장음표시 사용
431쪽
quan . primum sociinὰ apud nostros coeperint Η Ε k. Dicam ea
quae scio. Ferrariae fodinae omnium primae fuerunt, quas coluer. mihim, qui Gallica lingua usi sunt, ut idem Tacitus scribit. N AE. Recte dicis nam de uetuitioribus nihil scriptum esimi si forte iret uini fuit quod Pila' tempore ferebatur aes in Germania repertum. B E R. Id ut uerum fuerit in Gei rnania prouincia suit repertum. N AF. Pro he meministi, s E R. Post Ferrarias Goselariae fuerunt plumbi nigri; 4 quae, etsi nobis incertum est,quo anno coeperint, tam en sub Othone
magno imperatisse, ut annales loquunt ut, primum fodieban tur, id est,annos circiter ducet os 5 uiginti ante Fribergum; quod est iii Misen a cuius fodinae celeberrimae anno ab hinc tricentesimo septuage sino tertio casu quodam coli coeperunt . Cum autem argento maxi me abundarent,& ob eam ipsam causam plures undi*,qui rei metallicae operam darent, congregarentur, quasi coloniae quaedam ad iobca uicina licet non iisdem temporibus deducitae sunt,e quibus nobistiores quae hodie etiam flosent Irberes dorsum; Gairum, Aldeber illum.Trapenaurum uero & Mocchen bergii ueti istas obliuione seris
me obruit. Sed Sc lata ipsa Riber iam subsecuta est, quantum ex teis gibus potest colligi, quas ab illis se suimpsisse aperte fatentur. Post Iugiam Gotten bergum fodi coepit . Siaebergum autem ab hinc annos duo de sexaginta. Annebergunt septem Sc triginta. Nuper uero haec
uallis nostra non minus reliquis argento abundans, & uiris metalli
cis referta,ά quibus proseminati quasi sunt hi qui fodiut Pleisiadum.
Onsta dum, Biselatum. AN. Pergrata haec temporum notatio suit: merum nimium festinamus; stubsistamus parum at* despiciamus ip sim uallem. N AE. Deum immortalem, quot dc qualita sdificia, quς tum uallem tegunt, tum ita montibuq ex utra ipsius parte haeretit, Mi alteru alteri incumbere uideatur: aliquam ex magnis urbibus inbustris Erphurdum puto uel Praga pene uidere mihi uideor, aut quantas Italia habet Bononiam 8c Patauium:& audio quod magis mirii. Perpaucos esse annos ex quo fodinae hic custae sunt. B B M Annus est duodecimus cum una modo casa esset iuxta ueteliam puteum seis re collapsum: per id temporis in calidis Caroli quarti imperatoris e/xant Alexander comes Leisaicius, uir strenuus; & qui persaepe Tur cisterrori fuit, Vol angus Schonburgius Baro non minus prudelitia quam genere & diuit is clarus Stephanus Nico qui in bello conistra Turcas infeliciter gesto,ut scitis, fortiter uccumbere potiusquam turpiter fugere maluit, prster hos e Tomisernis quida qiui fatis ita Dolentibus consilium de ueteri puteo instaurando ineunt: quod is a sim cum collatis pecuniis agere coepissent, non longo tempore post solibres uenam argenti diuitem inueniunt: ea res utetnos comouet, maxiei
432쪽
maxima undim conssuit turba naetallicorum , quorumpatiuirgula diuina uenas quaerit , pars coniectura quada in artificiosa, at fossas agunt:uix puteus quibusdam in locis fodi coeptus esto, cum sub sum mo quasi cespite argentum inueniunt:utin Turcarum monte, quem e regione conspicitis, euenit: oc in altera parte huius montis, quem a a Scotis nostri appellarunt : quod sane multo etiam plures huc tra. xit, ut sumus omnes sere homines pecuniarum auidi , & paruis sum ptibus ae labore quam minimo diuites fieri cupimus : qua de re tot domus extructae, tot putei essio sis , tot cuniculi in montes sunt acti.
