장음표시 사용
121쪽
: . Summa 666. Iani simulachrum de quo ante, apud Uetere, ita eslingobauir olim, ut in dextra quidem manu τ. in sinistia vero literas praescrrct, quae Gnaecis CCCLXV. notant τ 3 Co
s I. XI. Qiemadmodum autem notae numerorum Latinorum omnes millenariae fiunt, si vel linea prostrata supra caput addita erat vel si M. litem praepositum haberent: Ita apud Graecos moris est, ut literis lineola instar acuti addatur, ic tunc omnes millenarium numerum essiciunt ut αβγδες ζη Θ
Tertia classis est centenum millenariorum hoc modo:
Et toties centena millia significant, quoties centum designant, uti Suidas de Augusto populum Romanum recensente eXemplum recenset. s. XII. Herodianin Grammaticus Gnecus alias sex notas habet numerorum Griecis usitatas, Fae a literis initialibus sere
122쪽
sumuntur: quae omnes quales sitae steti notae, idque bis insta classe nonaria ad dorram adduntur. dc cum Latinis notis commune habent. Ac prima quidem nota unitatis haec est I: quae Rater repetitur, idque bis , ut apud Latinos. I. II. III. IIII. einde secunda nota sequiim quinarii π. quae quinque significat, quia est litera initialis Huic quater additur ad de
tia nota est δ. litem initialis vocis δέκοι , quae decem significati cui ruris prima ad dextram additur: δ. δII. δm. . IIII. δπ. δπI. δπΠ.-δπitIL. Sic viginti notantur triginta φ draginta δυδ. Quinquaginta vero notantur pi. Quinquaginta quinque iρ'π. Sexaginta lalΔ. Septuaginta lΔΙΔΔ. Quarta nota est Centenarii ἐκ-ον ,1. Quinta nota millenaris x litera initialis Sexta & ultima est decies millenarii M: quippe vocis litem initialis. Sic autem collocantur Centenarii. H. HH. HHH. HHHH. B. ΨH. H H H. . HH. Chili adici hoc modo: X. H. XXX. XXXX. kI S X. xx. lxl xxx. leti xxxx. Myriadici sic ponuntur. M. M M.
XIII. Ut igitur haec, quae diximus,clariora dc magis perspicua's iamus, brevi quasi compendio demonstrabimus Latinorum,
Graecorum & Heoraeorum numerandi rationem. Quod attinctad Latinos, septem tantum reperiuntur notae seu Sistae ab unitate ad millenarium, ut sunt I. V. X. C. L. D. M. HAm primae quidem duae copulatae seu co tinctae I & v. unitatibus semviunt in primo limite seu classe nonaria. Sequentes vero duae x dc L. denariis in secundo limite seu classe nonaria tribuuntur. C aeterae autem numerum centenarium dc Millenarium significant. Prima numeri nota I. quater tantum in eadem unitatum regione usitatim iteratur hoc modo. I. II. m. IIII. & quinto lo- .co mutatur ita V. hie augetur hoc modo : VI. VII. vIII. VIIII.
Denarius numerus est ex duobus V compositus, X. & x. Haec SiGLA seu Nota in ordine decadico quater iteratur: idque bis
tum ante, tum post hoC modo: X. XX. XXX. XXXX. L. LX. LXX. LXXX. LXXXX. ut Classis de riorum sit plena. L. Marta est nota quinquagenarii. C. Centenarii. Iteratur iterum qua-N ter
123쪽
ter tum ante tum post suam συζυγον. c. m. CCC. CCCC.. D. DC.DCC. DCCC. DCCCC. D. vel Io tata numeri nota est
tenarii. M. septima & ultima mitti rii nota eae Eadem etiam reperitur m. vel Cin. uti paulo ante ostensum. Et haec bis, ter, quater repetitur. uti ex praecedentibus elucet. Ex hisn iis prima unitatis & tertia denarii & quinta cente inii, ut alii notis praepositae sinisti orsum easdem suo valore spoliant: ita deritrorsum et ditae easdem augent. ut IV. quatuor. VI. sex. IX. --vem. & prima geminata IIX. octo. XI. undecim. XL. quadragi ci . Lx. sexaginta. XC. nonaginta. CE. Centum Ec decem. CD.
