi
dolus 4. -ν. ubi post multa di udae a , is Ioltitionem trosis exfraneos, ctim ab osvani jura rane is, iamnent pignorat nes. Iustinianus morem illum tanquam iniquissimum damnat, renovatque anteriorum Francipum
Constitutiones ne possi aculla omnino ira pignoratam per quam alius pro alieno debit' publico oes privato raegravetur, quod nulla dari positi caelia, ut cum a. ius debitor st, alius pio hoc conveniatur, aut cum
326쪽
quispiam glumium ti iniuriam intulerit, alter pro illo turbetur, & quia ex eadem urbe vel vico , unde ille oriundus est , opprimatur & contumelia esse latur , -II. 1 a Nomen. t 34. q. quoniam me- . re paenam hane imponit eredatori, ut quod exigit , vim vasto in qua/ruplum restituat, & ius erediti amittat, seu actionem , quam contra verum debitorem habuit. Non adversatur quod fideiussor , de qui pro alio se s Iuturum constituit, exigi possit, lic/t non si debitoi inam eis talis non si . sua tamen obligatione is accis, xie obstrictua est, & linquam debitor exigitur. 4 Idem quod a Iul iniano, constitutum dein suit a Freia derico Imp. a. de mitti Me i t. de praes punienu. sed nunquam populi abstinuerunt ; saepius enim in usum pignorationes revocarunt, easque barbare appellarunt represilias. Cum igitur non possent omnino tolli Reyubliea , id saltem eseeit Fredericus nova Constitu-etione Codiei Justinianaeo inserta t. n. sititia pro patre t
de qua vide quae ibi dixi ne studios qui seientiae caussa
in Academias versantur , ob aliena debita ἡetinerentur , aut 14 alivd iuάicium, quam Episcopi , aut Rectoris sui uocirent ui , promissa illis mione famosa in qnadruplum adversus creditores . Similiter Gregorius Pontifex elericos a repletiliis , & quocumque gravamine exemtos esse voluit, cap. t . de injuriis in ε. prout etiam a bello, cap. a . do areflaa o para . suceessit dein Bulla cani f. is. quae generatim Ecclesasticos asa eolari Iudice , vel officiato uetat rapi υel detineri sub cautione , aut sententiam etiam iustam in illox ser xi. Faeit & p. si eter eos issent. excom. in. 6. & quae Diana refert p. I. n.' a. de immun. gratis. 5 Retentus represaliarum usus, non quidem inter incolat et aciem regni , eum illi iudicem habeant , e ram quo de illata iniuria conqueri possint, sed adversus exteros , hi s Hispani eripuerint Callo necoiiatori suas merces , licitum fuerit quemlibet Hispanum detinere , eiusve merces diripere: s prius tamen liquist constiterit res suisse abreptas , & dum ex aequo& honorepeterentur , denegatam iussit iam . Quare res suas ab ex eris repetituri nullo modo praetermitere debent sormam in decernendis , exequendisque represiliis requiis sitam ; ut enim non Deile bellum suscipiendum , ita a nee ea remedia quae bellum redolent. ' Forma autem sive mugitio prima eii, ut subsit caussa, eaque gravis r nam ob leuem aliquam iniuriam aut direptionem, non est a3hibendum extraordinarium remedium , cum stoia narium . Altera ut praeledat iustis supremi principis , qui ut bellum solus indicit, ita ue reptentias ρο
mittit , utrumque legitime, eum Pellaeipis si iura tutaienorum tueri, & Omnes iniurias ab itiis propulsare . Tettia, ut a Magistratu vel principe exteri , qui debitor est , vel damnum innuia dedit, petatur damnum retri r id si mangare neglexerit , vel contempserit ,
inpe tunc concedentur reprecatiae , quemadmodum sum suscipiuntur arma , Bart. .n suo ιν ii. de re GaIι s . t. Gail. de pilis,araon b. sine l. A Cui iux MI. in Cod. h. t. qui docent repte alias quas veteres clarigationes vocarunt, nunc marchas appellari ; quia potissimum in marchis i idest, limitibus resionum exe eentur , in/e Marchiones 3e Comiten limitanei r timarehae diree literae , quae non prius coaceduntur quam signiscitum fuerit principi aut populo, ut curet solui quia credatori flebetur aut rasuriam illatam puniri. ν Quare servandae sunt hae conditiones in decernendis represaliis; in executione verone d tutius quam par est, cum personis raptis astatur. Rebus veth detentis ne ut propriis isti .el abuti lictat , sed ab hasta publiee vendantur, nquatenus fieri potes rerum iudicatarum silemnia obse ventur ; qui secus secerit, damna sarcire debebit, quae ob iurix formam neglectam acciderint.
LVII. De cens s , & censioribus, & per iratoribus , & inspectoribus .
verstati has sev eollegiis de corporibus, sequitur posterior, quae censunm materiam complectitur . Cenissus nomen varie aceipitur . Olim publieare civium &honorum quae eorum erant descriptionem , sonabat ἔdeinde pro boni; i is seu patrimonio accipi coepit , utias. 36. in prme. s. I S. C. Treboll. I. 27. f. uit. sup. de D . aud. ae sie ovidius eensum accipite
Dor censas honores, Censas amicitiai .
