De vita et moribus imperatorum romanorum excerpta ex libris Sexti Aurelii Victoris, a Caesare Augusto usque ad Theodosium imperatorum, illustrata ...Andrea Schotti, Aeliae Vineti, Jani Gruteri, Merici Casauboni et ... Annae Tanaquili Fabri ... Adjeci

101쪽

s snx T AURELII VICTORIS tim , negotia perfici posse a mortuo vero nihil.Saevio omnibus libidine atque avaritia, crudelitate. nulli duc magisque ' in eos atrox, quos amplissimis honoribus donisque ingentibus extulerat. In tantum depravatus , i ut gladiatoriis armis saepissime in

amphitheatro dimicaverit. Huic Marcia generis libbertini, forma tamen meretriciisque artibus pollens, cum animum ejus penitus devinxisset, egresso e bal ne , si veneni poculum obtulit. Ad extremum ab

immisi validissimo palaestrita , compres is faucibus

quum filius ei respondisset cupere

se primum sanitatem , ut et ellet, aer-msuta petens tamen ut expectaret paucos dies , ut simul pro Liberetur.

Qui locus si quisquam alius, planus est, eum tamen viri doctissimi corruptissimum: dissicillimum clan antra cum respondet Commodus cupere se primum sanitatem, quid aliud ait quam quod hic Epitomista omnia ab incolumi quam is paullatim perfici posse , a mortuo nihilo Ut vellet permisit Marcus, petens ta naen ut paucos dies expectaret , ut ipse Marcus simul proficisceretur. Non quod se simul cum Commodo Romam profecturum MarcUS speraretri sed cum ait , ut imul proficisceretur , de vita eum intellexisse certum est. Probant Vae subjungit Capitolinus Deinde abstinuit cibo potui ueri mori cupiens,

auxitque morbum.

GRUTERUS. In eos atrox quo amplissimis honoribus donisque ingentibu extulerat. Quod monstro simile. Ita enim natura comparatum est ut cariores habeamus quos promovimus , in quos multa contulimus , dc fecimus quasi opus nostrum Seneca lib. v. de Benes cap. s. Non

mentior si dixero neminem non ma

re beneficia sua , neminem non ita compositum animo, ut eum libentius videat, in quem multa conge situ cui iu=n causa sit rerum dandi beneficii

Vt gladiatoriis armis adii fime. JLampridius in Commodo : Inter haec reseriti in litera pugn si illum

sub Patre trecenties xagies ita inquies. Item posea tantum palmarum gladiatoriarum consecisse, vel ictis retiari s vel occisis, ut mice continge

rent.

minus operaretur, per athletam cum quo exerceri solebat , eum strangula- Derunt Lampridius Coinnaodo.

Athletam autem huinc Eclectum e lii eri liberitim vocat Capitolinus in Vero extremo Spartianus autem Severo Carcissum quendam commodistranguliuorem facit, quem hoc nomine leonibus objecerit Severus,

qui, mitium appellare ausus est

Commodum , ut se de senatis ulcisceretur. idus tamen etiamnum hasii generis humani judicatus Oro

sius, qui Vin domo Vesiliani rau

gulatum ait.

N N A. 6 Etiam Herodianus scribit Commodum, immisso Narcisso quodam strenuo dc audaci adolescente, in cubiculo strangulatum. Vettiim

102쪽

ARGUMENTUM. ei e Puta quinque imperat, obtruncatur, fortuna pila doc tur, O diam appellatur elvius Pertinax.

EL vi VCPERTINAX imperavit A diesctoginta quinque iras e coactus ' imperavit: repugnansque imperium suscipiens, i talest gnomentum sortitus est si Origine gentis sordida, praefecturam Urbi agens, imperator effectus, scelere Juliani multis vulneribus obtruncatur , annos natus

Helvius Tertinax J Per tinax vocatur Orosio lib., II. cap.

