장음표시 사용
31쪽
ir DE VITA FRANC. BORGIAE cum res daret, prehendere,vel certe ser .
monem abrumpere solitus, tacite ostichadmonebat. Hisce artibus ,γnis,domi suis cxemplo esse, honestis sermonibus facem praeferre. Aulicos voti tui in ambiendo compotes fieri, prae miaque a Principe accipere, tantum abest ut inuideret, veetiam libentibus au ibtis acciperet, laud retque fictum; illis ctiam gratularetur, cum bona spe, re, ut sibi itidena decinismatio honos aliquando haberetur. Equidem memoria teneo, cum diceret qui ab intimis illi cubiculis erat, vidissis se, quoties matronas nobiles,omcij gratia, visere Oporteret, hirsiatum, pilisque sperum cilicium induere solitum : ut hoc tanquam
clypeo munitus,tela D emonis ignea,ca nilque illecebras restingiteret. Solet enim per oculorum fenestras ad animum mors penetrare; vulnerare etiam telo saepe Ie-
tali. Sic Scyllam inter, & Charybdim, nauem saltiam deduxit. initia & coniuge domu ducta, quae illo nam grandior erat, cum & fores Regiae semper illi paterent,
nihil unquam ferunt aut intemperans a FR AN C I S Co,aut leue dictum,s ctumve. Equestribus porro exercitationibus mihi fice delectabatur, ligusta illa ex Xeno
phonte Philo2pho disciplina Ludos igitur
32쪽
LIBER PRIMVs. 13Troianos agere libenter, hastis concurrere,iela iacere, fuga Parthorum more ficta, hostem serire, auersa manu Vulnerare, tauros in arena lacessere,equum in gyrum
agere, cursu cum aequalibus contendere, praemia nemini conc dere; omnia denique se digna dextre exsequi. Non fefellitea virtus, quae diu latere non potest, Chrolusti; sed, quasi in illusita loco posita, in ocillos incurrit, sermonemque passim dodit. Erat in comitatu August te, fidamque illi operam pridem probarat, Leonora C stri, virgo nobili apud Lusitanos loco nata; Aluari Castri, Sc lfabellae Menesiae Ba
retae filia: candidis ornata moribus, Ac in D E v Μ eximia pietate. Huic conditio dum quaeritur, unus FRANCis Cus Augustis placuit,ob moru honestatem prope singularem missusq; extemplo Gandiam Petrus Gii adis illius Mendosius, Augtist e Oec nomus: qui Caesaris nomine a Ioanne Di ce postularet,quaesitam filio uxorem,coniugiumque ratum esse vellet, iuberetque. Nec abnuit Dux : Caesari per litteras gratias agit, quod fiiij rationem habuisse . Nec
33쪽
3 DE VITA FRANC. BORGIAE CAPUT 1v. uxore ducta liberos sustulit, vΡΤvM iam data Leonora in Borgiam familiam, F R A N C I s C M M Marchionis Lombayae titulo Caesar d corauit, Regioque equorum stabulo, quae summa fere dignitas est, praefecit. Mores utrique coniugi concordes, & omni bono de aliis merendo, pia quadam c tentione certabant. Augustorum amicistiam , beneuolentiamoue, non tam sua, quam inopum caussa annectabant. svibus
rebus fiebat, ut rerum parens, & e' orD E V s , pauperum gratia illos victisin
proueheret in maius. Hinc constans Valetudo, opes, clientes, honores, magistratus affluebant: quodque D E Ι benignitate accidere credimus, liberorum , & quidem Optimorum opia. Timentis enim DE UM inquit Psaltes Regius or, sicut vitis abundans in lateribus domus eius. Fili3 eius, cur nouellae olivarum in circuitu mensae eius. Suic 'ti ex ea liberi octo: mares quinque, tres feminata Nam maximus Carolus Borgia fuit: qui inthonorum titulis parent1 seccessit. Caroli Caesaris nomen, qui tum in Italia agebat,
ei donauit Augusta uxor, cum Philip Principe iuuentutis Hispanicae, Christa
34쪽
t LIBER PRIMVs. anno CID. ID. XXX. Summa vir prudemtia, & acerrimo iudicio,ex omni nobilit iis flore unus ad Ligurum seditionem p candam, a Philippo II. Rege Catholico missus anno C ID. ID. LXXV. Postquam in Rreis potestate venit Lusitania, idem militiae Imperator, summa auctoritate pio uinciam rexit. Huius natalem anno ve . tente Isabella excepit, Lermae Comes: Marchionis Dianii, Comitumque matro- , narum Lemosti;&Altam irae, Ioannis quoque Sandoualli mμer. Tertius, Ioannes Borgia Belpouchis, Gothalaniae vico natu, cum uterque parens Caesarem conuentus Aragoniae regni agentem, secutus
esset. Hic similiter matus a Philippo Rege in Lusitaniam missus: post, ad Maximilianum Augustum in Germaniam nunc incuria Augustae Mariae roris Philippi, Praefectus maximus. Quartus,Aluariis,&ipse, Catholici Regis nomine arduis de n bus Romae apud Pontifice Legatus: post, uxoris dote,AlcaniZij Marchio. Quinta s, boles, Ioanna Ar onia: nuptuim matura aetate data AlcaniZij Marchioni.huius filia Aluam,quem nominaui, auunculo in manum, Pontifice indulgente,convenit. se. tus,Ferdinandus Borgia, Mariae Augustae
α ipse curiae Praesectus, Hinc Dorothea. filia,
35쪽
is Da virΑ ἴRANC. BORGIAgquae in tenera adhuc aetate, qua se D E O ad Diuae Clarae virgo deuouerat, vita abiit. Natorum vitimus, Alphonsus Borgia, ipse quoque fratrum exemplo A gustae curiae, dum vixit, praefuit.
