De vita et moribus imperatorum romanorum excerpta ex libris Sexti Aurelii Victoris, a Caesare Augusto usque ad Theodosium imperatorum, illustrata ...Andrea Schotti, Aeliae Vineti, Jani Gruteri, Merici Casauboni et ... Annae Tanaquili Fabri ... Adjeci

81쪽

nx mi AuRRILI VICTORIS Parthenium vero demptis prius genitalibus, In os conjectis , jugulavere , redempto magnis sumptibus Casperiori qui scelere tam truci insolentior, Nervam compulit referre , apud populum gratias militibus, i quia nefandos pessimosque omnium mortalium peremissent. Mic Trajanum in D liberi locum , in sque partem imperi adoptavit cum quo tribus

vixit mensibus. Qui dum A suggcrente ira, voce quam Io maxima, contra quendam Regulum nomine inclamare , sudore correptus est Duo refrigescente, ii horror corporis nimius initium febri fuit nec mul

Stephesium in nullo SS. comparet nec in Veronens , Augustano, Gryphii, dc recte quis enim duos uno ictu interemptos credat i Suspicor supra adscriptum Secundum: indeque iustum ab alimio ludi magistro Stephanum, quod eum supra

inter percuiIbres Domitiani nomiliatum recordaretur. Atqui Tonaras non malus auctor, in caede ipsa II peratoris Stephanum quoque intei fectum refert ab ignaris conjurationis. Non igitur a Neronis militibus Eutropius sane Petronium Secundum Praefectum praetorio no-yninat, cum de Nervae auxiliatoribus ad regnum adipis endum loquitur sub initium lib. v iri.&Parthenium interfectorem Domitiani: quem Orosius spadonem facit lib. VII. cap. 2. Tranquillus vero Asa duntaxat libertum inter eius percussores numerat , in Domitia

no cap. T.

et Casperio. Sic vulgati Casperi

MSS. r. inflectunt caepari Veronensis , a quo forte Christianum nomen ortum Emperio August na editio habet . Elianum Casperium Dio vocat, Praefectum praetorio , quam etiam dignitatem sub Domitiano gesserit. N N A. ri Doctisiimus rotius legebat Sigerio quem iphilinus Domitiani cubicularium fuisse dicit ni, milii Martiat. lib. a te etsi l Sigeri sique mero Partheniosque f-

SCHOTTUS.ret istud pol ulum J Veronensis ad populum. et 'ia nefandos pesti mosique veronensis quod pessimos nefandosque omnium:quomodo MMSS. N N A. et g Petronium scilicet sc Parthenium. SCHOTTUS. a Liberi. J Observa vero Liberi singulari numero dici , ut re in Victoris Gordiano vide Notas. Unam filiam liberos vocat contra Terentius numero multitudinis, Hecyra , dc Cicero de aruspicum responsis. odoptavit. J MSs cooptabit pro adopta Uit. Tribus vixit mensibus. Donnis MSS. Veronensis de Augustantis

a Suggerente ira voce J Basiliensis Cratandri, Suggerem ira nocte vo

ce quam maxima.

18 refrigescente. J Haec absunt usque ad Eo die in utraque Bassiliensi, Augustana , Lugdunensi

editionibus. SS. velo. Morror cor

poris nimium initiafebri praebuit Ueronensis a Vinet nihil variat, nisi quod praebuit legit Pithoe AsSS. refrigerante praefert. N, A. rviari pro Eleganter, Pro tre

mere

82쪽

is ore delatum in sepulcro Augusti sepultum est. Eoque die quo interiit, ' solis defestio facta est.

morra sic horror soli Florusitam horrorem soli, c. 3 onno aetatis sexagesimo tertio. Eutropius e Elatia LxX ct altero anno Sed ambo falsi sunt. Nam

natus erat an 66.