NAE. Mira narras. B ER. Quos nunc montes arboribus spoliatos
cernitis, in his densissima sylva erat : Sc ualles quas iam tot millia ho,
minum habitant latibula erat ferarum. A N. Vt modo unum e monstibus Turcicum alterum Scoticum n ominabas, ita ne & reliquis sua sunt nominac B E Maxime . qui est e regione huius, quicu in Ioni gum sine interiecta ualla in meridiem protenditur , eum a Turcis, ut Uixi,appellant:qui uero prae ceteris omnibus in alium erigitur,ob id
Turriserum nominant. Huic qui iubest medius,ut est , uocatur:quem autem ultimum ex eodem latere uidetis Solaris, quod ad Qtem orirentem spediat,dicitur:atch hi omnes unius Iaterismotes respectu ualiis Orientem hiersus siti sunt. Alterius uero, is quem primum cernistis ex Nicolao quodam , proximus ex cuneo nomen duxit. Tertius ordine est Carbonarius. Quartus in quo nunc stamus, a Scotis no/men accepit: eum sequitur qui a sacerdotibus dictus in superiorem inferiore diuiditur. A N. Vnde haec iiomina montibus: Fuerunt ne hic Turcae ' B ER. Diuinum numen prohibeat, ut Turca in mediam magnae Germaniae regionem penetret, qud Romanus qui toti seie Orienti 5c Occidenti imperabat, tot cruentis bellis no potuit persuenire.Sed ste uulgus metallicorum nominat montes, ut unum ab altero possit distinguere . Pergamus nunc, uix enim medium montis superauimus. NAE. Praecedas. Sequimur. A M. Nimiu festinamus. E E R. Credo te diuitem factum, quod progrediaris tam tarde. A M. Quid ita uero: B E R. Quia nuper quidam, cuius nomen, ne quemspiam laedere uelle uidear, taceo, antequam diues fieret, & in summa adhuc egestate esset quotidie bis aut ter nihil ques us,hunc montem ascendere solebatrui uero melior fortuna aspirare coepit mox de disificultate anhelitus conqueritur,& auram ait esse graue, se ultra in uasle comorari non posse. A N. Quid narras ita ne diuitiae mutant mores aER. Quid alijseontingat, nescio, sic certe istum uidimus nati latum. N AE. Vulgi quidem mores hoc modo mutari solent, optio morum autem uirorum minime: quorum animus rebus secundis noestertur:aduersis non delieitur, sed semper idem est,manet* constan
433쪽
ter. A N. Aer satis serenus gratus est in ualle hoc anni tepore:quastis uero in autumno 8c hyeme sit,ignoro. B E R. Solebat quidem his
Potissimu temporibus, quae modo dikisti essenebitili tantae S tam crassae,ut uallem totam obtegeret , & aspectutinetiam solis interdum nobis adimerent, & iure qui iam tum dicere potuisset hos ii 5 aliter
ac Cimmerios in tenebris uersarim hinc uero tum sylvis praecisis tum multis cuniculis ; per quos rivuli aquarum effluunt, in montes actis, cessant nebulae utpote montibus aridioribus factis S aura liberiore reddita:atin ita etiam uallis nostra caligine ultra nec circumfuliditur, nec occultaturi sed de his satis iam enim prope uenam, quam uidere Multis,sumus. Vena etiani qua nunc gradimur, subest quae transuerssa Stellae incurrit. NAE. Est ne ipsi nomenc BER. Est. Heteresperi
giam nominant. N AE. Unde id reperit . B E R. Ex inuentore. . N AE.
