장음표시 사용
81쪽
C. V. Centum vi m sal elarissimi vir, S. T. A. Sine tutoris authoritat . M. Qemadmodum V Af. quomodo vel quo metu
P. P. L. f. Pro praedicta litu Iudiciis I. S. Iudieatum solvi
M. F. P. Maia fidei pusesser6. VI. Nunc etiam ad Sia Las seu Notas in Actioni observatas progredimur. Hic varias offendimus & quidem in Vadimoniis solennia verba haec erant. I. D. T. S. P. i. e. in diem rertium sive perendinum. Comperendinatio autem est ab utrius que litigatoribus invicem sibi denunciatio in perendinum diem. Nam cum in rem aliquam agerent litigatores , di poena se si Crementi peterent, poscebant Iudicem, qui dabatur post trigesimum diem, quo dato demde inter se in perendinum diem, ut ad judicium vcnirent denunciabant, quo cum esset Ventum,
antequam causa ageretur, per inuicem rem ponebant,
quod ipsiim dicebatur. C. C. Causa comediis, quasi causae suae in breve coaetio. Reus qui vadimonium promiserat, judicio adesse sese, citatus responciebat his verbis: E. S. M. Ecce sisto me. Jam ubi in Jus ventum , interdum a Pratore Advocati te tur, quos se daturum Edicto pollicebatur his vcibis:
D. I. Ρ. dabo si patronum. f. VII. Postu antur etiam a Praetore Iudices, qui de ea ze , de qua agebant, cognoscerent. Videntur autem desiderantium verba haec fisisse, quae Si GL Is a Valerio Probo ita stribuntur: Ρ. I. A. V. P. V. D. i. e. Praetor judicem arbitrumve postulo mi des. Sin autem Iudicem datum rejicerent, solemnibus verbis eum iniquum proclamabant his sermulis: E. I. E. Mero .niqu- est. vel H. N.WE. i. e. hunc nolo timid- est. vel I. N.- F. A. i. e. i m nolo quia Castrem fortiter amat. Caeterum sacramento Litigatores plerumque inter se contendebant, uti ex Varrona, Cicerone & Festo corvit. Qua in re videntur fuisse receptae hae S i G L . N. S. i. e. V ando negat , Sacramento quarito. In sermulis judiciorum dandorum haec versia erant: S. P. Si paret. Actiones certe in personain stitas hac Qnnula pronunciabant: S. P. T. M. D. F. Digiti so by Corale
82쪽
O. S. I. E. Si paret Titium Mario dare facere oportere , Sempran Iudex esto. Pertinebant quoque Verba haec actorum in actioninus ad sipulantes: A. IM M. D. O. i. e. Ajo te mihi da
s. VIII. De actionibus in rem Praetor haec verba ad judicem dabat: Si paret fundum in D. A. P. i. e. quo de agitur publice) Titii ex jure Quiritum esse , neque is fundus ei a Maevis restituetur, Sempronius judex esto. Qin servum vindicabat sibi, injecta manu dicebat. H. M. E. Hic meus est. In homine autem petendo Verba addebantur: E. I. R. Ex jure Romano vel E. L. Q. Ex lege cuiritum. Formulaque haec erat, quae SI GL Is ita: H. E. H. E. I. 4M. E. A. Hunc ego hominem ex ore cuiritum meum esse ais. In fundo petendo alter dicebat: Hic meus cst, quia ego eum ex iure Quiritum meum esse o. Alter. autem respondcbat: Inde ego te ex jure manu consertum voco. Quid autem sit ex jure manu consertum Gel. lib. 2O. cap. 9. testatur, quando scit. disceptatur inter litigantes de re aliqua. vid. Barnab. Erisson. formia. lib. s. pag. 3 s. Hinc injuris civilis notis has Valer. Probin ponit literas. E. I. M. C. V. i. e. Ex jure manu consertum voco. Similiter
si qui de haereditate certarent, praes constituebatur, ne aliqua pars horum haereditatem deteriorem redderet, qui damnum resarcire tenebatur. Unde in Iuris notis SI G L .R hae. P. P. L. V. i. e. pro prade litis vindiciarium. Haec dc alia quam plurima testimonia satis probant, In actionibus usum SI G L A R u Mobservatum Risse. Conser huc Barnab. Erisson. de formuI. lib. s. ct Lexic. juridis. ex Bruson. aliisque collectum. pag. 28.