SCHOTTUS.3 senari quondam . . . . J Aliter libri scripti WVeronensis ut quondam Augusti honore delato in sepulcro musto. Floriacensis tamen relato, Cuiaci relicio. GRUTERUS.3 Hoxiore relato, amplector ut velit ab Augusto hunc alterum esse cui honor i obtigerit, ut humeris Senatorum deserretur ad sepulcrum. relatum , est rursum latum , ac repetitum allusit forte ad ea , quae

habemus in victoris Caesaribus fine

capitis XXXV. A N N A. si Puto levissima immutatione: Uus corpus a senatu quondam ou-go honore delato , in sepulcro gusti vultum es. o ut quod apparet in MSS a postrema syllaba vocis tenatu inversa natum ordo hic est Cesus corpus in sepulcro gusti sepultum est honore quondam a senatu Mugusto delato De Augusto qui Senatorum humeris in campum delatus Sueton. cap. Ito.

et Solis defectio J Hanc Eclipsin Solis post obitum Nervae diebus quinquaginta tribus factam ex tabulis patet. Nam obiit Nerva die a . Januarii, accidit Eetipsis die Martii 2I.

XIII.

N T, M. Anni et ginti imperat, virtutes quas temperamento mi et, et area

condit, in malorum remedium die mitus datus creditui, exuri.

83쪽

StxT AURELII VICTOR is

Ux Pius TRAJANU ex urbe Tudertina, Ulpius ab avo dictus, Trajanus a Traj paterni generis auctore, vel de nomine Trajani patris scappellattas, imperavit annis viginti. Iste talem se Reipublicae praebuit, qualem vix aegreque exprimere

valuerunt ' summorum scriptorum miranda ingenia.

Hic imperium i apud Agrippinam nobilem Galliae

coloniam sus epit, habens diligentiam in re militari, in civilibus lenitatem , in sublevandis civitatibus largitionem. Cumque duo sint, quae ab egregiis principibus X spectentur, ANCTITAS DOMI, IN AR

MIS FORTITUDO, mi ROBI PT IJ D; TI A tantus erat in eo magi marum rerum modus, Ut

quasi temperamento quodam virtutes mi uisse vidcretur nisi quia cibo , vinoque paullulum deditus erat. Liberalis in amicos tamquam vitae conditione

par societatibus perfrui. mi ob honorem Surae,

cuius

est Tu sertina urbs Llii nota citet. non ideo Epitomistae credes e. . Trajantis enim ex Italica Hispani et Drbe , non ex Tudertina Vide in Caesaribus. conitis viginti. Imo anno IS. menses sex, dies s.

SCHOTTUS. Talem se Rei tibii a praebuit. JTostea in Senatu Principibus felicis ominis de iuguli causa acclamabatur : Esto felicio Mugusto , melior Trajano s. C. quoque factum est ut optimus appellaretur Dion Eutropius. Summorum scriptorum. Explebit lectorem vel unus lini Panegyricus. Dolendum eos intercidisse qui Traiani vitam copiose in lit ras miserunt, Marium Maximum, Fabium Marcellinum , Aurelium Verum , Statium Valentem quos

laudat Lampridius in Alexandro

A. Scripsit A litus Spartianus sed quae temporis injuria periit. Et hanc maxime ab Epitomista respici verissimile est, uia ab ejussdem vitis quae superiunt multa ab

eo videamus esse transcripta. Opi d. rippinam. Evir pHIm erator autem apud grippinam cititialem in Galliis fictus es. Ag - - ptha coctonia, hodie Cosigne.

SCHOTTUS. Cibo vi que J De vinolentia infra quoque in Theodosio cap. s. Scitum illud Catonis, Caesarem 'obrium ad Rempublicam a ce i se Sueton Caesare a. Herba parietina dictus infra cap. 3. De Pompeia Plotina cap. s. dc in Theodosio plura. N N A. Liberalis in amicos. J Eutropius.

Liberalis in cisiecto et publice pretet a-timque ditans nines , O honoribus at Tens, quos vel mediocri familiaritate cognobisset.

Societatibo perfrui. Id est

84쪽

tum dixisse. Fuit enim patiens laboris , studiosus optimi cujusque, ac bellicosi magis que simpliciora ingenia aut cruditissimos, quamvis ipse parcae esset scientiae , moderateque loquens , diligebat.