Quid audio et Venae & putei ut olim apud Hispanos ex inuentorisbus nomina duxerunt c Si enim recte memini, Plinius scriptum reli,quit. Mixum adhuc per Hispanias ab Hannibale olim 1hdhoatos puis teos durare sua ab inuetoribus nomina habentes,ex quis Bebeio aps Pellatur. B E R. Nonnulli ex aliis rebus nomina inuenerunt, prout an uentori placuit. proxime enim fodinae sunt, quarum haesar Germanicus nominatur, alia astius aureus ; alia ursus. Vides terminum hunc. NAE: Lapidem uideo terrae infixum. B ER. Recte . Bacchus
uocatur haec fodina. N AE. Quid Bacchus agit in his montibus, ubi Dix crescunt pruna sylvestria B E R. Est ut dicis sed hic thuehiulitur
tot & tatae malita argenteae, ut si cui fortuna bene uelit ipsi uina,vel e Creta unp assata, denitura non sint. suum autem nomen fodinae de idit Bartholomeus Bacchus, uir omnis antiquitatis 8c eruditionis aisi nantissimus, nosti hominem c NAE. Notii. Abstemium non acisinum dici op6stebat. nam paulum titiai bibit. Hermannus. At partes in hae ipsa fodina non ullis doliauit qui silares esse solent, e quibus
unum tibi nomitiabo Eobanum Hestana poetarum omnium, quos hactenus Germania habuit in elegia mea kntentia facile principem. N AE. In eodem genere carminis ipsum non longe sequiturJacobus
Mycillitis,iuuenis optimo ingenio,& sagranti studio. Sed sobanus
dignus profecto esset fortuna Suiceri. quam uellem Aeterespergiam uenam argenti tam seracem esse quam Stella est. Be mannus .Eu sa ne, nam &ipsa in monte Turcico ubi aliud nomen habet, ingentes thesauros effudit ne i exiguos in pede huius montis: sed hoc in los conec profundi satis si in t putei, nec cuniculi huc acti, quam ob rem hic etiam aliquid argenti nos estodere posse speiamus. NAE: Si spe quicquam essicehetur, equi seni uita cuni foliano sperarem, tam aismo uirum,cum quo mihi olim taphurdi magnaiamiliaritas interces
434쪽
st. Bermaniatas. Sperandum omnino esst, siquidem prietetes spem nesstris interdum nihil est,puteis ad centu uis passius effossis:& quem
admodum recte dictum est, Spes alit agricolas,ita eadem sola persae semetallicos in intima terrae uiscera & Plutonis regna ducit. AN. Ego spem precio non emo. Rermaniatis. Quid ita A M. Quia muli, tum in fodinas sumptu facere oportet: quod si iam spes fefellerit,mes rito me deridendum putarem, qui ad incertum casum certas pecunisas impenderim, S temere me fortunae miserim. B E R. Nimia istatua prouidentia obstabit, quo minus unquam uel bonus metallicus; Dei diues, quo peripatetico aspirare liceret fias. Atin hac certe ratiosne ne* agricola seleret,quia timenda sit calamitas, neo mercator naMigaret, quia naufragium pertimescendum,nel quisquam in militi a miret, quia incertus sit belli exitus: sed bene sperant omnes, S pro spere eis res saepius procedit: Nemo uero nimo qui abiecto SI timi, do fuit, unquam rem fecit, aut etiam faciet . Sed deflectamus ad sint, stram 8 ad puteum cui Constantinus ii omen est,accedamus. N AE; Quod tu modo puteum , Vitruvius specum appellat, BE R: Ita est,
atque cum eo Germanicum nost Um uidetur contienire, uoce dedus
ista a uerbo quod licet utriin nationi diuersium sit idern tamen significat. Est autem Constantinus demensum quintum uenae Stellae. N A. Auspicatum sane &imperatorium nomen puteus hic habet: largim
tur ut decet imperatorem, regia prorsi1S munera. B E R. Speramus
ει nuper coeperat,ato uno & altero die quinquaginta pondo argenti effodiebantur intesea nihil. desideramus in eo constantiam. A N. Quasi uero non sperandum uobis esset. Sperate, cum iterustrargentum eruetur, tum sorte constantior erit. BER. Tunc etiam ubi res
cum nomine congruet,uere Constantinus appellabitur; atin adeo si abunde argenturii largietur,magnus. NA. Quid hic uideo B ER. i Machinam uides tractoriami, quam duo iuuenes robusti in orbe torquent,& modulis, quicquid e uena excisuri, est,extrahunt. NA. Laubor non exiguus uidetur esse. B E R. Omnium maximus: a summo mane usin ad uesperam carris,id quod extraxerui, euehentes,ad eundem laborem, tanquam Sisyphus ad saxum redeunt. N AE. Anconnoster si duos menses hanc machinam uolueret 116 ii, Crastarum Damilia,ut nunc,censeretur, sed Macer futurus esset. Α N. Inimi is ista precanda, siue malis Stoicis, qui suam tolerantiam praedicant, haudM.