Hoc iure autem pro tributis fiseo , vel Reipublicae . pro modo possessionum inserti selitis , census aecipitur,& ia I. an. su p. de rapit. eivium tens evim. Jure Can mico pro omni annua pensione , quae in sgnum Imperii suhiectionisve quotannis penditur ab eo, qui accipit incensum praedium a. . da censι. cap. 6. α de rei g. δε-m s. cap. s. . ει νήυ tigiis . Proprie itaque census fgnificat aestimationem honorem factam, ut secundum eam tributa praestentur . ' fistimandi et & censendis ahonis piaesciuntur Censores sue Crest res, quos Hispani R pari dare, voeant; hi iurant se osseium suum Edeliter iacturos, ut peraequatis bonis aequa lance indictio procedat: Quare censendi formam accurat sim8 servabant, dignam , quae & hodie obseruetur , qua continebatur tam personarum quam honorum deseriptio ; personarum , cum snguli ciues & municipet sua& uxorum , liberorum , servorum, inquilinoremque suorum nomina profitebantur , pro quibus censum solvere tenebantur; item cuiusque aetatem, tribum , elas sem , centuriam , Squam quisque nrbas regionem habitaret ; honoram vero , cum iidem patresfamilias praedia sua , servorum pecudumque numerum , fundorum instrumenta, supellectilem, pecuniae quantitatem fidelissim/ describehant, eum adiectione nominis euiusque praedii& sundi, & in qua civitate , quo pago , iuxta quos uicinos praedia essent sta ; item Oliveta , quot imperam esse viderentur , vinea quot vites haberet,& pra rem quot arbores , quot iugerum pascua & sylvae eaeduae , I. q. ff. h. t. Atque haec bonorum descriptio, magnam etiam nnnc 3 Reipnblieae utilitatem adferret, ex qua civium numeras , & saevitates stiri possent, Ze qui ex iis sol idonei
ad bella gerenda , qui domesti eis re hus eurandis aptiores , qui in colonias deduci , quos operibus publicis exerceti expediat , aut agris colendit adseribi . Nee minus etiam Milit esset personarum descriptio, un3e a tas & eonditio cognoscatur , qui tenues , qui locupletes, qui prodigi, aut avari in ei vitate ant territorio imis snt, qui in eo otios, peculatores & validi mendi-
327쪽
t. Perenti Praetere in Lib. r. Od.
4 eante . Deniqu e ut ex hae publica descriptione pro- illos agere non tantum ei viliter ad mulctam, sia etiam spici queat inopiae & iustissimis tenuium ,& agri inlata citat irram querelis , qui saepe mota tanto vestigalium & exa ct ionum pondere premuntur, ut astis ac sedibus quasi sore cedere enantur . De his salvianus is pristinita
imis litet ad pretiam , s pecunia corrupti tenuioremeensu oneraverint , eui proinde permissum, ut dixi. querelam mouere & s se inique eondemnatum pu- poterit a tali sentinita appellare r attamen si ex m. Γ5. 4. 1. Inisnunιαν, inquit, plών mi uilitiam, forma sententiae , iustum suerit, ut executioni man
suoram tribala pauperes aracant. Decernunt potentes, quou
navit iurba miserorum ; ; en min nvitiseni ana, quod detur, a pellatio interposta non suspendet executio nem. 'Caeter imperaequatoris, discussoris quamvis ae.1 ieemrunt. Quid iniquius quam ut immunes sat divi res qua aestimatio , non est tamen executioni mandanda ;a debito, qui cunctos faciunt debitores. principis pro- sed prius caussa impositi oneris ad censorem est reseren- inde erit serit, expendere has pauperum querelas , eas ua, Date ad magistratum , a quo iudicanda & e fir- admittere , non surdis aurifius praeterire , atque exem- mmda, iuxta I. a. sup. is , resta; ubi diximus com
tum caussam ita suscipere, ne immoderatis tributis onerentur . sed tantlim pristinam proseisonem agnoscant, iuxta I. i. h. t. ex qua colligitur quam utile publicὸ stut psistina bonorum omnium professio,& aestimatio tabulis publicis asservetur i ne perdiquator territ rii, rui eum notatio a Censore a ' peraequandos & censenas κιος mittitue, pluris eos aestimet, quam oportet, neve etiam per coctusonem potentiorum sarcinam ad pauperes transserat; ut ait Imperator in d. l. l. Nam
si quis se gravatum proba vetit, aurumque suisse a per
aequatore taxationem bonorum suorum, censum praesta
bit secundum antiquae censeas sprofessioius modum, Zetestimationem, quam ipse post essor, aut maiores eius
solebat enim quisque possessor bona sua aestimare , eaque Consciri deserte ; hie autem s d. lina honorum professione dubitaret, ut certua census bonis indici ponIet, mittebat peraequatorem, qui aestimaret & describeret res singulas, praesente Ic legitime uocato posse Dicite, qui s per fraudem censitioni S peraequationi nol-
auriationem a tabularita fiatam, vim sententiae non habere , nisi ab eo qui iurisdictionem habet, confirmetur .