A N N A. Dies eloginta quinque. OcIoainta supra Victor Vide. SCHOTTUS. Menses sex imperasse dicit Orosius. N N A.

Illa coactus J Vim pane asserentibus atque impense rogantibus uni verssu vix dubitabundus etiam Imperatoriam conscendit. Vide Herodialium capitolinum qui eum Imperium horruisse scribit.

Tale cognomentum sortitus ea .s A pertinacia in imperio recusando Pertinax dictus Aliter Capitolinus. P. Heloio Pertinaci pater libertinus Heluetus iuccum fuit , qui filio no

men ex continuatione lignari negotiationis , quod pertinaciter eam Sem

reret, imposuisse fertur. SCHOITUS. Origine gelitis. Tres SS. origine ortus so/dida quomodo, Veronensis. N, A. Nam dc ejus pater tabernam coctilitiam in Liguria exercebat. Auctor Capitolinus. Prase turam,rbis agens. JGradui omnes, per quo ad imperium Perti-

103쪽

Snx T AURELI VICTOR Is septem atque sexaginta. ' Hujus caput tota Urbe circumvectum est. Hoc exitu obiit vir 'ad huma gnae conversationis exemplum per laboris genera universia 'assumptus, provectusque eo, ut FORTUN I vocaretur ut A. Nam libertino genitus patre

'iapud Ligures in agro squalido 'Lollii Gentiani cujus in praefectura quoque clientem se esse libentis si

me fatebatur , fuit doctor iterarum, quae a Grammaticis traduntur. Blandus magis quam beneficus: Unde eum Graeco nomine' Schuyci appellavere.

Numquam injuria accepta ad ulciscendum ductus.

Ama- Tertinax processit, persequitur Capitolinus. SCHOTTUS. Septem atque sexagilita Tu vide ne ex atque septuaginta scripserit suppositicius Victor librarius in notis , ut fere peccari trans ponendis fecerit que septem atque exat inta sed mihi meum placet somniumn propius enim abest a vero . Norunt qui libros veteres tractant quoties erratum in numeris , alio dictante male exceytis alibrariis oscitantibus , ad finem nimis , lucri studi, properantibus. Similem seribarum errorem in Victoris Vitellio deprehendi. N N A. Hujus caput Capitolinus.

Caput ejus conto fixum milites qui eum occiderant, per urbem in castra

pertulerunt.

ood humanae conr,ersationis exemplum. Rerum humanarum vicem, volubilitatem, inconstantiam, humanam conversationem vocat. Nam conberti ct conversari idem sonant.

Aliter longe SS. adsummos pro De eius usque eo, ut Fortuna Nec dissentit Veronensis, nisi quod honores addit , ad summos protectus honores usque eo rit.

GRUTERUS. ii Aut aliud quid latet, aut rescribendum ad jumma provectus i que eo , dcc.sCHOTTUS. I Fortunae vocaretur ita. Huc pertinet illud Plauti Captiveis, Di nos quasi pilais homines ha

bent

Eandem fortuna commutationena expertus Septimius Severus , qui Pertinacis nomen induit , Ut tandem exclamare , Omnia fui, conducit nihil Spartianus 5 Victor. N N A. i inpud Ligures . Capitolinus.

Natus est Pertinax in pennino rus illa Martis.

i Lollii sentiani. Hunc non

Lollitum Gentianum , sed Lollium invitum vocat Capitolinus Pertinacis patris patronum. is Fuit otia linerarum quae a Grammaticis. Capitolinus. Puer literis elementariis O calculo imbutus,

datus etiam Graeco Grammatico, tu

que inde Suraitio pollinari , post

quem idem vertinax Grammaticen

prose sus est. SCHOTTUS. Is Contra Dionysius Syracusanus tyrannus ex solio in pistrinum literarium detrusus , ubi pro sceptro diademate ferulas, virgas tractaret, veteris regni specimen. Ju

tidem paene vocibus re dictum quod verbis maris quam re ipsa e nignus esset de hac tota de ie