quaquam Peripateticis, aut Epicureis quibus ornatior & delicatior uita placet. Bermannus. Hoc loci nihil iam egxlii uidebitis, eamus ad eiusdem uenae puteos argenti feraces. N AE. Quam picturam oc cidentem uersus in tabula foribus casis cuiusdam assixa, conspicor hominis bifrontis imago ne est: vh R. Ianus est. NA. Ianus: BER.
435쪽
Ille ipse, quem antiquitas iccirco, ut scitis, bifrontem finxit, quod Scpraeterita sciuerit, SI sutura prsuiderit. iv AE. Quid puteus, eo ne nomine appellatur Ee annus. sic nome ipsi posuit Bacchus noster. N AE. Ille ne deos es it quorum in tutela fodinas suas esse uult Bermannus. Quin potius altero uocabulo,nenipe Bacchi ad nomen suisum, ut ante quo P dixi, alludit. Hoc metallicos quosdam monet, ut quemadimodum Ianus olim erat, ita di ipsi sint prouidi, ne omnibus Pectin's exhaustis, in extrema tandem egestate uiuant. N AE. Ianus qui bifrons est, minime fallet ut nec ipse falli potest. BER. Quid turum sit, forte Ianus prouidere, aut Lynceus, qui omnium acutissio me uidissse traditur, cernere potuisset. Nos,quibus tanta prouidelitia acies oculorum negatae sunt, nescimus. Speramus tamen indiciis quibusdam adducith A M. Quid ais sunt ne uobis indicia: Hermannus.Maxime. A N. Sint sane,ut dicis,atincerta prorsus&dubia sint neeesse est. Qui enim scire potestis quamdiu ea ipsa firma erunt aut si diu etiam erunt prina, argentum certe subesse V mihi quidem nullo modo uidetur id fieri posse: quae enim acies humani ingeni j aut tantia est aut esse possit: ut in intima terrae penetret, at* quid ibi recoli iditum sit, uispiciat Certe si quid fodiedo efficitis illud ipsum uos asisiduitate aut beneficio fortunae potius quam arte aliqua cosequi creddo. Bermannus. Sive arte, quae, ut quidem ego sentio, hic non om nino nulla est:siue fortuna ut tu uis quippiam assequimur, non referre puto: id modo assequamur, quod tam uehementer optamus, ob quod tot molestias & erumnas solemus perferre, cuius denique grasita 8c dies noctes tantopere laboramus. NAE. Ne nunc in hunc latum disputationis campum ingredimini cum plus vacui temporis habebimus de his nobis disserendum erit,et quidem accuratius. Certe& haec uena pertransuersum Stellam secat. BER. Ita est. N AE. Quo nomine appellatur Bermannus. 'riadis. A N. Auspicato sane, ternarius enim numerus continet initium mediunt sc snem, quia hus omnia transiguritur. NAE. Quia hic omnium perfectissimus est. 1iori erit uena sitie argento.JBER. Satis uberes fruetus in monte tuis hi, qui a Turcis nomen inuehit, hec multo minores in radice huius montis'. quid uero in hac ueluti planicie datura sit tempus quod om nia aperit ostendet. N AE: Nouam figuram domus conspicor. pyramis aliqua mihi uidetur esse. AN. Mihi uero ad exemplum etia Panthei Romani facta. HER: Perbelle siquidem in ea plutus habitat Ois hium deorum potetissimus. Adificium enim hoc super puteum; qui tantas diuitias cum multis qui uitam in egestate degebant, tum Sui icero largitur,extrussitu est. NAE. Quid Plutus tandem respexit in
digentes c Chremitus ne aliquis illum ad Asculapium duxit, ut ipsitan a senes
436쪽
sensus ocurorum restitueretur Bermannus. Minime . Sed metalli ci qui multum S diu intra terram, quo se abdere solet, eurn qusrunt cum uero inuentus fuerit , sub dium protrahunt: quod ubi fit maxilina undi I hominum multitudo eius uisendi gratia accurrit, at w ip sim magna cum laeticia & ingenti plausu excipiunt. N AE. Non mi
