Henrici Martinij Dantiscani ... Anatomia urinae Galenospagyrica. Ex doctrina Hippocratis & Galeni nec non recentiorum, imprimis Theophrasti Paracelsi, & Leonhardi Thurnheuseri, aliorumque chymiatrorum principum scriptis adornata. Cui accessit ejusdem

141쪽

rina ab Optima recessus Ratione o incientis, quae est Intem- peries , tum Friora tum Calida;

σ hac duplex; vel simpluiter sis

dicta, vel Abrilis.

L .FFICIENTEM Liquoris Urinarij Causam supra assigna

vimus Calorem sive Temperiem convenientem: Et eam quidem Principalem, quatenus Coneo stricis Facultatis est instrumentum ;Minus principalem vero,quatenuSest Instrumentum tum Attractricis tum Expultricis Facultatis. Quare cum Calor a debita Temperie deflectit,harum omnium ratione inVrina ab optimo scit.& nisturali statu lapsum fieri necesse est Deflectit autem Calor a naturalis sua symmetria,vel indefcctu,vel in

excessit;ibi est Intemperies Frigida

142쪽

hic Calida. Et Calida quidem in

solo caloris auictu consistit, & Ιntemperies Calida simpliciter dici- 'tur, vel in inflexione & statu Naturae ejusque operationibus contra- .rio , & Intemperies vel Calor Febrilis appellatur.De ijsnunc sigill tim dicemus, & primo quide quatenus ad Concoctione referuntur.

metimur Ca or1s in activitate de- seetii. Per hanc igitur Materia Vrinae ordinaria vel non generatur, vel non ita ut debebat generatur, vi del. non ea quantitate aut iis qualia talibus ornata, quae ipsi per naturam conveniunt; quorum omnium , ratione Vrina evariat. Nam quate . nus Calor materiam aquosam a reliquis & crassioribus non separat, Urina fit Pauca vel Multa quidem sed Inalterata, materia potulenta effluenteis qualis i gesta fuerat, quod in extrema

143쪽

xo4 ANATOMIAEURINAE , refrigeratione contingit, quatenus vero separatam nondebite & con- A Cris venienter coquit &,ut Galen. l . RI cultur,in humorem converrat, ita fit Tenuu;&Talis etiam Halanon re- . soluto,in quasi naturanon protr

dat falsum humorem ad cutis, ut in stabie, mors ex doloribus ali- m. in quando sequitur,Cardam testimo,-

- 72. Verum eum inc fiant in gertis; La. panibus,in quibus color varide-' erminatur, de sis in partIcularI vI- dendum est.Nam Gentriculus in temperie frigida laboret, prima

non fit,quae etiam succedaneaco ' coctione plene non. corrigitur Idem de Uene existima, qui etiam iventriculi concoctionem com gione offendit, turgens praesertimiti obstructus.Quia si in ecore sit haec Intemperies bilisUrinae ingeneratur, vel pauca vel temperie inferiora,

144쪽

CALENO-SPAGIR. ι .n. Jos serioriqualis est Pallida, serum Gro copiosius generatur & crudum,

Ende Uri Dilutior Oeruis. Si iaCorde Urina spiritu non impraesenatur, non quod omnis impresso fiatj'corde, sed quia cordis temperiem totum sequitur quod, si spiritu turget;etiam Urinam ir α- vidat si vacuum aspiritu, inanem mae aspiritu Urinam reddit.Si iitu corporis, quia humidi e fluvii nulla vel ex Maabsumtio, Urina Copiosa: Denique si in Reniabus, hi vel alimentum non assimilant quod tamernarius, . ni aliae

causae concussant vel alimentum quidem assimilant, sed excrementum negligunt, , unde Urina qualis, non tamen Cruda; ut colligitur ex Galeno . c cruditas enim maxime dependet a jecore & V noso gener Si in vesica,Urina uia

timam stam persectionem non

dipiscitur quidem & Inelaborata.

145쪽

xos AN ATOMIAE U INARapparet, sed tamen sine vestigio cruditatis , intellige, s Cruda ante

non fuerit.

Est autem haec Intemperies vel per se talis sive a causa Digida orta , sive a calida ut in calore extraneo actionem caloris nativi obscuran- . te vel ex accidenti impedita Caloris actione, ut in humorum cruditate , a qua Calor oppressus, &suffocatus coctionis gumia deserit,&Vrinae fiuntTenues &Aquo- 'am b. is, quasi longo te fre durent, momis Wic bos totius corporis frigidos , Epileo ' am, opimiamNertiginem, Para-ι ni Anon iam , Hydropem, Ob structones, Ariarisides , Uterinos

morbos, menstruorum retentiones ia

m iras affectm a cruditate ct fragia

ditate ortos praenunciam. IDeinde & illud notandum, Intemperiei hujus certos dari gra

dus , qui quidem in ea latitudines inuat, quae est a Calorepro sus

146쪽

GALENO-SPAGIR. . m. Io7sus mortificato & extincto ad C lorem robustum & naturae fimcti- . . onibus proportionatum. Nam si Calor si extreme enervatus, aut oppressus, extrema etiam cruditas

apparet, ut in Urina C stallina, &Lactea subtili; quod si revocari ita cipiatin quasi reviviscere, Urina fit

