장음표시 사용
81쪽
numero viri tres praecipue meriti felicitate virtuteque sunt,ut eorsi nomina litterae omnes ab interitu vindicarent Fuere autem Ioannes Consaluus & Tristanus Valaeus, qui oti in Hiria primi icia RQ acontinenti recedere, &vasto ac furenti Oceano se ic credere nmai me dubitarunt: ac partim velis ab lapi, partim animi robore consIli6que prouecti; iiii uias aliquot, in iis unam lio die trobilis uniam
ditillimamque, cui a materia nomen est, ad Lusitanicum imperium Odjunxere: itemque AEgidius Annius. qui Syrtibus euitati ,& accu- Iate obseruato maris a sui reccitatque, Ganariam promo toti uni exinimia nauigandi arte ac scientia denique flexit; & Christianae fidei ad Hel perios AEthiopas aliasque in accellas Intea nationes aditum aperuit. Hos autem Heliricus, Sc qui deinccps colum indu striam subsequuti sunt, pro cuiusque meritis ac laboribus ampld remuneratus est: ac, ne conquirendi ardor in poneris refrigesce Iur,
a Martino V. Pontifice Maximo impetrauit, quod ipsit in ab aliis deinde Pontificibus confirmatum est uti quicqiud a Ganaria ad ultimam usque indiam patefieret , id quam optimo iure & conditione Lusitanicae ditionis cliet. Quinquaginta circiter annos prima illa nauigatio tenuit: quibus demum exactis, Heiaricus cum aliquot locis templa construxistet, ac varias in regiones nauniisset viam Euangelio, plenus gloria δ re ille factis migrauit in coetu ira. Huius animi magnitudinem imitatus Alptaoia sus quintus, ut priem vim regni potens s uit, nam Eduardus pater ei naacii re decesserat, fuitque sub tutoribus ad septi atriam usque decimum aetati S annum quamquam finitimis ac domesticis implicitus bellis, in eandem tamen laudem acerrime incubuit; perque strenuos duces & gu hernatores ab Leaena a monte ad Arsinarium: quod receiviores Viride caput vocarunt: atque inde ad usque Dit u Catia arinae promon. torium lis locus est ultra aequatore ita gradus parthlvς duas & semis, hoc est lcucas circiter duas & quadrii ginta j Crucis trophaeum & arma Lusitanica protulit. Multae etiam inlulae per idem tempus iri uentae, quas commemorare hoc loco non est operae pretium; &commercia variis cum nationibus instituta ; sed cum 2Ethiopibus praecipue occiduis, quam regione hodie Guili eam vulgus appellat, dilano nomine ab urbe celeberrima G cune, ad quam ingenti fluuio Zanagae tiari is ita ira, loci opportunitate illecti Olina negotiatores via dique coquebant. Patet alitem c hi in ea latisti me: & quamquam 7ona mediae serme subjecta flagrantissimo ibi e torretur; non tameidcirco lut salso prisci putarunt sab incolis est delerta: quin immo plurimos numerat populos: e quibus maritimi pisce; mediterranei partim lacertis di immullis animalibus, partim, ubi coeluim fauit, non uulli
82쪽
nonnullis frugibus & lacte vescuntur: itantque subim e loca, non per vicos aut oppida, thd per familias plerunque dispersi: eaeque familiet s*pe inter se propter inopiam de aquatione ac pastione decertant: infelix genus laona inum i ac seruitute natum , & cum aliis nominibus, tum unius veri Dei praesertim ignoratione miseradum. Cum iis igitur per captiuos Haterpretes agi coeptum a Lusi tanas , &quamquam initio propter suspiciones mutuas, ut in re tam subita ac noua, turbatum est; atque oeeiam ex insidiis Christiani aliquot interempti ; tamen cognita mox Lusitaniae Regum justitia,&nostrorum comitate ac beneficiis deliniti barbari metum posuere: &commeandi contrahendi ciue libera potestate Dicta , cum veste varii generis ,&variis domestici usus instrumentis, ebur & aurum
mancipia permutabant, nullius aut ementium aut vendentiu a
que bona conditione, atque ipsorum qui venum dabantur. quippe ex Ethiopiae fabuletis in opima Lusitani regni arua, & ex tuguriis & mapalibus Olis ponem classe transati, vel ipsa urbis frequentia rerumque omnium copia paulatim ad mansuetudinem & humanitatem erudiebantur:&, quod longe praestantius est, mysteriis Christianae religionis postmodum imbuti,& coelesti lauacro expiati, e peregrinis, d monum seruis, hominumque manli piis, Angelorum ciues & domestici Dei repente euadebant. Hi lce rebus ira institutis, admodum expedire 'isum, ad mercimonia tu eda, atque ad retin edam cum barbaris amicitiam , opportunis aliquot locis casset Ia excitare. Quae dum summa AEthiopu voluntate exstruuntur, interea morbo laboribusque consectus Alphosus emoritur. Dein regni gubernacula suscepit Ioannes eo nomine secundus, laetis admodum auspiciis: quando per idem tempus in AEthiopia Christiano primum ritu litatum est; barbaris ad noua sacra caeremonias que stupo re defixis : Lusitanis vero inter ipsam diuinam rem gaudio lacrymantibus, quod sua potissimum opera verus Dei cultus in longinquat adeo mundi partes gradum fecisset: nempe ut impuris fixdata victimis loca purgaret: breuique ingentem animo tum vim a posses bribus iniquis in Christi libertate assereret. Quo