M. IX. Ut igitur Lectores in compendio comprehensia habeant SI GLAs, in Actionibus observatas, quae syassim alibi
AD te mihi dare oportere V IV. . T. S. Guando negas te Sacramento uinquagenaris provoco
83쪽
Ex jure m raras cosertum vocarit. S. N. S.
Si negat Sacramento qua leto S. S. C. S. D. Secundum suam causam sicuti dixi E. T. QEeee tibi Vindicta νῆ I. I. . T. C. Guando in Iure te sosicis. P. A. F. A. postulo anne fas author T. I. A. V. . Teneor Crenaoba luem arbitriumve P. U. D. populo potato utides I. D. T. S. P. Ia diem Tertium seu Perendinum. A. L.
I. Tn gravioribus musis Iudices olim non Im nuncussi:int sententiam de tabulis, sed eam in iis notinant, reste con. in disim Verris. Singuli , inquit , udieri sententium de tabula pronunciarum in levioribus causis, & ob id neque
nota, neque custode opus fuit. Idem docet Carol. Sion. lib. a. de judis. e. 22. Praetor judicibus tabellas dabat, & ut sententiam ferrent, in concilium mittebat. Mittere autem in concilium erat, jubcre' illos , ad urnas ire, atque in. eas tabellas. sententiam' Contin Ira conjicere. Unaae
84쪽
vero ceu cistae tot suerunt, quot Iudicum ordines, qui judi
carunt. Tres autem erant, maiorum, Equitum Trabunorum, rariorum. Marceil. Dreat. --id. in Suezon. cap. XLI. pag.
m. 2 3 2. 2 3. Tabella: Vero quae datae. erant judicibus. quarum unam in urnam mitterent, erant tres, una absolutionis, altera condemnationis, tertia ampliaturis eaeque omnes Ceratae xrant.
g. II. Accuratius Asson. in Divin. teste Bar b. Misson. lib. s. de formul. pag. m. q8o. tabellas describit his verbis: In causis majoribus universi judices in cistam tabulas conjiciebant suis. tuque instulptas literas habentes, A. absolutionis. C. Co demnationis. N. L. Ampliationis. Ro in lib. 6. ς'. I . anu- scribit, tabellas notatas suisse literis A vel U. R. uti NIM. Quod si tabellae, quibus inscripta erat A litera, numero praeva lerent, reus absolvebatur Si autem plures essent, quae U. R. habebint, reus condem at . Si vero numero essent pares , pro absolutione putabant, teste DionUla lib. 7. Sed idem Rosn-M. s. c. 24. Paulo aliter inquiens: Ampliatio, in quibus causis 4rihibebatur, erat, quoties judices significabant, rem sibi non liquere; dc secundam adtionem instituendam esse, dc Praetor ex honsilii sententia pyonuncitabat, amplius cognostendum esse: Itaque ut nota absolutionis in tabula suκ A. cond nationis. C. Ampliationis N. L. non liquere. Caeterum quidam literas istas Graece scribunt, ut in Alexana. ab Aux Adr. lib. 3. c. s. legimus.