104쪽

E R. Amabat simplicitatem communem se affatu, convivio, incessu praebebat. Huic mortuo Divi nomen decretum est: ob cujus laudem ingeminatis, Vadio cis usque defectum, plausibus, acclamatum est, Pertinace imperante securi viximus neminem timuimus. patri pio patri senatus, patri omnium bonorum.

vide doctiss Pithoe Subsecivarum

lectionum lib. I. cap. 3. II communem se assutu. J Contem Veronensiis. Nihil demutori infra enim in Decio ran Theodosio cois pro comis ponitur. Graecorum imitatione , quibo: cellae nocione stirpant ut Demosthene i re si , , .Phocylides apud auctorem Elymologici Sic optimum exemplar M Corn. Nepotis, sive is Emilius Probus est, quod mihi doctissimus juxta ac humani limus Puteanus uteiadum dedit , in Miltiade pro mira comitas disertim communitas scriptum praefert. Vox rarius usitatari forte, quod cum cois compendio reperissent, semper comis legerint Sice in Terenti se ipsum cruciante Actu . scriptum in melioribus libris idem me monuit:

uemquamne animo tam communi aut em putas:

Quamquam idemne valeat is quod eami liquid assirin re Muretus non possit. Et apud Transita in Claudio

cap. s. Nec ullo pectaculi genere

communior u remisior erat.

I usque desectum. Adde ex MSS. de Veronenii locis usque: manca alioqui sententia, nullo sensu procedens. Concinnius fortassis ordine concipiatur lecti , ingeminatis dilausibus discis usique defectu uacclama um es. Nihil tamen pro

nuncio.

clamationes istae, hic aliter accipiendae sunt quam eae quibus Imperatoribus in terris adhuc morantibus se ulla omnia preeabantur: quippe mortuo Pertinacii iam etiam

consecrat , non erat cur amplius feliciter dicerent. Igitur patri , trisnatus, patri miratim bonorum

scilicet , libenter omnes honores decernimus, censemus deserendos, vel similia.

ARGUMENTUM.

Mensibus piem imperat, ad imus doco uti, radia

Iulianus.

Di Dius Iu LIANU ortu Mediolanensis

imperavit' mensibus septem. Vir nobilis jure peritissamus, factiosus, praeceps regni avidus Hoc

A. inensibus septem Falsum: Cortu sediolanensii. Vide Spar Imperavit tantum mensibi duobus, tianum. Mediolanum in Gallia Tra diebus quiaque.

105쪽

iete,

SEXTI AURELII VICTOR Istempore Niger' escennius, apud Antiochiam: i in

Pannoniae Sabaria Septimius Severtas, creantur Augusti si Ab hoc Severo Julianus in abditas palatii

balneas ductus, J cxtenta damnatorum modo cervice,

librii Veronensis Pesenninus vulgati tres. N N A. inpud.Antiochiam. Ab exercitibus Siriacis quos regebat, Imperatores appellatus Spartianus in Nigro. In Pannonia Sabaria.' Sabaria sive avaria, urbs superioris Pannoniae. Spartianus scribit Severum Imperatorem appellatum apud Carnutum ejus lem Pannoniae opidum. Ob hoc desero. Severo tribuit quod jussu tribuni per gregarium militem factum est. Spartianus . ij

si tamen a senatu quorum cura per militem gregarium in Palatio, idem

Julianus occisus est, de casaris implorans, hoc est Severi.GRUTERUS.