Quadringenta. DC. sexcenta significat. - Si his numerorum n iis Latinis lineola, supra caput prostrata addita fuerit, omnes millenariae fiunt, ut Prob. Grammatis. testatur, ut a. mille. v quinque millia. x. .ecem millia.ψcentum millia. D . Quingenta millia. Μ. mille millia notat. s. XIV. Porro SiGLAs Latinorum recensebimus, qui juxta '' Literas Alphabeti majores numeros exprimebant, has non it vulgares omnibus huc notabimus :
st Tria mistia. c Centum misita. 13 Quingenta misita. α Ducent. quinquet. missi F Quadras. minia
N. Nonag. mili. . Undecim millia. P. Quadring. mili. Quingent. mae. R. octuag. millia 3. Septuag. misi. T. I 6o. Dissiligod by Corale
124쪽
Hare de Numeris Latinorum. Restit nunc pauca de Algmbrae SiGLIs proferre, quae etiam ad Arithmeticam pertineat. f. XV. Ad nomen Algebra quod attinet, illud Arabicum vi. detur, a quibus ad nos pervenit. Et sicuti Algebram &seu stactiones ab Arabibus habemus , sila etiam ire gram numerandi rationem, di figuras & nomina ab illis nisetiam hausisse non poterit misquam diffiteri. vid. cl. Si b. de Myen. in miscess. pag. m. 789. In hac etiam SIGLAs singula. res offendimus, quarum Cognitio p potest ex 'han. Mis -lii Lexie. Philo θ. pag. 714. E. g Zetet dicitur Zensi Tenetensus i. e. Triquadratus ex radice octies multiplicata. seu CL. quasi Cubus lateris dicitur Cubus , & oritur ex tribus radicibus continuo inter se multiplicatis. si enita radix est z. tum cubus est 3. &c.
I. A lius itidem modus numerandi & Veteribus & nostris
xtemporibus usitatissimus est, numerare vel stribere per nos vocamus Zahim. Hic mos numerandi per Ζ, Bras non vetustus apud nos, cum ab Arabibus & Indis per S racenos ad mos pervenerint. Et ' Vis pro antiquitate & iularum origine ex Graecis vel Latinis characteribus militet doctitata ribilis in libr. de demonstrat. Eva eL prop. IV. pa .as 2. attamen assensum ipsi prassiere non Possumus. Ualde qin dem occupatus est vir celeb mus, ut demonstret opinionem suam, cumirutatur. Mutationis huj.Dodi praeclarum extate emplum in nous numerorum, quibus hodieque uti selemus. AbNα Mais
125쪽
Arabibus vel Indis inventas esse , non vulgus eruditorum mo do, sed doctissimi quique ad hunc diem arbitrati sunt. Ego vero filium id esse, merosque esse Graecorum Characteres πιλ librariis linguae Graecae ignaris interpolatos & diuturna scriben di consueturie corruptos. Nam primum I apex filii seu vi gula nota 2. est ipsum β. miremis suis truncatum. γ.ti in sinistram partem inclinaveris, & sinistrum cornu sinistro sum flexeris, fiet 3. Et quae alia verba Amoris sunt, quae huc scribere su edemus. f. II. Verum necessitas non cogit, ut doctissimo Huetio cauculum nostrum addamtis, nec a nobis impetrabit ut C amus Zitas, quibus utimur, a Graecis originom traxisse. Nam vox ipsa Ciphra , qua numerales istae notae designantur revera orientalis est. Literis enim suis utebantur, vel secundum seriem Alphabethi, vel literis ipsis ituti Bus nominis numerici. Sic Π vita quinarii apud Graecos, quia est pri' litera udiis Iuda. Sic Δ est nota denarii, quia est litera prima vo Δ, . Sic H est nota numeri centenarii, quia est initialis vocis Deinde ratio multiplicandi denaria, centenaria, millenaria perpuneta, prorsus Arabica , & nunquam apud Graecos & Lati nos usitata. Multiplicabantur duplicatis vel triplicatis literis,M M M. vel literis CCC. vel ocio vel CCCIDID. Sed ad compendiariam numerandi rationem nunquam V anmt puncta multiplicata. f. III. Deinde probabile non est, quod hae Graecae liter ad Arta & Indos re iterum Iab his perlatae fuerint. Certum it que est, tempore Saracenorum in extremas occidentis partes irrumpentium & in Africa & Hispania Scholas aperientium, istas numericas notas ad hos esse derivatas, cum nomine & ratione computandi , id Riseni- fatetur , qui Arabibus notas numerandi adscribit. MM sacras vocat, quando in haec prorumpit verba hos numerandi charactares sacros ex Arabicis, Henraicis, Syriacis, Graecis & Latinis fluxisse litis. Sunt'
si io. Sed in his Mit, quod ideo sacros characteres d1cat, quia nullibi quam in Marineliis reperiantur. Verum quidem ast aliquando ad marginem Codicum Arabicorum quamplum-
126쪽
