Sanctæ Inquisitionis hispanicæ artes aliquot detectæ, ac palam traductæ. Exempla aliquot, praeterea quæ suo quæque loco in ipso opere sparsa sunt, seorsum reposita, in quibus easdem inquisitorias artes veluti in tabulis quibusdam in ipso porrò exerci

221쪽

teconscientia, inde virorum, quos sinistrat quapiam pudicitiae suspitione Ofindere vereoantur, re ectu eas domi continente, quodvis tempus ad conueniendos Inquis tores haud censebatur oportunum, quam di velatis Belaico more vultibus & quoad Poterant occultissime dominos adibant. Haud paucae, quae in illo Patefactionis tempore virorum in obseruando diligentiam prudentia sui astuue superare nequiuerunt, amarae Zelotipyae aculeos ipsorum animis infixere. Ex alia parte periucundum erat spectaculum monachorum & clericorum demissis vultibus cogitabundi ac melachalici ex male sana conscientiae incedentium, atq; horis omnibus expectantium treme-hundi ac conterriti, cum quispia ex Inqui-storijs familiaribus eis manus iniiceret: neqῖ latum unguem aberat, quin pleriq ipsorum, neu ab re, existimarent, turbulentiorem in ipsos tempestatem ortum iri lquam quae in Lutheranos per idem quoq, tempus grassaretur. Verum Sanetum tribunal re ipsa edoctum non modo sibi ipsi. Verum etiam uniuersae Ecclesiae Romanae i

sactioni periculosissima ea consilia esse, quo illum conatum , si ultra progre-

222쪽

ENEMPLIs ILLUSTRATA is deretur, ut minimum, satis sore adsum is mam atq3 insianabilem inuidiam ecclesiaactico ordini conciliandam,in primis vero auricularis Confestionis authoritate, quae . alioqui ex plumbeis aciculis iam modo Pendere videatur, ex hominum existim tione prorsus abolendam, etsi negotium, si quod alias, Inquisiitoria ituri Inquisitione tum animaduersione foret satis dignu, tempestiue ac praeter omnium expectationem retulit pedem, sepultis etiam di. aetc

nae obliuioni mandatis illis flagitiorum aceruis, qui ex legitimis iudicias iam co

stabant. Fama fert clςricorum aut mon chorum nomen communi opera ingenti Pecuniae vi Papae nares emunxisse ut hono eo odore demulsus uniuerso Confesso-

rum ordini diploma concederet, quo om- nia illorum hac in parte errata ex paterna pietate remitterentur, praecipereturq3 Ii quisitoribus ut ab incoepto desisterent, α quae a cta erant, aeterno silentio prem rentur neq3 in hominum conspectum ultra prodirent Caeterum inquisitoriarum rerum peritis hoc non videtur verisimis ile. Etsi enim illud Papa concederet ta

min Sancium tribunal eius esse potestatis

223쪽

vi cum quicquam seriae rei suscipiat, vel ipsitus Papae authoritare opposita ao incoepto delistere non Gleat Freisquentiore in usu esse ut Papae authoritati illud opponatur, atq3 aduersus eum obitaneat , quod in insequenti exemplo iam ap-

parebit.

Laesierat biennio antea per eande propemodum imprudentiam, Sancti tribunalis nactam Romanus Potifex, Iubilaei,quod Plenissimu ipsi vocant,diplomate in Chri stiani orbis salutem, cui scilicet Christus minus abude prospexissetidiuulgato. Praeriter ingentes alios indulgentiarum ac expiaationum aceruos, taciis quoq3 Lutherana labe eo diplomate consulebatur: adeo vel ex ipso Euangelii peti quaestuosam sibi natasam nouit facem ingeniosus artifex, & t- tum quod in ipsius pernitiem Christus vulgare orbi hoc tempestate fecit, quum vitare vulnus nequeat, vel in suum lucrum conuertere non desperat. Diplomatis verisba erant, ut quicunq; Lutheranis dogmatis ac opinionibus quoquo modo adhaesis.sent, resipiscetes a furore scilicet,per que cunqῖ Consessorem ab ea labe absolui poΩseat. Astutu certe di antiqui serpentis con