aiore credo quam Veneti suas naues,mercibus oneratas cum eas ut lex Beryto, ues ex Alexandria redire ex vitissima turris rospiciunt. B E R. Ducunt uero ipsum non ad Asculapii, sed ad inicinas metatilicas, ut suam lucem & nitorem recipiat: quam ob rem eos beatos a cere solet. M ΑΕ. Laeta haec sunt , his poetissamum quibus ea felicitas continoit. Sed cur ab atris fodinarum casis lisc differt Hermannus. Intelliges,ingrediamur. N AH. Deum immUrtalem, quantam machinam uideo , estne pro exprignandis urbibus, ut olim aries & testir do,iactat B E R. Pro expugnanda uena hac, quae suppeditat nobis copiam argenti fabricatam uides:est autem etia ipsa tractoria. 3T. Qiuid agunt hic equi Bermannus . In orbem ducunt eam. NAE.
Magna facilitate . quam uellem nunc Stratotiis Lampsaceni librum; quem De machinis metallicis 6cripsit, extare. Bermannus. Uesseni& ego plusimum: de maininis enim, quibus pondera levantur,praei ter Vitrina' quaedam, fere nihil superesse scio. DAE: In Stratone crederem huius & similium descriptionem artificiosam inueniri posse. .
B E R . Forte inuenireturrimultae tamen machinae, si1 quid ego sentio, a nostris hominibus inuentae sunt,quae ueteres illas non parum artisescio uincunt, aut multum ab eis dissierunt. N AE. De re quam ignoro, non cotenderim tecu. B E RM AN. Equidem quod de machinis apud Graecos autores fuit,a Vitruvio transcriptum puto: quod si iam no/stra cum illis conferes,tum quid intersit, iudicare poteris. Puteoruni certe altitudo necessitate quadam nostros adegit, ut tot 8c tanta in strumenta tractoria excogitarent. Sunt aurem longe maiora & artificiosiora profunde admodum in ipsis puteis cum Gairi; quae patria mea est, tuin praesertim Siaebergi, ubi puteus fodinae, ex quo tantithes auri, nostra fere memoria e bssisurit, ducentorum ferme passurium altitudine est:quare eiuscemodi imachinis opus fuit. N AE.Quam puteorum altitudinem narras,at etiam restant adhuc inferiet B E R.
Im3 Cottebergi putei sunt plusquam quingento Spassus alv. NAE Et nondum aulam Plutonis i ne tallici expugnarunt A ira Profecto si uera esset opinio Pythagoreoru, qui terram no in medio ut centrustatuunt, sed circulunt qui circa mediu uoluitur,tarn dudum ille ipse in tanta puteorum altitudine perfossus,iter metallicis ad eos quiad, uersi nobis stare dicuntur,aperuisset. N AE. Xenophanes Colophonius Empedocles qui immensam dc infinitam terrae altitudinenti V decres
437쪽
sarios suos fortiter oppugnassent. Sed multu forte aquae habent tam alti putei. Η Ε R. Quidam plane sunt aridi: quidam adeo multum ais quae continent,ut Thales Milesius hinc terram aquς, ut ligna solent, innatare probare posset. A P. Fortassis in his uel ad Styga, uel ad Cocytu, uel ad aliquem aliis inferorum fluuium a uestris peruentum est. Bermannus. Vtut iocamur,genus certe daemonum in fodinis nonnullis uersari compertum est: quorum quidam nihil damni me, tallicis inserunt,sed in puteis uagantur,ac laboribus cum nihil agant,
uidentur se exercere: nunc cauando uenam, nunc ingerendo in mos
dulos id quod effossum est, nunc machinam uersando tractoriam, nunc irritando operarios: idch potissimum faciunt in his specubus equibus multum argenti effoditur, uel magna eius inuentedi spes est. Al uero nox' admodum sunt,ut ille qui ante aliquot annos Anne herili fodinam cui nomen Corona rosacea est, adeo infestam habe