CAPNT V . Exercitationes animi, ct corporis.
TAMETS I prudenter antea rem familiarem administrarat, ut cuiuis in aula patrifamilias praeire videretur ; nunc tamen cautius rem tueri domesticam coepit. Rationes, & aera subducenda Leonorae uxori mandata: publica ipse negotia curare ; nihil praetermittere Corum, quaa Caesar in mandatis daret. Familiam elegit optimam, ex frugi, non nequam, seruis.
Alea, & id genus ludis, longe quam antea
seuerius, interdixit: oculorum eani falsam esse voluptatem dictitans. InterrogatuSetiam, quidnana caussae esset, cur, quam avide aulici amplectuntur alea ludendi cupiditatem, cam ipse sormidaretΘ Dementis, inquit, nauem bene compactam, o mercibiis plenam, data opera, in scopulos velis, remisque impellere. Scopulum recte vir prudens aleam appellabat,ad quem, exiguum quidem c bum,Vi tamen magnum,plerique re laUta,
ac beati,nauem fregissent attuor adhuc
36쪽
rerum quantivis preti, cumna adferre solere: temporis, pecuniae, & pietati, Lineturam fieri; conicientiae denique bonae religionem, periurio, ludorum comite, facile amitti. Melioribus itaque, valetudinis tuendae,exeicitationibus animum relaxabat; ut Musicae symphonia: in qua sic e cellust, ut non canere solum suauiter,m dulateque posset, sed & numeros ipie ex
arte concinnaret, cantusque meditaretur, qui in Hispaniae templis nodieque, in ita diuina, sacrisque Gandiae Ducis tireso,ao cinuntur. Coipori vero exercendo auci
pium adhibuit,falcone potissimum ustas,dcaccipitre. Qita quidem venationis forma, eo tinpensius delectatum narrantiquo gratior ea Carolo Caelari tum erat,qucm singulari studio assuetabatur. Verum non hic FR A N C a s C i industria sibititit j ora animo agi dbat, uberioresque ex Mum aspectu,venationeq; fructus tulit. l. niindiuinum illum FRANCI CVM, dibus se daret in viam, spectatis ruit os culis, DE v Monanium essectori in laudare solitum accep:mus: sic noster e conditis rebus, agris, auibus, canibusque architectum D p v xi assidue laudabat. Quas quidem pias meditationes, non a me excogi- tatas, scd illius ore acceptas, pixcium 'B opei
37쪽
18 DE VITA FRANC. BORGIAE operae erit reserre. Linquit, DEI G- stant in utramque parem in me bene ia ; .Qs etiam, duasique oberrantem, seras infectantem, o
praedam ex auibus agentem. Q sit, re interdum sapientiam tam admiratundus meditari solaam, qui hominum generi feras,ctaues, d rapinam comparatas,parere docuerit: quae quidem vinculis sol tae, in caelum usque eo subuoiat, ut vel oculorum aciem GPam. Homini quoque tantum tribuerit honoris,ut eius imperio aues,ct vinculorum, se pri-
sinae libertatis obsitae, sibilis, fctisque clamoribus
obediante vocasae redeant, memores manus, quae
cibum praeberesset; σ quamuissero sint,agrestu, ingenio, usu tamen, ct educatione mansuessant. Eaedem emissae ad capturam, tanquam milites ad explarandas hostium copias, fugandasque, reliquas aves, etiam maiores, unguibus, 'stri que caedunt, semunt, ct ad humum ligunt. Mox parta pictoria, prae domino relinquunt, partem minimam,ilien , pectant. Pugnantes itidem in Ere cum ea mentem cogitatio, talem rideri, metrinis pugna n, cum piorum animos ex insidiis piar. 1 aggreditu' dum, H leo rugiens,circuit quaerens,quem deuoret:ers quis paulo constantior existat, cataculis rationis arcem euertere sudet. Frequentius vero pudorem mihi meditatio issa in- tere solet serami illum carniuorani, modicae saegratia, agreste ingenium exuere; cicurem, atque
38쪽