JusTi Tim vero, a JURI HUMANI divinique tam repertor novi , quam inveterati custos. I satiae omnia eo majora visebantur, quo niam ier multos atque atroces tyrannos perdito atque prostrato statu Romano si remedium tantorum malorum divini tus credebatur opportune 'datus usque o, ut adveniens imperium ejus pleraque mirifica de nunciave

rint In quibus pCaecipuum, cornix a fastigio Ca-

pitolii Atticis sermonibus effata, καA, t se: Hujus exusti corporis cineres relati Romam , humatique

In remedium a Nam sub Traiano principe obet Iacerto , pr ter siem omnium , senectus imperii quas reddita jubentute revirescit. Florus.

SCHOTTUS. Is matus. Electus pro datus est in Augustano codice. is In quibus J Aliter hic locus in MSS. Veroitensii, Basiliensi u-

troque legitur , in queis pracipuum cornacem e fa tigio Capitolii ttici, Iermonibus est tam esse Rethoc tuus. Augustanus codex assata Rethoc ua Sueton vero extremo lib. XII.

Domitiani temporibus accidisse ait. N N A.

Is Ante paucos , inquit, quam occideretur, menses cornix in Capitolio eloquuta est , Tres rexITα καA .

Nec defuit qui sientum sic interpre

taretur.

per aves qua sedit culmine

cornix,

Di bene , non potuit diceresi dixit,

erit.

io D perfruebatur. Sic non semel indefinitos pro imperi estis reperias. De hac Traiani civilitate Eutropius.

Romae, ver probincia aqualem se omnibus exhibensti amicos salutandicat a frequentans , vel aegrotantes , vel cum estos dies h :huissent i con- vitii cum iisdem indis reta vacisim habens Saepe in vehiculis eorum se

dens

s Latiarea J In Caesaribus. SCHOTTUS.Io Tredere. J Tromere scriptum habeo vulgo prodere. CRUTERUS.II Eruditis imos, dcc diligebat. JCallide quamvis enim eruditi banus ipse non erat , habebatur tamen neque enim videtur amare postes colere doctos indoctus. quippe juxta Catilinam Sallustii: Idem eeleri idem noce, ea demum si mares amicitia.

fCHOTTUS.ret Turis humani. Testis liber x epist Plinii, si illius estu qui ad illum omnia retulit.

85쪽

8 S xx mi AD RELII UICTORIS Traiani foro sub ejus columna imago superposita, sicuti triumphantes solent, in Urbem invecta , senatu praeeunte rexercitu Eo tempore , multo perniciosius, quam sub Nerva, Tiberis inundavit, magna clade aedium in ' terrae motus

gravis per provincias multas , atroxque pestilentia, famesque, Incendia facta sunt Quibus omnibus i Trajanus per exquisita remedia plurimum opitulatus

r Traiani foro J Quod forum Ulpium sive Trajam ab Ulpio ra-jano dictum Apollodorus Architectus fuit. Columna in medio sit , cuius altitudo laodieque apparet pedum 28. i Imago superposita J Hanc Hadrianus invexit Spartianus. Suum triumphum ei senatus qui Trabano deditus erat detulisset, recusadit ipse, atque imaginem Trabant curru triumphali vexit , ut optimus Imperator ne pust mortem quidem triumphi a

n itteret Unitatem.

SCHOTTUS.I Intiecta. Invehi Veronensis MSS. pro invecta. is Tiberis inundavit. Vide linium lib. III cap. s. at histor. Inundavit, sub Othone Sueton. cap. g. Tacitus I. Hist Augustae.

plius est in Ss quibus fere Veronens exemplar consentit. a Terra motus J Dio Cassuri, Orosius, alii. N N A. et Per provincia multra J In Graecia, sic, Galatia, Syria Eusebius, Dio. SCHOTTUS.