mos characteres Graecos occurrere , sed hoc praecipue factum in libris, qui ex Graeco in Arabicam linguam tra rebantur. Nam numeri capitum aliquando variare , dc Arabica se pissime fierent breviora, Amanuenses ad maminem notas numerorum Graecas addebant initio Capitum, ubi Graeca incipiebant. Hinc etiam in Novo Tinamento Arabico Erpensi tale quid conspicimus. Interim tamen non im sHi sunt dicen- .cii es acteres hi, nec dicendum quod a Graecis fluxerint no-.tae hae. . 'IU. Merit cl. Erpentur ia Grammatica sua Arabica, pet. m. I 2. recentiores Arabes alias ab Indis mutuasse literas, quibus numeros significarent,
hisque eodem modo uti, quo nos vulgaribus istis nostris; ut
Characteres Hispanas a Mauris accepisse, ab Hispanis reliquos, Consentiunt xirehem & Gravius, ab Inris clamineres numericos inventos esse. Prior in Arithmologia pag. s. ita de his verba Leit : in ab ovo rem ordiar . sciat Lector Brachmanas, amasium opinione Auctorum Philosophiare Arithmetica studio eum primis deditos, eam India partem inhabitasse, quam hodie δελ- flam vocant. - - - Hi cum vicini essent Arabia felicio incolis per orientale maris Euthrai littus distensi, frequentemque olim cum iis consuetudinem, ob. reciprocamque ultro citroque commeantium negotiationώm contraxissent 1 hoc vero emenda umvendendarumque rerum commercium , sise numeris transiga non pust, Arabes insignia numerorum notavumque quib- Brachmanes, velut arcanis numerorum noιis utebantur, compendium an
amadvertentes , id successu temporis suum feceruηt. Quibus ve
127쪽
s. V. Alter Gravius scit. Anglus omnium linguarum simus ita scribit, quod illae notae in libello Sio LanoM Α-stronomicarum Arabum & Persarum occurrant, inde vult characteres hos ab Arabibus & Indis nos habere, quamobremita loquitur vir doctissimus. Mor ille literis supputamii , aque
olim . ud Arabes ac apud Hebraeos, Graeos ct Latinos obtinuit. erum re figuris putandi rationem araia nunc in Uς est, nos quiadem ab Arabibaia aceepimus quod vox ipsa Siphra deducta comprobatὰ sed Arabes Indis ut primis inventoribuo aereptum referant. Ali Rose eius aperte fatetur, sapientes India hos nume-νοι reperisse ct asei Indorum Arithmeticam Videatur integer liber de Tigiis seu S i a L I s Persarum & Arabum , in quo multa de numerandi miis' in Astronomia di siti etica utitatis habentur. s s as. H. Non negamus quidem horum Doctorum auctoritatem magnam esse, sed nec his fidem habere possumus , cum ab Arah us originem .ucant. Notae istae inquit Steph. de Mosen. sedc Arabici literae, quod computatione Tiphiurum & s-terarum Arabicarum planum fiet', M. Mamnetur seqμns diagramma di notas parum 'interlici disserie . quis nimis.
Maleum est l. secunda sitem si aliquando invertatur evadet 2. 6. esto inversum, 7: est o cum puncto quod si siquando producatur fiet nota numeri septimi di sic porro. s. VII. Romani in Tifiis quoque singularem stribendi me-thiam habebant, nam si mule umficare vellent, scribebant M vel etiam cio & celeritatis causa m. Ita alias peculiares Notas Valeriin Probin annotavit, quas huc scribere non pigebit. e. g. Io. significabat soo. CIo mule. ivo quinque millia. ioom quinquaginta millia. Ionoo. scoooo. Si totidem semicirculi ad unistram partem unitatis simul praeponantur, altero tanto prior numerus multiplicabitur. Hullus schoena ostendit nobis Doninuosis Osi neu discos sura se Medagiis maritu da in
128쪽
ora mirum . Oo Duo amina tria millia oora . quatuor millia 'I o cuinque millia Ion Sex 'illia IDo eo Septem millia. In o octo milliam CCIII novem millia Cinoo decem misita. . CCIDI. - . Undecim millia cctoo cAoo viginti millia CCIII CCI CCtoo trigian millia CCIDI ID D quadraginta millia I oo quinquaginta millia.. I DO CCIDI sexaginta millia IIII CCI Ion septuaginta millia IIII CCI D CCIDD CCIDo octuaginta nisi CCIDI COCUDD Nonaginta millia CccIooo Centum miltia.
s. I. me Notis & signis asta nomae eorumque plintra omnis L bus constat, quorum formae ex Calendariis perspici posisunt. Unde autem haec scribendi ratio originem traxeriti dis ruiritur. Ne itaque Iongioribus ambagibus utamur, affirmamus b Olytiis ortum habere. Primum enim signum more Astronomico Aries est . AEgyptiace dictus Amun s pingebatur sub hominis comibus Arietinis conspicita figura. . Verum incompendiario Astronomico computationis negotio, ne semper integram imaginem scribere cogerentur , se a dup comua Astronomi possierunt. Posteriore sque d haec tempora , in tem pingunt . V.