ubi modum ita destribit: Apud Romanos quandoque inolevit, ut in capitis judicio per Θ- K. in urnam conjectas i eras signum mortis & capitis supplicio assiciendum notarent: per et & α. selationis: per λ vero & ν. prolatinis , dc diem diffundi, cum parum sibi livere de causa significarent, quae ampliati nis indella dicta cst. M autem Romani tabellas Graecis lit ris signarint, non istis constat, 'Una literae ista sent initia v cum Latinarum seu Romanorum, rutatum M lutionis, demirationis, Non Livt. Forian ex Graeco Auctore ista petita simi, qui literas Romanas Graece seripsit. I. III. Hae tres praecipuae notae seu Si ae Iudicum erant,
nam Sueton. praeter hasce tres tabellas semit cap. XXXIII. ab
Augusto cum de talis testamento ametur , non tantum d mmtoriam dc alablatoriam cognoscentibus Atam esse, sed te
85쪽
6o Id.)Nrao LAI TRACTATIOtiam queme, qua ignoscebatur iis, quos fraude ad signandum
vel errore inductos constitisset, cujus tabellae nota non potuit fuisse ulla ex praecedentibus ν sed quod fuerit sortasse I. i. e. Ignosco, quidam statuunt. Crinitin etiam 5b. s. c. s. scribit G& κ. si illo etiam Condemnationis notas, nam Κ. Gracum & Laritinoravis C. sigmficans , quanquam Britamictu Persii Commentator scribit, Κ.fuisse notam absolutionis di significasse
IU. De aliis Paeterea absolutianis di condemnationu notis apud Suidam haec reperimus: Mακω , Longa linea condemnationem, brevis absolutioncm significat. De quibus sorte Plaut. cum longam quandam literam infelicem vocat, quam alii Mund esse I. alii L. alii ut Asson. & Caelius T. ut ut sit, ablblutionis literam Cicero pro lone V Gaae alutarem , condemnatoriam autem tristem vel ut Gisin tristiseem. Verum, an I longa litera sit dicenda, merito dubitamus, cum I sit brevis; ideo non possumus in eorum, partes Venire, qui longam literam apud Plautum J o T A. imim fuisse statuunt krae quod linea unica eaque rectissima designetur, ut inquid. biblioth. Vatic. in A hab. Latin. pax. I . o. rum ut evidentius tota res elucescat, ipsa verba Plauti ex. AHaL .
Neque quicquam melim est mihi,' - l . . Ut opinor, quam ex me ut Mnam fariam litera, si arcii sis Longam, laqueorcollum quando obstrinxeυι c . . b i d. ii 'ma sit
Probabilius ibis hoc Comicum. aenigma Robere. Srepharia virbesum verb. sit. explicat, quando de L. interpretatur: Longam literam de se furit, qui sitspendio sibi spiritum interesudit)nam suspendiosi hominis corpus rectum, brachia presia& pedes porrecti L. literae specim Tae e rat. At GL Rhaduino tib 'io c. 8.. & Gilbere. Cognat. perspicaciore se in intcrpretation hoc ad: T.. reserunt, quoniam qui pendet, eam piae reddidimaginem. Vid, cap. M. Iq. flet. Acis. Rhodi n. bistor. ω- κω. M. . 16, pag.: s . GCrix H. notam Patibularem
g. v. Grycii cadem sere irationestis et italibus aditionibus seu sententiis uiliciariis sententiam tulisse constat. , Apud hos
86쪽
damnationis. T. absolutionis. A. ampliationis fuit symbolum, uti Anton. Foquelis. ad Satyr. Iv. risi annotat, ubi Poeta sub Socratis persona ad Neronem , quem Alcibiadem recte nominat: Et potis es nigrum vitio praefigere Theta l.. e. potestas tibi vitiosos condemnandi cives. Unde MArtial. lib. 7. ver.37. Nosti mortiferu- Pratoris , Castrice , signum νυ vera pretium discere Theta novum. Sensus itaque Martialis est. Pro veteri illa condemnationis dimonis Smαetu litera, Qtiaestor noster novam habet notam, emuncto scit. Q dat carnifici signivn occidendi hominis. Novum enim mortis signum invenit, ut quempiam interfectiamsaddat Q. Litera haec non tantum forma cor dissedium exhibet, sed & significatione mortem infert; notat enim Θάναζον, Hinc Iudices literam S apponebam ad eorum nomina, quos supplicio afficiunt merito. Unde quidam ait: δ merito ante alias inis Dux litora theta: Et Ausenim ad Eunum epigramm. 128. non ut alii citant. Iam edit.. Amstet. I67I. pag. m. 78.