bat ut metallicos duodecim,quae res multis nota est,necarit, ac ea de re dina,quantumuis argento diues esset,relicta fuit. A Ν. Eius gesneris dsmonum, quod in metallis esse seset, inter reliqua,sex enim numerat Psellus mentionem fecit,ato id ipsum,ni fallor, caeteris peius, ut quod crassiore materia amicitum sit, esse dicit. Bermannus. Sunt inter eos nonnulli, ut dixi, ita praui, ut metallici eos non secus ac peostem quandam praesentissimam auersentur Sc fugiant:alii contra nitatiores, quos frequentes adesse, laborem eorum saepius audiri non modo non aegre serunt dolent, sed etiam exoptant, & pro omine hono ducunt. Sed mittamus daemones, tot& tantis machinis opus fuit, ut extraheretur aqua, Si id quod estoderent. N A E. Digna proofecto es sient haec & eiusmodi alia instrumenta,ut posteritati traderentur. Bermannus. Digna plane,& arbitror breui futurum. Nsuius. Magnus modulus hic est. Bermannus. Eum minores octo uix exisplere queunt: ita hac machina die uno tantum uel terrae, uel lapis dis e uena excis extrahitur, quantu altera octo integris diebus. Anis con Furiis quoq; ductarius cuiuis rudenti aequandus est. Naevius. Videamus ea quae extracha sunt. Bermanus. Melius extra casam in tumulo e sodina egesto a uobis uideri poterunt. Primo nam argeneti materiam conspiciemus:narrauit enim mihi praeses sodinae in alte ro modulo qui mox extrahetur, quaedam inesse quae multum araenti in se contineat. Naevius. Non mihi displicet. AN. Nec mihi. Bermarinus. Statim se siquidem puteus non multum profundus est,n5 enim ultra sexaginta passus:quod si ad cetum eo modo quo coepit ar
entum fuderit regias diuitias largietur. Naevius. Dies posteri quid
er,indicabunt. Bermannus Venae certe extensio,caput,uenuis ma
438쪽
GEOR AURico LAggnum 4 iiddani pollicemur, sed modulus iam extractus aluei quidam in eum impositi quos praeses fodinae & alii accipiunt, ut eos
in domicilium, quod hic proximum e erant, quam ob rem sequa imur. Naevius.Probe dicis,eiusmodi edam relateris uidendae gratia tecum ascendimcis. Bermannus. Ingredimini. Naevius. Quot modulos & alueos uideo Bermannus ira his omnibus argenti materia es atin hic primu uides galenam sue plumbagine. Naeums. Est ne haecvlumbago, quam Plinius etiam uocat Rexmannusata sentio. sed sic defendo hanc sentetiam, ut si quis claris dc euidentibus arotimetis aliter se rem habere probauerit, non inintus deea disceda. Naevius. Probe distis,& eo animo maxime quem Φ esse oporter, quauerum inuenire sine pertinacia & contentione uelit. Sed obsecro, dic nobis quibus in dic as persuasus salenam id esse putas Bes mannus 'Quae nunc mihi homini metallico succurrunt,ea dicara,necp dubito
quin a philosophis & medicis longe 8c plura & accurata magis dies
possint, modo tantum ocη sibi sumant, ut in hanc rem animos paruintendantiani multa consideratrone opus ipsis non est. ita galen auena tum selius plumbi, tuni c3munis argenti & plumbi uocatur: iis quod ex uerbis Plini j, quae ira habent, in teIIigitur. Loqititur autem de terra in qua ii est argentum .Excoqui non potest, bili cum plum ho iiivo, aut cum uena plumbi, galenam uocant, quae iuxta argenti uenas plerunsy reperitur. Libro uero sequenti ita scribit .Est δαινα, quam alibi galena uocauimus, plumbi es argenti uena csimu nis. Naevius. Satis ex his uerbis plinia palena uenam esse, uel plum hi tantum, uel plumbi&argenti simul intelligitur. Berniantius.Iaes