129쪽
Taurum, quem AEgyptii Apin vocant sub sorina bovis pimgebant. Ne itaque semper bovem vel caput bovis comulum pingere tenerentur, Astronomi ita scribunt ου. Tertium signum faciunt Gemini, quos AEgyptii Herculem & Apollinem vocarunt. Et erant binae hieroglyphicae statuae, inaniis sibi mutuo inserentes. Hinc par epitomen in hunc usque diem scribunt Astronomi hoc modo π. Cancer quartum signum constituit AEgyptiis Hermanubi Ibi morpho , quoniam sol sub initium huyus signi retrogradus est, α eidem signo Ibiacum Numen praeest , caudam ex cancro & caput cx Ioi scripserunt. Inde posteri nescientes hujus nationem sub hac figura S retulerunt. Et sic de reliquis dicendum signis, quorum figuras exhibetthanas Rircher. in Oedip. e Ipt. Tom.. - ΡΙ. m. 266. I 67. Uerum non nudis Notis utuntur Astronomi, sed etiam SiGLis Quae passim occurrunt, e. g. quando has litteras scribunt C. S. P. significare volunt, Planetas retrogradi & explicantur: C. S. S. Contra Agnorum seriem. h. e. ex Oriente versus Occidentem. Similiter saepe hae conspiciuntur Si GLAE. S. S. S. i. e. secvηdum signorum seriem h. e. ab occasu in ortum , uti signa radiaci sese consequum
s. II. Ad Notas Grammaticales pedem movemus, quas amtiqui ad distinctionem scripturarum apposuerunt. Has Gidor. 6b. I. c. 2o. ita definit , quod sint Agura propria in ittera m
modam posita ad demonstrandam unamquamque νerbi sente tiarumque ac versuum rationem. - Eiusmodi numerat Isido
xxvi. quae Culpa aliter Criticis appel antur. Asteriscus est ste Iesa quae apponitur iis, quae omisia sunt, ut illucescant per eam quae desunt, vid. Nom. de S. Quercu. in Lexic. etymoloC. edit. Londin. Obe est virgula jacens apponitur in verbis vel sententiis superflue iteratis, sive ubi lectio falsitate notata' est. Uel ut Nom. de S. Quereu. Obelus est vir la quaedam. qua adulterina, aut etiam perperam scripta jugulamus, Angli reddunt: auustri e in initiet si e a spis, madefor a note toput out that as risitien, or false printeis. Asteriscus cum O
Io hac nota Aristarcis usus est in vorsibus iis, qui
130쪽
DE SI GL .Is VATARUM. Iossito loco hon sunt positi. Obesus superne & inserius appun-etatus i- nota est, cum dubium, utrum si tollendum. Cryphia , circuli pars inscrior cum puncto sci ibitur D) cum obscura solui nequeunt. Pari raphus so sesninat res a rebus, quae in Connexu concurrunt. Nota autem hanc ob causam P graecum fuit, quod notate Aut est figura conitructa ex rupi crure dextro brcvi. In trirographis nota est q, & putamus Pinversum & clauium. ICti hoc signum habent f. quae figura videtur esse ex duobus T. tanquam sit signum sectionis. Antia sigma sI' usurpatur, ubi vcrsuum ordo permutandus. Antisigma cum puncto ponitur in iis locis, ubi in eodem sensu duplices versus sunt, & dubitatur , qui potius eligendus sit. Liamnqcinest virgula inter gemina puncta jacens, apponitur in iis locis, quae Sacrae Scripturae interpretes eodem senui, sed dive sis se 'nibus transtulerunt. Dipis est duplex, Diple & Diple Diple Dipis superne obe-iata , versa obelismene , adversa cum obelo, recta st adversa su perne obelata. Singularem notarum figuram ac valorem videre est apud Odor. l. c. Atque huc pertinent omnes distinctiones &interputaviones orationis, sine quibus sermo omnis nihil nisi ob starum chaos ac merae tenebrae. Tales sunt: Comma, Semico lon , Colon , Periodus. Vid. LVs Epist. 39. Centur. m. Miscessmss. institui. Orat. lib. Iv.ώ. 3. Conseratur huc prae caeteris Aldus Manut. Paul. f. tradi. de interpungendi ratione edit Venes. Is 66. Hus de art. Grammat. ubi plura. '
negabit hoc , quod in Musica quaedam dentur
L Notae, per quas cancntis sonus concinna harmonia certisque temporibus mensuratur. Εae autem duplices sunt. seu Si GL dc FIGURAE aliae. Distinguimus itaque Muucam in Veterem, quae apud Graecos olim Latinosque: Novam, quae ab anno Salvatoris millesimo caepit ad minam tem-