Numqua nomen S sectias Igner. Ubi Soliger i u erat signum suspendii, remet enim laqueum collo involutum. Et haec de Sio Lis judiciariis Rohianorum di Gnecorum sinciant. ν
' S. A publicum reserimus etiam' Sic L A s Iurisina Consultorum , quae usitatissime olim illis eranta Testantur hoc voma Imperatoris fustiniani in proamis Instituto ubi haec extant verba: D. C. R II. Kal. Decemb. D.Justiniano PP. A. Ut igitur rem clariorem reddamus, , repetimus illa, u antea Δω fucrunt. Fuit Uud antiquos triplex scribendi ratio, NOTIs, LITERis SiNautias. seu SI GL Is.& VERBI R
87쪽
neralis esset, erant tamen exiguae figum, plurium literarum vim habentes. Pistarch. in Caton. Quinimo quandoque vocabulum generis applicatum certae sp iei & ita per Signa non nunquam, NOTARUM signa significant. Comprehendebant signis, quae literis non pol ant, loquitur de notu Sidon. Ap M. M. s. epist. 8. Qiae Ausonis Epigram. Ir8. punctorum veniunt nomine. SIGLAE graecis Σίγγλα sunt litem Singui
res, seu quae singulae per se quid significant. Iustim in ea
signa compendioia nominat. Et licet NOTAE & S i GL E sint distinctae, videntur tamen quandoque NOTAE pro SI GL IS a ceptae fuisse, quo sensu generali, sicuti & signa, complectentur literas singulas seu singulares, id est, Si GL As. Ut igitur ad substi*ptionem Justiniani revertamur per SI GL As factam, sensus esh: Dasum Cinstantinopoli Domino fustis in. P. P. A. I. II. Negandum autem non est , Notin seu S I G L L s illubono fine invitas misse; verum quis p iciosae fuci int in libris Jurisprudentiae experientia docuit. Tot enim temporis succes.su ex hisce notis earundemque auguranda significatione exstistere circumventiones, ut Iustinian- Imperator Iege sanxerit, ne quis iis in jure uteretur , sed omnia perscriberentur lib. r.
Codis. tit. I 7. de veteri jure enucleando Q. I. Causam addit Salaxuth. in Com. ad Panciroll. pag. m. 26 . ne eae minus difficultatis & negotii legentibus exhiberent, quis res ipsae notis descriptae: & multi praeterea fissiliti ac varia harum interprematione in fraudem inducerentur, magnaeque insuperJudicantibus di distentibus tenebrae inde offunderentur disserte fusi -- prohibuit, ejusmodi posthac Novis & signis in describendis Iurisprudentne libris uti, ne qua malignis interpretibus imp
ritisve verborum evertendorum ansa praeberetur. Hinc Barnab. Misson. lib. - ρ-. interpret. cap. 2I. dc Foque . tis . Instit. δε
-st. substit. disserunt bene. vis enim, si ejusinodi, velut
stigmatum notis deformatos veteris Jurilprudentiae libros,nianis ad nos transiessisset, earum sese laqueis expedire potuis, set, aut quis in illis reddendis exprimendisque litium alterinistionumve finis suint, cum in earum interpretatione Tribonia-- ipse frequenter haesisse deprehenderetur. s. IV. Ne itaque per SisLARuM captiones ec compendiosa
88쪽
aeninnata ejusdem Codicis teXtus conscriberentur , etiamsi nivramas librorum significetur, aut aliud quic am, prohibuit. Hinc addit: Nec enim h aec per specialia Si s r. Anumerorum manifestari, sed per literariam consequentiam exin planari concedimus. Et eodem titulo leg. 2. tandem poenam falsitatis constituimus adversus eos, qui imposterum lines nostras per Si GLORUM obscuritates ausi fuerint conlcribere.
Omnia enim . id est , & nomina prudentium & titulos librorum , numeros per Consequentiam literarum volumus, non per
SI GL A manifestari, ita ut qui talem librum Comparaverit, in quo si GL A posita sitnt, in quocunque loco libri vel voluminis, sciat inutilis esse Codicis dominum: neque enim licentiam aperimus, ex tali Codice in Iudicium aliquid recitari, qui in quacunque sui parte S GLORUM habet malitiam. f. IV. Hujus Imperatoris laudabilia vestim legerunt etiam alii, qui severe interdixerunt rationem per SiGLA s scribendi,
quod dirim lib. I. c. 22. indicat his verbis: με μνὰ mi, novitii Imperasores a Codicibus legum abolendar sanorunt: quia multos per has callidi ingenio ignorantes decipiebant , atque ita serunt siribendas in legibus meras, ut nullos errores, nunε ambages Verant, sed sequenda est vitanda aperte demonstrent. Legimus quoque, quod ante sestinianum in Oriente sancitum 1
Basilio Imperatore L 2. fur. Oriental. n. t. rit. UN P σ313-ων ἁυθριῶν de signis numerorum s ubi imperat, lami starum arithmeticarum reponi literas, quas etiam riastici facile legere possent. Et vero ita est: sebsunt prosecto Notis non raro & mus &eietor , cum istae diversimode explicari possin uti apparet ex historia illa lepidistima , qua Rutiliin in vita Rutilii Iurisconsiliti narrat his verbis: Seaurus absolutus crimine ambitus , in Rutilii accusatoris sui tabulis ostendit has literas. A. F. P. R. easque sic interpretatus: Me Publii Rutilii. Rutiliis comtici sic: Ante factum post relatum. o. Cannius vero qui Rutilio aderat, exclamavit, neutrum signiticari, sed illud: . Emitiis. fecit, plestitur Rutil,-. Cum itaque notae varie exr ni possint, merito abrogatae sunt ab Imperatoribus. Videtur de hoe
ipso queri Sigonim lib. de Nomin. Roman. cum Nominum ac Praenoininum Romanorum confiisionem ex notis Ortam autumat.