constat plumbum, de nigro Ioquor, ex hac una materia,'uam cernio tis & pyrite, ac alio quodam genere non ita foeculi do huius metalli, excoqui posse: modo solum,quale seia est: Villacense modo uarie mixtum cum argento,ita ut eiusmodi plumbi talentum nunc libram argentia unc selibram, interdum etiam minus contineat. Aliud praeterea oenus galenae est, huic quod iam uobis ostendi, colore nihil dis, simile, sed prorsus sterile, ut totum uis ignium consutanat . Haec pri ma mea conieetura est quod si quis exat iis quibusdam quam ex his ipsis, de quibus modo dixi, plumbum nigrum excoqui unquam aut uidit,aut audiust, dicat. 8c minime grauiter feram rem in dubium uocari. Naevius. Non cohiectura est,meo iudicio sed argumentum saatis firmu,si tu, qui tot regiones peragrasti, ex nullo alio genere plumbum nigrum confici uidisti. Bermairnus. Equidem non uidi quid ast 3 uiderint nescio. Altera coniectura leuis admodum est,fateor.Gauiena siue Hispanicum, siue alterius gentis uocabulum sit, nihil m xormam nostrum non es se hinc perspicuum puto, quod serius metal
439쪽
lasem coepisse in Uennama constet: idemcnost limitati, eandem
rem similiter, ultimis tantummodo lite ris mutatas, appellarunt. A IV. Haec coniectura sua tu satis firma esse non videtur,priori uero itinet
eam rima parti in confirmat. Naevius. Marcellus Virgilius, ι cupo, Hermolauiri Barbarum Venetum, S Ioanem Ruellium Suessioneia iam uiros docta iseimos Dioscoridem interpretadum sibi surrepsit, triuis linguae mea sen tentia, non fuit imperitus, sed in harum reruincognitione pene rudis. Is mihi semper uisus est errasse, curn scribit in
Annotationibus suis se credere galenam a Galecia Hispan* dietam. A D. Quid itas i uius. Quia minius hac parie imithi grauissimus autor, negarin Galecia plumbum nigru, quod ex galen avori statur, fie,
Ti:ait enim; Non sit in Calecia nigrum, cuin uicina Cantabria nigrbtantum abundet. A N. At idem candidum tam in Galecia quam Lubilitania gigni scribit. Permannus. Uerum id ipsum non ex Galena, sed ex lapillis Tigris quod ipse etiam indicat, conficitur. Α N c. Dias cedamus a 'Marcesso qui metalla nusquana se uidisse commemorat. Bermannus .Recte, nam permultis erroribus, qui est diuersis profer ri possent,nuc supersedendum est Tertiana autem, si placet, conte filixam audite. AN. Maxime. Bermannus. Colore plumbi,ut uidetis,
est,at ob id Graecis μαλιβ ιναν, Latinis plumbaginem diei in arbitror, nata quis iccirco potius, quod ipsum etiam pro me facisi si e di ietam uelit quὀd ex ea plumbum fiat. Ita in fis c suist quae pro plumbagine dicere uolumus & possuhau's quae si uobis uidentur uera aut ad uerum quam proxime acridere,habeo quod uolo: sin minus, non laboro: quin etiam uos adhortor, ut chia tra saec dicatis. Naruitis. Fere mihi permasseris, unus tantum restat scrupulus , qui me urges. Ber mannus. Qtiis tandem ille est uidebo ati eximistissit: Naeuius. Dio
scorides molibdaenam sua fossilem, quk ad Sebastiam, quae est pro/Pe Corycum,inueniebatur flauam este scribit & splendentina: at qua tu nunc nobis monstras, splendet quidem, sed plumbea est , haudquaquam flaua. Bermaniatis. Possem equidem respondera medes sitimi Galena, quam ipse molibdaena uocari scribit, distisse, δύ sic nihil prorsus mea opinio labefactata esset: sed quia adhuc penderes antini, dici quae ego sentio:tibi deinde uel consentire, uel dissentire liberum erit.