23 Statuens ne domorum. Augu

stus P. Rutilii Rufi exemplo aedificiis modum imposuit, ne aedes altius LXX pedes tollet eliceret. Traianus adrex revocavit Sueton Octavi cap. o. Strabo lib. v. Geograph. Exstat Neapoli in marmore lex aedificantium, cujus prima pars truncata est. GRUTERUS. et pulcra ad hunc locum petes a Barnaba: Brissonii libro I. cap. I. Selectarum ex iure civili Antiqui

tatum.

et Sexaginta superaret pesei. JNotatum numerum hic reperimus, in aliis sexaginta , in membraneo codice quadrarinta. fCHOTTUS. et Sexaginta quatuor. J Variant Historici. Sexagesimo secundo aetatis , ventris profluvio , imperii undevigesimo, additis mensiibus Acdiebus v. mortuum , auctor est

Dio, utroPiui, Orosius. Stirpi

86쪽

nis viginti dista imperat, Atheuiens mytidia in mores ham

ri , locos. . nominibus recenset , immensi laboras est, ad vitia P virtutes quasi arbiter genitus, imulator es , dissimulator, ad lacessendum respondendam acer, Sabinam uxorem prope servilibus invariis ad mortem Poluntariam compe lit, O miser i exitu consumitur Alius Ab araris.

LIUS ADRIANUAdriano i Trajani

s CHOTTUS. Stirpis Italicae J Legitur in USS. Italis, quod tamen abiudico.Italica enim Hispaniae urbs, quae&Traiani patria. An vero, Silii poetae 3 imi ampliui pronun

cio.

N N A. I sed nescio an hoc sensu dici

possit Stirpis Italicari imo verum est quod apud partianum notavit illustrissimus Casaubonus , stirpii Italicam aliud velle quam 'Iταλικώdi i c. Ita ut Victor Hadrianum, non Italica Hispaniae Urbe oriundum dicat sed plane e contrario dissimulans originem illius Hispa

nicam, aut quasi rem notam omnibus praetermittens, Italia quantum

potest, assem. Quin plerique li-

stirpis Italicae, Elio

principis consobrino Adriae

Ortobri scripti non Italieae, sed Italae praeferunt eo loci. Et ipse Victorie ipsum explicat, dum addit E

lio driano dria orto genitus. e Elio Adriano Adriae orto

nitus. J Spartianus primulo initio. Origo Imperatoris Hadriani vetustiora Picentibis, posterior ab Hispaniensibus manat et siquidem si ortos may ore suos apud Italicam Scipionum temporibus resedisse , in libris vita sua Hadrianus ipse commemorat Hadriano pater: Elius readria nui cognomento inferta fuit consobrinus Trabant Imperatoris, c. Trabant principis consobrino. Elio Elii Hadriani Imperatoris avo conjux fuit Ulpia , . Ulpi Tra-jani soror, Traiani Augusti amita. Tres ius igitur Imperator pater Hadriam

87쪽

8 rinx mi AURELII VICTORI sorio genitus, quod ' opidum agri Piceni, etiam mari Adriatico nomen dedit, imperavit i annis viginti duobus. Hic Graecis literis impensuis cruditus, a plerisque si Graeculus appellatus est . Atheniensium studia , moresque hausit non sermone tantum, sed caeteris disciplinis, canendi, psallendi, ' medendique scientia, ' musicus, geometra, pictor, 'fictore aere vel marmore proxime Polycletos S Euphranoras Perinde omnino ad ista erat factus, ut elegantius numquam quidquam humanae res expertae videantur Memor supra quam citi quam credibi-

Hadriani Caesaris , ut ex fratre sorore nati amitin , invicem fue-1. t. Quos etiam consobrinos nominare solent Latini, ut d Juris consultus notat Casat onus apud

Spartianum.

Opidum agri Piceni ' In inferiori parte juxta Vestinos, ad imare. SCHOTTUS.

Annis XX r. Vulgati tres XII. duntaxat numerant.

Graeculus appellatus. J Ex par timo Imbutus iue impensius Gracis studiis, inmenio ejus sic ad ea deci inan

te, ut nonnullis Graculus diceretur.

non sermone Frobenianus vero.peri

tus nonsermone Cratandri, Grypliti Augustana editi, poetico non mer-

8 edendique scientia. J Vereor ne legendum sit numerandique ex Sparti an , qui Matheseos peritum facit in lio vero. A.