89쪽
g. U. Etiamsi autem severissime notarum vel SI GLARUM usu Iureconsultis a Iustini lino Caesae fuit interdictum , non tamen illud unquam enici potuit, ut notae a Iurisprudentiae libris exularent. Notae JCtorum in usurpandis sermulis, quibus unam dc alteram allegant, sunt vel D. veI Ρ. & π. vel etiam s. De cujus origine diverse Ictorum inter se sententiae. Dion in Gothosted- in Not. ad histor. Iur. de concept. Digesta illis asscntitur, qui Notariorum hoc inventum esse qunt, cujus indagare rationem duceretur super 'acaneum. Quem tamen multi non audientes, in rem inquirere laborant. Alciatin putat, cui calculum addit Ioan. Corrag. lib. s. Miscest. jur. c. I s. eXlitera m circumflexu notata indoctas librariorum manus estinxisse T. Matthem cx duabus PP. quibus Patacetie designari consuevissent. Cotta opinatur, duplex ffidem esse atquefacta fuerunt. Antonius duplex C. scribit , ut significetur , Sa ctio Sancta. Ferrandin Ad ensis Censet, antiquos gemino liquod duplici E simillimum, annotasse, quae nota aut es designarct, aut numerum quinquagenarium: tot enim Disesin libms continent. Sunt qui Digesta olim per DG. signari selita producunt. Laurentius Vasta annot. in Raudensem pag. 8 . re,
Digesta Graeco Δ , ad disserentiam minoris d. quod distincti nem significet, denotari ducit. Videantur de hoc Schard. Lexis. Furia. in Digest. Gueimsus in risui. Pharos ad Themidos
montem Hala I 649. habit. Hahn. observ. ad mesenb. dus. I. ab init. Lexic. ridic. ex Brisson. aliasique cosiect. pag. m. 326. C. grandiuscurum notat Codicem, ut aisserat a C. parvo, quod vel sanonem vel capitulum significat.
L VI. Cum itaque variae SIGLIS&NOTAE in Iure occurrant, opem eretium esse duximus, ut libellum Magnanis de Sis is Iuris, Carolo Regi dicatum, rarissimum Lectori sistamus, quo eo melius Si GL Aa intelligere distat. Sunt autem sequem
90쪽
AC. Actio. ACM. Actionem. ACB. Actiani .
APP. Vpeliatio. A. amputata ACC. accepta. AB L. Adjutor. ADL. P. Adjutor Provincia. AD . Ad locum.
ADF. Ad finem. AD QU. Ad Pastorem , vel
quayionem A. P. T. Adpotestatem tuam. AP. A. apud Acta Ad O. Areusatio
A. T. Auctoris, tua ALL. Asiet ea.
m. S. Aquilina stipulatio. ANN. P. Anno a praefecto. V aYRRUM.
BF. Beneficium. BL. Brevis. BFD. Beneficiam dedit. BFD. Beneficio. BF. Bona fide BUR Bona fortuna, bonum factum BFII. L. Beneficii loco
B. PO. Bonorum possessio. EPN. Bonorium possessio m.
VR. Bonstrum. Bie. Bene. BC. Bona caduca. BV. Bona vacantia. M. Brevi te rest.