uolam, pati adhaec retiri lumina, quibus nihil inrita carius: Hominem contra rationis, ct orationis partisipem, o ad ciuilem societatem conditam,tas, talaribusque, quibus diuinam vindictam sugere
postit, carentem, tot, tantisique beneficiis ornatum. adeo ingratum aetatem agere, ut DEO vocanti parere noui. In canum vero penatione illud mir
bar, quamuis famelicum, ct inseram rabie quadam actum animal, obsequi tamen hominum imperiis. praedamque relinquere: Hominem contra, DEI
simulacrum, si quo se scelere obstrinxerit, aegre
avelli surdis auribus degere, nec D E O appellanti . dicto audientem esse. Hisce meditationibus. FRANCISCVs, etiam agros lustrans,m capiebat uberrimos: dum non oculos solum,corpusque, ut venatorum natio; sed animum etiam caelestium rerum mem ria pasceret. Praedam ad haec unguibus
saepius eripere, & manumittere selitus, quam lonso diei statio quaesiisset, ut viri, cere sese ipse, animique sensum iam tum
Mathematicis etiam disciplinis operam dedit: iis praesertim, quas in optimo belli imperatore requiri audierat, ad machinas, molesque iaciendas, moenia munienda, lacum castris capiendum; caeli, selique situm, & naturam inuestigandam. Quibus artibus magnos saepe duces victoriam mi-
39쪽
li iae peperisse, metu etiam milites liberasse, acceperat. Calcar addebat & Caesaris,q uo familiariter utebatur, exemplum, cur maiores in dies progressus facere vellet cuius & Cosmographo, Sanctae Crucis cognomento, operam dedit, horis tamen diuersis. Carolus itaque libenter FRAN-Ci s CvM consulere, dictata exigere. Qita una re ad pristinam consuetudinem non parua accesso ficta est. Ioca itaque & si ita cum illo communia habebat omnia. Verum ne illis quidem animi studiis, Musicis, & Mathematicis, aut corporis exercitationibus, venatione,& aucupio,satis erat ad constante corporis habitum nem tuendam comparatus: sed, ut plerumque fit, in hac vitae imbecillitate, morbis etiam interdum tentabatur. .
Febri enim ardentissima debilitatus,didicit nihil esse in rebus humanis proprium, nihil perpetuum. Cum vero alterno,& n uercali die, igni medullae coquerentur,pia illa mentem pupugit meditatio, ecquaena illo: flammae urerent, qui ob flagitia apud inferos poenas aeterna, penderent: quique purgante igni, cum futurae beatitudinis spe, expiarentur. Pro his igitur ex illo temnore orare in dies ipse, ci rem diuinam curare sinpit. etiana commodi '
40쪽
modi e morbo accessit, ut libris iam tum profanis nuntium remiserit, sacros assi luetractauerit, notium praecipue Tenamen- . tum, Sanctorumque vitas, simiama de volu- ptate,& utilitate: impuros vero scriptores, ut vitiorum, libidinumque seminaria, ne 'nominari quidem sit passiis. Lectica vale- 'tudini, gratia, dum in agros portaretur, Diui Pauli Epistolas, adhibito etiam sacro interpret. , leetitabat: non secus atque Isaiae vaticini a Candaces Aethiopiae Reginae Eunuchus. Verum non multa, sed
multum lcgere midium fuit. Si quid laudabile occurrisset, sustitiens,ponderare ea,& exsequi cupiebat. Hinc piorum librorum lectionem, reete primum melioris vitae gradum esse dicebat. Vix iam confirmatus, suscepta in eam Biliae partem, quae Prouincia Romanis est appellata, expeditione; arma tractans Caesarem secutus est, adiditis sociis, Ruitio Gomesio Sylva, qui post Euoli Prii ceps; GUrgio item Melo : quos unita caros habuit,& ina aucis, ut coniugis cognatos, dilexit. Affecto iam bello, missus a Caesare, qui Augustae uxori omnem belli
euentum exponeret, deque valetudine tua securo esse animo iuberet. Anno,qui est insecutus Clo.ID. xxxVII. 3 sar