Extenta damnatorum modo cer

vice. Tale quid fieri solitum haurire est ex formula vulgari praebere aut porrigere cervicem Seneca Epistola et inor illa quae in Catone gloriosa est, in Bruto statim turpis est et erubescenda hic es enim Brutua , qui cum periturus mortii

mora peteret, ad exonerandum en

trem secessit , O docatus ad mortem, jussusque praebere cerbicem curaebebo, inquit, ita vivam. Marcellus Eserninus: Non indignabitur cervicem hosti porrigere indignabitur clienti. SCHOTTUS. Tecollatur. Pro capite truncatur. Sueton Caligula inites decollandi artifex , quibuscumque ebristodia capiti amputabat cap. 32. Utitur de Seneca Translate vero Flautus Captetvei si spes coenatica de- eo abit. Casinari sors deco a sit, gladium faciam culcitam. Opera est occasione hujus eibi fragmentum Fenestellae ex Diomede eruere quod ad Suetonium , Plutarchum in illa Victoris, quae ad Viros illustres dimi e MSS. addidimus capita illustranda pertineat. Sic enim ille lib. II. Epitomes id emadmodum Caesar a piratis captussit , utque eos postea celerit O decollaverit. Tranquillus vero Caesare cap. Plutarchus jugulatos cruci fissaeos ait Victor noster de Viris illustribus plis ter piratas captos O punitoso quo genere

supplici . tacitus praeterit.

Annos

106쪽

ARGUMENTUM. . nos decem es octo imperat, esennitim inter mit, is num ora

et ccc si e relinquit, allum a mari ad mare deducit, est co res ingenio acer, in amicos inimicosque chemens, Lonores venumdari non patitur , literis instructus ex Pirat Septimius ei erus.

'EPTIMIU SE vnn Us imperavit annos deis cena octo. Hic escennium interemit, Clioniis nem omnium turpitudinum. Sub eo etiam ALPINus,

nex imperii anno v III mense v.

Sed falsus est Imperavit antrimamnis xvii mensibus uri diebus

ri r siquidem imperium suscepit alend. Jun. ann. U. y S. Fost C. N. Isis mortuus an . 63 post C. N. ari die . Februarii. Hominem omnium turpitudinum. Maribus ruri em vocat Sparsi ii inpe

107쪽

ro nx T AURELII VICTOR Is qui in Gallia se Caesarem secerat, apud Lugdu

num occiditur. Hic Severus filios suos successores relinquit, Bassianum Getam. Hic in Britannia ballum ' per triginta duo passuum millia a mari ad mare deduxit. Fuit bellicosissimus omnium, qui ante eum fuerunt. Acer ingenio, ad omnia quae intendisset i in finem perseverans Benivolentia, quo in clinasset, mirabili ac perpetua. Ad quaerendum diligensu ad largiendum liberalis in amicos, inimicosque pariter vehemens' quippe qui si Lateranum, Cilonem, Anulinum Bassum, caeterosque alios ditaret, sedibus quoque memoratu dignis quarum praecipuas videmus , ' Parthorum quae dicuntur, ac Laterant. Hic nulli in dominatu suo permisit' honores venumdari. Latinis literis suffcienter instructus.

tianus de libidinis senata ad omite genus cupiditatum. atrum J Murum vocat supra Victor locum adi. Iisdem verdis Eutropius Callum per XXXII millia passuum a mari ad mare eduxit. SCHOTTUS. Per trigii ta duo. Ex Eutropii libro viii ut pleraque Mendum adhuc haeret in Orosio , etiam eo quem Franciscus Fabricius vir do- Aissimus recensuit legitur enim

per XXXVII. p L. M. Centenarius

aedundat ex Dione , dc Spartiano: quorum hic etiam Adrianum , invita illius scribi , primum in Britannia, correcta disciplura murum

per octoginta millia pullium du

In nem perseverans. Alludere ad nomen videtur , nec enim Severi nomine contentus, Pertinacis addidit vide partianum. I S. 6 Lateranum chilonem milinum