nuntio magnam in spem creetus Ioannes,ut erat generosi maxima spiritus animique Rex, non modo parta retinere, sed etiam omni ratione ampliticare constituit . atque illud praesertim summo conatu pervestigare; num quis b Atlantico in Eoum Oceanum vel mari vel terra transitus seret. quippe, iam tum , praeter acerrimum
propagandae Christianae fidei studium, ad beatas etiam Arabiae gazas, & indici lii toris opulenta commercia mentem & cogitatio-aem adjecerat : Quam ad rem inpiimis idoneu ratus, cogniti iam
83쪽
littoris dynastas amicitia comprehedere, haud ita dissicili negotio id est consequutus; pacemque & societatem certis legibus fecit cuBcZeguico, &Cara inania, Baio Samano, ali ii quercgvilis: dein, adulteriora exquirenda , probatae virtutis fideique homines familiares su's di sit . atque id quo iiDeritius acerent; ac minore cum erroris pari culo se ic vastum in Oceanum darent; peritissimis ea tepestate mathematicis Rhoterico & Iolepho medicis suis, itemque hIartino Bohemo, qui se Ioannis Monte regij alumnum ferebat, riegotium dedit, aliquid communi conlilio cogitaret, ad cursum nauium in pelago, qua uis igia Oto, regendum: ut vel abductus a conspectu familiarium sibi syderum nautat quam tamen coeli planam, quam remota ab orbe nostro loca teneret, aliqua post et ratione conjicere . ij, quam acerrimo studio re diu multumque agitata , astro labium denique instrumentum , quod antea ad colligendos stellarum motus dunt xat astronomi adhibere coiis iacuerant, praeclaro sane inuento ad usui a rei maritimae transtulerunt: ac para solertia declinationum tabulas confecere, quibus hodie naucleri ad exploranda locorum quemadmodum coimographi appeliant in latitudinem utuntur: ut non parum, hoc etiam nomine, tota Europa
Lusitaniae debeat. Quod si ut latitudinis, ita etiam longitudinis facili negotio rimandae regulam prodidissent; nullo propemodum
prrore perpetuum malis ac terr ae cingulum continuo circumactuviatores periti cCnficer Cnt. Sed quia abortum occasum, vel contra, ab occasi ,in ortium, nihil est in perpetua coeli coii uersione certun
ac stabilestaud dirigere cursum, accessus, e aut recellus emetiri pos- Inus, namque illa ex errantium syderum oppositu subtilis ac petaobscura collectio nequaquam est ad hanc quotidiani usus ratione accommodata idcirco millidum longitudinis gradus notari, neque plane perspecta potuit esse ratio itineris. ici quo nauium rectores periculosissime faepe falluntur . credo equidem, in hoc ,ut plerasque aliis humanis in rebus, ad mortalium vel acuendam industria ira, vel coercend/s cupiditates, hac tanta dissicultate diuitii tus interposita, Veruntamen eius inlitumenti beneficio mirum quanta nauticae rei accessio facta sit, quin etiam ex eo tempore Chiisti diseciplina manare longius coepit. plures quippe iam viti, & prudentiae N pietatis laude praestantes , certatim ad huiusmodi expeditiones vltro se me . regi offerebant : e quibus Iacob 1 Cani constantia &virtus in prisnis enituit. l s, acceptis ab rege nauibus, ultra metas
Alphon si procesiit ad ostium ingentis fluuij, qui ex jpsis Nili fonti-b iis origi cm trahens, Zaires ab incolis dicitur: ac tanta aquarum
vi, prλlcrvina br eme, rese in Oceanum infert, ut prodatur in Octo
84쪽
einta millia passu una ab eo vinci mare; quod ex dulci nimiru hau- Hu praeternauigantes intelligunt. Columnas aliquot, Ioannis ius. iis, e Lusitania secym aduexerat Canus; quibus praeter Clucis figuram ,-regij stemmatis insignia, Latinis & Lusitanicis verbis erat
in scri suum, quo quaeque terrarum spatia rege, quo duce, quo tem pore aperta sorent. Ex iis ergo columnis unam, ditionis Lusitanicet testem, in ostio collocat: dein aduerso flumine lubucetus, crrantes passim .Ethiopum greges videt, atro colore 'ibratoque capillo,ut caeteros; verun zamen, ut v bςriore solo, sic etiam ingenio moribus.