Amaxa ad a. I. a. Garetia vi ex His cap. MIι m. nsn. Quamobrem ut omnis commversia & lis evitetur , rnecesse est ut censiores sive magistratus . praevia caussae cognitiore, pro regionis consuetudine librum censualem conficiant quem supra aestimum nominavimus . Iis. io. ι ι. ι 6. in n. ) quo quisque sciat quantum aeratio si inserendum; item ut , modus in exigesta censu servetur, iuxta omnes res & sacvltates quas quisque possidet; exceptis tamen iis, qui iure, privilegio, vel praescriptione immunes sunt . Porm grauati licite ix possunt exigere aes imum inspici gum , ut videant: an alius alio magis gravetur , ti an magis pauper quam dives, ut saepe evenit. Quin etiam unus petere potest reformati matriculam sive aellimum: nam cum de onere agatur, & versetur saussa publiea , quilibet ε populo audiendus et , I. i.st si mesis fors i. aix. kait nam interes Mosero , ne satiamur in modi r tintior oner ita Zein aediunt uariatione. Nemine petente vel urgente, s inaestimo aliqua te-ralet interesse , vel colonum fugasset retractationis cenius 'eriatur inaequalitas. cori gi , mutari Ec reformari po- defugien4, eaussa, id quod possessore eiusve procura tore absente , aequum peraequator iugieasset, ac eonis situ iret, ratum habebatur, I. 3, h. p. quamquam cenis siti, vir recte fieri posset absente ἡomino, vel culono, quem quia dolo se dimiserat dominus, ne flatus suorum hociorum patefieret peraequatori, ideo totiug Essimi censum solvete cogebatur; nec querelae illius audiebantur . Unde fit ut proster dolum ti saudem toleretur iniquita illati gravaminis, quae alias non toleraretur, Platea & Rebussus au d. l. 3.
mittete Censior , ut ossicio eius congruat relevari eum, qui se iniusto cinere gravatum esse probat , vel cuius
bona, professione saeta, sunt sterilia, ita ut ilo frui
nequeat, I. 4. l. l. f. h. t. atque eo casu Ins Morem
mittet, qui censo emendet. praediis inspectis; item qui referat qaarnain praedia sat male censa , quae facta sterilia , quanta agri portio chasmate uel ineursu hotest quolibet quinquennio. ob i/ quod retum status illo tempore uarietur . Puto breviori posse id fieri, ne quid ad relevationem divitum , & in pauperum perniciem
protenda ut, contra I. i. AM 1 t. si non obstin te veteri allimo , aliqua inmqualitas per aliorum haudem ita cta st, aequat is e en suum ratio ineunda est, ut omnes aequaliter pro suis facultatibus Onetentur; habito tamen potius res hiu ad fructus praesentis temporis, qu ni ad valorem rei, iuxta Lia, supi de as. emt La. su p. a an non .er tristit. ι. q. si1 p. I ne censu. ibi Bald. &Salicet. N Clockius vi colles . ..p. i . titim. t . ita ut qui plus habet, plus soloati qui minus, etiam minus, oe iis . nam pernicios/ errant qui bonorum assumtu
ate toties inspectio & per vatici saetenda ess , t
quoties agri nullo , aut paucos fructus prosarunt ;
tionem petat, ea concedenda est , i. . Me rit. & quia stium petierit; quae vites mortua sol, vel arboret . ex his praediu diminutum suetit, ex aliis ouae ma-
aruerint; & quomodo agri insertiles cum serii liuos pos-
sint aequari Ec denuo aestimam si compensatione Inquiret etiam: an colonus agros steriles reddiderit, aut paupertatem simulans, V t s arboresque exciderit; talia enim pristina professone non relevatur, L a. 1- r t. 8 Ite : an culpa Mi gratia peraequatoris inaequalis deseriptio & sitimatio bonorum facta suerit i quia dum illa non fit, licet gravato de iniquo onere e queri, &actionem inlii tuere, quam Imperatores completa peraequatione intra annum proponi Volunt, ιο. s. Φ. excipiunt minore ς qui fuerint inde sens, di ab sentes Rei'
liora sunt , supplendum erit . Me sterilia tertilibax compensantur . Ex qua lesia deo ne liquet solutio
nem onerum , s diutumitate temporis irat iniq'a vel rerum status mutet ut, ad aeqvit ism reducendam esse, pet magistratum, ac rem ita ab aeo temperandam . ut vitia priorum censuum , datis nouis possensitibus, evanescant. f. a. o 4. g. re iam E. i. t. sic eum per Misa interna & externa , multi agri sint Iadeterii, terrae invadatae, territoria desilucta, & negat talio imminuta hic in Belgio, aequum esset redeunte
pace , tetras omnes peraequare, & sorsis certum N publicae cauila, quibus annus computatur . ex qua Men. sum imponete, laxam veterem uouare, aut quam C
gi habuerint iacuit Iem, A. l. . in fin. pure etiam maia retus V. Imperami servari voluii, consideraris iacui iotes, exacto anno, posse conqueri; eum ini'sa peraequatio, elapso ita tuto tempore, nullam uim obtineat: poliunt quoque uti beneficio appellMionis intri tempus testibus constitutum . Imb quamvis id essvx xit, aut pios genili appellationem via si praeclusa, non tamen. Oppotiendi nulli tuem matra iniuriam per datoris priuato iactam , ars. l. de appeII t. Bel iuga se ooeato prinia νώι. s. versae aι i dere num. r. Re uta ad ἁδ. s. ntim. 8. Bobia illa in sua potitie. l. s. cap. 3. nam. q5.