A Dioscbride galena haec, quae plumbi colore est, si quid eg6 iudi/co lapis-Hod plumbi specie sit appellatur,lito is amolibdaena natiua ipsius Dioscoridis magis colore quana materia disefert. INaevius. Quid ita de lapide piubario iuditas forte quod plurn hi specie sit: at enim quae specie & colore non disserunt, nori statim
eiusdem etiam materiae sunt. nonne gemmas hodie ex uitro natiuisalsis tam similes quidam fingunt, ut persaepe improuidis imponatet Nia 4 quas
440쪽
quas tamen lima dc ignis peritis non gemmas , sed ultra esse coargurunt. Bermannus. Vera dicis,&prosec'o multa alia sunt quae persisspe specie fallunt. sed lapidem plumbariu materiam plumbi in se cotitinere ex ipso Dioscoride perspicitu esse potest , qui easdem uires ip sum habere scribit,quas habet tum plumbum lotum,tum recremens tum plumbi , Ss eodem quo posterius modo lauari. Naevius. Memini. Sed audi Ancon,credebam nos sermonem habituros cum metatilico quodam , at cum philosopho Sc medico , ut uideo , disputamus. B E R. Ego merito rideor,qui me non intra septa mea,quod modestis erat contineo sed in istos uestros capos admodum latos, & mihi plane incognitos egredior ubi quid Acilius est, quam aberrare uestruigitur erit,me reducere in uiam. l, aeuius. Minime rideris,necp hactenus meo iudicio, erras: perge igitur. Bermannus. Quod Latini uesnam Graeci modo terr3,modo lapidem, ut audio, appellant: at ita mihi lapis plumbarius dictus esse uidetur, ut uena plumbaria dici solet. N AE. Venam,quemadmodum intelligo, materiam dicis ex qua metalla excoquuntur. Bermannus.Redire accipis. Nsuius.ltaque sσris uenam Galenus Iiberum nobis reIiquit uel terra uel lapidem norminare. Sic tu quo lapidem plumbarium, materiam quandam ex qua plumbii fit dictum putas. Bermannus. Rem tenes. Plinius terea qui Dioscoridem serme Latinum secisse dicitur galenae, quaesetiam molrbdsna uocat uoce contentus nihil scribit de Iapide plum hario:quinetiam uester Galenus ut mihi nuper quidam retulit, ait se una cum multis aliis natiuam molibdaenam lapidis specie quemadii modum cadmia in montibus & rivis Cypri, proiectam uidisse in uia, quae a Pergamo ad osticinas metallicas ducit: nec seorsim Iapidis plubarii mentionem facit,sorte quia Ac ipse pro eisdem habuit, quia non materia, sed colore solum disserunt. Naevius.Est, ut dicis. Bermansitus. Postremo Calenus in libro qui De compositione medicamenatorii per genera inscribitur, eo loco quo docet quid inter emplastra
facta ex argenti spuma aut moli aena intersit, inter caetera, ut mihi ante paucos dies quida e Graeco interpretabatur ait e cerussa5 spuisma argenti alba e molibdaena subfusca, & que cineraceo colore sint, confici id quod experientia ita esse nuper didici, cum ex nostra galena, non saua illa, sed plumbea, aqua Sc oleo, υθελαιῬ Graec puto, appellant, emplastrum conficerem. Sed e molibdaena etiam, quae ospere fornacum fit, metallicam Plinius nominat, eiusdem quasi colo iris emplastrum fieri comperi: hoc tamen interest, quod metallica ig igne liquescit, dum in emplastrum coquitur: natiua uero ut cadmialapides 8c arenae etiam, non liquefit, etsi in puluerem tenuissimum fuerit redacta.Naeuius . Quid igitur Dioscoridi uisum est,qui scribit ea