siliam

224쪽

filium. maxima rerum ea de causa pertu bat onem Hispania ac in primis Hispali, urbe omnium Hispaniae longe celei cicima per illud tempus animaducria di quod Peccantc multitudine, di an primis ad defcctionem adiaciente animuin,facilius minusq; periculose regnum in officio retinetur simulatione quadam uniuersalis clementiae quam strucra ac pcrtinaci vindicia. Des derari hic tantum poterat Sancit tribun lis incolumitas,cuius h ud magnam ratioαnem Postifex videretur habuisse. Verum fillud hoc diplomatis articulo, quo univc

se illa ingens praedae manibus ipsi haud

dubie eripiebatur, vehementer Ostensium,

damnata illa intempestiua Pontificis ci mentia, ei absq3 ullo pudore sese opposuit, ac summota omni rei cotrouersia, pro in perio praecipit, ne illud Iubilium reciperetur, ncuc publicaretur, quod sancio tribunali praeiudicaret: quare neq3 receptum neq; publicatum fuit. Videre hic licebat Satana aduersum se ipsum diuishm. Haud obscure hinc apparet, Pontificis Romani obedientiam, qu am probi isti domini igniti sanguine alioqui vindicant uti dei articulum, caereum nasum illis re vcra es se, quo

225쪽

quaqua versum lubeat, contorquent: eisq; pro laqueo & ret, quo homines capiant haberi potius, quam pro fidei articulo ex cuius obseruatione ipsi salutem sperent. - έ., Cuiusqῖ tyrannidis proprium est cla mentiam in primis iustitiamq3 odisse. una vero crudelitate atqῖ Leuitia niti, vel cum summo odio timeri affectantis, quando alia aequiore ratione consisteret se non posse videt. Ita ille dicere erat solitus, Oderint. dum metuant. Si quis animaduertat, nullam fuisse hactenus tyrannidem deprehendet, quae hanc legem Sancto tribunali pestinatius magisqs tyrannice obseruauerit,atsectata quadam tum iniquitate tum saeuitia unum terrorem incutiente, adeo ut ea

senteti nihil magis sibi in votis videatur.

Ddςrint, dum metuant, res adeo leviculas ut vix. vllam reprehensionem mererentur, seuerissimis atq3 modum omnem exced

tibus castigando poenis: id quod exemplis

subsequentibus comprobatur. , Episcopus Tarraconesis Hispali Inquitator primariusde quo sepra merita factit iis suae mentione fecimus, Ecclesiae tum rea

. - .

bus eiusmodi laetis deambulationem genisequet indulgentias exigentibus, aestate qua

226쪽

quadam ad amoenos Bethicae rip* hortos nimi gratia cum uniuerso inquisitorio sa- teli itio atq3 episcopali scilicet apparatu pro cosueto stibi more est cgressus. Ac stagniti ius horti,in qu*domin*Episco pus tum volvolati indulaebataedebat

te trimus. Vnus cx pueris domini Inquis toris extorta e manu filioli hortulant ar dine qua ludebat, ploratus ei excitauit. H0rtulanus audito plorate filio mox adest,& causa pueriliu lachrimaru intellecta, sucet inquisitorio famulo, petitq3 arudinc puero restitui. sed eo minus obteperate, ac insoleter cotenente rusticiuarudine is e manu arripit, qua dum Inquisitorius famulus

conatur retinere,arundinis sitis

manu nonihil est laesus. Haud

erat laethale vulnus, mebriue cuiuspia muti latio quae mulcta saeueriore foret vindicatis da sed scalptura quaeda cute tenus qualem arundinis costaetae acies efficere poterat, puerile plane vulnus. Adit herii seu no prou cui deabulate puer Inquisitorius quaestu sanguine, hortulanu capi iubet inquisitor & in arce inquisitoria trahi, ubi eum in pus grauibus copedibo detineri secit per totos nove

227쪽

menses,iacturam in fortunis suis, alloqui satis tenuibus, pauperi homini non facile resarciendam recipientem liberis intereati uxore fame fortasse 'pereuntibus , quod scilicet inquisitorio puero,veluti saeti quoαquc tribunalis membro,non detulerit. Post nouem demum menses eum remittut persuadentes maiore longe misericordia qui pro culpa sua erga eum fuisse usos. Erat Hispali homo quida pauper ac exsudore suo quotidianu sibi di familiae victu parans, cui clericus quidam uxorem violenter abductam detinebat, nulla interea neq3 Inquisiitione, neq3 alterius tribunalis authoritate atrocem iniuriam vindicante. Is pauper, dum inter alios eiusdem condi

tionis homines de Purgatorio sorte exoriaretur sermo, excepit ipse rusticana potius simplicitate quam certo consilio, se satisi quidem habem purgatorii, cui pessimus' nebulo uxorem violenter auerterit &c. Is sermo ad aures boni clerici delatus ingeminandi in pauperem iniuriam occasione obtulit,illumq3 ut male de Purgatorio sentientem apud Inquisitores accusat. En tum hoc pauperis Sancto tribunali digniux ossi habitum,in quod authoritate inquisit