δc deprehendatur peraequator 8e tabellio incurrisse Olpam negligentiae vel gratiae, non solum honoris iactoram, verum etiam quadrupli mulctam subiti ea vero quae a p sse gore extors se conuincitur , ut erga alium esset oratiosas, in quadruplum cogitur restituere, I. 6. s. r. Hine notandurn adversus dilumatores, qui bona obtra debitum modum aestiniant , teneri onus agnoscere,
quod aliis voluerunt impiat um. Item licere adversustatibus, negotiis δc exercitio cuiusque, eo in loco ubi micilium hinat, aut ubi negotia vinem so cet. Pluta in trino remediEla receniat Zνpaus in -- iii a iuris Mis . iit.d mea garitas. Iadigent enim sede
antiquae laxae & adiectiones censuum renovatione , tinovo an uin, quae .lterum emereunt, M semit Celsus in I. i. g. f. ae int/ν. aei. Licet alias , quae antiquam forniam semper habuerunt , minime mulanda ; 'δc va
riatio in muneribus pinhibita ', . a F. de vi. legat. si is itur civitas solito incolarum namero &faculta-i stibus destituitui , θ. levamen a principe ex seat, dispositione habita, ct ostenseo re , ab eo relevabitur; sed quod ei adimitur, alii; eiusdem prouinciae ei
vitatibus imponetur , quae onus novun. commode serre
milunt: quod colligitur ex A. I. q. h. a. ubi Meas de Penna addit, etiam locum defetium ob d/iectura inhabitantium , concedi oportere vicinis ineolis, quibus onus super incidii us unponitimia uia eam reici μα
328쪽
Ti . LVIII. De omni agro deferio, in quando ora. 3I
1 Emens praedia tν,hut νι. fertilia , omisi ilari litur, Iag. eap.8. tibi s aliquando eontingit dominum alicujus posseisionis, aut non apparete , aut ad fiscalium solutionem non sufficere, M sellio cum omnibus que in ea sunt, traditur iis qui tridutaria cla fertiliora pr.edia iuxta possident, atque ab his indictionis necellitas imposterum suscipitur. hi similiter apud eum possessio firma manet, eui eam peraequatore semel traditam fuisse eonii iterat, I. q. lae tit. euius decisionis haec e .i species. Titius tenuit assco possessionem sub annuo censu , . quam deseruit, de-jertam aedestitutam per aequator vel censet alii tradidit, puta Seio , firma haec poliasso ei , & libera ab onere reliquorum, idest, non tenetur Seius film solvere een sum temporis anteacti pro terris iliis , ne alterius culpa , alter incipiat subiacere disdendio, d I. . di I. pe.. Cod. Theia vi censit. Idedque novo possessori solum subeundum onus censu te ex die, quo terrae ipsi saerunt traditae a peraequatore; quod si a domino eas terras acis tenetia ' etiam pro ire libar solaere re iribtita m reliqtia .ra Dia,soris tr lutari; heres repudians rivi A Mahaiatem , privatur omnittis bonis ad eum is tari .
cepitat, etiam praeteritos census praeliare teneretur. I 8 Cui aduleium es prassium ae otio natisti onti d. 4' Si velli privatua aliquis obligatam sibi possessonem letων, dio non tiberottir ; seu aliis si assias oπὸ- quae M serta permanserat, aut ex aliquo titulo eam sbiueberi contendat, eo probat , possessio in hune creditorem seu petitorem transfertur eo pa io, ut imperasas dc emponemata seu meliorationes ouas posset ν se cit . ei reddat. Vetlim ne speeie sitit donationen semel conititutae turbentur, actio sive rei petitio in t a sex mentium spatium eli intentanda; quibus elapsis, penitus repetendi, aut agendi facultas denegatur, a. .- .s.3. raoniam videtur ius sium remittere , &aduersario M. ete , qui illud non prosequitur , Noveti. I .eap. . . t. aut non exhibet intra praefixum terminum. Hinc observa hypothecariam aetionem habere diversa tempora etiam Ue iure singolari tollitur sex mensibus utilitat cum alias non nisi decim anniet inter praesentes, aut viginti inter abseates huic actioni praescribatur, ab ipso dedit re vel creditore, ι . Ap. de praeteri .ῖo.etelino. ann. Denique illud notandum , frequenter dominos uatiue loeum praedia deserta a varallis suis, aliis elocare , aut pleno iure tradere, s continetat vasali et intra sex menses legitimὸ edietis vocatos emanere, & nolle redire, Lucas de Penna au u. I. . in fine . Puto etiam ante i lod tempus, securo esse eo quibus haec seuda con-eessa sunt : praeseritin si accesserti princapis conccilioves approbatio. Huc facit I. a. sup. de agris. ubi coloes .et vanili, insolita serVitia praestare colui, N a domini et opiniit, s ad tutiora loca se eonverterint , non compelliantur inde ad prii inci dominos redire,r 'quamvis ab iis revocentur, s a principe dita luem ficultas remanensi , I possidendi alia Daedia . quae