que longe mitiores quippe leuibtis duntaxat munusculis & beniagno vultu in uitati, sele aduenis tanta securitate credebat,ut eorum quoque nauigia, s ne ullo metu vel suspicione, inuisendi gratia consceno erent Veteres anticos vel consanguineos diceres, si communio intereederet linguae. sed e multis ac variis interpretibus inuen-itus est nemo, qui sermonem gentiS teneret, nutibus ergo ageb , tur. quibus haud aegre cognitum est, praepotentem regem, cui cuncti pareant, plurium dierum itinere introrsum abesse. Quo audito Canus aliquot e suosurn numero ad sngula propius explorada incolis ducibus mitti φ in regiam: iisque obsidum loco relictis, pr. 'cipuae indolis quattuor ipse vicissim AEthiopas in Lusitaniam aD portat, persan e pollicitus, quintadecima luna quae temporum ibi momenta obseruanturi sese illos incolumes patrio redditurum sol orij porro, inter nauigandum, bc Cani cura, & sua ipsi docilitate, Lusitanici sermonis consuetudinem nacti , de Congi regnos sic enim appellari denique patuit j deque eius opibus, ritibus, institutis cuncta postmodum eX fide atque ordine retulerunt. Eorum aduentu Ioannes mire laetatus: &, collaudata Cani prudentia, noruos iubet hospites in primis benigne & copiosὸ tractari: cumque ex iis multa per otium quςsiisset; veritus ne logior mora Lusitanis obsidibus aliquid asserret incommodi; mandat Cano, AEthiopas
quam optime rursum acceptos quam primum in patriam reportet. suosque recipiat: tum, ubi vit criora lustrarit, in reditu, ad Congi regem adeat ipsemel; eumque omni ratione ad Christum allice e studeat. Nec mora: tempestatem idoneam nactus Canus, peregrinos, Congum relatos, cum obsidibus bona fide permutat: ac,rio temporibus excluderetur, continuato in praesentia cursu, te cas ultra id regnum ducentas prouehitur: & cuius dixi formae e
lumnas duas duobus ponit locis: quarum alteri a S. Augustino scinius in diem natalem appulsus inciderati alteri ab ipsom et lapide nomen inditum est. Inde Cogum revectus, mira gentis gratulatione ad Regem ipse cum amplis muneribus &. egregio comitatu co-
85쪽
tendit. Rex, clubd mira qusdam de Ioannis munificentia & comitate a suis audierat, summa cu honoris & mutuae beneuolentiae si .gnificatione Canum aduenientem accepit. Exinde pedetentim Canus, quemadmodum in mandatis habebat, ex occasione sermonem de rebus diuinis inferre, ac Regem adhortari, ut, spretis inanibus Diis,unum Deum coeli terraeque conditorem agnosceret. At que hoc loco vel maxime patuit ad conuertendos animos, quanto plus in perspecta caritate , quam in verborum apparatu momentini. Militaris homo erat Canus, & ferro potius quam litteris innum tritus: ac nillilominus rudi eius oratione Rex, videlicet ossiciis nostrorum ante captus, ad studium verae pietatis adeo exarsit, ut aures ad Canum semper sitientes afferret, ac multa ipsemet vltro derelisione quotidie quq reret. Qui in imo in eundem animi sensun
familiares quoque Ixios,& regni proceres, aperte monendo hortari. doq; pertrahere nitebatur. Accedebat ad haec , internus aurae coe
testis afflatus, qui mentes AEthiopum corcas ad rectum salutis iten occultis motibus prouehebat. Iamque agro ad Euangelij semen accipiendum subacto, Cani reuersionis tempus instabat. Quem Rex tametsi aduocatu sibi in Lusitania videbat fore;tamen pro instituta consuetudine perinvitus dinii sit: deditque proficiscentico mites pueros nobiles, praefecto Zacuta, uno ex iis, qui nuper Lusitania fuerant. huic elidim atque etiam mandat primum uti suci nomine Ioanni, pro immortalibus eius in se promeritis, gra tali agat ingentes ; deinde ut ab eodem suppliciter petat, ipsum ora. torem & pueros coelesti lauacro expiatos, & Christianis praece ptionibus probe institutos, eum piis aliquot summi Dei sacerdoti,