8 Spartianus, quem fere Epitomista sequitur. Fuit poematum ulterarum omnium studiosi simus , orithmetica, seometria pictura peritissimus, jam psallendi se cantandi scientiam prase ferebat. Ubi nulla mentio medendi fientia. Sed ejus loco Arithmeticam adriaa tribuit partiaaus

Quare non immerito hunc locum Epitomista suspectum habuere viri doctissimi Schoitu Casaubonus. Quorum prior legendum putat numerandique scientia, vere. Idque ego olim antequam Scholium legissem, subodorata fueram partianum legendo. Prior syllaba nu deperdita ex reliquis merandi imperiti librarii secere medendi. SCHOTTUS.

Musicus , geometra. Veronensis musis is geometria MSS. consentiunt nisi quod geometer declinant. io Fictor. MSS. Fiectorque excusi tres addunt filior aemulatorque.

I Perinde omnino ad issa erat factus. Proinde omnino ad ista facetus, ut et airtius umquam raro quisquam , SS. praeferunt, Veronensis Qtiidam pro erat factus

legunt effectus alii scius. CRUTERUS.r Proinde facetui placet dummodo abiiciatur unquam sane proinde illo aevo notabat, adeo , uti

I inemo supra quam cuiquam credibile est. J Spartianus. tu memoria ingentis facultatis immensas uam O ipsc orationes dictabit, ad

88쪽

vincias omnes ' pedibus circumierit, agmen comitantium praevertens, cum Opida universa restitueret, augeret ordinibus. Namque ad specimen legionum militarium , fabros, perpendiculatores, architectos, genusque cunctum exstruendorum moenium, seu de

corandorum in cohortes centuriaverat. Varius

multiplex , multiformis ad vitia atque virtutes quasi arbiter genitus , impetum mentis quodam artificio regens , ingenium invidum, triste, lascivum, ad

ostentationem sui insolens , callides regebat , continentiam, facilitatem, clementiam simulans, contraque dissimulans ardorem gloriae , quo flagrabat. Acerrimus ad lacessendum pariter inrespondendum seriis, joco, maledictisti referre carmen carmini, dictum dicto prorsus ut meditatum credere adversus

ad omnia respondit. Et paullo infra ramina plurimis sine nomenclatore reddidit, 'ua semel o congesta si

mul auditierat, ut nomenclatores 1- pius errantes emendaυerit. Dixit Peteranorum nomina quos aliquando

dimiserat Libros flatim lecto, ignotos quidem plurimis memoriter reddidit uno tempore scripsit, dictavit, audioit, O cumram: cis fabulatus est. a Pedibus circumierit. J Ex Spaditia non Exemplo etiam virtutis sua cateros adhortatus , quum etiam vicena mi ia pedibus armatus ambu Iaret. Sed rem auget noster, nescio an vere.

SCHOTTUS.r Propedibus pascibus libri scripti e Veronensis. N N A. is pida nitiem restitueret. Id est , vida per totum orbem resti- rueret. Quae scilicet vel horrore soli , aut quolibet alio casu prostrata fuerant. I 6 Aue eret ordinibus J abrum

scilicet, arpentiriorum, ferrariorium, omnisque generis artificum.

I Centuriaberat. J Verbum militare, id est, in centuria aere erat.

De centuriis non est late dicendi

locus.

ii a iusta c. Ex Spartiano hoc quoque Idem severus Lerus e tomis , gravis e lactrius, cunctator e tenax , liberalis , simulator satius , clemens temper in omnibus varius. SCHO T. TUS.I Impetum mentis. J Impetus MSS. August imperii , quod non placet, nisi ae ilia atque virtntes legas a Re Tebat. Vulgati Cujacii codex tegebat. 2 clementiam mulans. J Veronensis 'robenianus clementiamque simulans ardore gloria, reliqua absunt. 2 2 cerrimus. Acer nimis M. SS..VeronensiS.