cum onere suo transferri in iuraraim censentur, platea I d. -m. I. Non obstat L .ff. de pall. vi tis..ia polles res etiam in praeteritum onera praeliare te. mentur; quia id procedit quando a privato in privatum fit praediorum concessio; hie autem fit a Principe vel eius Beo non per modum vendationis, sed cuiusdam transi ablatis, ideoque tantum suturi, non praeteriti tam pori
LVIII. De omni agro deserto , de quando steriles
DIctum de istis a & personis, quae censui prae . Isunt a nune de agris , qui in censum cadunt, vel non cadunt. Agrum appellat Florentitias iocum ruri fine aedifieio: nam qui cum aedificio est, praedium MD ut 3icitur , I. aii. E. 22 -M. η. Ager seu fundus aut sterilit est, aut desertus, oui videlicet a nemine colitur , sed deseri ut A derelinquitur , Isidorus i. i eum .e p. n. Item aeter incultus , qui desertias ti cultore desti tutus est . Di serunt agri seri fundi deserti, adere ictis , quod qui arto deserit, polst si uelit eoc intra o,ennium recuperare , modo melioratiociis impensas novo conductori relli tuai, I.8. Me tit. qui velli agros dereliquit, eos non recuperat, eis poeniteat; quoniam
satim eiu ς esse desinunt, & occupanti conceduntur , I. i. θ. pro derelielo A. p u. Mi. d. ris. divis ' Porto ex aquo ager deseritur, fit sterilis & sne με ut non tamen omni herilis est desertus ; quia 4eseritia dieitur qui a nemine misidetur , sed deseritur 3c non seritu); at steris it tametsi i luctuosuet iaceat, possidera porest de adiungi sertiliba, . Ideo metiὸ pars prinis hu)us ti . agit de aetio deserto; posterioe de flatili tantum. Cum igitur De cienter agri vel langi, quibus census impositus et , deserantur, & desertione fiant steriles Ee inculti; idcirco hae titulux oi endit, quando huiusmodi agri aliis sartilioribui imponantur, ides , adjungantur; ad hoe, ut super omnibuς sertilibu di stetitibus aequa fiat een sun im ostio & aestimatio, per censiores , per aequat res & inspectores 1 de quibus diximus sup. tiro Ex hoc antem titulo seqq. apparet quanto studio 3 Imperatorex semper agros gesertos, fructi seros efficere nati sint immunitaribu , peio iugiis , ad eos colendos subiectos seor cohortando. Sic aelius Pertinax, teste Her,diano Iib. a. quidqnis inculti soli vacabat. --cupantibus adiudica. t, deremque annorum immunitatem ac perpetuam Iibertatem agricolis subiectis eo
eeisit. Et Diuus Aurelianus, cum statuisset ut det riones civitatum pro desertis praediis in ipsis ei vitaliabus quae dominoi seu conductores invenire non pω erant, nseo tenerentur ad censum sub triennii immu nitate. Conltantinuη hoe adiecit 1 si constiterit ordines de eurionum ad suscipienda holusmoli inculta praedia minus esse idoneos, eorumque praediorum Onera dividerentur in ditiores, qui alia praedia fertiliora eiusdem tractus possidebant, proxima desertis, I. r. h. t.' Di - 4 ut proxima; quia curiales unius territorii non tenebaniatur ieeipere praedia deserta alterius civitatis, sed pro-vriae Iantum, ac pro iis quae possidebant censem solvere, I. jubemtis i6. h. p. tibi propriae gleba , seu terrae nomine conveniuntur euriales, ct m Lat. sup δε λων--kil. salit ei s suae ei vitatis munera sabeant, P. tectὸ impleant. Cum si priuati qui sertiles agro Iliae-bant, cogerentur petiles alterius territorii etiam procia distitat suseipere & cole te, si in eo nullos ineeniretur idonen , I. . in fis. hoc rit. idque oro modo & qu sitate agiorum sertilium , di cum consensa vicinorum, quibus pro fistura erat illa agrorum adiunctici & eoltura; itemque dicta trienni immunitas a tributis. , qua immunitate, qui fertiles & steriles Rei pin 1 Uice luntas permaxtitia possidetianet, Omnes rerinere, vel
329쪽
vel omnibus saluo emone curialibus cedere tenebantum, neque enim poterant sertilibus retentis, sterilia loeadeserere, ι. 3. h. tit. Quamobrem priusquam ad possessonem tundorum impetratotum accederent, pignoribusti fideiussoribus periculo curialium dati. , & iandis sui
patrimonii, sertilibus obligatis cauebant se damno publico steriles fundos non deserturox, omnesque ad. Meunditatem redunum , i. a. b. t. si seeus fecissent, quaerendus erat alius conductor, qui sub eadem eautione& praestatione agros se permixtos susciperet colen/os; si non invenitetur voluntarius e ductor, & ad priores honorum possessores, decuriones vel alios agri reuerte-hantur , I. 4. s. t. ad eos inquam , qui eiusmodi agros rivitatibus aut tem lis largiti sunt, reeeptis ab iis fideiusseribus idonei g, de non relinquendo huiusmodi agros