bus Cogu remittere ne gravetur. vehemeter optara se, cu liberis de
propinquis,®no si heri possit uniuerso, Christiana sacra susci. pere . Addit legationi munera, magnum eboris vim, vestemque Iermultam thaec AEthiopum gaeta eHje palmarum foliis admodum
cite atque artificiose contextam . Ea veth legatione Ioannes, ut erat egregie pius, maximo gaudio cumulatus est, cum tantam pa-di portam Euangelio cerneret. Ergo, simul atque maturum est visum, festo ornatu & solenni pompa ioannes & Eleon ora uxor Zaetcutam; pueros alios alii principes viri vetere Ecclesiae instituto tu.
stralibus aquis gratulabundi admouere:& Zacutae quidem, Ioanis; eaeteris vero, sposoris cuique sui nomen impositum. Baptism perracto , confestim idoneis traditi praeceptoribus , totum biennium summa cum diligentia Christianis moribus & mysteriis imbuunt tur.Αctum denique perhonorifica legatio in Congum decreta curegalibus donis.&sacrorum apparatu magnifico;neque neophyta. modo
86쪽
modo ad suos remissi, verum etiam e sanctissima Domini cana FG milia viri tres probatae virtutis atque doctrinae delecti, qui apud eosdem AEthiopas & docendi & initiandi munere fungerentur. accessere ad hos, etiam architecti cum fabris ad templa vero Deo in illis regionibus exstruenda . Princeps legationis fuit e prς cipua
nobilitate vir, Consaluus Sosia. Huic inter nauigandum pestilentia absumpto, Rhotericus fratris filius omnium voluntate sufficitur. Magna interim apud AEthiopas erat exspectatio nouae religionis, & cu caeteri ferme summi atque infimi Christianorum adueniatii valde expetebant: tum vero auidissimc Regis patruus, qui maritimis Congi populis imperabat: quam Congi partem Sonum incolae nominant. Is ut primum naues ad littus applicitas audiuit, ingenti stipatus freque tia, magnoque cymbalorum ac tubarum strepitu, descendentibus nostris obuiam prodiit,vix prae gaudio sui copos. Et quoniam exacta ia aetate erax, ne oblatam sibi diuinitus occasionem frustra elabi sineret, bapti rari se statim voluit una cum altero e filiis paruulo, quippe qui per aetatem sibi consulere no dum posset: alterum iam adultum, quanquam eodem studio vehementer incensum,& obsecrantem etia atque etiam , ne se coelestis istius beneficii expertem vellet; honoris tamen & obseruantiae causa , Regi, Regisque liberis in tanto mysterio anteuertere non est passus. Temporario igitur templo e stodibus ac ramalibus raptim
excitato, arae tres Christiano more adornantur, ac sacris rite perfectis, primus ex omni memoria baptishaus ille in iis terris incredibili omnium laetitia celebratus est anno post Christum natum
millesimo quadringentesimo nonagesimo primo. Patrem nouo nomine Emanuelem, filium vocari Antonium placuit. Nec modo vultu ac veneratione conceptam religionem ac fidem prae se tulit senex: sed etiam aduocata concione ipsemet e superiore loco in sinu lacra . & nefarios ritus, quibus ad eam diem dediti suerant, aded acerbe inuectus, & praeteriti temporis errata &flagitia tam grauiter ac dolenter est detestatus, ut animo plane immutatum, ac Deo plenum haud dubie cerneres. Iis rebus cognitis , majorem in modum laetatus est Congi Rex: perque eam gratulationem ad patrui ditionem ac fines munifice adjecit agri, quod leucas in longum triginta in latum decem pateret. Quo tanto de se Regis judicio magis magisque animatus Emmanues, ad superiora Cnristiani animi documenta non minus praeclarum adjunxit aliud: siquidem
graui edicto coquisita undique idola , quam qua multis id aegre ferentibus,& in cumulum congesta, publice concremauit. Praeterea,