Tenins & Glauca nec non Charopa; si subinde magis magisque incalesiacat, concoctioniq; incumbat spicea ct Spicea sed Tenuis adhuc, quod Natura prius agat in Colore quam in Substantia; quod si inv lescat etiam, &melior jam coctio, Citrina ct citrangularis, nondum tamen debite inspissata, propter

materiae contumaciam &c. At C lore ad extinctionem vergente,

Vrina subnigrcscere incipit, &initio quidem Coerulea , dein Livida; denique & subnigra apparet, spiritibus scilicet extinctis , & sanguine jam cadaverari E 6 H

147쪽

incipente, qualis tum mortis ante- ambulos. Sed nec illud sicco pede praeter-- eundum, . Intemperiem frigidam i nunc conjungi cumHumida, nuna cu Sicca: Elin humida quidem Urina Aquosior sed Minus-tenuiS, , propter copiosiorem nutritionem, , quae est in humido: In Sieca autem 4Αquosa &Tenuis, taccitate videt. .& minoremutritione: Unde Hi 2; P in pocr. Arma omentopaulo crass--L. orem esse oporte quam id quodispo-

tu assumtum est; quia i uosa fier de substantia intelligit9significat

kominemnon posse nutriri. INTEMPERIEM Caltida hic consi- deramus distime aRMili,Distin- ctio auteest in eo,quod Intemper es ealida simpliciter sic dicta nuda Caloris exuperantiatiotat sine p raeternaturali illa dispositione, quam i

Calor febrilis in Corpore inducit, . di cujus ratione actiones laedun-

148쪽

GλLENO SPAGIR. C p. n. Ios λtur. Et haec etiam in ipso Corde eL se potest,indeque relici ro Corpo ii commimicari, neq; tamen propterea erit Intempories febrili s, nisi videt. de quamdiu non est tanta , O mi Crior gradum attingit, ut ad

si ciat , ut accurrate: Sennertus. GHA. . Cui adde, quodin simplici latem- 'perie non est . accensio SpIritus, . .

Osis proprie est in Iebiei, quae i-deo Galeno est Calor nativus coh- versus in I eum. Intemperiem ergo Calidam metimur activitatis in i Calore excessit sinoaccensione se brili: Haec autem spectatur vel generalius vel Dcialiusώ Generalius, quidem ratione materiae; in quam 3 Qt: VidetPropriae; ut aquositatis, ι quam multam exhaurit&dissipati, unde utina Pauca; Salis, quem a- derit, unde Vrina ignei fere colosis; pilis, quam copiosiorem pro-

149쪽

. IIo 'NATOMIAE URINAE ducit, & coloris intensi, unde Fuma Se Crocea; Spirituum, quoS C acuit, unde valde Lucida: nec noriseri, quod varie alterat.

De hoc agitatur quaestio, quae hic solvenda est: Utrum scilicet se rum a svio Calore citra humoris alicujus admistionem colorari, adeoque vel lividum vel etiam ni grum reddi possit. Montanus in si eri posse negat. Affirmant alij,inter quos cst Ruffus Ephesius, qui statu it, Utinamnigram in sanitate multo temporemictam, lapidis in renibus significare generationem, idque propter tolturam serita reni bus calidioribus. Verum fallituo

Montanus, nam etsi fateamur cum Argenterio, aquam sela costione etiam longissimi non colurari,i men serum non ex sola aquosit

te, sive humiditate aquea, sed ir super ex sale resoluto constare , γ supra

150쪽

GALENO-SPAGIR. Cap. VI. III supra tamen probavimus. Salem autem a calore altera tum varios

colores producere, jam seperius innuimus & qui Chymiae gnarus est, dubitare non potest. Nam&a Vitriolo repetitis videlicet abi tionibus , quanta caloris varietas pEt ne de sale Urinae dubites, eadem in alembico, per quem Urina destillata fuit, conspicitur,pulcherrime autem in lixivio calcis Urinae, quod Soli expositum herbarum a que flammarum mirabiles col res exhibet; Ita ut, si authores illi manum operi admovere maluisi sint , quam otiose ingenio ludere, adeoque plus oculis suis credere, quana inale natis & pejus educatis opinionibus, multa haberemus &bi Medicina & in Philosophia expedita , quae jam quadam dubia

tandi consuetudine incerta, ut plurimum di interminata manent.