amplius cum detrimento Reipublicae. 7 Hinc notat Bariolus aci I. a. h. t. si invito addicitur ager desertus, uel procul situs colendus, absque impetratione, non esse grauandum praediΗa eautione , quassatis videatur grauatus adiectione istorum agrorum. An igitur invitui quis cogi poterat flesertos avos colendos
suscipere 3 Non puto; nisi eiusdem substantiae bona
possiae ret, I. io. h. t. ubi qui sertiles agros habebat, pro rata portione sulcipiebat intacundos ; ex eadem substantia. Itaque nullus possessor pro alienis debitis , vel desertis praediis, quae ex iisdem bonis, quae nune ver ipium posseitatem tenebantur, vel ex eadem substantia non probabantur suisse , conveniri vel tenesis Ierat, L I r. h. t. .multo minus extraneus cogi, nisalienum eolonum aut adscriptitium mala fide suseetum reddere noluisset, & ob eam caussam ager fuisset esertus, ut Iullin. sua Mi. i . e. i4. disposuit. 2 Erant igitur qui propria auitoritate agros desertos, ad privatum publicumque compendium excolere festinabant, ι. 8. h. t. Item alii, qui tanquam conductores, agros quas proprios, cessante domino, suseipie-hant, aut inre emphyleutieario agros desertos, quas alienos colebant, aut colendos impetraverant a peraei Iore, aut publiea auctoritate, I. a. s. i5. O ti t. re r. Omnes tamen sub canonis praestatione . Incertus hic canon, pro anni copia uberius vel angustius exige-hatur: neque iis licebat agrorum culturam semel , sceptam, ob sterilitatem nimiam refugere. Quin etiam iis, qui agnis patrimoniales Principis, iure priuato susceperant, optio dabatur, steriles una eum sertilibus suscipere excolendos, aut eos cedere possessoribus qui antea fertiles agros receperant, I. q. h. t. Nam ista loea quibus eli minor soli tacunditas, sustentati υidentur ab iis quae uberes fructus producunt. 9 Hine notant Interpretes lictre Principi suae eonee
soni, aut dociationi iam persectae, & acquisitae , talem
con/itionem apponere , ob culti desectum concessio, R dominium quoestum revocetur. De quo tamen dubito; quia principis est non auferre, sed consimare conce1la, ut dicitur A, NOHII. io. post 'ine. Nee o uat d. i. s. quae non loquitur de privilegio, aut donatione gratuita revocanta; sed de concessione facta iure contractus emph leutici, ut patet ex uerbis: qui fun-Hos patrimon ales jure priviro . . nona satis fuse μήν:quem contractum iusta ex caussa potest princeps confidi mare & revocare pisa, quae ab initio insunt. ex natura ipsus contra Eius, & disposti elegis, videlicet unus fertiles iando suscipiat, alter steriles retineat; sed ita permixtim possideantur, ut qui statiles sundos su-cipit colendo illos eum sterilibus compenset, vel seretilibus cedat. Quodque dum statuit princeps, non immutat contractum, aut concissones a se, aut a maiori-hus factas revocat, sed eas ad legem aequitatis , iustitia regu cit, Bald. in I. nisi a P. d. senator. Lucas de
Penna ad d. l. o. Molina deprimeon. iis . cap. q. n. 17. Id Qua aequ i tatis regula motus Constan tinus, voluit ut
si emphytentiorius, uel patrim talis possessor sun dum proprium privatique patrimonii vendidisset, exuci empneutici iuris praedia sustentare eonsueverat; ein haec praedia deseruisset, emtor qui hunc landum comparaverat, omissis sterilibus pra41is quorum ne vi erant abscissiὶ teneretur pro iis onus census contingentis agnoscere. I. r. l. tit. Ita ut ad hunc emtorem
transferrentur fundi comparati reliqtia, & etiam inuti-3 ilium praediorem reliqua: Atque noe paseo occurrebatur contrahentium , & testantium fiandibus t nam
saepe qui steriles agros vecti sales possidebat, permixtos sertilibus, carius vendebat fertiles sub onere sui redi tus, & agros desertus retinebat, quos etiam aliqua do deserebat, aut ε contrario retentis fertilibus Dindes
lenter , aut paupertate coactus, in aliquem inutiles transferebat, vel omnino iis relictis, alth migrabat ,
quod damnum fiscut sustinebat solus , squidem caeteri municipes ut dixi) pro sua tantlim gleba tenerentur , I. 16. h. m. ut igitur iuud fleus auerteret, statutum fuit a Constantino, Valentiniano , Gratiano & Theodositi
Impp. ut qui iandos comparasset, aut conduxisset, seria litibus adjungeret inutiles , eorumque onera, seu retia qua subiret, .. I. a. σι. 6. He. sit.