Christi sacerdotes, quandiu tot substitere, tanqua e coelo delapsbs.l omni
87쪽
omni officio prosequi,& caritate complecti: de fidei mysteriis, de
que variis virtutum generibus assidite percuitistari: Deu vero sup pliciter obsecrare, ut quando multo maximam v I tae partem in Ca-
codaemonis famulatu posuisset miser, quantuluincunque supererat teporis, totum id in Christi Domini cultu & in vera pietate consitinere sibi liceret. I am, rei diuinae qhanto cum silentio vel tremore potius interesset, ex eo patuit, quod iuueniliter interea strepitu cientes ad ianuam templi honorarios ephoebos, principum filiosi illico mactari imperauit: indignum facinus ratus, augustissimo
illud sacrificium , in quo pro salute hominum Deus ipse immola- eur, ab hominibus negligi. Itaque dubio procul adolescentes, leuis& quotidi nae apud nos quod pudeat)noxae, poenas capite ipso luissent ; ni aetatem ac genus miserati, ac diuinae insuper clementiae memores Lusitani vehementius Obstitissent. Iamque ab Congi Rege
nunt ij aderanti legatum orantes, ne aduentum ultra differret: Regem in urbe, cui Ambasse nomen , patrui baetismo & conuersione laetissimum, festos agitarediesmihilque illi elle longius, quam, ut e- Iutis toto animo sordibus, ad filiorum Dei coetum una cum caeteris aggregetur. Hoc nuntio accepto, morae nihil interponendum est visum. nauibus modico reli sto praesidio, Sosa comitςsque sese in viam dedere. Quibus,in digrςssu, praeter caeteram benignitatem, ducentos etiam stipatores Emmanuel tribuit: itemque ad onera subeunda, vim hominum ingentem , quis potissimum sacram supellectilem bajul ret, admirabili quadam alacritate certantium. Vbi ad medium ferme iter ventum est; Praefectus Regius unus, ac postmodum alter, ossici, causa nostris occurrit. Ad .urbem vero appropinquantibus oppidani tripartito agmine ψbuiam prodiere demore gentis armati, Lusii paniae laudes & praeclara in te beneficia carmine cocinetes:ita structis ordinibL& eiusmodi gradu, ac symphonii; genere, ut supplicatiu apud nos popae speciem quada ex hi-Deret. Modos inibant pauci, tum caeteri sequebantur: ac subinde uniuersii plenissimo sonitu elatis in spatia certa vocibus aethera feriebant. Hi nostros ingenti gaudio in medimn acceptos, eodem ordine ad regiam usque perducunt, tan Io populi concursu ac turba ita conferta, ut nostris aditus ad regem vix atque aegrς patuerit. is,
in edito suggestu, ut ex omni parte conspici posset, eburneae sellae insidebat, mitratus insula e palmae foliis opere subtili & eleganti perfecta: a capite ad tubem nudus; caetera ad pedes usque vestis
Dombycina contegebat; laeuum brachium armilla ex orichalco adornabat : equina cauda pendebat ex humero , id solis resibus d
tum. Denique ivtroductus legatus, quam honorificetissime excuν pitur:
88쪽
plint. salutatione peracta,expositisque sui regis mandatis, illico peti acerdotes adstantes, dona,vestem pretiosam, tabulas pictas, aurea vasa & argentea, & omne Christiarii ritus instrumentum in co*ectu populi totius, petente id ipsum rege, proferri iubet: tum rex per attente sita gula contemplari: quem quaeque in usum, quidve significet, curionus quaerere. In iis praefulgidum erat Crucis vexillum,
quod solenni precatione consecratum Innoeentius VIII. Ponti- sex maximus Lusitano regi ex urbe Roma transmiserat. Eo expli- cando confestim rex & concio tota venerabunda procubuit: nam
que inter illam sacrorum expositionem AEthiope aded intentis oculis gestus motusque sacerdotum obseruabant, ut eodem paene quo Lusitani momento capita submitterent, jungerent palmas,