228쪽

a toria vindicarent, quam scelus clericle

- - - - - - - a

Itaq3 ob illud tantulum verbum miser c capitur,detruditur in Inquisitorus ergasti lis biennio toto, ac demum in triumphum eductus damnatur ad gestandum Samb nitum per triennium quod in priuato carcere exigat: eoq; exacto , an dimittendus liber,retinendusiue adhuc sit in carcere, dominorum Inquisitorum arbitriu esto. Neqsqualibuscunq3 pauperis alioqui hominis fortunis est parcitum,ut uxor clerico, quod vero nupererat tenuissimarum sortunarum post diuturnum illum carcerem, Inquisitorio cederet Fisco. Atq3 haec est illa Hispanica inquisitio quae tam acriter fide Christianam asserit, ab haeresibus religionem purgat, in haereticos animaduertit. Erat apud urbem Gadditanam aduena quidam, tamen in Hispania per viginti annos insertus, qui communi superstitione ductus haeremum in sacello quodam inco-Jebat religionis ergo. Is audita in sacello suo ingentis multitudinis captiuitate eo rum qui ob haereses , quas dicebant Luxheis

ranas, Hispali ab Inquisitoribus quotidid

capiebantur: audito quoq3 Inquisitorum docrcto, quo praecipiedatur sub illis exco-N munia

229쪽

municationum terriculamentis, ut quae clade rebus vel de alias vel de se ipso quisquanosser, Inquisitioni quamprimum indica- ret: erin eos enim qui se ipsos ita prodidi s- isent,dominos Inquisitores singulari clem tia solere uti, stupidus magis qua simplex heremita Hispalim venit, inquisitores dui, se ipsum deseri. Peccatum erat, quod cum ante viginti annos Genuae esset, audi-uissetq3 fratrem quendam suum eis de rebus, veluti de hominis iustificatione per fisdem in Christum, de Purgatorio, & id g nus alijs disputantem: visa illa sibi fuerint

non mala, etsi eorum postea nunquam velis meminerit Pius scilicet heremita Se pro, inde peccatum suum accu satum ac miseria cordiam petitum venisse. Accepta ea comissisione domini Inquisitores, fortasse ut vinctorum numerus ea accestione auger tur , iubent stam heremitam in carcerem detrudi,ubi multis exactisdiebus in trivmisphum eductus Sambeniti&trimestris case iceris&heremiticarum opum proscripti l nis sententiam tulit, neq; dispudet dominos Inquisitores, elusimodi facetas naenias vel in publicum educere vel tam scucro P t nire etiam in suis.

230쪽

In illo eodem triumpho eductus fui quoq; honestus quidam ciuis Hispalensis

sine pallio & pileo ceream candelam manu. gestans, numaria eti/m crumena centum, ducatis hausta in expelas scilicet sancti triri hpnalis , postquam annum in Inquisitorio carcere exegerat, tantum quod dixisse est deprehensus, immoderatos illos sumptus,

qui inexigendis Christo scilicet in coelis iaagenti, die Magni Iouis operosissimis illis molibus papyraceis ac carbasaceis monu-mςnta abusis vocabuli vulgo vocant illos item,qui in festo panis,quod Corpus Christi dicunt, prosundi solent Sunt enim Hiiapali prodigiose immoderati) acceptioressore Deo, si in egenos,aut in locandas bonis viris orphanas virgines Pauperes prosunderentur. Hoc dictum inquisitoria tum;ensuram tum mulctam, quam diximus, dubiit: & author veluti de Lutheranismo suspectus, de vehementi abiuratus. . . t Eductus est in eodem triumpho p

. per alius quod inimicitias sorte geres cumi quota clerico Migitae urbis Bethicae e ramalijs de ipso dixerit, Deum inter misnus nequissimi adulteri illius descende se credere non posse. Vicarius ordinarii ob