Et quia subinde debitor fisei testamento aut 8onati Iane in sesos heredes transserebat agros fertiles, relictis sterilibus successotii, seu hereditati, cui dein isti h
redes renuntiare solebant, se ut onux hoe taeentis hereditatis si cui subiret, suoque censu senstraretur, idcirco Gratianus imp. ut damnum hoc a fisco averteret, voluit ut heredes scripti etiam pro serilibus stinflixsistate onus agnoscerent; aut si hereditati renuntiassent, nulla interposita mora, omnibus rebus quas ex iisdem bonis quovis titulo percipissent, cederent, I. 4. hoc rit. Intellige ex bonis a fisco quocumque titulo, & iure
perceptis, non quae a te satore obvenerant, Lucas de
penna ad i. q. hoe. t t. Contra Peregrinus vi Fares cilia. ε. tis. 7. nam. 3 s. diciti fisci debitorem omni bona, etiam inter vivos quaesita, amittete s eorum aliqua deis serat , oneris fiscalis evitandi eaussa. Ex his apparet retinenda suisse praedia, qnoenmqne Ititulo & iure suscepta , nec lieuisse fertilia ab incultis di. idere ; hine plerique iure emphytentiorio praedia
colenda accipiebant, uti & nunc ea con4itione ut eiusmodi pradia in perpetuum retinerent, eaque transmit terent an heredes 1uos salvo canone, idest, onere solvendi pensionem, ex tempore quo inculta praedia poss-dere coeperant, L . in D. hoc. tit. Noteli. 328. quam vix
alias emtor , legatarius & quilibet eiusmodi sectensor praeteriti quoque temporis tributa solvere deberet ,
I. 3.1ycia ce isti I. I. sup. d. annon. θ t, fiat. Ita & qui patra moniales fundos iuris privati susteperat, cogebatur quoque desectos suscipere pro rata, cum eodem one re canonis, praesentis temporis, & salua immunitate
biennii; quin & idoneo redditos agros retinebat iure privato, ac s successione eos aequis Visset , sed pendebat ad diacatcithrae vicem , ideli, cense m perpetuum sitio, cui omnes sne ulla us exceptione personae erant O
norit , d. i. . an Mn. quod etiam decisum in d. t. v. eddu interdum adiectionem seu Onetis augmentum serre cogebantur , quod Gallice la Stire oete dieitur, Car. Lo seati traei. citi istiesubprea lib. g. cap. a. nti. I 3. ' At M. vero eui a principe sub certa canonis pollicitatione asisgnatus fuerat in emphyleus m landus desertus, quem magno labore ti sumptu coluerat, non onerabatur augmento novae pensonis seu descriptionis , ne videretue Principis an Eioritate ei reum veniri ; quoniam , inquit lex , absurdum est eum qua magno labore , sumptu &patrimonio exhausto, fundos vix meliores reddere γα tuit , improvisum oneris augmentum suscipere , Lute. h. t. vuli pertinet etiam L,n. su p. δε altis; u. ubi si per alluvionem augeatur ager, vel sertilior efficiatur , non propterea augenda est pensio, sed coni intianda quae
initio fuit imposta, L 23. f. Utis Iocati. ' Quod au- stem 2.I.'. concellerit immunitatem a praestatione can
nis , ratio est ut plures invitarentur ad patrimonialesiandos suscipiendos; qui quia Plinei pis erant; ideoque
ei maiori curae,biennii tantum coneedebatur immuaitas a solutione canonis , ut non obseel I. r. h. a. quae est triennii immunitatem : nam agit de fun/i I a 8ominis desertis , I in curiales transferendis, Cularius au d. I. 7. Igitur qui agros eolendos iure privato, aut emphyleu ticario susceperant, eosdem desertos iure perpetuae pM- semonis tetinere poterant, & habebam dominium posisessionas, ut dieitur in d. I. 7. o l. t t. l. r. modo functiones seu pensiones debitas agnoscerent, .. 1. s. l.&probarent uitio dominorum debita fuisse contratia, dum
n dia inculta deseruerunt. similiter eurialium vitio eserta permansissent praedia Reapublieae, aut a lacta aperte iis renuntiassent, aut permisssent alios praedia ista possidere , nullam habebant ius repetendi; sed termanebant penes eos qui ea colere, & tanctiones pii
licas reeognoscere firmiter prema serant, L 34. l. t. Non tamen ὀomini statim agrorum seorum domi mors privabantur, sed s intra sex menses edictis euocati non reverterentur, & debita tributa persoluerent: quibus siti impares esse propria consteoeentur absentia, nec redire vellent, penes eos qui agros lere cceperant se,
330쪽
certo eanone, proprietas possessionis intemerata permanebat . A absque onere reliquorum: nam tantiim ex eo tempore , quo agros colendos susceperant, teneban.
tui ad tributa, ι ii. s. t. & hic casus est, quo dominus praeseriptione semestri excluditur, privaturque dominio rei sum, ob eontumaciam, quae facit ut habeatur prox conseiJo : ' Alias si dominus contumax non fuisset, Qtos a se desertos intra biennium recuperare poterat , petulis expensis novo cultori iuxta I. 8. ό. t. quam alii in xerpretantur de agris desertis, &. ab aliquo occupatis , sine per aequatoris addictione ; at d. I. ii. de addictis a
peraequatore nOVO conductori, eo tempore quo agros
provinciae peraequabat, & seriles fertilibus adiungebat : nam is cui peraequator ti censa tot agros desertos dicebat, fiebat dominus, excluso domino desertore .
uni intra sex menses vocatus comparere recusaverat .
38 Porro qui a peraequatore seu censitore agrum deseditum accipiebat , duplici oneri seu censui obnoxium , saepe altero liberabatur. Hine qui praedium navicularia, suntlioni adstrictum , desertumque 4 peraequalore
tendum susceperat, aliis fisca ibus oneribus relevabatur, ut iacilius functionem naviaem agnosceret , I. II, l. t. nam navibus, nauti , eorumque praediis lex savet, ob publicam utilitatem & necessitatem, ut mox dicam.