senua flecterent. Ab eo spectaculo nostri in hospitia benignε diuisi. tum de regis & reginae baptismate sedulo agi coeptum . Id quo
majore apparatu ac caeremonia fieret, templum Christiano more
prius aedificari placuit. opus erat sane difficile tum alias ob causas, tum quod lapides & caementa longe admodum petenda forent.sed tantus fuit ardor, ut breui comportatis undique necessariis, urgen- lie atque instante rege, multis structoribus agi res coepta sit. Cruci dicanda erat aedes: quare primus lapis est positus V. Nonas Maias: quo die Ecclesia salutaris ligni inuentionem anniuersaria gratulatione concelebrat. Dum haec maxime fiunt, ecce tibi a regni finibus trepidi nuntii;vastari agros, tecta inflammari, hominum ac pecudum praedas abigi. Lacus in interiore AEthiopia est ingens, ad instar pelagi, prorsus ut leucas centum in longitudinem patere dicatur: ex quo tres nobilissimi totius Africae amnes. Nilus cuius ortum tanto studio frustra pervestigauit antiquitas in mare internu, euama, & is, de quo supra dixi, Zaires in externum estiuunt. In eo lacu aliquot visuntur insulae; & ex iis quaedam tantae magnitudinis atque frequenti ae , ut triginta hominum: millia in bellum cogant. Sed praecipua celebritate populi Mundequeti sunt, qui per eos sor-th dies ad arma con sternati ab Congi rege defecerant, magnaque manu incursiones in regni extrema faciebant. Adversius id malum, quonia & celeritate & ipsiusinet regis praesentia opus erat; ne quid sibi interim aduersi eveniret, occupat rex baptismi sacramento aeternae saluti consulere Nec regina rem longius distulit, atque ad indieandum in Lusitaniae reges grati animi obsequi Ηm , ille Ioannis, haec Eleon orae sibi nomen desumpsit. Ingens AEthiopum multitudo ad spectaculum undique assi uxerant. Ex iis, proceres aliquor, regis exemt,lo & praedicatorum adhortationibus incitati, se per
idem tempus ad Christum adjuxere. nam e duobus resia filiis alter
89쪽
ad omnem vircii te in ac pietatem propensus, natu major, ad regne
fines tutandos festine praeceiserat: junior alter, Pansus Aquiti irius nomine, nimirum ut esset qui pios postmodum exerceret, a nefariae superstitione , & axillis moribus nullo pacto abduci se palliis est. Sub haec, raptim coactoo cxercitu rex, admistis Lusitanis aliquot, in hostes tendit. Abeunti, Sola Crucis vexillum de manu porrexit; hor- ltatus pergeret in dimicationem alacer: signi eius beneficio l tantufiducia ne deesset liostibus utique superiorem futurum . Nec vana fuere pilo missa: praelata Cruce fusis fugatisque rebellibus, paulo victor Ioannes in patriam rediit. Ouantem natu major filius
est secutus: qui Oim Christianae doctrinae diligentem in primis opexam de diiset, perducto iam ad fastigium templo, summa populi
celebritate baptis nio lustratus est, Alphon siimque appellari se voluit ; quo nomine Ioannis Lusitaniae Regis filium vocari didicerat. Re ne quid ad laetitiam deesset, baptigati cum eodem insignes viri permulti. In dc proferuis in Isundos, quibus populis iam tum ex parentis auctoritate imperabat, Apostolico apud eos munere ipsemet fungi coepit: ac veritatis lucem. admirabili studio promiscuis omnibus impertire ιmo tanto Cliristianet rei incremento admo- ldum laetus in Lusitaniatu reuertit Sosa, re Iietis in Congo sacerdotibus ad caepta promouenda.Verrum ij partim insolitis caloribus &coeli grauitate consumpti; partim etiam squae vicissitudo est rerum ab incolis aspera atque acerba multa, absente prς sertim Alphonso, perpessi sunt. Etenim quamdiu de ecclesiasticis caeremoniis, &de mysteriis rectar in Deum fidei est actum, ea tametsi hominis captum infinitis partibus superant: tamen quia ob id ipsum Deo digna, & rationi consentanea videbantur; haud