Tassum s Hic sic legendum .di

stinguendum censeo : Loteranum, Cilonem , innulinum, assum. La- feranum Castiodorus consulem fa

cit, Rufino collegata sub Imperatore Septimio Severori qui ut suspicor, trium syllabarum est Laternus, apud Dionem Chilone , Cilones veteres Latini habuerunt, Carii ora Festo auctoribus sed quem cum pii itu Chilonem hic impressum legimus .inter consules Castrodori, in Commodo Lampridii, WCaracalla partianiri vetus liber scribit sine spiritu, ita habet impresium Censorinus quomodo capud Dionem appellatur iλαν. Dulini vocabulum varie corruptum reperiri , monuimus in Eutropii commentario. D se denique cum Gentiano consulis, quo anno de- celli Severus Augustus, meminit

Cassiodotus: c d si praefecti Uabi

Spartianus in Severo.sCHOTTUS. In Mnucino lambda geminatur in MSS. Veronensi. Infra tamen Diocletiano Anulinus est: ubi vulgo milinus. N N A.

et Tarthorum qua dicuntur ac Laterani J Edes Laterani memoran

tur a Capitolino in Antonino Philosopho. In secunda Urbis regione esse ait Casaubonus. SCHOTTUS. Honores venumdari. vereor ne

108쪽

E Pori j x. Io Graecis sermonibus eruditus Punica eloquentia promptior, quippe genitus apud Leptim provinciae Africae. Is dum membrorum omnium, maxime pedum, dolorem pati nequirci veneni vice , quod ei negabatur, cibum gravis ac plurimae carnis avidius invasit quem cum conficere non posset, , cruditate pressus, 'ex

o spiravit. Vixi annos sexaginta quinque.

mo ancilli laudem tribuat falsus forte in nomineri Severi enim Alexandri proprium hoc, qui magistratuum nundinationem detestatus est eum judicaret , necesse esth, ut qui emerit, vendat. Legendus Lampsidius Alexandro. Non dissimile escennio Nigro tribuit Spartianus Iudicem nec dare nec accipere debereri ideoque alatia iis constituit. A N N A. ampridius Honores juris gla-. dii nunquam vendi passu e iudicens necesse est ut qui emit, vendat 3 ego

non patiar , mercatores potesatum,

quos si patiar, amitare non possem. Erubesco enim punire illum hominem qui emit O tendit. Quem locum

frustra sollicitat vir doctissimus.sCHOTTUS.

titate Pressus DCruditatem p ut et in editis quatuor. Io Exipiravit. J Moliturus iussit signum Tribuno dari , Laboremus ut Helvius Pertinax Mia temu . Idem partianuS.

II Annos sexaginta quinque J sic notat vetus codex rectius , quam alii, septuaginta : sicut ollandimus in commentario Eutropii.

N N A. Modo dempseris menses duo, diesque quatuor. SCHOTTUS.

. And Cratandri Gryphii editiones, propius verum et mctoginta enim novem annorum fa

cit uin semel partianus.

ARGUMENTUM.

unos sex imperat, ad materni nomine Bassianus dicitur, dem ne vestis Caraca a cognominatur , fratrem Geram perimit, Magnum Alexandrum D appellari et et, mercam uxorem ducit eis interficitur Aurelius Antoninus.

AURELius ANTONiNU BASsIAN Us CARA CALLA, Severi filius, Lugduni genitus, imperavit solus annos ex Hic Ballianus ex avi materni nomine dictus est cum e Gallia vestem

Aj scilicet tiliae, nota nam hic Iuliae Ex avi materni nomine. Patre riuium iacit. Iuliae Pater Baslianus

109쪽

ro SEXTI AURELII ICTonis ste miliarimam devexisset , a talares ita caracallas fecisset, coegissetque plebem ad se salutandum indutam talibus introire , de nomine hujusce vestis C A WA-CALI A cognominatus cst Hic fratrem suum Gn sT A M peremit ob quam causam, i furore poenas dedit Di RARUM , SECTATIONE, Uae non immerito ' ultrices vocantur a quo post furore convaluit.