N N A. et Diectum dicis. Dictum dicteria dc jocosos sales complectitur. Gallice undo motisas Pro

89쪽

s rixae et Au RELII VICTORIS

sus omnia. Hujus uxor Sabina , dum prope se vilibus injuriis afficitur, ad mortem voluntariam compulsa est. Quae palam jactabat, quam immane ingenium pertulisset Celaborasse , ne egre ad humani generis perniciem gravidaretur. Hic 'morbo subterculaneo , quem diu placide pertulerat, victus, dolor ardens, impatiensque plures e senatu exstinxit, Regibus multis pace occultis muneribus impetrata , jactabat palam plus se otio adeptum , quam armis caeteros. 'Ossicia sane publica, Wpalatina, nec non militiae in eam formam statuit, quae paucis per Constantinum immutatis hodie

ronensis.

nus quandoquidem etiam Sabina u

xor non sine fabula veneni dati ab Hadriano desuncta es. SCHOTTUS. et Sua palam. Aliter . scripti codices aeuae palam factabat se, quod immane ingenium probavisset, et aborasse , e Sicin Augustanus nisi quod persuaE se non probavisset habuit longe alio sensu. Veronensia gestabat probae labat. N N A. et Et elaborasse. Malim elaborasset, im iri pertulisset, O quam

elaborasset. In SS qua palam actabat , , quod immane ingenium prov

bavit et , elaborasse, , dcc. Quod valde arridet Pro quo legi potest quum, ut propius accedas ad quam. GRUTERUS. et Ne ex eo ad humani generis perniciem gratidaretur Quasi vero liber ii miles esse semper soleant Paretitibus , non potius contra eveniat cuti videndum in partiani

Severo.

et Vidi qui, ne ex eo humanigeneris pernicieigravidar tu , excuderunt.

intercute.

r In Veronensi ciSS.succuraneus morbus appellatur. N N A. et tardens. In Veronensi cMSS arduus pro quo vulgati ardens. go in Regibus multis pace. Spartianus. Regibus multis plurimum detulitri a plerisive vero etiam pa

cem redemit.

MSS. occultius pro occultis.

Caesarem Octabianum labantemta sciplinam incuria superiorum principum,

retinuit, ordinatis o speiis , O impendiis. Quid autem immutatum sit ab Hadriano de prior Augusti ordinatione circa os iam universim tempublicam , accuratissime periti si in historiae Romanae viro Onuphrio Patavino dictum est. SCHOTIUS. sa Indicem dignitatum Romanarum de administrationum, tam civilium, quam militarium in Occidetitis regionibus Hadriano imperante edidit Georgius Fabricius

Chemnicensis, una cum Antiquitatum monumentis,urbeque Roma. 3 Pere

90쪽

V CC M T. I ii perseverat Vix annos sexaginta duos dehinc miserabili exitu consumptus est, cruciatu membrorum fere omnium confectus, in tantum ut crebro sese interficiendum ministrorum dissimis precans offerret: ac ne in semetipsum saeviret, custodia carissimorum

Ieruarctur. 3 Perseverat. In Veronensi NSS. perseoerant iumero multitudinis. N N A. 3 Annos exiginta duos. J Et menses quinque , dies novemde

g ut crebro se se. Spartianus.

Hadrianus autem ultimo vitae taedio am assectu gladio se trans ut a ser- o usit, c. O post testamentum qu dem iterum se conatus occidere , subtracto pugione, savior factus est, Detiit O venenum a medico , qui se ipse ne daret occidit.

ARGUMENTUM. nos et hiati tres imperat, in exemplo visit, ultra justitiam orisnat, alat indus prius quam prodeat panem degustat, labores ad patras amula speciem exsequitur , sceleris in semetipsum cupidoae indagari non tuli, O febri consumitur AntoUinus bonius tuae.

dictus, postea etiam PIUS cognominatus, imperavit' annos viginti tres. Iste ab Adriano in filium adoptatus, cujus gener fuerat, tantae bonitatis in principatum No. qui gener fuerat. Falsum est

et Annos viginti iret. vide in i Antoninum Pium Hadriani enecae acibus. F