itar pugnabatur ab Ethnicis. Ast ubi de justitia, temperantia, subminione seribe praecipi est coeptηm, & e Christianae disciplinae institutis, abjicienda auguria, male parta reddenda, condonandae injuriae, asperi andae libidines, frangendi; cupiditates erant; enim uero tum quasi ventilabro ad trituram adhibito, boni viri illico secerni ab improbis: alteri, vel amore virtutis capti, vel poenae metu perterriti, aequitate delectari, sectari pacem, voluptates repudiare , duces &rectores animorum suorum honore & beneuolentia prosequi: alteri denuo dς monum laqueis irretiti ad ritus nefarios, atque ad auaritiam ac superbiam,& pristinas turpitudines miserandum in modum reuolui & odii te lucem, magistros auersari, & a piorum consuetudine loge refugere. Nec vulgo talia serpebat vitiu: notissimus
ac ditissimus quisque arduum ac difficile virtutis iter eo magis horrebat, quo majora sibi malorum irritamenta & deliciaru illocebis
90쪽
in χ suppetebant. Rex demum ipse,qui tantum initio ardorem ac firmitatem animi prae se tulisset: ubi a lactis dulcedine ad solidos
cibos traduci est coeptus, desiderio pristinet vitae paulatim adeo elaguit, vix ut in eo roboris Christiani quicquam agnosceres. Occur-1abant scilicet eius animo pristina oblectamenta, Iudi, compotationes, quς que ebrietate sequuntur:offerebant sese identidem aucpicia &ibrtes, quibus ad amentia omnis ferme barbaria dedita est; titillabat sensum, effundendae iracundiae, & doloris puniendi suauitas: quibus quasi machinis,urgente praesertim dςmone, sensim de statu suo dejecta mens ita obduruit, ut cum internas religionis &officii recoidationes obstinatῆ repudiaret; tu salutaria sacerdotum hortam eta ac monita, no modo ad animsi, sed ia ne ad aures quide admitteret. Accedebat, ad res prosligandas, acerrimum daemonis telum, muliebris conjuratio. Quippe, ut caeterae ferme gentes, ita etiam AEthiopea, praeteream, quam j ustae uxoris habent loco, singuli pellices alere consueuerant plures paucioresve pro opibus.Eaecu ex inuectis nuper sanctionibus pelli aut ablegari se a viris quotidie cernerent, ut est impotes iracundiς sexus, damnum & ignominia non tulere: coetibus habitis consensu per se perque communes amicos cum rege vehementer agere insistunt; aduentitias religio' nes, durumque & horridum vitae genus abjiciat; praesentibus bonis& copia rerum quoad licet fruatur: neu incertam spem futurae felicitatis, tanto pretio tantaque commodorum & voluptatum jactura sibi emendam existimet. Haec & alia eiusmodi blandimenta cum neque Rex inuitus acciperet, & eadem tabe insecti permulti ac praesertim Regis filius Pansus Aquitimus adjuvaret ; breui maximum in discrimen adducta Christiana tota res est. Obstabant sceleratis conatibus fideles ac boni, ut numero inferiores, ita diuino praesidio &causa longe silperiores. Egregium vero se pietatis vindicem Sc assertorem praebebat Alphon sus: patrisque miseratus insaniam;dictis factisque neophytos in fide atque in officio continebat. Ad eum tollen clam obicem,proceres aliquot Pan sum incensum iam regnandi cupiditate omni ratione fouere;Alphon sum absentem variis criminationibus patri suspectiorem in dies reddere instituunt. degenerasse illum plane in externos mores, nihil iam patriae vel auitae consuetudinis pati: Regem vero ipsum ita vel contemnere,vel odisse; ut in eius contumeliam artibus magicis, quas a Christianis nuper acceperit, ainnes exsiccet,viti et fruges, atque a-deb regias pellices vltro ad se ipse pelliciat.Eiu simodi calumniis asque portentis cum juvenis innoxij famam ex composito quotidie lacerarent:zelotIpum senem, &in affecto ia corpore animi quorque