Is Quo ad mores nostros, & sietnae Galliae attinet, pulli privata auetoritate licet agras desertos & domos occupare, vel occupando sua faeere, nis accedat a ctoritas Principiet, aut domini laei, quorum est agros illos oecupare , tanquam suos ; si qui tamen privati compendii caussa, agros illos coluerint, insciis domi. nis, operae pretium & semina non perdunt ν at fluctus quos inde perceperint, coguntur revera proprietario restituere, niti is triennium totum ut loquuntur consuetudines variae ) agros reliquerit & quali i seruerit: quo casu edictis υocandus eii a domino i i , vel magistratu, ut refleat, et fundox suos colat; id si non fecerit, omne damnum inde proveniens S lucrumeellans sarcire debebit . Poteri r tamen proprietarius
hi se . incommolis se liberare, si declara υerit & consens rit , ut dominus directus illis iandis titatur , si visum illi fuerit , dum per bella ti turbas illi liquerat redi
re L agros colete . ad quos si iis oectantibus, non redia at edictis vocatus , credito tibus qui habent reditus , di potius ius hypothecae, asti & domus adiudiori debent, cum onere solvendi caeteris suos reditus; πιὰ qui suo iure frustretur , I agri inculti relinquantur , ut late probat Car. Loyseau noti. Ati destirapse--nt I s. d. eap. tili, & Le Bret δὲ iis fotiis sin re dia 9 Lb. 3. cap. II.
s Praefecti, praetorio commis, limites , o omne mu
17 Pr nceps re perans maniram auem ab sui M. .; num senea ur eam reduere antiquo domino , e
nibus ae limitibus Imperii Romani, qui varii fuerunt, teste Dione 3 . Augustus , inquit,
erum potitus , cum pravincias inter se & populum divideret, illi pacatas tradidit; batharas uero & quae prae-Idio militari indigebant , sibi retinui in quarum sinibus novem limites a legionibus defendendis constituit . Unum in Hispania cum tributis legionibus . secundum in
Belgio super Rhenum eum quatuor. Tertium in Germania luper Danubium cum aliis quatum. Quartum in Dal-amatia cum duabus . Quintum in Pannonia cum iribu3. Sextum in syria eum quatuor. Septimum in aegypto eum duabus . avum in Africa cum una . Nonum in Malia super Danubium eum duabuit quae omnes erant legiones viginti quinque Decimum limitem cum tribu glegionibus addidit Claudius in Britannia. Undecimum Vespasianus in Cappadocia, cum legionibus duabus . Duodecimum Traianus in Dacia cum duabus . De cimum tertium in Armenia & Melopotamia , super Tigrim, cum allit duabus . Decimum quartum in Λ- rabia cum legione una r qum omnes suere legiones triginta quinque . Sed nouis hostibus in Romanum imp Num quotidie ingruenti,tat , alii limites antiqvix adὸiti
sunt, quandoque veteres diminuti suere . Dion enim tredecam limites . Alexandro imperante , nominat .
Vitiatur notitia Imperii & ibi Paneitolii rap. ias. erse . & de masn ι. Roman. Lipso us i s. l. e. q. duarum legionum milites, i mitis, dicebantur , quod militiae essent ad cripti, de deputati eo servandis limitibus Imperii, i. a. f. s. Od. de s c. maef. prael. frici. 8.inst. tia. 6'. Alii ad ripis fluminum, Euphratis, Danubii & Rheni constituebantur . dicebanturque, Ripariens, in Ripuis i , ι. . oris rem Metis cod. Theod.
legionariis limitaneis per castra dispolitis ac conui, elutis praerant Duces , qui millies 3ucebant, N limites seruabant: hos Hispani vocant Artorii Alans vos ritis f6rit ros . ' Limitaneis Due thus Et militibus , et Salacrius pugnarent, & ne reformidarent in fini υς ευρ- re , Alexandet Severus acinabat omnia quae de hosti hux caperent; ita ut eorum essent, si hetiaes ipsorum militarent, nec unquam ad privatos pertinetent, Alcens attentius eos militaturos, si sua etiam rura defenderent,
Lampridius in Alexandro . Potes enim princeps ob pa-blicam caullam praeflia de hostibus capta , vel etiam a privatis posse Isa , iis auferte & militibu date , I. ai. θ. A millio . I. i . fri rei lind. Amaya lil. r. a f. cap. r. num. G. o seqq. Quoniam faciliuη ad defensionem properant, ubi vident praedia ti bona sua ab hostibis, Oevastari & occupati . Sie Augustus Cremonens ςagtoet militibus astῆgnavit, qnod ab Antonii partibus ste. etissent, & probus imperator militibuη Trans henani . qum ibi in excubiis collocarat, praeter agios , domos ,& horrea ibidem sta assignavit, ut Ueteranis stipendiaria ρraedia in praemium militia , Vopii us in Preso ἀ& Tacitus d. moris. ω ιη. loquetis de Agrippidens bus, transgress olim Rhenum scilicet ) ὰπὸν, m n ιo bd.; stipis ipseM Rheis; iam, euello uir ut arcereiit .
non ut custodirent. Nam miles Rom i succus aiebath:
Ripatiensis hostem arcebat, cui in limine data praedia ,
quae ut sua tutabatur modico honoti gratia polistiori quindoque dato, a. l. 13. I. Verum haec pisaia Florentinus J. C. vorat agros 'limitatos in I. iε. E. de aeq. rer. dom. quod per limites, hoc es , centurias militibus assignarentur Idque duobus modis ; uno, ut ii quotum territorio agri umptieeant, nullam amplitis iuri dictionem in eos haherent , sed leget acciperent ab i i qui illuc veteranos dedueerent. Allet modus , ut iurisdictio civitati in eos agros salva esset. Quantum verti utrorum militibus Antiqui concesserint, nihil certi eonstitui potest . Ex immo sane piuciora iugera illi, tribui consueυisse, tum ut plures
incolae essent , tum ut paulo curiosius agros colerent . Plinius tu. t 8. cos. 3. refert tis tum agri milici ait natum iuille, quantum uno die circumarare posset auia '