vocabatur. Vide not. g. 8c viri inconstantiam ride. Vide innot. I. Heliogabat. Talare que Macalia fecisset. Quae breviores antea. Vide in Caesaribus. SCHOTTUS. Furore poenas. J Hoc nusquam de Caracalla memini legere Adri num quidem furore laborasse auctor est Lampridius sub initium Alagabali. vltrices vocantur. J Ut apud poetarum principem, vitricesque sedent in limine di

guntur. Sic furiis agitatus Iesses

110쪽

i corpore ALEXANDR Macedonis conspecto, si Magnum atque Alexandrum se jussit appellari, Z assentantium fallaciis c perductus , ut ' trucifronte, ad laevum humerum conversa cervice, 'quod in ore Alexandri notaverat incedens

fidem vultus simillimi persuaderet sibi. Fuit

Aiax Poetis. Et Neroni matris Interfectae species obversatur apud Suetosa cap. f., Othoni manes Galbae Othone cap. . leganter Tacitus de Tiberio loquensul Annali , initio, vel, ut alii distinguunt, quincto Non frustra, inquit, prastatui simus sipientiae pr-

mare solitus, i, si recludantur tyrannorum mentes , posse aspici laniatu lectus quando ut co tra verberibusu ita aedilia , libidine, millis confultis iniimus dilacerest r. hi' Tiberium non foritina . nonsolitudines pro Vehant, quin tormen a pectoris,

suesque poena ipse fateretur. Sed non vacat campum hunc ingredi. N N A. corpore lexandri inacedonis conspecto. uidam tamen scribunt Octavium Severum solos este Imperatorum qui lexandri utent corpus , quod Alexandriae servabatur inspexerintri Et Severum quidemnaonumentum occlusi si ne quis illud in posterum videret. Ergo illud una cum patre conspexisse Caracallam necesse est huic acematori fides habenda Neque enim me hoc alibi legisse memini. Et fuit etiam cum de recepta lectione dubitarem, legeremque ore , non eo ore. Sed nihil ausim pronun

ciare.

sCHOTTUS. inagnum. J Sic etiam vocat Paullus I. . in veterum Prudentum fragmentis, quae immortali P. Titia, beneficio cum Mosis legibus comparata circumferuntur, Tit. Tis de adulteri sagi iusta inquit, Antoninus pepercit eis quias ulteros inconsulto calore ducti, inter

fecerunt.

ossentantium. J Nec vacat de

imma pentatoribus dicereri exemplorum enim multitudo deterret. Hoc tantum monebo lectorem me in Augustano codice assectantium reperibie, Pro a sentantium.

Truci vultu. Sput unus. Egresssus vero pueritiam, seu patris monitis , seu calliditate ingenii , s equo se lexandro is no Macedoni AEquandum putabat, refriectior, gravior , vultu etiam truculentior factus es.s Ad lavum humerum converracer ice. Quomodo in nummis hodie conspicitur Alexander. SCHOTTUS. Levicum Veronensis Simile de Platonis discipulis alibi legitur sed libris destitutus studio io lectori

quaerendi laborem mando. o Fod in ore Iis emore idem Veronensis praefert nil muto. Simile supra i s. Julius Caesar Gadibus Alexandri visa imagine ingemuit, c. Sueton cap. v. Ea signare literas aliquamdiu solitus Augustus Octav. caprio Vide infra in Aureliano Plautinum illud huc quadrat de milite glorioso:

Itaque Iexandri praesare praedicat formam suam.

GRUTERUS.ir idem vultus simillimipersuaderet ibi. J Habent illoc astentatores, ut etiam falsissima Principibus persuadeant simileque prorsus isti est quod de Pyrrho Rege legimus apud Lucianum libello adve sus indoctum libros plures sibi comparantcnam is enim adeo ab adulatoribus captus erat , ut putaretur

esse expresia Alexandri Magni eni-gies, donec a vetula Larissa hospi- s ra